●   Bản rời    

Vì Sao ... - Phác Thảo (Trần Thanh Lưu)

Vì Sao Chúng Ta Đã Đi Việt Nam ?

Trần Thanh Lưu dịch cuốn

“Viet Nam: Why Did We Go?” Tác giả: Avro Manhattan

bản rời || Mục Lục | 12 tháng 2, 2009

 

CHƯƠNG 1

Phác Thảo

Thế Chiến thứ II, Sự Phân Chia Tạm Thời nước Việt Nam, và khởi đầu của cuộc xung đột ở Việt Nam.


► Sự thất trận của Pháp và Nhật ► Những chiến sĩ tự do người Việt tuyên bố Việt Nam độc lập ► Một thủ tướng Việt bù nhìn của Pháp ► Các Giám Mục Việt kêu gọi Vatican ► Hoa Kỳ gởi 2 chiến hạm đến Sài gòn ► Eisenhower giúp Pháp tại Việt Nam ► Hòa Ước Geneva ► Vĩ tuyến 17 như “một đường chia cắt tạm thời” giữa Bắc và Nam Việt Nam ► Vận động hành lang của Ca-tô tại Mỹ ngăn cản một cuộc bầu cử tự do tại Việt Nam ► Lo sợ Cộng sản thắng cuộc bầu cử ► Lời bình luận thật thà của tổng thống Eisenhower.


 

Vào năm 1940, khi nước Pháp bị Hitler đánh bại, Pháp nhường Việt Nam lại cho Nhật và được Nhật yêu cầu tiếp tục quản lý đất nước giùm họ. Bảo Đại, một bù nhìn của Pháp đã từng cai trị đất nước 20 năm trước đó đã tuân thủ.

Nhưng Bảo Đại lại phải đương đầu ngay với một chủ nghĩa quốc gia mãnh liệt. Điều này càng trở nên quyết liệt và đã đưa đến một cuộc chiến tranh du kích có hiệu quả gia tăng. Mục tiêu tối hậu của nó có hai phần: xóa bỏ sự cai trị của Pháp và Nhật, và giành một nền độc lập hoàn toàn. Những chiến sĩ tự do được biết như là Việt Minh, đã được toàn dân ủng hộ và kết quả là họ trở nên đồng hóa với khát vọng quốc gia của mọi người Việt Nam.

Khi Nhật bại trận vào tháng 8 năm 1945 thì dân Việt đã kiểm soát được hầu hết đất nước. Đến tháng 9 cùng năm thì những chiến sĩ tự do tuyến bố Việt Nam độc lập. Bảo Đại, bù nhìn của Pháp-Nhật, thoái vị. Sau hơn một thế kỷ, Việt Nam được tự do trở lại, hoặc có vẻ như vậy. Dân Việt, lãnh đạo bởi người Cộng sản, nhận ra rằng thành phần thiểu số đồng nhất trong nước lại là giáo dân Ca-tô. Và rằng đa số giáo dân ủng hộ cuộc đấu tranh chống Pháp và Nhật, để tranh thủ sự ủng hộ của thành phần này, họ đã bổ nhiệm nhiều nhân vật Ca-tô vào tân chánh phủ.

Lãnh tụ Hồ Chí Minh đề cử một giáo dân làm bộ trưởng kinh tế, ông ta còn có cả một Giám Mục Ca-tô La-mã. Hơn nữa để chứng tỏ dù là một ngưới Marxist, ông không hề có thành kiến đối với Giáo hội Ca-tô, ông chấp thuận ngày Chủ nhật đầu tháng 9 là ngày lễ độc lập, cho trùng với ngày lễ Công giáo toàn quốc.

Tự do tôn giáo được bảo đảm cho mọi người. Những thành tích của Việt Minh được lòng dân nên trong tháng 9 bốn chục ngàn giáo dân đã biểu tình ủng hộ Hồ Chí Minh tại Hà Nội. Ngay cả 4 vị giám mục đã kêu gọi trực tiếp đến Vatican yêu cầu tòa thánh ủng hộ nước Việt Nam độc lập mới dưới những người cai trị mới.

Có vẻ như một chương sách mới đã khởi sự, không những cho Việt Nam, mà còn cho giáo dân Ca-tô, những kẻ thường được Pháp che chở, dù thế cho đến lúc ấy cũng vẫn bất mãn đối với nền cai trị thực dân của Pháp.

Trong khi chính phủ mới của Việt Nam đang bận rộn thiết lập một nền dân chủ cộng hòa ở miền bắc Việt Nam thì, người Anh ngay khi biết Nhật đầu hàng đã trao miền Nam Việt Nam lại cho Pháp. Nhức nhối vì sự thất trận ở châu Âu, Pháp quyết áp đặt một nền cai trị thực dân sắt máu nhất với mục tiêu tỏa rộng sự thống trị của họ lên phần còn lại của đất Việt. Đối lại, dân Việt liền tổ chức một cuộc chiến du kích hòng ngăn chận sự tái lập nền cai trị của Pháp.

Vào tháng 2, 1950, Hoa Kỳ nhìn nhận chính quyền Bảo Đại. Hầu như tức khắc Pháp yêu cầu sự giúp đở quân sự. Tháng 3, hai chiến hạm của Mỹ đến Sài gòn để ủng hộ Bảo Đại. Liền sau đó, tháng 5, Washington tuyên bố viện trợ cho Pháp 10 triệu đô-la. Hoa Kỳ đồng ý để Pháp lo liệu chuyện Việt Nam trong khi Mỹ bận tham chiến ở Triều Tiên. Vào tháng 6, tổng thống Truman tuyên bố Hoa Kỳ sẽ tài trợ cho quân Pháp chống chính quyền Bắc Việt Nam. Khoảng tháng 11, 1952, Hoa Kỳ đã gởi 200 tàu chất đầy quân dụng, 222 phi cơ chiến đấu, 225 chiến hạm hải quân, 1,300 xe tãi, trả 1/3 chi phí cho cuộc chiến ở Việt Nam.

Khi Eisenhower kế nhiệm Truman vào tháng 7, 1953 thì cuộc đình chiến được ký kết ở Triều Tiên, nhưng trong năm 1953 sự ủng hộ tài chánh của Mỹ đã đạt đến 400 triệu một năm. Vào tháng 10, ngoại trưởng John Foster Dulles tuyên bố rằng sự giúp đở của Hoa Kỳ cho nền cai trị thực dân của Pháp đã là “thành quả sáng chói nhất của ông ta trong năm.”

Đến năm 1954, Hoa Kỳ đã trả hết 80% của tổng số. Chính phủ Pháp xác nhận rằng Hoa Kỳ đã chi tiêu hết 1,785 tỷ đô-la cho chuộc chiến. Nhưng đến cuối năm thì thực ra Hoa kỳ đã trả 2 tỷ đô-la để duy trì nền đô hộ thực dân của Pháp.

Tuy vậy, người Việt với quyết tâm đánh đuổi người Pháp, đã chiến đấu dữ đội trong sự ngạc nhiên của cả bạn lẫn thù. Khi sắp bị đánh bại tại Điện Biên Phủ, Pháp yêu cầu sự trợ giúp của Mỹ. John Foster Dulles đòi có sự tham chiến của Hoa Kỳ (để bảo vệ Đông Dương khỏi rơi vào tay Cộng Sản). Thế là ông ta công bố một kế hoạch, Tổ Chức Hiệp ước Đông Nam Á – (SEATO: Southeast Asia Treaty Organization). Tháng 4, ông ta triệu tập một cuộc họp kín với các lãnh đạo Quốc hội. Mục tiêu: Giành cho Eisenhower quyền sử dụng hải và không lực Mỹ để giúp Pháp tại Việt Nam. Kế hoạch được khéo đặt tên là “Chiến Dịch Kên Kên” (Operation Vulture). Sau này, khi Lyndon Johnson làm tổng thống, ông đã phản đối việc gởi lính Mỹ sang tham chiến và hầu hết lãnh đạo Quốc hội đều đồng ý với ông ta. Tuy vậy đến tháng 11, (từ năm 1950 đến 1954) Hoa Kỳ đã gởi 340 máy bay và 350 tàu chiến.

Tháng 5, 1954 quân Pháp đầu hàng tại Điện Biên Phủ. Tháng 7 kế tiếp thỏa hiệp Geneva được ký kết. Vĩ tuyến 17 được thừa nhận là đường ranh tạm thời phân chia nước Cộng hòa Việt Nam ở miền Bắc và người Pháp ở miền Nam. Vào ngày 21 tháng 7 tại buổi “Tuyên Bố Chung Cuộc,” có 9 nước chuẩn nhận hiệp ước chỉ trừ Bảo Đại và Hoa Kỳ.

Bản tuyên bố chỉ rõ rằng sự phân chia bắc-nam Việt Nam chỉ là sự phân chia “quân sự”, để chấm dứt sự xung đột vũ trang, chứ không phải là sự phân chia lãnh thổ hay ranh giới chính trị. Điều này có nghĩa là Pháp được ủy nhiệm trông coi miền Nam trong vòng 2 năm, đến khi có một cuộc tổng tuyển cử và người dân có quyền chọn lựa chính thể mình muốn.

Đối với một vài phía tham dự thì Hiệp ước Geneva đã tạo ra nổi lo rằng nếu các cuộc bầu cử được tổ chức thì Việt Minh vốn được lòng dân khắp nước chắc sẽ thắng luôn trong Nam.

Đám quân nhân vận động hành lang và trên hết là Ca-tô tại Washington liền ra tay, quyết thuyết phục chính quyền Hoa Kỳ ngăn cản cuộc bầu cử. Giáo hoàng Pius XII hết lòng tán trợ các nổ lực của họ. Hồng Y Spellman, con thoi giữa Washington-Vatican là phát ngôn chính cho cả hai. Sách lược của Giáo hoàng Pius XII và John Foster Dulles rốt lại đã được chấp thuận và thi hành bất kể mối e ngại lan rộng ở Hoa Kỳ và châu Âu.

Trước và sau khi quyết định tai hại, bản thân Tổng thống Eisenhower thú nhận trong một giây phút thật thà chính trị rằng “nếu các cuộc bầu cử được tiến hành thì 80% dân số sẽ bầu cho người cộng sản Hồ Chí Minh hơn là bầu cho quốc trưởng Bảo Đại.” Tổng thống Eisenhower đã nói đúng sự thật về thực tế chính trị của Việt Nam trong tình huống trọng yếu lúc bấy giờ.

 

[Hết Chương 1]

xem phiên bản Anh ngữ

 

Tác giả: Avro Manhattan

Người Dịch: Trần Thanh Lưu

Kỳ tới: Chương 2 - Đại Liên Minh Vatican-Mỹ

 

 


Các bài cùng tác giả

Trang Sách Nước Ngoài



Đó đây


2026-10-22 - Tạm giữ nam sinh hành hung cô giáo ngay trong lớp học ở Hà Nội - VTV.vn - Liên quan đến vụ nam sinh hành hung cô giáo ngay trong lớp học tại Hà Nội, cơ quan công an đã tạm giữ nam sinh để phục vụ công tác điều tra, làm rõ vụ việc. Theo đó, nam sinh này cùng một số học sinh khác không làm bài tập về nhà nên bị cô giáo nhắc nhở và yêu cầu đứng lên. Trong quá trình này, nam sinh mất bình tĩnh, dẫn đến hành vi hành hung cô giáo.

2026-10-19 - NÓNG 19-10-26: ĐÃ ĐẾN LÚC DỪNG CÂU CHUYỆN CỦA HOÀNG DUY HÙNG LẠI NẾU KHÔNG HẬU QUẢ KHÔN LƯỜNG -

2026-10-19 - Chúa trên thập tự ngã xuống đập vào đầu 1 linh mục đang làm lễ - LM Công giáo Patricio Alfredo Sánchez Molinari đã tử vong vào thứ Bảy, ngày 18 tháng 10 năm 2026, khi một cây thánh giá bằng gỗ lớn đổ ập vào đầu ngài trong một buổi Thánh lễ được phát trực tuyến

2026-10-11 - Toàn cảnh vụ thảm án khiến ba mẹ con tử vong ở Đồng Nai - Sau khi chia tay, Nguyễn Đức Anh mang dao tìm đến nhà người yêu cũ để trả thù. Không vào được nhà, Đức Anh trèo sang tấn công gia đình hàng xóm khiến 3 người tử vong, 1 người bị thương nặng.

2026-10-10 - Chào mừng giải phóng Thủ đô: Đại tiệc pháo hoa nghệ thuật và trải nghiệm đỉnh cao - Hướng tới kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 – 10/10/2026), Hà Nội sẽ trở thành tâm điểm rực rỡ với chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao và du lịch quy mô lớn. Điểm nhấn được chờ đợi là màn trình diễn pháo hoa nghệ thuật tầm cao kết hợp âm nhạc bùng nổ vào đêm 10/10

2026-10-10 - Mãn nhãn với màn pháo hoa lộng lẫy mừng 72 năm Giải phóng Thủ đô - Pháo hoa rực rỡ sắc màu đã thắp sáng bầu trời Hà Nội trong đêm 10/10, thu hút đông đảo người dân tới chiêm ngưỡng.

2026-10-10 - Trump trừng phạt Tòa Hình Sự Quốc Tế sau khi cựu chánh án đoạt Nobel Hòa Bình - Ngoại Trưởng Marco Rubio tuyên bố Mỹ sẽ ngăn cấm giao dịch với ICC, cắt nguồn lực và hạn chế khả năng hoạt động của tòa nhằm bảo vệ công dân Mỹ trước những cuộc truy tố Thủ Tướng Benjamin Netanyahu (phải) của Israel trao cho Tổng Thống Donald Trump lá thư mà ông gửi tới Ủy Ban Giải Nobel Hòa bình để đề cử ông Trump cho giải thưởng này tại Toà Bạch Ốc vào Tháng Bảy, 2025.

2026-10-06 - Nữ tử tù sống lại sau 2 lần tiêm thuốc độc: Tiếng ngáy khiến cả nhà tù hỗn loạn -

2026-10-03 - Một thảm họa hàng không xém đã xảy ra vì "cơ phó" được nhận xét là cuồng tín - Cơ phó người Oman của hãng hàng không Flydubai đã dùng hung khí tấn công cơ trưởng nhằm giành quyền kiểm soát buồng lái khi đang trong chuyến bay sáng 30/9 từ Dubai, (UAE) đến Tel Aviv, Israel. "Hành vi của anh ta rất kỳ lạ. Anh ta hay thực hiện các nghi lễ tôn giáo không giống ai tại chỗ làm, cầu nguyện suốt ngày và từ chối bắt tay với phụ nữ".

2026-10-03 - Giờ mới biết cô Linh Trần là ai! -



▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 ▪ >>>




Thư, ý kiến ngắn

 ● 2026-10-29 - Sự thao túng của Phan Huy Lê lên hệ thống chính trị Việt Nam - Quang Nguyen Xuan -

● 2026-09-27 - Vài lời nhắn em Hoàng Cường - v/v Người Công giáo cần được tôn trọng! - Lý Thái Xuân -

● 2026-09-14 - Hiểu thế nào về "giáo dục khai phóng"? - Minh Hồ -

● 2026-09-08 - Luật sư Francis Henry Loseby và người tù Tống Văn Sơ tại Hồng Kông (1931–1933) - Lê Thanh Ngân -

● 2026-09-08 - Con chiên NGUYỄN TRƯỜNG TỘ: - Trần Ly Official -

● 2026-09-02 - Đây là Ý Chúa, nhưng chiên sẽ không tạ ơn đâu! - Quang Hiển -

● 2026-08-18 - Giáo phận Công giáo Vermont, Hoa Kỳ đang trong thủ tục phá sản để giải quyết 67 vụ kiện lạm dụng tình dục - Lê Thị Kim Hoa -

● 2026-08-16 - Lễ chung thất Sa Di Bồ Tát giới Bùi Hồng Quang - Man Minh Nguyen -

● 2026-08-14 - Khởi công đóng mới, tàu hộ vệ chống ngầm đa năng, lớn nhất của Hải quân Nhân dân Việt Nam - TT Nguyễn Thanh Tuấn -

● 2026-08-12 - Chân Quang Và 10 Danh Hiệu Đệ Nhất Thế Gian - Hàn Tuấn Phong -

● 2026-08-12 - "Vua Càn Long là ông vua rất tốt!" - Thích Chân Wang nhận Giặc làm Cha! - Kênh Na Balo -

● 2026-08-12 - Vãi lái với CTN của Thích Chân Quang? - Hoàng John - Đạo & Đời -

● 2026-08-12 - Chúng Phó Đạo Tràng Đại Dũng Vạch Mặt Sư Phụ Thích Chân Quang - Kênh Trần Ly Official -

● 2026-08-10 - Có Vong nhập Ma nhập... không? - Lý Thái Xuân -

● 2026-08-01 - Cha mẹ cần bảo vệ con mình trước những tư duy cực đoan, độc địa của hội nhóm này. - Nguyen Thu Hien -

● 2026-08-01 - Vấn chưa tìm được xác Sơ Maria Nguyễn Thị Bích Hằng sau khi bị lũ cuốn trôi 1 năm 10 tháng 20 ngày - Tin Công Giáo 24h -

● 2026-07-31 - Một Dân Biểu tiểu bang Tennessee mong muốn cấm Hồi giáo, Phật giáo và Ấn Độ giáo - Việt Báo Daily News -

● 2026-07-30 - Chuyện lạ chỉ có ở Thiền Tôn Phật Quang - "Nhân Tài Đất Việt" - "Quốc Trung Hiền Sĩ!" - Nguyen Thu Hien -

● 2026-07-29 - LM Đặng Hữu Nam xuyên tạc việc quy tập, tìm kiếm hài cốt liệt sỹ rằng nhà nước dùng xương chó, xương bò, - Huỳnh Thiện Nghĩa -

● 2026-07-29 - Lá Thư Gửi Về Từ Lòng Đất - Huỳnh Thiện Nghĩa -


▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 ▪ >>>