Các lời kể về cái chết của Voltaire trên giường bệnh rất nhiều và khác nhau, và người ta không thể xác định chi tiết chính xác những gì đã xảy ra. Những kẻ t h ù của ông lan truyền rằng ông ăn năn và chấp nhận những nghi lễ cuối cùng từ một linh mục Công giáo, hoặc ông chết trong đau đớn về thể xác và linh hồn(*), trong khi những người môn đồ của ông kể về sự bất chấp của ông đến hơi thở cuối cùng.
Theo một câu chuyện về những lời cuối cùng của ông, khi vị linh mục thúc giục ông từ bỏ Satan, ông đã trả lời:
"Đây không phải là lúc để tạo ra những kẻ thù mới." Tuy nhiên, điều này dường như bắt nguồn từ một câu chuyện cười trên một tờ báo Massachusetts trong 1856, và chỉ được quy cho Voltaire trong những năm 1970.
Vì những lời chỉ trích nổi tiếng của ông đối với Nhà thờ, mà ông đã từ chối rút lại trước khi chết, Voltaire đã bị từ chối chôn cất theo nghi lễ kito giáo ở Paris, nhưng bạn bè và họ hàng đã tiến hành chôn xác ông một cách bí mật tại Tu viện Scellières ở Champagne(**), nơi anh trai của Marie Louise đã ở. Trái tim và bộ não của ông được ướp riêng.
Vào ngày 11 tháng 7 năm 1791, Quốc hội Pháp, coi Voltaire là tiền thân của Cách mạng Pháp, đã đưa hài cốt của ông về Paris và an táng tại Điện Panthéon. Có một buổi lễ công phu, bao gồm cả âm nhạc do André Grétry sáng tác cho sự kiện này.
________________
(*) Cùng một cái chết của Voltaire có hai mô tả khác nhau:
1. Bài mô tả cái chết ghê rợn của Voltaire (ý muốn nói bị Chúa trừng phạt): https://2sao.vn/bi-an-chuyen-dai-van-hao-phap-nhin-thay-quy-du-phut-lam-chung-n-117986.html
2. Bài mô tả phút cuối đời, ông đã từ chối nhận lễ xức dầu và lễ giải tội: https://www.dslamvien.com/2021/05/nha-triet-hoc-phap-voltaire-1694-1778.html
(**) Một trong các nguồn tham khảo: https://www.geneticmatrix.com/voltaire--human-design-chart.html
2026-06-30 - Giáo hội CG xóa sạch hồ sơ lịch sử về linh mục Trương Bửu Diệp - Vatican đã ấn định ngày 2 tháng 7 là ngày phong chân phước cho linh mục Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp – một linh mục người Việt Nam đã qua đời vào năm 1946 – qua đó khép lại
nhiều thập kỷ mơ hồ về hoàn cảnh cái chết của ngài.
2026-06-20 - Hỏa hoạn bùng phát tại một nhà thờ lịch sử ở Brooklyn, New York - Lửa đã thiêu rụi phần tháp nhọn của nhà thờ – công trình vốn đã tồn tại từ những năm 1850. Gần 200 lính cứu hỏa đã được huy động đến hiện trường. Sở Cứu hỏa Thành phố New York (FDNY) đã nhận
được tin báo về vụ cháy tại Nhà thờ South Bushwick Reformed trên Đại lộ Bushwick, gần phố Himrod, vào thời điểm ngay trước 13:30. Ngọn lửa bốc cao đến mức có thể nhìn thấy từ cách xa hàng dặm.