●   Bản rời    

Những nhân vật đầu tiên trong tiến trình chữ quốc ngữ - Kỳ 1: Khởi đầu của chữ quốc ngữ

Những nhân vật đầu tiên trong tiến trình chữ quốc ngữ

- Kỳ 1: Khởi đầu của chữ quốc ngữ

Trần Nhật Vy /Tuổi Trẻ

http://sachhiem.net/LICHSU/T/TuoiTre_TranNhatVy.php

03-Aug-2019

TTO - Nói đến chữ quốc ngữ thường cho rằng giáo sĩ Alexandre de Rhodes (thường gọi là Đắc Lộ), tác giả cuốn Từ điển Việt - Bồ - La in tại La Mã năm 1651, là ông tổ của chữ quốc ngữ. Thế nhưng, sự thật chưa hẳn vậy

Lâu nay, những người yêu tiếng Việt bình thường và một số tài liệu khi nói đến chữ quốc ngữ thường cho rằng giáo sĩ Alexandre de Rhodes (thường gọi là Đắc Lộ), tác giả cuốn Từ điển Việt - Bồ - La in tại La Mã năm 1651, là ông tổ của chữ quốc ngữ.

Thế nhưng, sự thật chưa hẳn là vậy…

Ngay từ khi bập bẹ, chúng ta đã nói tiếng Việt, và hoàn toàn không có gì khó khăn. Nhưng "tiếng Việt khó quá!" là ý kiến của rất nhiều người phương Tây khi tiếp cận tiếng Việt.

Khi đọc, người Việt không cần phải thay đổi tiếng mà vẫn làm cho một tiếng ấy có nhiều nghĩa khác nhau, bởi vì họ chỉ cần lên giọng hoặc hạ giọng tùy theo cường độ và nhịp điệu.

--- ĐỖ QUANG CHÍNH ---

Tiếng Việt khó quá!

Tiếng Việt cấu trúc đơn giản; đơn âm không có "thì", không có chia động từ, không có tiếp đầu ngữ, vĩ ngữ thì có gì là khó?

Xin thưa, đối với người phương Tây, tiếng Việt khó ở chỗ phát âm (nghe và nói).

Giáo sĩ Marini, người đã từng đến Đàng Trong những thập niên đầu thế kỷ 17, viết: "Khi đọc, người Việt không cần phải thay đổi tiếng mà vẫn làm cho một tiếng ấy có nhiều nghĩa khác nhau, bởi vì họ chỉ cần lên giọng hoặc hạ giọng tùy theo cường độ và nhịp điệu" (Lịch sử chữ quốc ngữ, Đỗ Quang Chính, NXB Tôn Giáo 2012, trang 15).

Đây là một nhận xét cực kỳ "mới" mà người Việt chúng ta không bao giờ để ý. Chỉ cần thay đổi chút xíu khẩu âm và không thay đổi khẩu hình thì các chữ "ca, cà, cá, cả" mang nghĩa khác nhau một trời một vực.

Nửa cuối thế kỷ 16, các giáo sĩ thừa sai Dòng Tên (Jésu) đã bắt đầu đến châu Á truyền đạo. Một trong những nơi họ đến ban đầu chính là Trung Quốc, nơi mà trước đó vài thế kỷ, Maco Polo, nhà buôn người Ý, đã đến và mang về nhiều đồ vật lạ lùng của phương Đông.

Dòng Tên là một dòng tu trí thức của đạo Thiên Chúa. Tất cả những giáo sĩ của dòng này đều có trình độ tiến sĩ, nếu ai không đạt được bằng cấp ấy thì buộc phải rời dòng.

Những giáo sĩ này xuất thân từ những nước sử dụng chữ viết Latin nên khi đến những nước sử dụng chữ tượng hình đã gặp khó khăn trong việc truyền đạo. Do là những trí thức có trình độ cao, họ nhanh chóng học nói tiếng của người bản địa.

Song việc truyền đạo không chỉ nói là đủ, mà cần phải có kinh sách để các con chiên có thể học, đọc theo và truyền lại. Bởi không có giáo sĩ, thầy giảng nào có thể thay thế kinh sách. Mà chữ tượng hình thì rất khó học, và mất rất nhiều thời gian để học mới có thể đọc sách được, chứ chưa nói đến việc dịch lại kinh sách nước ngoài.

Mặt khác, việc truyền đạo Thiên Chúa vào các nước này (trong đó có nước ta) vào thời điểm ấy không phải lúc nào cũng suôn sẻ, dễ dàng, liên tục, do tùy thuộc vào sự vui buồn của quan quân địa phương, tùy thuộc vào tình hình chính sự yên ả hay loạn lạc của quốc gia mà các giáo sĩ Dòng Tên đặt chân đến.

Nhiều giáo sĩ sau một thời gian ngắn truyền đạo đã bị bắt, bị giết, bị đuổi đi...

Để có thể truyền lại kinh sách một cách tốt hơn, các giáo sĩ đã nghĩ ra phương pháp "Latin hóa chữ tượng hình". Và họ đã làm việc này ở Ấn Độ, Trung Quốc và Nhựt Bổn.

Latin hóa tiếng Việt

Đầu thế kỷ 17, một số giáo sĩ thuộc Dòng Tên đã đến Hội An. Họ dùng tiếng Hán và Nhựt để giao tiếp với dân địa phương qua phiên dịch của các thương nhân.

Đến năm 1617, giáo sĩ Francesco de Pina người Bồ Đào Nha đến Hội An và Nước Mặn (thuộc Bình Định), rồi trở về cư ngụ tại Thanh Chiêm (Điện Bàn, Quảng Nam) đã học rất nhanh tiếng Việt và trở thành người phương Tây giỏi tiếng Việt nhất thời bấy giờ.

Và để có thể truyền lại kinh sách giáo lý của đạo Thiên Chúa, Pina cùng một số giáo sĩ khác đã có kinh nghiệm Latin hóa tiếng Nhựt, Hán bắt tay vào Latin hóa tiếng Việt.

Thuở ấy, người Việt vẫn nói tiếng Việt như bây giờ. Song do phải trải qua 1.000 năm bị Trung Quốc đô hộ, giới trí thức nước ta bị ảnh hưởng của Trung Hoa rất mạnh. Không rõ trước đó, người Việt có chữ riêng của mình hay không. Song các triều đại của người Việt sau này đều dùng chữ Hán trong các văn bản chính thức.

Khoảng thế kỷ thứ 10, người Việt đã "sáng chế" ra thứ chữ Việt bằng cách mượn chữ Hán mà viết, gọi là chữ Nôm (nghĩa là Nam, sau gọi là quốc âm). Song nếu chữ Hán khó một thì chữ Nôm khó mười. Bởi phải biết và giỏi chữ Hán mới có thể viết được, học được chữ Nôm.

Đối với người Việt học chữ Nôm đã khó, với người ngoại quốc xa lạ với chữ tượng hình thì chữ Nôm càng khó. Vẫn có thể học được, viết được nhưng không thể phổ biến rộng được. Chính vì vậy các giáo sĩ đã nghĩ đến việc Latin hóa tiếng Việt bằng mẫu tự Latin, mà ngày xưa gọi là "chữ Annam viết bằng mẫu tự Latin".

Có một số người được công nhận là "tác giả" chữ quốc ngữ là các giáo sĩ Francesco de Pina, Gaspar d’Amaral và Antonio Barbosa (đều là người Bồ Đào Nha), Cristoforo Borri (người Ý), Alexandre de Rhodes (người Pháp)...

Giáo sĩ Borri chỉ ở nước ta ba năm từ 1615 đến 1618. Còn ba giáo sĩ còn lại đều đến Đàng Trong năm 1624 và đều là học trò tiếng Việt của giáo sĩ Francesco de Pina.

Tuy nhiên, trong số này, chỉ có giáo sĩ Đắc Lộ cho in cuốn sách tiếng Việt đầu tiên là cuốn Từ điển Việt - Bồ - La nên được dân Việt cho là "ông tổ" của chữ quốc ngữ từ hơn trăm năm qua.

Văn bản chữ quốc ngữ năm 1659 của tu sĩ người Việt Bento Thiện của dòng tu Kẻ Giảng - Ảnh tư liệu

Tại sao là Việt - Bồ - La?

Từ giữa thế kỷ 19, sau khi chiếm Nam kỳ rồi cả nước Việt, người Pháp vừa muốn đẩy mạnh việc phổ biến chữ quốc ngữ vừa muốn tôn vinh văn hóa và nhân vật nước Pháp nên đã không ngần ngại tuyên truyền rằng: Chỉ có mỗi giáo sĩ Đắc Lộ là có công với chữ quốc ngữ với bằng chứng rõ ràng ông là người đầu tiên đứng tên trong cuốn sách chữ Việt - Từ điển Việt - Bồ - La.

Nhưng tại sao cuốn từ điển này hoàn toàn không đề cập gì đến tiếng Pháp trong khi Đắc Lộ là người Pháp?

Kỳ tới: Chữ quốc ngữ ra đời năm nào?

Trần Nhật Vy

Nguồn https://tuoitre.vn/nhung-nhan-vat-dau-tien-trong-tien-trinh-chu-quoc-ngu-ky-1-khoi-dau-cua-chu-quoc-ngu-20190423103354733.htm

Trang Thời Sự




Đó đây


2019-10-17 - Ls Hoàng Duy Hùng từ Mỹ tâm tình với Thiếu tướng QĐNDVN Lê Mã Lương -

2019-10-16 - Việt Nam nêu quan ngại Trung Quốc vi phạm chủ quyền trước ASEAN - Việt Nam nhấn mạnh hành vi của Trung Quốc đã và đang ảnh hưởng tiêu cực tới hoà bình và an ninh ở khu vực, không tạo bối cảnh thuận lợi cho tiến trình đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC), trong khi tình hình hiện nay cho thấy tính cấp thiết của COC nhằm ngăn các vụ việc tương tự trong tương lai.

2019-10-16 - Xoay quanh chuyện LML chê lãnh đạo Bộ Quốc phòng (584) -

2019-10-16 - Rào cản của việc luận tội TT Trump đã bị gãy đổ - ...và hôm thứ ba, một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao, George Kent, đã làm chứng trong gần 10 giờ về tập phim mặc dù các luật sư của chính quyền Trump đã cố gắng chặn ông, theo một nguồn tin điều tra luận tội.

2019-10-15 - Tiến sĩ, ông lấy tư cách gì miệt thị chư tăng? - Trả lời phỏng vấn trên tintaynguyen.com của tác giả Hoài Thanh, trong bài Đi tu mà có 300 tỷ là không biện luận được, ông tiến sĩ Tôn giáo học Dương Ngọc Dũng không ngớt lời miệt thị chư Tăng, đây là hành động khiếm nhã, với cách trả lời thiếu chính kiến và đầy ác ý, có thể gây ảnh hưởng tín tâm của cộng đồng Phật tử sơ cơ

2019-10-15 - Đoàn Đại biểu Quân sự cấp cao Việt Nam thăm EU và ký Hiệp định FPA - Trong chuyến thăm EU từ 14-19/10, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Ngô Xuân Lịch sẽ ký Hiệp định giữa Việt Nam và EU về thiết lập khuôn khổ tham gia của Việt Nam vào các hoạt động quản lý khủng hoảng của EU. Chuyến thăm cũng thể hiện tinh thần chủ động, có trách niệm của Việt Nam trong việc thúc đẩy nỗ lực chung nhằm mang lại hòa bình cho khu vực và trên thế giới

2019-10-14 - Đề tài 32: Đề Nghị Nhớ Ơn Cha Đẻ Mạng Facebook thay vì Alexandre De Rhodes -

2019-10-13 - Rudy Giuliani bị điều tra về các liên kết đến việc triệu hồi Marie Yovanovitch, Đại sứ Hoa Kỳ ở Ukraine - CNN và Bloomberg đã báo cáo hôm thứ Năm rằng các công tố viên liên bang cũng đang kiểm tra các giao dịch tài chính của Giuliani với các cộng sự Igor Fruman và Lev Parnas, những người đã bị bắt hôm thứ Năm với cáo buộc họ đã bí mật chuyển tiền Nga cho các nhóm ủng hộ Trump và các ứng cử viên GOP khác.

2019-10-13 - Các điệp viên Nga mở Champagne ăn mừng sau khi Trump thắng cử 2016, nói rằng họ đã "Làm cho nước Mỹ vĩ đại" - Ủy Ban Tình Báo Thượng viện Mỹ (đảng đa sô, Cộng Hòa) vừa mới ra báo cáo chứng thực kết quả điều tra của ông Mueller, rằng "Cơ Quan Nghiên Cứu Mạng (Internet Research Agency) của Nga đã hoạt động để làm hại bà Clinton và giúp ông Trump lên làm tổng thống năm 2016". (theo huffpost, October 8, 2019)

2019-10-13 - Thi sĩ Du Tử Lê - Ai nhớ ngàn năm một ngón tay - Và thơ ông đã vui trở lại. Năm 2014, thi phẩm “Giỏ hoa thời mới lớn” của ông được xuất bản trong nước. Nó khởi đầu cho hàng loạt tác phẩm khác được ông dành riêng xuất bản tại quê nhà.



▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 >>>




Thư, ý kiến ngắn
● 2019-10-17 - Nhòm ra đồng lúa lòng đầy xót xa - Thơ nhà nông: Biên Phạm -

● 2019-10-16 - Đọc những nội dung phản ứng ông Dương Ngọc Dũng miệt thị Tăng già Phật giáo - Trần Quang Diệu -

● 2019-10-16 - Tin ngắn khẩn gửi Thủ Tướng - về vụ Đà Nẵng có đề án đặt tên đường Alexandre De Rhodes - FB Lâm Phú Châu -

● 2019-10-10 - Như vậy là quá rõ, chữ Việt không do Đắc Lộ phát minh - Giác Hạnh -

● 2019-10-07 - Chữ Việt - Vai trò của Alexandre De Rhodes chỉ là công cụ, chứ chẳng có gì đáng tôn vinh - Huy Thái -

● 2019-10-07 - Nhờ những tài liệu của Sách Hiếm, chúng tôi thế hệ trẻ đủ tài liệu để tranh luận - Đức Nguyễn -

● 2019-10-06 - Óc châm biếm của dân Nữu Ước - Hình quảng cáo "luật sư khùng" trong các toa tàu điện ngầm ở New York - Mike Wilson -

● 2019-09-28 - Khi chống không nổi trước những Sự Thật bất khả phủ bác, thì phải công nhận, nhưng lại lươn lẹo - FB Dung Nguyen -

● 2019-09-26 - Con Giun Xéo Mãi Cũng Oằn ! - Mike Wilson -

● 2019-09-26 - Loạn Ngôn Trong Các Chức Vị Của Giáo Hội Ca-Tô La Mã - FB Lâm Phú Châu -

● 2019-09-14 - Trung Thu - Niềm vui vỡ òa từ chương trình tràn qua tâm mình : Ký Ức Vui Vẻ - Mùa 2 - Mike Wilson -

● 2019-09-14 - Cựu Thẩm Phán, nhà báo Lữ Giang-Tú Gàn đã an nghỉ trong Chúa - Diễn đàn thư tín -

● 2019-09-13 - Tin lề trái về LM Trần Đình Long - Tin Thêm 34 Việt Kiều Mỹ, Úc... Đòi Thưa Cha Long - Cộng Đồng FB -

● 2019-09-08 - Ý Kiến Khác Về Việc Cô Ni, Tăng Chú (Chú Tiểu) tới Nhà Thờ - Giác Hạnh -

● 2019-09-07 - Đề phòng kẻ gian lợi dụng tuyên truyền phản cảm làm nhục đạo Phật - FB Phú Lâm Châu -

● 2019-09-06 - Cảnh báo - Nhân vụ Giáo Điểm Tin Mừng Bị Dẹp - FB Lâm Châu -

● 2019-09-03 - Xem quân sử "Trừng trị bóng ma trên đỉnh Trường Sơn" - Việt Dân -

● 2019-08-31 - Cởi Áo Cà Sa Khoác Chiến Bào: Đại Đức => Đại Tá Đinh Thế Hinh - Thi Nguyen & Bạn -

● 2019-08-30 - Xem video clip "Bằng chứng về Siêu Điệp Viên Nguyễn Văn Thiệu của Cộng Sản - Cựu tổng thống VNCH" - Phạm Uyên Bác -

● 2019-08-29 - Người ta gọi người không theo chúa là bên Lương, vậy bên theo Chúa là ... - sylvia le -


▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 >>>