●   Bản rời    

Ứng Xử Thời Cuộc Của Trương Vĩnh Ký Có Hoàn Toàn Đúng Đắn Không

Facebook Giang Đoàn Lê (https://www.facebook.com/photo.php?fbid=396624907346753&set=a.150409148634998.1073741828.100009977416332&type=3&theater)

Giang Đoàn Lê với Tien Dang và 4 người khác.
Hôm qua lúc 6:48 •

ỨNG XỬ THỜI CUỘC CỦA TRƯƠNG VĨNH KÝ CÓ HOÀN TOÀN ĐÚNG ĐẮN KHÔNG?

TS. Vũ Ngự Chiêu, một học giả ở hải ngoại nổi lên gần đây như một nhà nghiên cứu lịch sử nghiêm cẩn vì tính công phu, xác thực về tư liệu của ông. Một hai chục năm trước ông đã cất công tìm tư liệu về Trương Vĩnh Ký ở các kho lưu trữ ở hải ngoại và trong nước và đã công bố nhiều tư liệu rất quý về Trương Vĩnh Ký. Trong các tài liệu đó, có bức thư "Petrus Key viết thư ra mắt Đại Nguyên Soái (Grand Chef) Pháp, van nài hạm đội Pháp hãy tấn công ngay các thành trì miền Nam để giải phóng giáo dân Ki-tô và dân tộc Việt dưới ách cai trị chuyên chế, bạc đãi giáo dân của nhà Nguyễn" (VNC). Tôi cứ thắc mắc: một người trí thức VN yêu nước có được phép làm việc ấy không, và cách ứng xử trước thời cuộc như thế của họ Trương có phải là cách thức hoàn toàn đúng không? Nói vậy tôi lại nhớ đến người trí thức mù cùng xứ với ông - Nguyễn Đình Chiểu, khi ông viết: "Thà thác mà đặng câu địch khái, về theo tổ phụ cũng vinh; Hơn còn phải chịu chữ đầu Tây, ở với man di rất khổ" (Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc). Cách ứng xử nào tốt hơn? Điều này cần phải suy nghĩ chứ không nên nói ngay: cách của họ Trương là duy nhất đúng! TS. Vũ Ngự Chiêu có những kết luận khá nặng nề về Trương Vĩnh Ký, coi ông là tay sai cho thực dân (Xem ở dưới). Tôi thì tôi không nói vậy, tôi chỉ nói: "Trương Vĩnh Ký là một người đáng quý, một học giả đáng tự hào về học vấn của nước ta, nhất là trong buổi đầu tiếp xúc với phương Tây" (FB), vì nghĩ đến con người và đóng góp văn hóa của ông. Trương Vĩnh Ký từng băn khoăn về công và tội của mình: "Cuốn sổ bình sanh công với tội/ Tìm nơi thẩm phán để thừa khai", chứ đâu có nhẹ nhàng nhận vinh quang mà người Pháp hay người Việt trao.

TS. Vũ Ngự Chiêu khảo cứu công phu từng chi tiết một trước khi đưa ra kết luận, chứ không chỉ nghe nói rồi tuyên bố bốc đồng. Tôi lấy làm lạ, tại sao những tư liệu này lại không được đưa vào công trình "Petrus Ký - nỗi oan thế kỷ" của GS Nguyễn Đình Đầu để mọi người cùng suy nghĩ (dù những bài này được in ấn trên nhiều báo chí và nhiều trang mạng, chỉ cần gõ Google là có)?
Xin chép một vài nghiên cứu của TS Vũ Ngự Chiêu đăng trên Hợp Lưu để rộng đường dư luận.

Vài Tài Liệu Mới Về Petrus Key (Trương Vĩnh Ký) (1837-1898)
17 Tháng Hai 2011 12:00 SA

Vũ Ngự Chiêu

Lời dẫn: Petrus Key (sau này sửa thành Trương Vĩnh Ký) thường được ca ngợi là một học giả lớn miền Nam. Ông cũng có công quảng bá loại tiếng Việt mới, tức quốc ngữ hiện nay mà các giáo sĩ Portugal và Espania đã sáng chế vào thế kỷ XVII.

Tuy nhiên, Petrus Key cũng đóng một vai trò đáng kể trong cuộc xâm lăng Việt Nam của Pháp. Ông là một trong những thông ngôn người Việt đầu tiên đã hợp tác với Pháp, bên cạnh những giáo sĩ thuộc Hội Truyền Giáo Hải Ngoại đã tiềm phục trong vương quốc Đại Nam từ nhiều thế kỷ). Cấp chỉ huy Pháp đầu tiên mà Petrus Key phục vụ là Hải quân Trung tá Jean Bernard Jauréguiberry, Chỉ huy trưởng Sài Gòn từ tháng 3/1859 tới tháng 4/1860, người sau này thăng tiến tới chức Bộ trưởng Hải quân & Thuộc địa. Sau đó, Petrus Key làm việc liên tục cho Soái phủ Sài Gòn và rồi chính phủ Bảo hộ Pháp tới trước ngày nhắm mắt.

Hầu hết tư liệu Pháp đều công nhận Petrus Key là một "khai quốc công thần" của nền Bảo hộ Pháp, không những tại Nam Kỳ, mà còn trong toàn cõi Đông Dương. Năm 1876, chẳng hạn, Petrus Key làm một chuyến viễn du Bắc Kỳ, cung cấp tài liệu tại chỗ cho Thống đốc Duperré mưu chiếm miền Bắc, nhưng kế hoạch này không được Paris chấp thuận. Năm 1886, "ẩn sĩ" Petrus Key ra Huế, làm trong Cơ Mật Viện để huấn luyện vua Đồng Khánh (1885-1889) biết đồng hóa quyền lợi bản thân với quyền lợi Đại Pháp–tức tách biệt Bắc Kỳ ra khỏi ảnh hưởng Huế, đổi lại, được phần nào tự trị trong các tỉnh còn lại của Trung Kỳ, từ Thanh-hóa vào Bình-thuận; và chiêu mộ các lãnh tụ Cần vương về hàng dưới chiêu bài "an phủ." Nhờ vậy, được Tổng Trú sứ Paul Bert ân thưởng Đệ ngũ đẳng Bảo quốc Huân chương, một loại huân chương cao quí mà bao công dân Pháp thèm muốn. Năm 1888, Petrus Key cũng được sử dụng vào kế hoạch điều đình với Xiêm La để sát nhập vương quốc Lào vào lãnh thổ Liên bang Đông Dương thuộc Pháp.

Dưới thời Pháp thuộc, Petrus Key còn được coi như "nhà văn hóa lớn" của nền quốc ngữ mới qua một số tác phẩm "đồ sộ" của ông. Thực ra, toàn bộ công trình văn hóa của Petrus Key chẳng có gì khác hơn những bài giảng dạy tại trường Thông ngôn Pháp ở Sài Gòn, kể cả vài cuốn tự điển loại bỏ túi và hai cuốn "cổ tích" bằng Pháp ngữ mang tựa Cours d’ờhistoire annamite [Bài giảng sử An Nam] dành cho các trường ở Nam Kỳ (1875-1877). Ngoài ra, Petrus Key còn có thời gian phụ trách tờ Gia Định Báo của Soái phủ Sài Gòn, và tự chủ trương tờ Thống Loại Khóa Trình, một thứ học báo dùng làm sách giáo khoa cho các học sinh tiểu học Nam kỳ.

Dưới thời Pháp thuộc, tên Petrus [Trương Vĩnh] Ký được dùng đặt cho tên một trường Bảo hộ Pháp lớn nhất miền Nam ngay tại Sài Gòn. Sau ngày Pháp tái chiếm miền Nam, và cho tới năm 1975, trường Petrus Ký vẫn là một trường trung học công lập danh tiếng miền Nam. Để biện minh cho việc lấy tên Petrus Ký đặt tên cho ngôi trường từng đào tạo hàng chục ngàn nhân tài này, người ta vời vẽ ra hàng trăm giai thoại về sự tài giỏi, thiên tài về ngôn ngữ, v.. v... của Petrus Key, khiến khó biết chi tiết nào thực, chi tiết nào giả.
Trong dịp nghiên cứu tại Paris từ năm 1996 tới 2000, chúng tôi tìm được một số tư liệu có thể giúp đóng góp về việc tìm hiểu và tái dựng lại cuộc đời và sự nghiệp Trương Vĩnh Ký.

1. Thứ nhất, người mà chúng ta biết như Petrus Ký hay Trương Vĩnh Ký, Pétrus Trương Vĩnh Ký, hay Pierre J.B. Trương Vĩnh Ký hiện nay thoạt tiên chỉ xuất hiện với cái tên ngắn ngủi "Petrus Key," hoặc "chú Ký."

a. Có ba tài liệu giúp khẳng định Petrus Key là Trương Vĩnh Ký sau này.

(1) Tài liệu thứ nhất là thư Petrus Key gửi cho Hải Quân Trung tá Jean Bernard Jauréguiberry vào tháng 3/1859.
Đây là lá thư ra mắt của Petrus Key với Jauréguiberry và quan tướng Pháp, ca ngợi công ơn binh đội Pháp như những thiên thần được Thượng đế gửi xuống cứu giúp giáo dân Ki-tô Việt Nam. (Đã công bố trên nguyệt san Quốc Dân năm 1996, và bị trộm cắp trích đăng đó đây)

(2) Tài liệu thứ hai là danh sách phái đoàn thông ngôn của Soái phủ Pháp, dưới quyền Trung tá Henri Rieunier, được cử tháp tùng sứ đoàn Phan Thanh Giản qua Pháp và rồi Espania vào tháng 7 năm 1863.
Danh sách này xếp chữ typo, với phụ chú chữ Hán ở phía tay trái, và có chữ ký chứng thực của Rieunier. Phần sắp chữ typo, chỉ đề tên "Petrus Key, Giáo sư trường Thông ngôn." Phần chữ Hán, có thêm chi tiết: nhất đẳng thông ngôn Trương Vĩnh Ký. (Đã trích đăng trong Chính Đạo, Hồ Chí Minh: Con người & Huyền thoại, tập I (1997); & Vũ Ngự Chiêu, Các vua cuối nhà Nguyễn, tập I (1999))

(3) Tài liệu thứ ba là bản dịch thư sứ đoàn Việt gửi "Phó vương" Alexandrie, cảm tạ sự tiếp đón nồng nhiệt sứ đoàn.
Dưới bản dịch Pháp ngữ này có chữ ký Petrus Trương Vĩnh Key; và lời thị thực của Trung tá Rieunier.

(4) Mới đây, trong dịp làm việc tại Kho Lưu Trữ Quốc Gia 2 tại Thành phố Hồ Chí Minh, chúng tôi được tham khảo thêm một số tài liệu về việc mua bán sách của Petrus Key trước và sau ngày ông từ trần...

Xem: http://hopluu.net/a183/vai-tai-lieu-moi-ve-petrus-key-truong-vinh-ky-1837-1898#cmm_item_197676
...




Đó đây


2019-02-20 - Tướng Hoàng Kiền: Chúng ta đã đánh cho Trung Quốc biết sức mạnh của dân tộc Việt Nam - Nhắc lại để nhân dân ta nhớ, biết ơn và tôn vinh những chiến sĩ và đồng bào đã hy sinh để bảo vệ biên cương tổ quốc như chúng ta đã và mãi mãi tôn vinh bao nhiêu anh hùng liệt sĩ

2019-02-16 - Tổng Giám mục Luigi Ventura, Đại sứ Toà Thánh ở Pháp, đang bị điều tra "quấy nhiễu tình dục" một người đàn ông tr - Một quan chức Tòa Thị chính Paris nói với hãng tin Reuters rằng TGM Ventura "xoa mông một người đàn ông trẻ liên tục và không buông" ngay trong buổi lễ mừng Năm mới cho các nhà ngoại giao.

2019-02-13 - Giáo Hội Mễ Tây Cơ treo chén 152 linh mục trong 9 năm qua vì lạm dụng tình dục - Luật sư Martin Faz Mora, đại diện cho 19 nạn nhân ở Trung Mễ tỏ ra nghi ngờ về tuyên bố của giáo hội: "Không có một lần nào Giáo hội đặt vấn đề đền bù sửa chữa tổn hại của nạn nhân"

2019-02-11 - Vua cùng quan văn, võ xuống ruộng đi cày đầu năm tại lễ hội Tịch Điền - Lễ hội Tịch điền tổ chức hàng năm vào mùng 7 tháng Giêng tại cánh đồng Đọi, huyện Duy Tiên (Hà Nam), mang ý nghĩa động thổ nền nông nghiệp trong năm mới và cầu mùa màng bội thu.

2019-02-10 - Cựu phó giám đốc FBI tuyên bố, TT Trump đã ra lệnh cho Bộ Tư Pháp soạn thảo 1 bản ghi nhớ - tư vấn sa thải James Comey. Trong cuốn hồi ký sắp ra mắt, cựu phó giám đốc FBI Andrew McCabe kể chi tiết việc Thứ Trưởng Bộ Tư Pháp Rod Rosenstein tức giận khi được Nhà Trắng yêu cầu soạn thảo một bản ghi nhớ nổi tiếng hiện nay trong đó ông khuyên nên loại bỏ ông James Comey.

2019-02-10 - Vatican sẽ ra lệnh vào tuần tới về việc cho hoàn tục 1 hồng y Hoa Kỳ bị chúng ghét - Tháng trước, Vatican nói với báo Reuters rằng HY McCarrick gần như chắc chắn sẽ bị cách chức, khiến ông trở thành nhân vật Công giáo La Mã có địa vị cao nhất bị lột chức trong thời hiện đại.

2019-02-09 - Tổng thống Mỹ xác nhận, cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Triều lần thứ 2 sẽ diễn ra tại Hà Nội vào cuối tháng này (T - "Các đại diện của tôi vừa rời Triều Tiên sau khi có buổi làm việc rất hiệu quả và đồng ý về thời gian và địa điểm tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh lần hai với ông Kim Jong Un. Nó sẽ diễn ra tại Hà Nội, Việt Nam vào ngày 27 và 28/2. Tôi mong gặp Chủ tịch Kim và thúc đẩy tiến trình hòa bình"

2019-02-09 - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc dự Lễ hội kỷ niệm 230 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa - Sáng 9-2 (mùng 5 Tết Kỷ Hợi), tại Công viên Văn hóa Đống Đa (quận Đống Đa, Hà Nội), Thành ủy, UBND TP Hà Nội đã long trọng tổ chức Lễ hội kỷ niệm 230 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa và đón Bằng Công nhận Di tích Quốc gia đặc biệt di tích Gò Đống Đa

2019-02-09 - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc dự Lễ hội kỷ niệm 230 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa - Sáng 9-2 (mùng 5 Tết Kỷ Hợi), tại Công viên Văn hóa Đống Đa (quận Đống Đa, Hà Nội), Thành ủy, UBND TP Hà Nội đã long trọng tổ chức Lễ hội kỷ niệm 230 năm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa và đón Bằng Công nhận Di tích Quốc gia đặc biệt di tích Gò Đống Đa

2019-02-09 - Nguyễn Thanh Tú công bố video về lời khai hữu thệ của đảng trưởng Việt Tân - P1 -

2019-02-09 - Mỹ cảm ơn Việt Nam làm chủ nhà cuộc gặp Trump - Kim - "Việt Nam là người bạn thân thiết và là đối tác của Mỹ, và chúng tôi cám ơn chính phủ Việt Nam vì sự hào phóng khi làm chủ nhà cho hội nghị thượng đỉnh lần thứ hai này”, ông Palladino nói trong một cuộc họp báo tại trụ sở Bộ Ngoại giao Mỹ ở thủ đô Washington D.C.

2019-02-08 - Giới trung lưu thất thần vì tiền thuế tăng do luật thuế mới của TT. Trump - Họ đã bị sốc khi thấy rằng thay vì hy vọng có một sự thay đổi nhỏ trong tiền thuế trả về, thực sự họ lại còn nợ thêm chú Sam (chính phủ liên bang). Người Mỹ đang khám phá ra rằng với hệ thống thuế hiện nay, hầu hết các khoản giảm thuế từ dự luật đều cho các tập đoàn được hưởng.

2019-02-08 - Đảng Cộng Hòa yêu cầu Đảng Dân Chủ "tha" cho ông Trump về báo cáo Thuế! - Đảng Dân chủ đang tổ chức một phiên điều trần hôm thứ Năm về tầm quan trọng của việc tiết lộ thông tin về thuế của TT Trump. Điều này sẽ tiết lộ số tiền ông kiếm được, ai trả cho ông và ông phải trả bao nhiêu thuế. Lãnh đạo hàng đầu của Đảng Cộng hòa trong ủy ban thuế ở Hạ viện yêu cầu chủ tịch Hạ viện đừng đòi hỏi tài liệu đó, mặc dù luật liên bang minh thị cho Chủ tịch Hạ viện cái quyền làm như vậy - và mặc dù đảng Cộng hòa đã từng sử dụng quyền lực đó để giám sát chính quyền Barack Obama.

2019-02-08 - -

2019-02-08 - Mừng Tết Kỷ Hợi - GS Nguyễn Mạnh Quang khai mạc bài nói chuyện đầu năm. -



▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 >>>




Thư, ý kiến ngắn
● 2019-02-10 - Sóc Sơn: Em bé gái đóng vai Tướng Bà năm nay xinh như thiên thần - Mike Wilson -

● 2019-02-10 - Nhân câu chuyện Bức tượng Phật ngồi lưng vua độc nhất Việt Nam ở Hà Nội - Việt Dân -

● 2019-02-09 - Paris- Tết không viết "Nouvel An Chinois" nữa mà là "Fete du Printemps" - Diễn Đàn Thư Tín -

● 2019-02-06 - Bình luận bài: "Nhân việc dựng tượng Petrus Ký ở San Jose, California, nghĩ về một bài thơ cũ” - Hương -

● 2019-02-02 - Làm sao đọc sử mà tự kiểm điểm nếu lịch sử không hề được viết ra, hay nói đến? - Thính giả Youtube -

● 2019-02-02 - Thực dân Pháp và Giáo Sĩ TCG - Đó, lịch sử và bản chất "thánh tử đạo" của họ - chỉ có vậy thôi! - Việt Dân -

● 2019-01-31 - Nếu thật có chuyện này, tôi hiến kế để tiêu diệt Cộng Sản - Giác Hạnh -

● 2019-01-30 - Bài Học Cho Những Kẻ Muốn Núp Bóng Chú SAM - Milu-Dau -

● 2019-01-28 - Ký Ức Vui Vẻ - dân tộc mình vui, buồn, sướng, khổ ... là như thế này đây ! - Việt Dân -

● 2019-01-27 - Ta Hỏi Ngươi - Tại sao cứ nói dối với các con cháu ta là nó Hiền, nó Thiện, nó Toàn Năng, Toàn Trí? - FB sachhiem.net -

● 2019-01-27 - Hoàng Duy Hùng vạch mặt phù thủy của Kim Nguyễn cựu CT CĐ Houston - Hoàng Duy Hùng -

● 2019-01-27 - Có bao nhiêu kiều dân Vatican - thần dân thành Rome- trên lãnh thổ Việt Nam? - Dê Xù -

● 2019-01-26 - Khủng Hoảng Venezuela Và Trò Hề Dân Chủ Của Phương Tây - FB Xuân Thành Vũ -

● 2019-01-26 - Tại sao có một số những "thần dân của thành Rome" gốc Việt dám chửi rủa Chiến Khu Ba Đình? - Trần Quang Diệu -

● 2019-01-26 - QUAN HỆ VATICAN - TRUNG QUỐC - FB Chính Nhân -

● 2019-01-20 - Tôi Đấu Tranh Cho Quyền Con Người Và Sự Dân Chủ - Vũ Thiên Mệnh/BMTCG -

● 2019-01-19 - Tại sao kẻ gian lại được đứng ngang hàng với các vị anh hùng của dân tộc? - FB Hiệp Nguyễn -

● 2019-01-15 - Chiên cuồng tín ngày càng manh động, càng lộ rõ mặt thật, mới đây nhất là vụ vườn rau Lộc Hưng - Phan Nguyên -

● 2019-01-14 - Những triết gia vô thần ở Đông Phương thời xa xưa - Triết gia Đông Phương -

● 2019-01-12 - Vườn Rau Lộc Hưng - Hội Thừa Sai Paris đã "mua đứt" nơi nào trên đất nước Việt Nam, và lúc nào? - Trần Quang Diệu -

● 2019-01-12 - Từ Vườn Rau Lộc Hưng Việt Nam tới “Trưng Thu Đất" Để Xây Tường Ở Biên Giới Mỹ - Mễ - Ri Nguyễn -

● 2019-01-11 - Vườn Rau Lộc Hưng - Cảm Tính, Quan Sát và Tìm Hiểu Thêm - Trần Quang Diệu vs Phạm Trung Kiên -

● 2019-01-11 - Vụ Chính phủ Hoa Kỳ đóng cửa: Thư người đọc, đăng trên The Palm Beach Post, ngày 11/1/19 - Mike Wilson -

● 2019-01-08 - Điều gì Khiến Trung Tâm Asia Sụp Đổ Sau 20 Năm Hoạt Động? - Bá Tánh -

● 2019-01-08 - Church of Satan không phải là một tổ chức tôn giáo thờ Satan như tuyên truyền của Ki-tô giáo - FB Bí Mật Thiên Chúa Giáo -


▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 >>>