 |
ngày 19 tháng 8, 2010 |
Sau Hiệp Định ngừng bắn
Genève 1954, chế độ Ngô Đình Diệm ở miền Nam Việt Nam, được Hoa Kỳ viện trợ,
yên ổn trên năm năm. Đến năm 1960, Mặt trận Giải phóng miền Nam VN ra đời và
không ngừng phát triển, Nam Việt Nam trở thành 1 trong 10 khu vực thử thách
và là khu vực thử thách đầu tiên của chiến lược toàn cầu mới của Hoa Kỳ. Hoa
Kỳ thấy phải tăng cường chiến tranh để chống lại Phong trào giải phóng đang
bùng lên. Ngày 29-4-1961 Hội đồng an ninh quốc gia Mỹ phê duyệt "Kế hoạch
chống nổi dậy". Kế đến nhiều phái đoàn nghiên cứu của Mỹ bay sang Việt Nam:
Phái đoàn phó tổng thống Mỹ Johnson (5-1961), phái đoàn Tiến sĩ Staley thuộc
Viện nghiên cứu Stanford (6-1961), phái đoàn của Taylor và Rosow trong bộ
quốc phòng Mỹ (10-1961)..... Sau đó kế hoạch Staley -
Taylor ra đời. Kế họach nầy có tham vọng giải quyết
chiến tranh VN với 3 giai đọan:
Giai đoạn 1
thực hiện từ giữa năm 1961, nội dung chủ yếu là bình định miền
Nam bằng biện pháp “Ấp chiến lược” (Strategic
Hamlets).
Giai đoạn 2
thực hiện từ đầu năm 1963, khôi phục kinh tế, tăng cường lực lượng quân đội,
hoàn thành công cuộc bình định.
Giai đoạn 3
thực hiện đến cuối năm 1965, phát triển kinh tế, ổn định miền
Nam và kết thúc chiến tranh.
Kế hoạch được mở đầu và có
ý nghĩa quyết định ở giai đoạn 1 là thực hiện cho được “quốc
sách Ấp chiến lược”. Đó vừa là mục
tiêu cơ bản, biện pháp chiến lược, vừa là kế sách trước mắt và lâu dài để
giành thắng lợi trong chiến tranh ở Việt
Nam.
1. “Quốc
sách Ấp Chiến Lược” (ACL)
Ngày 3-2-1962, Tổng thống
Ngô Đình Diệm ký Sắc luật 11/TTP, thiết lập Ủy ban Trung ương Đặc trách ACL,
Ủy ban họp mỗi tuần 1 lần, do Cố vấn Ngô Đình Nhu giữ chức Chủ tịch, Bộ
trưởng Nội vụ Bùi Văn Lương giữ chức Tổng thư ký, Ủy viên gồm các bộ Quốc
phòng, Nội vụ, Giáo dục, Công dân vụ, Canh nông v.v. và nhiều cán bộ cao cấp
quân dân chính (1) (Chính
Đao, Việt Nam Niên biểu 1939-1975,
Tập I-C : 1955-1963, Nxb Văn Hóa tại Houston TX 2000, tr. 251). Trụ sở đặt trong ba phòng ở đường Thống
Nhất (nay là đường Lê Duẩn). ACL là quốc sách của chính quyền anh em nhà họ
Ngô. Với quốc sách ACL Mỹ và VNCH lúc đó dự định sẽ xây dựng 17.000 ấp, gom
khỏang 10 triệu dân nông thôn, có thể bình định được vùng nông thôn Miền Nam
Việt Nam trong vòng 18 tháng.
Ngày 23-3-1962, Sài Gòn
phát động chính sách ACL. Thí điểm đầu tiên là khu vực Bến Cát (Bình Dương)
tức chiến dịch Mặt trời mọc (Sunrise).
Người phụ trách chương trình
ACL nầy là Albert Phạm
Ngọc Thảo. Chỉ huy tổng
quát là tướng Văn Thành Cao (2) (Chánh
Đạo, Việt Nam Niên biểu 1939-1975,
Tập I-C : 1955-1963, Nxb Văn Hóa tại Houston TX 2000, tr. 251)

Dân quê bị lùa vào "Ấp
Chiến Lược"
Mỗi ACL được bao quanh
(thường gồm ba hào, hai thành cài chông mìn, dây thép gai), có từ một đến
nhiều chòi canh có tầm nhìn xa, có thiết lập hệ thống báo động để phát hiện
mọi trường hợp xâm nhập bí mật, ban đêm các cổng chính ra vào được đóng lại.
Việc quản lý Ấp do một Ban trị sự phụ trách, việc phòng thủ bảo vệ Ấp do lực
lượng Phòng vệ dân sự phối hợp với các đơn vị Thanh niên, Thanh nữ Cộng Hòa
của Ấp sở tại phụ trách. ẤCL được tổ chức theo phương thức tự quản, tự
phòng. nhằm tách rời du kích của lực lượng Giải phóng miền
Nam ra khỏi dân nông thôn, cô lập du lích
và cơ sở cách mạng để tiêu diệt hay kêu gọi chiêu hồi.
“Quốc sách ACL” là một mô
hình bình định nông thôn do Anh quốc thực hiện thành công ở Malaixia. Robert
Thompson - chuyên gia quân sự về chống du kích, được mời
sang Nam Việt Nam
làm cố vấn xây dựng ACL. Tháng 4-1962, quốc hội VNCH tuyên bố chương trình
Âp chiến lược là một "quốc sách chống cộng".
Để có tiền thực hiện “Quốc
sách ACL”, ngày 21-8-1962, Hoa Kỳ đã ký kết với Chính phủ Diệm sẽ mua 10
triệu Mỹ kim tiền VNCH theo hối suất tự do, để VN có tiền tài trợ các dự án
về Ấp Chiến Lược và giúp đỡ đồng bào Thượng tỵ nạn (3) (Đoàn
Thêm, sđd. tr.328) Để cho Hoa Kỳ thấy hiệu quả của ngân sách Hoa Kỳ
bỏ ra cho VNCH, ngày 30-9-1962 chính phủ Ngô Đình Diệm tuyên bố đã có 1/3
Tổng số thôn ấp biến thành ALC (4) (Chính
Đạo, sđd. Tr. 261) Dưới áp lực của Cố vấn Ngô
Đình Nhu, ngày 10-10-1962, Phong trào Nhân Dân tái thiết dinh Độc Lập quyên
được hơn 19 triệu, phải dành 10 triệu cho ALC (5) (Đoàn
Thêm, sđd. tr.331)
Ngày 26-3-1963, Ngô Đình
Nhu chủ trì lễ
khánh thành Trại “Nhân, Trí, Dũng” ở
trung tâm huấn luyện cán bộ ACL tại suối Lồ Ô (6) (ĐoànThêm,
sđd. tr.343). Để thấy sự quan trọng của “quốc sách ACL”, ngày
16-4-1963 tại Trại "Nhân, Trí, Dũng" (suối Lồ Ồ), Ngô
Đình Nhu đã chủ trì khóa học 11.
"Bộ trưởng Công dân vụ báo
cáo về thành phần dự khóa 11 huấn luyện CB/XDACL gồm các thành phần sau:
-1/ cán bộ cao cấp trung
ương, từ cấp Chánh sự vụ trở lên, mỗi bộ năm người. Riêng Bộ ngọai giao có
thể cử nhiều hơn;
-2/ một số tỉnh trưởng,
quận trưởng chưa thụ huấn, 60 sĩ quan thuộc bộ TTM, 133 sĩ quan khóa I Tâm
lý chiến
-3/ Ngoài ra còn có ông
luật sư Trần Văn Khiêm (7) (Trần Văn Khiêm, em ruột của Trần Thị Lệ Xuân (vợ
Ngô Đình Nhu) tình nguyện theo học nữa (8) (Intra Ministry Committee for
Strategic Hamlets" , Douglas Pike Collection: Other Manuscripts ,
TexasTech
University. Trích lại của Hữu Nghị: và cuộc đảo
chính Diệm Nhu:Nhu va Ấp chiến lược.)
Nhiều giáo sư, giảng viên
Đại học Huế đã có mặt trong khóa học nầy. Cũng nhờ qua khóa học ấy mà đa số
các giáo sư, giảng viên Đại học Huế thấy được âm mưu phá họai lịch sử văn
hóa tôn giáo truyền thống Việt
Nam
như thế nào. Nhiều người “tốt nghiệp”khóa học ấy đã về Huế tham gia Phong
trào thanh đấu chống chế độ gia đình trị họ Ngô từ tháng 5 cho đến đầu tháng
11-1963. (nguồn: đã dẫn ở trên(Nguồn: "Intra Ministry
Committee for Strategic Hamlets" , Douglas Pike Collection: Other
Manuscripts , Texas
TechUniversity).
Trong thời gian đang diễn ra khóa học ACL lần thứ 11, ngày 17-4-1963, nhân
viên Phủ Tổng Thống khánh thành ACL Bình Hưng gần Phú Lâm, do Chi đòan Công
chức bảo trợ (9) (Đoàn Thêm, sđd tr.345) các học viên khóa học có dịp
thấy nhãn tiền tham vọng biến miền Nam trở thành “tiền đồn chống Cộng, chống
văn hóa truyền thống VN” của anh em nhà họ Ngô. .
Từ khi thực hiện “Quốc sách ACL”, hành quân càn quét
lập ấp chiến lược trở thành hoạt động chủ yếu nhất của quân đội VNCH, sôi
nổi nhất trong những năm 1962 - 1963. Tính đến cuối năm 1962 đã có gần 4.000
cuộc hành quân càn quét phục vụ cho chương trình ACL, trong đó có nhiều cuộc
càn quét quy mô lớn như "Chiến dịch mặt trời mọc", "Chiến dịch Bình Tây",
"Chiến dịch Sao Mai", "chiến dịch Thu Đông"...
Đến cuối năm 1962 đầu năm 1963, chính quyền Ngô Đình Diệm tuyên bố đã xây
dựng được 9.095 ấp, gom giữ được khoảng 8 triệu dân.
2. “Quốc
sách Ấp Chiến Lược”mong manh
“bùa hộ
mạng” của Ngô Đình Nhu
Với kết quả được báo cáo như thế, Cố vấn Ngô Đình Nhu
rất tự hào về thành tích ấy. Nhưng Ngô Đình Nhu không được cơ sở báo cáo
rằng hằng đêm đã có bao nhiêu ACL đã bị phá, có bao nhiêu ACL do người của
Mặt trận Giải phóng tổ chức, chỉ huy, ví dụ như trường hợp Albert Phạm Ngọc
Thảo ở ấp thí điểm Bến Cát (Bình Dương) nói trên.

Mô hình tổng quát ấp chiến lược (ảnh history.sandiego.edu)
Sự thực thì việc xây dựng
các ACL rầt mất thì giờ, rất tốn kém nhưng “kết quả” không như Nhu tưởng.
ACL không giúp gì cho việc hành quân chống Cộng của quân đội mà ngược lại,
miền Nam
càng có nhiều ACL càng phát sinh nhiều đồn bót buộc quân đội VNCH phải thêm
nhiệm vụ bảo vệ. Do đó quân đội VNCH rất lơ là với “quốc sách ACL”. Ngô Đình
Nhu rất ưu tư vấn đề nầy.
Biên bản một cuộc họp của
Ủy ban liên Bộ về ACL, ngày 2-3-1963, ghi lại nội dung thuyết giảng của Nhu
về "quốc sách ACL" như sau:
"Tôi chỉ yêu cầu
vùng, tiểu khu để ý đến những vùng lập ACL, chớ không phải chỉ lo cho ACL mà
thôi. Vì dù có lập ACL hay không, bao giờ địch tập trung tấn công, thì quân
đội cũng phải đối phó cả. Ủy ban ACL chỉ yêu cầu quân đội hai việc: một là
đặc biệt cảnh giác vùng lập ACL; hai là đuổi địch đừng để cho địch tập trung
đại đơn vị trong vùng lâp ACL được. ACL được thành lập sẽ chắc chắn làm nhẹ
đi trách nhiệm của quân đội. Trước đến giờ, hành quân là tìm địch. Tìm không
được, thì trở về, địch hoat động trở lại. Mình đi nhiều, địch phân tán hết.
Mình đi ít, địch phục kích. Như vậy, dầu nhiều hay dầu ít, hành quân cũng
bất lợi, vì tốn kém, mỏi mệt, ít khi thành công xứng đáng với cố gắng của
quân đội". (nguồn: đã dẫn ở trên, trích lại của Hữu Nghị).
Ý kiến của Ngô Đình Nhu
không được thực hiện như Nhu muốn, do đó trong cuộc họp ngày 12-4-1963 Nhu
đã phê phán gắt hao Ủy ban liên bộ như sau:
- "Tôi nhận thấy
việc tiếp viện cho các ACL bị VC tấn công không được thực hiện đúng mức và
kịp thời. Các tỉnh phải liên lạc thường xuyên bằng vô tuyến với các quận để
thông báo tin tức cho nhau đề cảo cảnh giác, đồng thời cấp quận cũng phải
liên lạc luôn luôn với các ACL để hỏi biết tình hình, tin tức và đốc xuất họ
đề cao cảnh giác, nhất là về ban đêm và các ngày nghỉ lễ, chiều thứ bảy,
ngày chủ nhật. Thường, tôi thấy các địa phương còn thiếu ý thức cảnh giác,
nhất là trong những ngày nghỉ, vì vậy tội yêu cầu các ông tỉnh trưởng, quận
trưởng phải cố gắng làm việc nhiều hơn trong những ngày đó. Nếu cần nghỉ,
thì nghỉ vào những ngày khác trong tuần, để tránh qui luật cố định mà địch
có thể lợi dụng" (Trong một cuộc họp ngày 16-9-1963, Cố vấn
Ngô Đình Nhu đã nổi nóng với các tướng tá VNCH rằng:
"Sau mỗi lần VC
tấn công một ấp chiến lược (ACL), tôi yêu cầu các Khu chiến thuật và cấp
tỉnh, quận tổ chức hành quân trả đũa tức thới. Vấn đề này tôi đã đề cập
nhiều lần nhưng chưa thấy các nơi tích cực thi hành. Nếu ta không hành quân
trả đũa, thì đương nhiên ta khuyến khích địch tấn công mạnh các ACL. Tôi
cũng nhận thấy bên quân đội không chú trọng nhiều tới việc yểm trợ công tác
xây dựng ACL".
Tối 18-9-1963, Đại sứ Hoa
Kỳ Cabot Lodge mời cơm Cố vấn Ngô Đình Nhu và Bộ trưởng ngoại giao Trương
Công Cừu. Trong điện tín đánh đi trưa hôm sau về Bộ ngọai giao Hoa Kỳ, Cabot
Lodge có nhận xét: "Nhu nói thật nhiều, lập đi lập lại rằng y đã
sáng tạo ra các ACL, rằng ai cũng bảo, kể cả người Mỹ, rằng y sẽ không làm
nổi được đâu, song y vẫn đã làm được" (nguồn: FRUS, vol.IV, 129). Cabot
Lodge viết như thế có nghĩa là Nhu muốn chứng tỏ cho Hoa Kỳ biết không ai có
thể thay thế Nhu trong công cuộc “chống Cộng” ở miền Nam Việt Nam. Rõ ràng
Nhu muốn lấy “Sự thành công” của “Quốc sách ACL” làm cái
bùa hộ mạng cho mình. Và, ACL cũng là sự nghiệp chính
trị lớn nhất của “Cố vấn Ngô Đình Nhu”.
3. Giải
tán quốc sách Ấp Chiến Lược - lời chê tiếng khen
Quốc sách ACL biến những
làng quê trở thành đốn bót quân sự sẵn sàng chiến đấu, những làng nào không
thuận tiện biến thành làng chiến đấu thì phải dọn đến những nơi thuận tiện,
bỏ hết nhà thờ họ, đình chùa, miếu mạo mang truyền thống văn hóa Việt ra đời
từ thuở sinh cơ lập nghiệp và có thể thay vào đó một ngôi nhà thờ Thiên chúa
giáo. Quốc sách ACL là một quốc sách phản dân (10) (Mười
tám năm sau vụ đảo chính Diệm - Nhu. William Colby, nguyên giám đốc CIA,
người đã từng làm trưởng luới CIA tại miền Nam từ năm 1959, trong một cuộc
phỏng vấn dành cho chương trình "Phỏng vấn sử học " của thư viện Lyndon
Baines Johnson ngày 2-6-1981 đã phát biểu: "Tôi nghĩ rằng đó là một sai lầm
của trào Diệm - Nhu khi nhấn mạnh đến ACL. Do lẽ ACL không phải là một bộ
phận truyền thống của chính quyền. Nhu đã góp phần vào tư duy ACL đó, Nhu
không muốn bộ máy quyền lực truyền thống trong làng mạc tồn tại. Lẽ ra Nhu
nên giữ lại bộ máy quyền lực cổ truyền này".) (Trích lại
của Hữu Nghi).
(Do đó, tướng Dương Văn Minh sau khi đã triệt hạ được gia đình họ Ngô, vào
ngày 9-3-1964 ra tiếp Sắc luận 103/SL/CT “giải tán” cái
gọi là “quốc sách ấp chiến lược” để cho dân lập lại làng quê cũ hay về lại
làng quê đã bị bắt buộc phải ra đi.

Đồng
bào nổi dậy đập tan hàng loạt ấp chiến lược của địch
Chủ trương nầy của Dương
Văn Minh đã giúp cho dân chúng nông thôn phá rã hàng ngàn ấp chiến lược.
Không những dân quê đứng lên phá ACL, ngay sinh viên Đại học Huế cũng đã tổ
chức thành nhiều nhóm về các vùng nông thôn, nhân danh “chống dư đảng Cần
lao” triệt hạ bộ máy cai trị ở làng xã ra đời thừ thời Diệm Nhu, phá các
ACL, lập nên chính quyền “thân dân” ở nông thôn chung quanh Huế. Người đứng
đầu Phong trào nầy là sinh viên Luật Nguyễn Thiết, sinh viên Cao đẳng Mỹ
Thuật Lê Minh Trường, Sinh viên văn khoa Lê Mạnh Trinh…Phong trào phá Ấp
chiến lược ở vùng nông thôn Thừa Thiên Huế đã góp một phần quan trọng cho
Phong trào đồng khởi của Mặt trận Giải phóng Thừa Thiên năm 1964.
Linh
mục Cao Văn Luận- nguyên Viện trưởng Viện Đại học Huế, một trí thức phò Ngô,
đã phê phán Sắc luật giải tán ACL của Dương Văn Minh như sau:
“Tôi lại nghe một tướng
lãnh cầm đầu phe Cách-Mạng (tức Trung tướng Dương Văn Minh) tuyên bố
rằng ấp chiến lược không cần thiết, không ích lợi, những hàng rào quanh
Ấp chiến lược là hàng rào nhà tù.
Không cần ông phải ký
sắc lệnh cho phép dân chúng phá các hàng rào Ấp Chiến lược thì các cán bộ
nằm vùng của Cộng sản cũng dựa lời tuyên bố vội vàng hớ hênh đó, giải thích
sai lạc thêm lời tuyên bố đó, để mở ra một phong trào phá bỏ Ấp chiến lược,
gỡ rào, san bằng hào lũy giải giới thanh niên chiến đấu. Nhiều Ấp chiến lược
trước đây lập được những thành tích ngăn chận Cộng sản hữu hiệu, nay thanh
niên chiến đấu và cán bộ công dân lo sợ bị tân chế độ đàn áp bắt bớ, vứt
súng bỏ trốn, bỏ ngỏ các Ấp chiến lược cho du kích Việt Cộng và các cán bộ
nằm vùng. Việt Cộng xúi dân nổi lên phá rào, san lũy, giải giới thanh niên
chiếm đấu, mở ngỏ đón bọn Cộng sản nằm vùng. Nhiều Ấp chiến lược
kiểu mẫu, qui tụ phần lớn giáo dân trở thành nạn nhân đầu tiên của phong
trào sai lầm này” (11) (LM.Cao Văn Luận,
Bên giòng lịch sử,
Hồi ký 1940-1965, Nxb Trí Dũng, SG 1972, tr.381)
Trong buổi lễ “Tưởng niệm
cố Đại tướng Dương Văn Minh” tổ chức tại Chùa Việt Nam (Los Angeles) vào
ngày 18.9.2001, ông Đỗ Mậu - người cùng với tướng Dương Văn Minh tổ chức lật
đổ chế độ Ngô Đình Diệm tháng 11-193, tác giả hồi ký Việt Nam
máu lửa quê hương tôi đã đọc bài
“Khóc Dương Văn Minh” gồm 10 trang in cở A4. Trong những ý nghĩ cuối đời,
ông Đỗ Mậu cho rằng ông Dương Văn Minh “là một lãnh tụ sáng suốt, biết
nhìn xa trông rộng”. Đỗ Mậu viết:
“Với tư cách Chủ
Tịch Hội Đồng Cách Mạng ông (Dương Văn Minh) đã đưa ra hai quyết định mà chỉ
có thời gian và chánh tình quốc tế mới chứng minh được
ông là một lãnh
tụ sáng suốt, biết nhìn xa trông rộng.
Đó là việc ông ra lệnh hạ sát
hai ông Diệm Nhu và quyết định hủy bỏ “Quốc sách ấp chiến lược”
(NĐX nhấn mạnh) vì chương trình
này là những chủ trương vô cùng thâm độc. Anh em nhà Ngô và người Công giáo
Việt Nam lấy lý do chống Cộng sản để xây dựng chương trình, nhưng mục đích
thầm kín là để triệt hạ nền văn hóa dân tộc, xóa bỏ đạo thờ cúng ông bà, xóa
bỏ đời sống xã hội theo truyền thống cổ truyền cha ông để lại…”
(12) (Hoành Linh Đỗ Mậu,
Khóc cố Đại tướng Dương Văn Minh, 10 trang in cở A4, trước khi qua
đời tác giả gởi cho Nguyễn Đắc Xuân một bản sao)
“Quốc sách ACL” bị giải tán, giai
đoạn 1 thực hiện từ giữa năm 1961, nội dung chủ yếu là bình định miền
Nam bằng biện pháp “Ấp chiến lược” (Strategic Hamlets) của
kế hoạch Staley - Taylor hòan tòan thất bại. Vì thế Mỹ và VNCH không
thực hiện được giai đọan hai và giai đọan ba để giành chiến thắng, kết thúc
chiến tranh ở miền Nam Việt Nam vào năm 1965 như họ đã lập kế họach. Sự thất
bại của quốc sách ACL mở đầu cho những thất bại lớn hơn về sau không phải vì
thiếu tiền, thiếu kỹ thuật phòng thủ, thiếu phương tiện mà chính vì nó thiếu
chính nghĩa, thiếu cái tâm, đi ngược lại với truyền thống văn hóa của dân
tộc. Không chỉ các lực lượng giải phóng dân tộc phá các ACL để cứu dân mà cả
những người dù ở bên kia chiến tuyến mà còn một chút thương dân ở đáy lòng
cũng phải hành động như thế. Đó là trường hợp của tướng
Dương Văn Minh đúng 45 năm trước (1964-2009).
Nguyễn Đắc Xuân, Gác Thọ Lộc, Tháng Một 2009
NDVN, ngày 8/2/09
Tham khảo
- Cao Văn Luận, Bên giòng lịch sử, Hồi ký 1940-1965, Nxb Trí Dũng, SG 1972
- Chính Đạo, Việt Nam Niên
biểu 1939-1975 , Tập
I-C : 1955-1963, Nxb Văn Hóa tại Houston TX 2000
- Đòan Thêm, 1945-1964
Việc từng ngày , Nam Chi Tùng Thứ SG 1966
- Hòanh Linh Đỗ Mậu, Khóc cố Đại
tướng Dương Văn Minh, 10 trang in cở A4, trước khi
qua đời tác giả gởi cho Nguyễn Đắc Xuân một bản sao.
- "Intra Ministry Committee for Strategic
Hamlets", Douglas Pike Collection: Other
Manuscripts,Texas
TechUniversity.
Trích lại của Hữu Nghị: Phóng-sự/Mỹ và cuộc đảo chính Diệm Nhu:Nhu va Ấp
chiến lược. "Intra Ministry Committee for
Strategic Hamlets", Douglas Pike Collection:
Other Manuscripts , Texas
TechUniversity.
- The Vietnam
War của Ray Bonds
- Vietnam a complete Photagraphic History
của Hall Buell
Bài đọc thêm:

Lùa dân vào ấp chiến lược - ảnh vn.360plus.yahoo.com.jpg |
Sau khi quân Pháp thất bại tại Điện Biên Phủ, Hiệp
định Genève được ký kết, đế quốc Mỹ gạt hẳn thực dân Pháp ra khỏi miền Nam
Việt Nam, trực tiếp thực hành ý đồ xâm lược của mình. Tháng 6.1954 đế quốc
Mỹ ráo riết tiến hành việc hất cẳng thực dân Pháp, đưa Ngô Đình Diệm từ Mỹ
về thành lập chính phủ bù nhìn, triển khai kế hoạch phá hoại việc thi hành
Hiệp định Genève.
Đế quốc Mỹ không đạt bộ máy cai trị trực tiếp như thực dân Pháp trước
đây mà với một hệ thống cố vấn Mỹ, dùng quyền lực viện trợ quân sự và kinh
tế để điều khiển chính quyền tay sai. Về quân sự, đế quốc Mỹ trực tiếp xây
dựng, huấn luyện, trang bị và chỉ huy quân ngụy. Về kinh tế, miền Nam dần
dần biến thành thị trường tiêu thụ của Mỹ.
Một chế độ độc tài, tàn bạo được thành lập tại miền Nam. Mỹ-Diệm ra
sức đàn áp các cuộc đấu tranh yêu nước bằng nhiều đợt "tố cộng, diệt cộng".
Tháng 5.1959 chúng ra luật 10/59 để công khai chặt đầu những người yêu nước
với những hình thức man rợ thời trung cổ. Từ 1954 đến 1959 ở miền Nam có đến
466.000 người yêu nước bị bắt, 68.000 người bị giết.
Nhiệm vụ trước mắt của miền Nam lúc ấy là giữ gìn lực lượng cách mạng.
Các tổ chức yêu nước rút vào bị mật. Những căn cứ cách mạng được duy trì.
Những hình thức hợp pháp, bán hợp pháp làm bình phong cho hoạt động cách
mạng được phát triển. Đồng thời, Đảng lãnh đạo nhân dân tiến hành những cuộc
đấu tranh đòi hiệp thương tổng tuyển cử để thống nhất nước nhà.
Đấu tranh tự vệ, trừ gian, diệt ác cũng được phát động. Đến cuối năm
1957, tại chiến khu Đ, đơn vị vũ trang đầu tiên được thành lập làm nòng cốt
cho bộ đội chủ lực Nam Bộ.
Cuối năm 1959 cuộc đấu tranh của miền Nam chuyển hướng thành cuộc đấu
tranh vũ trang. Tại nhiều nơi, quần chúng vũ trang nổi dậy diệt ác, phá kìm.
Bến Tre phát động một tuần lễ toàn dân đồng khởi nhằm dùng bạo lực cách mạng
của quần chúng để chống lại ách kềm kẹp của địch, xây dựng chính quyền cách
mạng (1960). Dân chúng nhất tề đứng dậy diệt ác ôn, đánh đồn bót, cướp súng
địch, phá vỡ từng mảng lớn bộ máy cai trị của địch ở thôn xã. Từ Bến Tre,
làn sóng Đồng Khởi lan ra các tỉnh khác ở Nam Bộ, Tây Nguyên và một số tỉnh
ở miền Trung.
Trong cao trào nổi dậy của quần chúng miền Nam, Mặt trận Dân tộc Giải
phóng miền Nam Việt Nam được thành lập nhằm đánh đổ, chế độ độc tài Ngô Đình
Diệm, xây dựng miền Nam độc lập, dân chủ, hòa bình và trung lập để tiến tới
việc thống nhất nước nhà.
(Theo cinet), ngày 25/4/08
NDVN, ngày 9/2/09
nguồn https://nhandanvietnam.org/view.php?storyid=790
Mời đọc thêm:
Ấp Chiến Lược (Lê Xuân Nhuận)
Các bài cùng tác giả Nguyễn Đắc Xuân