●   Bản rời    

Sự Thật Về "Nhân Vật Nguyễn Trường Tộ" Như Thế Nào?

Sự Thật Về "Nhân Vật Nguyễn Trường Tộ" Như Thế Nào?

Lý Thái Xuân

http://sachhiem.net/LTX/LyThaiLS6.php

19-Jun-2020

Rốt cục, người ta chỉ thấy ở ông Tộ, hoàn toàn là một con chiên trung thành với đạo, và sốt sắng trong các việc xây nhà thờ cho đạo Chúa, chớ không thấy công trạng nào của ông đối với việc của nước nhà.

Từ rất lâu, học sinh luôn được dạy về Nguyễn Trường Tộ như là một "học giả", vừa là một nhà thông thái, thâm nho, yêu nước, ... nhưng không được triều đình trọng dụng. Chuyện được truyền là nhà "thông thái" Nguyễn Trường Tộ đi nước ngoài về kể chuyện nước người văn minh có ngọn đèn thắp ngược, có xe sắt ... và dâng nhiều bản điều trần lên Vua Tự Đức để "mở mang, canh tân nước ta," ... nhưng Vua "không chịu tin" mà còn nổi giận, etc. 

Trên thực tế, các bài học về Nguyễn Trường Tộ chỉ có tác dụng duy nhất là chê bai triều đình và Vua Việt Nam ngu dốt, thiển cận, không chịu mở cửa cho "văn minh tràn vào." Trong cuốn "Nguyễn Trường Tộ, con người và di thảo," của Linh mục Trương Bá Cần, xuất bản năm 1988 tại Thành phố Hồ Chí Minh, tác giả có liệt kê khoảng 60 tác giả viết về Nguyễn Trường Tộ. Đọc các tựa đề, tất cả đều cùng một giọng điệu như nhau: Nguyễn Trường Tộ hoàn toàn được ca tụng hơn là bị phê phán.

Nhưng thực tế cho đến ngày nay, có lẽ chưa ai nghiên cứu kỹ từng đề nghị trong các bản điều trần và đối chiếu với bối cảnh chính trị lúc bấy giờ. Các "bản điều trần" đó có giá trị thực dụng cho hoàn cảnh nước ta, do tấm lòng thành của ông, hay chỉ là những bản sao chép tư tưởng người khác, sưu tập vào để tạo ra một tác phẩm "bề ngoài vĩ đại nhưng thiếu thực tế" và rốt cục vô dụng, không hợp hoàn cảnh, ngược với thực tế?

Ngày nay, trong thời đại 4.0 người ta có nhiều cách tiếp cận được các tài liệu dễ dàng hơn xưa, nếu muốn tìm tòi. Cách đây hơn 10 năm, những người nghiên cứu đã khám phá ra nhiều "lổ hổng" đối với các điều truyền tụng về ông Nguyễn Trường Tộ.

Dựa theo hơn 25 bài nghiên cứu và đối thoại đã được phổ biến, mà tác giả chuyên sâu nhất về đề tài này là Bùi Kha, xem tham khảo dưới đây, xin khai triển một cách tóm lược các vấn đề trên như sau.

-- o0o --

Ai đọc hết 58 bản điều trần và đặt mình trong hoàn cảnh chính trị của nước ta thời đại Vua Tự Đức, sẽ cảm thấy rất ngạc nhiên về những hành động và tư tưởng tai hại cho đất nước nhưng lợi ích cho ngoại bang không thể ngờ được của Nguyễn Trường Tộ qua các sử liệu chính xác không thể phủ bác.

1. Trong bài đối luận với GS Trần Thanh Đạm, tựa Đọc Sách: "Nguyễn Trường Tộ & Vấn Đề Canh Tân" tác giả Bùi Kha viết:

Với giọng văn điêu luyện, sắc sảo, chúng ta thấy Nguyễn Trường Tộ đã sử dụng hai luận điểm chính ("củ cà rốt và cục xương") để thuyết phục dân Đại Nam (Việt Nam) nhất là triều đình vua Tự Đức.

Chiến thuật "củ cà rốt" là đưa ra một miếng mồi béo bổ như khai thác hầm mỏ, sử dụng tài nguyên thiên nhiên... để làm cho dân giàu nước mạnh. Muốn đạt được mục đích đó thì phải làm gì? Trả lời: Phải hợp tác với Pháp, phải cầu khẩn Giáo hoàng La Mã giúp sức (như trong di thảo số 5).

Chiến thuật "cục xương" là đưa ra một số đề nghị không thể thực hiện được như chỉnh trang võ bị, đào kênh từ Hải Dương đến Huế... (di thảo số 27) để qua đó muốn triều đình nhà Nguyễn phải mất thì giờ gặm, nhấm cục xương để không thể làm gì khác hơn.

2. Nguyễn Trường Tộ khéo và tài tình lồng tư tưởng Kinh Thánh vào hầu hết những bản di thảo để một mặt thì hăm dọa rằng: "Tạo vật đã định như vậy, sao cưỡng được" (di thảo số 1), mặt khác thì an ủi chấp nhận số phận... "Vì tạo vật đã an bài" (trong nhiều di thảo khác).

Nguyễn Trường Tộ nhìn đất nước trong lăng kính tôn giáo, mang đầy tính chất cuồng tín, cho rằng Đại Nam là một phần tử trong tổng thể của vạn vật mà tạo hóa đã sáng tạo, do đó "không có tự do làm theo ý muốn" (di thảo số 2), và phải chịu số phận cần được khai hóa (di thảo số 1). Do đó, ông khuyên Đại Nam nên "dùng giám mục và linh mục vào việc canh tân đất nước" (di thảo số 17).

3. Một số di thảo đưa ra các dữ kiện sai lầm về sử liệu để bi thảm hóa tình hình, nhằm kêu gọi người Việt nên hòa với Pháp (di thảo số 1), và để biện minh cho những đề nghị của mình (di thảo số 5 và 27).

4. Trong số các di thảo của Nguyễn Trường Tộ, có 3 di thảo dài nhất và gói ghém phần lớn tư tưởng chính của ông. Đó là di thảo số 1: Bàn về những tình thế lớn trong thiên hạ (Thiên hạ đại thế luận); di thảo số 5: Kế hoạch làm cho dân giàu nước mạnh (Dụ tài tế cấp bẫm từ = Lục lợi từ); di thảo số 27: Tám việc cần làm (Tế cấp bát điều). Những tư tưởng trong các di thảo còn lại thường là lặp lại hoặc bổ túc những ý kiến trong các di thảo khác, hoặc những ý kiến không có gì đặc sắc lắm, và các di thảo có tính tôn giáo.

4.1 Về Di Thảo số 1: (Thiên hạ đại thế luận) được viết khoảng tháng 3-4/1863.

Tác giả Bùi Kha lý luận: Chúng ta biết rằng quân đội Pháp do Đô đốc Rigault de Genouilly chỉ huy, đã chiếm Đà Nẵng ngày 01/9/1858. Ngày 21/6/1859, triều đình đành phải chấp nhận thương thuyết với Pháp. Tháng 3/1860 Pháp rút khỏi Đà Nẵng và vào Sài Gòn để chiếm 3 tỉnh miền Đông Nam Kỳ. Dân chúng lúc bấy giờ chia làm hai phe: Quần chúng thì chủ chiến, còn triều đình thì chủ hòa mà đứng đầu và tích cực nhất của phe chủ hòa này là Phan Thanh Giản. Với hòa ước 1862 giữa Pháp, Tây Ban Nha và Đại Nam, Pháp được thỏa mãn tất cả những gì mà họ đòi hỏi như: nhường cho Pháp 3 tỉnh phía đông Nam Bộ: Biên Hòa, Gia Định và Định Tường; thừa nhận quyền tự do truyền đạo của các phái bộ Công giáo... Như thế triều đình Huế đã bỏ rơi phong trào kháng Pháp. Nhưng toàn dân Nam Kỳ đã kháng cự kịch liệt dưới sự điều khiển của Nguyễn Trung Trực, Võ Duy Dương, Thủ Khoa Huân v.v... và đã làm cho quân Pháp vô cùng khốn đốn.

Trong bối cảnh chính trị và quân sự của đất nước lúc bấy giờ, Nguyễn Trường Tộ viết bản điều trần số 1: Bàn về những tình thế lớn trong thiên hạ gởi cho triều đình vua Tự Đức vào tháng 3-4/1863. Chúng ta có thể đánh giá khá chính xác về tư duy của Nguyễn Trường Tộ qua bài điều trần này. (xem chi tiết về Di Thảo số 1)

- Không biết Nguyễn Trường Tộ căn cứ vào đâu mà đánh giá quân đội ta : Quân ta mới nghe thân thế họ đã phách lảng hồn xiêu rồi... Trong khi Đô đốc R. de Genouilly viết trong Văn thư đề ngày 21-9-1859 :

Càng đi sâu vào tình hình Vương Quốc An Nam, các bức màn càng vén lên, những lời khẳng định dối trá (của các giáo sĩ) càng tan biến, không thể không thừa nhận rằng cuộc chiến tranh chống lại xứ nầy còn khó hơn cuộc chiến tranh chống lại thiên triều...

Chính Đô Đốc Bonard cũng lo âu, kêu cứu: Người An Nam đã tỏ ra dày dạn chiến đấu, họ đã làm đảo lộn vai trò, giờ đây họ tấn công chúng ta ngay những vị trí của chúng ta.

Hai dẫn chứng vừa nêu, cho thấy sự đánh giá của Nguyễn Trường Tộ về tình hình chiến đấu của dân Việt Nam một cách tồi tệ, bi thảm hóa tình hình và quá sai lạc. Hình như có mục đích nhằm cứu vãn tình thế nguy ngập của quân đội Pháp.

- Cũng trong Điều trần này, Nguyễn Trường Tộ viết: "Hơn nữa, người Pháp đến đây, một là hỏi ta vì sao giết hại giáo sĩ, hai là hỏi vì sao không chịu giao thiệp, ba là xin ta cắt cho một vài chỗ để làm đường giao thương như các nước thường làm....".

Thử tìm hiểu các hành động mà giáo sĩ đạo Gia Tô La Mã đã tác hại cho đất nước Việt Nam lúc đó, Nguyễn Trường Tộ vào khoảng 30 tuổi. Chúng ta nên nghe lời than phiền của Đô đốc Rigault de Genouilly về hành động mà họ gọi là kẻ tử đạo:

"Không một nền cai trị nào, dù là phục vụ cho đạo Gia Tô, lại có thể dung thứ cho sự xâm phạm thường xuyên và ngu xuẩn vào các vấn đề chính trị, dân sự, và quân sự vốn không được và không phải thuộc quyền hạn của họ (các giáo sĩ). Nếu cũng vì những yếu tố buộc tội đó mà Giám mục Pellerin bị nhà cầm quyền An Nam trục xuất thì báo chí của người truyền đạo lại kêu la om sòm là họ bị bạo hành”.

Qua đó ta thấy được nguyên nhân của các vụ trục xuất và đàn áp giáo sĩ cũng như con chiên. Thế mà Nguyễn Trường Tộ đã thực sự không biết, hay muốn xuyên tạc lịch sử để nói rằng: "Lúc đầu họ không có ý cướp nước người."

- Nguyễn Trường Tộ nhận định thêm rằng: "Nếu những yêu sách... được thỏa mãn, họ sẽ chấm dứt những hành động gây hấn."

Biện minh cho giặc Pháp như thế, xong rồi ông khuyên: Không hòa mà chiến, khác nào cứu lửa đổ thêm dầu, không những không cứu được mà còn cháy nhanh hơn nữa....Tôi thường nghiên cứu sự thế trong thiên hạ mà biết rằng hòa với Pháp là thượng sách... Các đoạn văn trong bản Điều Trần của Nguyễn Trường Tộ được gởi cho triều đình Tự Đức khoảng tháng 3-4,1863, giống hệt "tối hậu thư" của đại diện toàn quyền chính phủ Pháp và Tây Ban Nha gởi cho Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam đề ngày 28-2-1863 như sau:

Nếu chấp thuận (phê chuẩn hiệp ước) thì dân chúng và vương quốc An Nam sẽ không còn những khốn khổ.

Nếu không, thì Vương quốc ông sẽ không còn nữa, vì điều đó sẽ dẫn đến sự tham dự của những người nổi loạn miền Bắc và sự chiếm đóng tức thời ba tỉnh phía Nam. Như thế vương quốc của ông sẽ mất đi cùng lúc cả Nam Kỳ và Bắc Kỳ.

- Đọc lại lời Nguyễn Trường Tộ khuyên triều đình và những lời hăm dọa hỗn xược của thực dân, ta có kết luận được Nguyễn Trường Tộ đã đi đêm với Pháp.

Tệ hơn nữa, ông khuyên nên nhường đất cho lính nghỉ, và dụ dỗ rằng giáo sĩ chỉ mở rộng đạo không tranh giành đất. Ông còn so sánh với tình trạng bên Trung Hoa:

Không thấy một nước Trung Hoa to lớn là thế mà còn phải cắt đất cầu hòa... Việc cống nạp của Tống (nước Tống bên Tàu thời xưa nộp tiền và hàng hoá cho nước khác, BK), tất cả đều lấy việc không đánh là hơn... Theo cách ngày nay thì nên để cho quân lính nghỉ ngơi, rồi làm theo chước Hán Cao Tổ ngày xưa cắt Quan Trung cho hạng Võ (*) để họ giữ bờ cõi cho mình, như có hổ báo trong rừng thì chồn cáo không dám bén mảng tới

Ý kiến của Nguyễn Trường Tộ: nên cho quân lính nghỉ ngơi để Pháp giữ bờ cõi cho mình, có phải là là một ý kiến nhằm có lợi cho Tây?

4.2 Về Di Thảo số 5: Kế Hoạch làm Cho Dân Giàu Nước Mạnh. (Lục Lợi Từ) viết ngày 18-7-1864. Nguyễn Trường Tộ bắt đầu bằng ngững lập luận có tính truyền giáo.

- Khởi đầu ông nói: "Tạo Vật (Thượng Đế) sinh ra vạn vật cách đây 7.000 năm...." Câu tuyên bố bậy bạ, phản khoa học này là ông Tộ nói theo kinh thánh. Khoa học đã chứng minh trái đất hình thành một bề mặt rắn chắc từ hơn 4.54 tỷ năm trước. Và sự sống xuất hiện không dưới 3.8 tỷ năm trước.

- Ông Tộ cũng nói sai về Tân Thế Giới (nước Mỹ) về câu chuyện dân bản địa có thể đánh đuổi người phương Tây ra khỏi Tân thế giới 100 năm sau, hoàn toàn là câu chuyện tưởng tượng như sau:

Lúc đầu người dân bản xứ còn xem họ như thù địch, dần dần đã chịu gần gũi và ngày càng trở nên thân thiết, những người dân ở đây đã học được hết những cái kỷ xảo của người phương Tây, cho nên không đầy 100 năm sau đã đuổi được người phương Tây ra khỏi đất mình. 

Mục đích của Nguyễn Trường Tộ phịa ra lịch sử nước Mỹ như thế là với hậu ý khuyên triều đình Tự Đức và dân Việt hãy bỏ súng xuống, gần gũi và thân thiết với thực dân Pháp để học cái kỷ xảo của họ rồi cuối cùng đuổi họ về xứ cũng chưa muộn. 

- Bằng một hàng chữ lớn trong bản Điều Trần nầy, Nguyễn Trường Tộ viết: Xin Kê Ra Các Phương Pháp Làm Hột Nổ Và Đúc Súng, Đúc Kim Loại, Cùng Các Môn Quang Học, Cơ Học, Hóa Học, Khai Thác Mỏ Than.

Nhưng sau khi đọc xong đoạn nầy (dài khoảng 1.800 chữ) người ta chẳng thu thập được gì qua sự trình bày các phương pháp của Nguyễn Trường Tộ, vì chính ông cũng xác nhận "chỉ mới học qua loa" ! Vậy có phải viết bản điều trần này chỉ nổ để lòe người đọc?

- Về Việc làm cho Nước Nhà Giàu Có. Ông đưa ra 4 nguồn tài nguyên: Cá, muối ở biển, gỗ trên rừng, tơ gai trên đất, đồng thiếc từ quặng mỏ, rồi đề nghị:

Bốn nguồn lợi ích ấy, ngoài việc tùy theo thổ nghi mà thu thuế ra, còn phải nghĩ những phương pháp hay như của Tây Âu để thu nhiều sản vật. Sau đó cho tàu bè nhà nước chở ra bán cho các nước, rồi lại chở về nước mình những hàng cần dùng mà nước mình không có. Cái lợi bán mua qua lại như thế thường được gấp ba."

Tuy nhiên, Nguyễn Trường Tộ đã không đưa ra một phương pháp nào để có được nhiều cá, nhiều muối, vừa dùng vừa bán. Làm thế nào để có nhiều gỗ quí để dùng và sản xuất? Làm thế nào để khai thác được hầm mỏ mà không bị ngoại bang chi phối trong một hoàn cảnh đất nước đang bị Pháp xâm lăng đô hộ? Trái lại, Nguyễn Trường Tộ đã xử dụng ba trang trong 16 trang của bài Điều Trần nầy để phát biểu những lời nói thiếu lịch sự, thuyết minh về tạo vật (Chúa Trời) và cuối cùng là nịnh triều đình vài câu rồi khuyên nên theo Pháp chống lại phong trào kháng chiến.

Cần nhắc lại là bài điều trần thứ năm này viết ngày 18-7-1864. Xét bối cảnh chính trị của thế giới trong giai đoạn nầy sẽ giúp chúng ta đánh giá Sáu Điều Lợi Lớn mà Nguyễn Trường Tộ khuyên nên áp dụng. Sáu điều lợi đó là:

a) Nhờ nước Anh để ngăn chận Pháp, b) Xúi Anh gây sự với Pháp, c) Nhờ Anh để ly gián Pháp, d) Nhờ các nước và Giáo-hoàng lấy danh nghĩa mà áp chế Pháp, e) Nhờ Anh và Nga đề phòng nước Pháp, f) Dùng số người Anh lưu vong ở hải ngoại để đánh Pháp

Kết luận:

Rốt cục, người ta chỉ thấy ở ông Tộ, hoàn toàn là một con chiên trung thành với đạo, và sốt sắng trong các việc xây nhà thờ cho đạo Chúa, chớ không thấy công trạng nào của ông đối với việc của nước nhà. Còn các bản điều trần chỉ là những lời lẽ cóp nhặt, khoa trương để ngụy tạo hình ảnh cho mình là một nhà thông kim bác cổ, trông rộng thấy xa, lo cho nước nhà, ... mà sự thật không còn gì đáng để gọi là một danh nhân nữa.

Tác giả Nguyễn Xuân Phong, trong bài "Một Khám Phá Bất Ngờ Về Nguyễn Trường Tộ " phê bình các bài phê phán ông Nguyễn Trường Tộ của Bùi Kha có câu: "Mặc dầu lời lẽ có tính khiêm tốn và không quyết đoán của Nguyễn Kha, nhưng đọc xong từng đoạn từng phần, hay trọn bài viết, độc giả cũng có thể kết luận: Nguyễn Trường Tộ là một tên đại Việt gian, và các bản điều trần của ông là một sự lừa dối hào nhoáng"

Và bây giờ người ta có thể đặt câu hỏi, ông Nguyễn Trường Tộ có nên được tôn vinh như các nhà yêu nước của Việt Nam hay không?

______________

Tham khảo:

- Sự Thật Về "Nhân Vật Nguyễn Trường Tộ" Như Thế Nào? (nhiều tác giả)

Các bài cùng tác giả LTX

Các bài khoa học

▪ Những Tảng Đá Ngoài Không Gian - Lý Thái

Vệ tinh Rosat của Đức suýt rơi xuống Bắc Kinh - Lý Thái sưu tầm

Tìm Hiểu Thiên Nhiên: Hào Quang Mặt Trời - Lý Thái Xuân

Tìm Hiểu Thiên Nhiên: Góc đối Tia Cực Quang - Lý Thái Xuân

Những Trụ Ánh Sáng Khác Thường Trên Thành Phố Latvia - Lý Thái Xuân

Gallileo: 100 Giờ Kỷ Niệm Thiên Văn học bắt đầu - Lý Thái Xuân

Những cuộn Hào Quang Ban Mai - Lý Thái Xuân

Trước Lucy đã có Ardi - Lý Thái Xuân

Vũ Trụ Mà Chúng Ta Biết Được - Lý Thái Xuân

Lý Thuyết Mới Về Nguồn Năng Lượng Đầu Tiên Của Sự Sống - Lý Thái

Hành Tinh của Yuri - Nhìn Từ Không Gian - Lý Thái

Một Chuyến Bay Xuyên Vũ Trụ - Lý Thái sưu tầm

Một Phút Câu Chuyện Loài Người Chúng Ta - Lý Thái (giới thiệu)

Vòi Rồng Ở Florida - Lý Thái

Có Gì Huyền Bí Trong Đám Mây Ngũ Sắc? - Lý Thái

Vài Tai Nạn Lớn Của Các Giàn Khoan Dầu trên Thế Giới - Lý Thái

Bình Minh Của Đại Nguyệt - Lý Thái

Sự Sống Trên Sao Hỏa? - Lý Thái

Nasa Tìm Thấy Bằng Chứng Của Một Đại Dương Cổ Đại Trên Sao Hỏa - Lý Thái

Hào Quang Mặt Trời Rực Rỡ Trên Dãy Hy Mã Lạp Sơn - Lý Thái Xuân


▪ 1 2 >>>

Các bài đối thoại

▪ Cảm nghĩ sau bài "Một bài viết thiếu tiêu chuẩn.." của ông Nguyễn Tường Tâm - Lý Thái Xuân

Tư Cách Đối Thoại - Lý Thái Xuân

Phản Hồi Nick Bình Nguyễn - Đừng Bắt Chước Công Giáo - Lý Thái

Vụ Đặt Tên Đường - Cái Gì Ở Đàng Sau? - Lý Thái Xuân


▪ ▪

Các bài thời sự

▪ Tại sao người Mỹ đi bầu vào ngày thứ ba? - Lý Thái Xuân

Bài Diễn Văn Nhậm Chức của Tổng Thống Obama - Lý Thái Xuân

Diễn Văn Tổng Thống Barack Obama Nhân Ngày Tựu Trường - Lý Thái

Những Tờ Tuyên Cáo của chính phủ Hoa Kỳ - Lý Thái

Các Biến Động Trung Đông và Bắc Phi - Mốc Thời Gian - Lý Thái

Diễn Biến Chính Trị Ở Libya - Lý Thái

Nhân ngày Độc Lập Hoa Kỳ - Những Lá Cờ Độc Lập Trên Thế Giới - Lý Thái

Cảm Xúc Dâng Tràn Hội Trường Dân Chủ Với Gabrielle Giffords - Lý Thái ghi

ITCCS Tuyên Bố: Giáo Hội Ca Tô Rô Ma Là Một Tổ Chức Tội Phạm Quốc Tế - Lý Thái

Câu Chuyện Về Ngày Độc Lập và Ngày Lập Quốc Hoa-kỳ - holidays.net/ Lý Thái dịch

Vài Hình Ảnh Trong Chuyến Đi Mỹ 2015 của TBT Nguyễn Phú Trọng - Lý Thái collections

Vatican Hoang Mang Vì Món Quà "Cây Thánh Giá Cộng Sản" của Tổng Thống Bolivia Tặng Giáo Hoàng Francis - Jonathan Watts /Latin America

Tính Cách Tương Đối Trong Các Khái Niệm Nhân Quyền, Tự Do Và Dân Chủ - Lý Thái

Cuộc gọi điện thoại chúc mừng những người bạn đã bầu cho Trump - Lý Thái

Câu Chuyện Về Ngày Độc Lập và Ngày Lập Quốc Hoa-kỳ - holidays.net/ Lý Thái dịch


▪ ▪

Các bài lịch sử

▪ Những Ý Nghĩa Trong Đồng Dollar Mỹ - Lý Thái Xuân

Chiến Tranh Việt Nam Và Một Vài Con Số - Lý Thái Xuân sưu tầm

Nhận Dạng Sắc Dân Cụ Hồ Chí Minh Là Chuyện Nhảm Nhí - Lý Thái Xuân

Sự Thật Về "Nhân Vật Nguyễn Trường Tộ" Như Thế Nào? - Lý Thái Xuân


▪ ▪

Các bài xã hội

▪ Nửa Thế Kỷ Đi Về - Những ngày đầu ở Hà Nội - Lý Thái Xuân

Nửa Thế Kỷ Đi Về 1 - Con Đường Quê - Lý Thái Xuân

Nửa Thế Kỷ Đi Về - 2 - Đi Ải Nam Quan, Ghé Thăm Tô Thị - Lý Thái Xuân

Nửa Thế Kỷ Đi Về 3 - Ải Chi Lăng và Những Quả Na Giai - Lý Thái Xuân

Nửa Thế Kỷ Đi Về 4 - Đường Đi Điện Biên - Lý Thái Xuân

Nửa Thế Kỷ Đi Về 5 - Xe Đò Từ Hà Nội vào Sàigòn - Lý Thái Xuân

Nửa Thế Kỷ Đi Về 6 - Chủ mới ngôi nhà cũ - Lý Thái Xuân

Nửa Thế Kỷ Đi Về 7 - Ngôi Trường Xưa, Cô Láng Giềng, Người Khuyết Tật - Lý Thái Xuân

Nửa Thế Kỷ Đi Về 8 - Những Chiếc Cầu, Câu Sấu, Lầu Nội Trú - Lý Thái Xuân

Nửa Thế Kỷ Đi Về 9 - Hành Lý Mang Về - Lý Thái Xuân

Những Chủ Đề Mới Trong Thiệp Chúc Mùa Đông - Lý Thái

Ngày Xem "Đừng Đốt" - Lý Thái Xuân

Ngày Quốc Tế Phụ Nữ: Đệ Nhất Phu Nhân Obama và Bà Ngoại Trưởng Clinton - Lý Thái lược dịch

"Cãi Nhau Cho Phải Cách" Với Người Bạn Đời? - Lý Thái Xuân

Bước Đường 150 Năm Và Một Giấc Mơ - Lý Thái

Tâm Sự Khi Mẹ Ngủ - Lý Thái Xuân

Tấm Thiệp Mùa Đông của Ma Soeur T.M. - Lý Thái Xuân

Nhân Lễ Hội Chém Lợn - Lễ Ân Xá Cho Gà Tây Tại Tòa Bạch Ốc - Lý Thái

Tam Đoạn Luận - Khi Nào Đúng và Khi Nào Sai? - Lý Thái

Khi Kỳ Vọng Của Cha Mẹ Không Thể Đạt Tới - Lý Thái Xuân


▪ 1 2 >>>

Trang Lịch Sử




Đó đây


2020-08-08 - Nạn Tình Dục Trong Giới Tu Sĩ Công Giáo La Mã Pháp -

2020-08-08 - 3.000 trẻ em bị xâm hại tình dục trong Giáo hội Công giáo Pháp - từ năm 1950, theo công bố hôm 17/6 của Jean-Marc Sauve, chủ tịch Ủy Ban điều tra vấn đề xâm hại tình dục trẻ em bên trong giáo hội. Ông Sauve cho biết các dữ kiện thu thập ban đầu cho thấy hành vi xâm hại tình dục được gây ra bởi khoảng 1.500 linh mục và chức sắc nhà thờ.

2020-08-07 - Bản chất của Vatican và những âm mưu -

2020-08-06 - Những nhóm cực đoan bị tố "giật dây" bạo loạn Mỹ - Thống đốc bang Minnesota Tim Walz: "Chúng tôi có lý do để tin những nhân tố xấu tiếp tục thâm nhập vào các cuộc biểu tình chính đáng về cái chết của George Floyd, đó là lý do chúng tôi gia hạn lệnh giới nghiêm thêm một ngày"

2020-08-06 - Chào đón tin vui từ các vị Tổng thống VNCH -

2020-08-06 - Dịch Covid-19 ở Đà Nẵng, Quảng Nam đang được kiểm soát - Qua xét nghiệm ở thành phố Hà Nội, TP.HCM và một số cơ sở y tế lớn cũng chưa phát hiện các ca mắc Covid-19 ngoài cộng đồng, trừ các ca liên quan đến Đà Nẵng. Như vậy, chưa có

2020-08-05 - Luật mới của Tô Cách Lan xếp Kinh Thánh đồng hàng với các diễn từ thù hận - Kinh thánh và giáo ly TCG được xem là "kích động hận thù"

2020-08-04 - Hiểm Họa Núi Cúi -

2020-08-03 - Yêu nước cực đoan dễ bị cuốn vào âm mưu chia rẽ nhằm phá hoại kinh tế Việt Nam? -

2020-08-03 - McConnell bác bỏ đề nghị của Trump, nói rằng cuộc bầu cử - “Chưa bao giờ trong lịch sử của Quốc hội, qua các cuộc chiến tranh, suy thoái và Nội chiến, chúng tôi chưa bao giờ hoãn một cuộc bầu cử và cuộc bầu cử ngày 3 tháng 11 sẽ diễn ra đúng thời gian”, McConnell nói với Max Winitz,



▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 >>>




Thư, ý kiến ngắn
● 2020-08-07 - Kinh thánh (đạo thờ Chúa): Hãy giết những người theo tôn giáo khác! - Trần Tiên Long -

● 2020-08-06 - Bọn Vô Ơn - Bọn Cướp Công - FB Thập Bát Chưởng -

● 2020-08-06 - Trong 6 tuần (tháng 4 - tháng 5 năm nay 2020), TT Trump đã đuổi việc 6 tổng thanh tra của 5 cơ quan liên bang ! - APnews/Lão Ông -

● 2020-08-03 - Sự thật "không bao giờ thóa mạ, châm ngòi chia rẽ, cổ vũ hận thù" - Ri Nguyễn vs Ngọc Tri Châu -

● 2020-08-03 - Gửi bà cô em Hoa Xuân Oánh - FB Lâm Phú Châu -

● 2020-08-02 - Không biết ai là người bịa ra tin ông Joe Biden từ chối người Việt di tản năm 1975 - Sự thật ngược lại - Diễn Đàn -

● 2020-08-01 - Cựu TT George W. Bush và TNS Mitt Romney sẽ không ủng hộ Trump trong năm 2020 - BUSINESS INSIDER/ Nguyễn Bá Trạc dịch -

● 2020-07-26 - Hoa Kỳ: Tự Do Ngôn Luận Hiện Nay, Lúc Nào Mới Đúng? - Tùy Ngài TT - The Washington Post - Lão Ông -

● 2020-07-20 - Vấn đề "xúc phạm đức tin" - Lời hăm dọa cô Trần Ly của một con chiên - và câu trả lời của MLSCV - Trần Ly official -

● 2020-07-06 - Người da đen NỔI GIẬN, do họ có mấy thế kỷ lịch sử đau thương, không thể gọi là KỲ THỊ NGƯỢC - FB Lâm Phú Châu -

● 2020-07-06 - Chúng ta không phải Tị nạn Cộng sản! - Giác Hạnh -

● 2020-07-05 - Không thấy “điếm nhục” trong những việc này thì làm gì có “nhân phẩm”? - Ri Nguyễn -

● 2020-07-05 - Vắn tắt Lịch sử cận đại của Việt Nam - dành cho những người Việt CCCĐ chưa hề biết sử - Hồng Phạm -

● 2020-07-04 - Phóng viên SBTN trao đổi với 1 comment về chuyện Quạ mượn lông Công ở Houston - Youtube -

● 2020-06-30 - Thư các giáo sư Đại Học Luật Khoa George Washington gởi Bộ trưởng Tư Pháp William Barr - Diễn Đàn Email -

● 2020-06-29 - Nguồn tin của LS Trịnh Quốc Thiên nói về "vụ hối lộ động trời" của "cha con ông Joe Biden" có vấn đề! - Mike Wilson -

● 2020-06-26 - Âm mưu mượn đầu heo nấu cháo - Thái độ khinh thường lịch sử quá sức ngu xuẩn ! - kiwi land -

● 2020-06-25 - Tôi thêm chi tiết cho rõ đoạn về Cụ Hồ Chí Minh có tài thống nhất đất nước - Giác Hạnh -

● 2020-06-21 - Đừng vu khống chung chung là "đả kích tôn giáo", nếu đó không phải là chuyện chung chung của các tôn giáo. - FB Lâm Phú Châu -

● 2020-06-19 - Phong trào nổi lên khắp nơi đòi quật đổ hết mấy cái tượng đài của các tên THỰC DÂN - FB Lâm Phú Châu -


▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 >>>