●   Bản rời    

Kết cục bi thảm của vị sĩ phu Bắc Hà - bộ não kiệt xuất nhất triều Tây Sơn

Kết Cục bi Thảm Của Vị Sĩ Phu Bắc Hà -Bộ Não Kiệt Xuất Nhất Triều Tây Sơn

Trần Như Khánh

http://sachhiem.net/LICHSU/FB/FBTranNhuKhanh.php

06-Nov-2025

Ngô Thì Nhậm là người hết lòng vì sự nghiệp của nhà Tây Sơn đuổi quân xâm lược Xiêm La, và dẹp quân xâm lược nhà Thanh. Sau khi Tây Sơn Nguyễn Huệ mất đột ngột, Ngô Thì Nhậm đã từ quan về quê. Nhưng ông và các quan văn võ bị xử phạt bằng đánh roi ở Văn Miếu. Chủ trì cuộc phạt đánh đòn đó lại là Đặng Trần Thường. Ông không chỉ bị đánh bằng roi ở Văn Miếu, mà thông tin khắc trên bia đá của ông trong Văn Miếu năm Cảnh Hưng 36 (1775) cũng bị đục bỏ.

Bài này nói lên một trong nhiều câu chuyện trả thù cực ác độc thời Nguyễn Ánh.

 

Ngày 25/10 là ngày sinh của một trong những "bộ não" vĩ đại nhất lịch sử Việt Nam: Ngô Thì Nhậm

Ông là người làng Tả Thanh Oai, ngày nay thuộc huyện Thanh Trì, Hà Nội. Ông sinh ra, đỗ đạt, làm quan dưới triều Lê - Trịnh và từng gọi Nguyễn Huệ là giặc. Nhưng sau này, ông lại được Quang Trung - Nguyễn Huệ hết mực trọng dụng. Sử cũ viết khi được Thì Nhậm, Nguyễn Huệ mừng mà rằng: “Thật là trời để dành ông cho ta vậy”. Chỉ riêng chi tiết đó cũng đủ nói lên tài năng Ngô Thì Nhậm xuất chúng thế nào.

Khi quân Thanh xâm lược nước ta, ông có kế lui binh về giữ phòng tuyến Tam Điệp - Biện Sơn (Ninh Bình) góp phần làm nên chiến thắng của nhà Tây Sơn. Ông nhận định: “Nay, ta giữ quân mà rút về chỗ hiểm Tam Điệp, không bị mất một mũi tên. Cho giặc vào Thăng Long ngủ trọ một đêm, rồi tung quân ra đánh, đuổi chúng đi, có mất gì đâu?”.

Dù là quan văn, nhưng với tư duy chiến lược của mình, ông được Hoàng đế Quang Trung tin tưởng giao giữ chức Binh bộ Thượng thư (tương đương Bộ trưởng Quốc phòng ngày nay). Và ông là một trong những người đầu tiên trong lịch sử Việt Nam có tầm nhìn gắn chặt quốc phòng với ngoại giao. Tuy làm ở Bộ Binh, nhưng ông chính là người chủ trì về các chính sách và giao dịch ngoại giao với Trung Hoa. Ông là người đứng đầu một trong những sứ bộ ngoại giao sang Trung Hoa.

Vốn là người văn chương nức tiếng, phần lớn các thư từ bang giao giữa Đại Việt và nhà Thanh đều do chính tay ông soạn thảo. Những văn kiện ngoại giao của Ngô Thì Nhậm thể hiện rõ nguyên tắc về chủ quyền lãnh thổ, danh dự quốc gia với các chính sách mềm dẻo, linh hoạt, cứng rắn. Chỉ bằng ngòi bút, ông đã viết nên những bức thư ngoại giao được coi là kiệt tác, vừa mềm dẻo, vừa cương quyết, không chỉ giữ được thể diện cho “Thiên triều” mà vẫn bảo toàn được danh dự và độc lập của nước ta, giúp dân chúng không phải chịu can qua. Đó là đỉnh cao của nghệ thuật ngoại giao!

Nhưng cuộc đời của một bộ óc thiên tài như vậy lại kết thúc bi thảm đến không tưởng.

Sau khi triều Tây Sơn sụp đổ dưới tay Gia Long, ông bị triều Nguyễn bắt. Và ông đã bị một đối thủ cũ (Đặng Trần Thường) lôi ra đánh đòn thù hằn công khai ngay tại VĂN MIẾU – chính nơi đã từng vinh danh học vị Tiến sĩ của ông. Ông đã qua đời vì những trận đòn đó.

Một nhà ngoại giao đã “dùng bút thay gươm” để giữ hòa bình cho dân tộc. Một thiên tài phải chịu cái chết oan nghiệt ngay tại nơi vinh danh trí tuệ.

Nhân ngày sinh của ông, hãy cùng nghiêng mình trước Ngô Thì Nhậm - một bộ óc kiệt xuất, một cuộc đời đầy bi tráng và một nhân cách lớn mãi mãi được lịch sử ghi công..

Ảnh VOV2

Nguồn: FB Trần Như Khánh, ngày 26 tháng 10, 2025

____________

Xem thêm:

- Trả lại vị trí lịch sử xứng đáng cho Ngô Thì Nhậm

- Danh sĩ Ngô Thì Nhậm từng bị đánh roi, đục tên trong Văn Miếu

- Câu đối để đời và cái chết nghiệt ngã của danh sỹ Ngô Thì Nhậm

 

Trang Lịch Sử




Đó đây


2026-04-12 - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gửi thư mời Giáo hoàng thăm Việt Nam - Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chiều 11/4 hội kiến Giáo hoàng Leo XIV tại Tòa thánh Vatican, bày tỏ trân trọng những tình cảm tốt đẹp Giáo hoàng và Tòa thánh dành cho nhân dân Việt Nam, theo Bộ Ngoại giao.

2026-04-09 - Trí tuệ phi phàm của Hoàng tôn Vairochana Rinpoche - - Người được chứng nhận là hóa thân chuyển thể chân thật của một trong 25 Đại đệ tử Đức Liên Hoa Sinh

2026-04-09 - Thầy Minh Tuệ: góc nhìn của truyền thông thế giới? -

2026-04-08 - Hôn Nhân Với Người Đạo Chúa -

2026-04-08 - Israel thừa nhận đánh trúng giáo đường Do Thái ở Tehran - trong trận tập kích nhằm vào một chỉ huy cấp cao của Iran. Một giáo đường Do Thái gần đó bị hư hại trong vụ tập kích", một phát ngôn viên IDF ngày 7/4 cho biết. "Chúng tôi lấy làm tiếc về thiệt hại ngoài dự kiến với giáo đường này" Cơ sở này được đánh giá là một trong những nơi quan trọng nhất để người Do Thái tại Iran tụ họp và hành lễ.

2026-04-05 - Quebec cấm cầu nguyện trên đường phố và mở rộng lệnh cấm các biểu tượng tôn giáo, - trong khi phe phản đối tuyên bố sẽ đấu tranh pháp lý. Các nhóm phản đối Dự luật 9 — đạo luật nhằm củng cố và mở rộng quy định về tính thế tục của chính quyền Quebec — đã tuyên bố sẽ sử dụng mọi biện pháp pháp lý để tiếp tục cuộc đấu tranh chống lại dự luật này, bất chấp việc nó đã được Quốc hội thông qua vào thứ Năm vừa qua.

2026-04-05 - Thêm một quốc gia đóng cửa không phận với máy bay quân sự Mỹ - Áo duy trì chính sách "trung lập vĩnh viễn" từ năm 1955, sau khi thông qua đạo luật hiến pháp cam kết không tham gia liên minh quân sự và không cho phép đặt căn cứ quân sự nước ngoài trên lãnh thổ. Đại tá Michael Bauer - Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Áo, cho biết, nước này sẽ không có bất kỳ ngoại lệ nào đối với Lầu Năm Góc, và quyết định cấm máy bay quân sự Mỹ bay qua không phận Áo là quyết định cuối cùng.

2026-04-02 - Nguyễn Gia Kiểng vô sỉ khi xúc phạm Chủ tịch Hồ Chí Minh! -

2026-04-02 - Nga tiến vào "vùng cấm", phá thế phong tỏa Cuba, Mỹ phản ứng bất ngờ -

2026-04-02 - Mong Ông Tô Lâm Quan Tâm Những Vụ Việc Như Thế Này -



▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 >>>




Thư, ý kiến ngắn
● 2026-04-14 - Ba cơ chế mà Đồng Tiền được sử dụng để duy trì và mở rộng đế chế Kitô giáo (mở mang nước Chúa) - Hiền Trần -

● 2026-04-13 - Giáo Hoàng Léo XIV có dám UỐNG NƯỚC MỘ ÔNG DIỆP, người mà ngài sắp phong thánh đấy. - Những người từ bỏ niềm tin thiên chúa -

● 2026-04-13 - Niềm Tin của đạo Chúa - cách lý giải phổ biến mà tín đồ hay dùng - Chiến Thần -

● 2026-04-13 - Nếu cho phép ý kiến của người dân, tôi xin được hỏi Giáo Hoàng Léo XIV khi ngài đến Việt Nam: - Lý Thái Xuân -

● 2026-04-12 - Chưa gì mấy con chiên bắt đầu lên mặt như thế này đây. - Lý Thái Xuân -

● 2026-04-10 - Con lên thành phố học là bỏ đi nhà thờ luôn, về nhà bị gia đình chửi họ là ma quỷ! - Minh Phong -

● 2026-04-10 - Một Sự Kiện Của Phật Giáo - Hoàng tôn Vairochana Rinpoch của Bhutan, 13 tuổi, giảng pháp ở Việt Nam - Báo chí -

● 2026-04-09 - Giáo hội La mã dạy "Vâng lời trọng hơn của lễ" để làm gì? - Lý Thái Xuân -

● 2026-04-08 - Hôn nhân khác đạo - Tại sao luôn có chuyện ức lòng về phía người lương? - Một cô gái -

● 2026-04-06 - Tạ Ơn Chúa - Tạ Ơn Trời - Tạ Ơn Cậu Ông Trời - Lê Thị Kim Hoa -

● 2026-04-04 - Vấn Đề Họ Không Tham Dự - Đám Cưới Lương và Giáo - Lý Thái Xuân -

● 2026-04-04 - ĐỐ AI BIẾT Có linh mục nào ... - Lý Thái Xuân -

● 2026-04-04 - Quan chức Vatican cảnh báo về nạn "bài Kitô giáo" tại thế giới Hồi giáo và phương Tây thế tục. - Ishmael Adibuah·Vatican Bureau/ Phú Kiều -

● 2026-04-03 - Một linh mục tại Ấn Độ bị tòa án xét xử vì đã nói Kitô giáo là "Tôn giáo duy nhất chân thật." - Đài Chân Lý Á Châu -

● 2026-03-30 - Chúng cứ bảo "không ép theo đạo." Tôi ngoại đạo, khi cưới nó bắt phải theo. Con tôi không đi lễ, thì nó tuyê - Vô Danh - Những người từ bỏ niềm tin t -

● 2026-03-29 - Những Âm Mưu Phản Quốc Trong Các Bản Điều Trần của Ông Nguyễn Trường Tộ. - Lý Thái Xuân -

● 2026-03-27 - Trung Quốc - lệnh cấm trẻ em dưới 18 tuổi tham gia các hoạt động tôn giáo - FB Niềm Vui Tin Mừng -

● 2026-03-27 - Tín đồ Công giáo La mã tìm đến huyền thuật "Chiêu Hồn" và Santan-giáo - Giáo Hoàng Léo tiếp đón các LM trừ qu - Tin Little Saigon TV -

● 2026-03-26 - Cantebury, Anh quốc - Nữ Tổng Giám Mục của Anh giáo đầu tiên được tấn phong ngày 25 tháng 3, 2026 - Lê Thị Kim Hoa -

● 2026-03-22 - Ngắn Gọn, Lý Do Từ Bỏ Nhà Thờ Thiên Chúa - Lê Phát Đạt -


▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 >>>