Sách Hiếm net

 ●   Bản rời    

Cách nhận diện tin giả (fake news)

Trang nhà SH: Xin làm rõ hai điểm tương ứng với hai câu tiếng Anh sau đây:

- What's the support - Có minh chứng hay không. Mỗi câu tuyên bố cần phải cung cấp hoặc dữ kiện hoặc lập luận để chứng minh.
- Check your bias - Đừng để thành kiến của mình đứng trước câu chữ. Nhiều người có thói quen hễ nghe thấy điều gì hợp với quan điểm của mình thì tin là đúng, còn khác thì cho là sai.


Bản tin Soha:
Tin giả mạo ở Việt Nam và thế giới: Quá nguy hiểm!
Hiệu Minh | 27/03/2017 07:31


Tin giả, tin thật đang làm đảo lộn các giá trị trên mạng xã hội. Nếu người đọc không tỉnh táo sẽ bị cuốn vào trò chơi fake news.

Fake news cũng sinh ra tiền


Bản thân trò chơi "Flappy Bird" không tạo ra một giá trị nào trừ việc người chơi được giải trí. Nhưng tại sao tác giả lại được tiền dù phần mềm cài trên mạng là miễn phí và Apple Store cũng không trả một xu nào. Câu trả lời đơn giản, vì quảng cáo đi kèm trò chơi.
Công ty bán hàng trên mạng tìm cách quảng cáo bằng các biểu tượng nhấp nháy rất hấp dẫn "Ống kính Nikon 50 vừa giảm giá 50$ và vận chuyển miễn phí".
Tại sao người ta biết người chơi này quan tâm đến máy ảnh và thiết bị. Vì mấy hôm trước anh ta vào mạng B&H Photo tìm mua ống kính và thế là internet không "quên" vụ này.
Đang chơi Flappy Bird phải ngừng để nhấn vào quảng cáo, thế là tác giả trò chơi được thưởng một phần xu. Nếu vụ mua bán thành công, anh ta có thể được nhiều hơn.
Như vậy trò chơi không sinh ra tiền nhưng vì người chơi nhấp chuột vào quảng cáo nên tác giả có tiền vào tài khoản. Càng đông người chơi càng lợi. Trong một ngày có một triệu người chơi thì số tiền hẳn là không nhỏ.
Từ trò chơi chuyển sang các video clip cũng thế. Clip Gangnam Style thực ra không có gì hay nhưng vì cánh trẻ mê cái mới nên thích vào xem và học theo. Hiện số hít gần 3 tỷ và tiền về như nước cho tác giả của clip do các công ty quảng cáo hàng trả.
Mấy hôm trước đi chơi với người bạn ở Sài Gòn. Anh kể có một cô giới showbiz giầu có vì Facebook của cô có 2 triệu người theo dõi. Một status không chút trí tuệ của cô "Mình vừa về thăm ba má ở quê" thế mà có 200 ngàn likes.
Tài khoản nóng như thế thì giới bán hàng không thể bỏ qua.
Trò chơi, facebook, twitter, blog, Youtube là những công cụ quảng cáo bán hàng hiện đại. Tin nào hot càng nhiều người xem thì càng ra tiền.
Video đen, tin giả mạo, bôi bác cá nhân, tin thất thiệt về người nổi tiếng, ngoài chuyện hạ nhục lẫn nhau hay thay đổi cán cân quyền lực, cũng là thứ ra tiền cho tác giả.
Nếu đưa tin về một người không ai biết mà bị ung thư thì chẳng ai xem.
Nhưng muốn được nhiều views bất chấp thủ đoạn để kiếm tiền, để phục vụ mục đích xấu xa nào đó, những kẻ sản xuất tin giả mạo sẵn sàng bịa chuyện một VIP hay lên tivi, hay một vị Bộ trưởng bị mắc bệnh (một vị bộ trưởng vừa vạch mặt những thông tin giả mạo trắng trợn này).
Tin giả mạo ở Việt Nam và thế giới: Quá nguy hiểm! - Ảnh 1.

Nguy hiểm trong chính trị


Trước cuộc bầu cử Mỹ có hàng loạt tin trôi nổi trên mạng xã hội. Có một đồng nghiệp gửi một tin và tỏ ra băn khoăn về bà Hillary Clinton từng ra lệnh thủ tiêu trợ lý của mình.
Hai vợ chồng nhà này từng mắc bệnh đồng tính. Số người chống bà không hề nhỏ do fake news đã làm ảnh hưởng tới lá phiếu của cử tri.

Khi đã ngồi vào Nhà Trắng, ông Trump luôn lên án truyền thông fake news nhưng bản thân ông cũng tung nhiều tin thất thiệt. Nguy hại nhất là ông vu cáo cựu TT Obama từng ra lệnh nghe trộm trong lúc tranh cử. Dù là tin bịa đặt nhưng ông Trump không thèm xin lỗi.

Giới truyền thông đánh giá, fake news đang phá hoại cả nền dân chủ Mỹ có từ lâu đời và hiện đang lan sang châu Âu.

Đức sắp có bầu cử nên các đối thủ không bỏ qua thủ đoạn tung tin phá hoại. Từ chuyện bà Thủ tướng Merkel từng là an ninh của Stasi (Cơ quan tình báo nội vụ và hải ngoại thời Đông Đức) đến tin động trời bà là cháu của Hitler.
Bà Merkel giúp đỡ nhập cư thì có tin một bé gái 13 tuổi gốc Nga bị hiếp dâm bởi người nhập cư đến từ Trung Đông. Tin này dấy lên sự căm phẫn trong dân chúng và có biểu tình. Phía Nga cũng lên tiếng chính thức.
Nhưng cảnh sát Berlin đã chứng minh đây là tin vịt, họ tìm ra cô bé và biết được trong thời gian "bị hiếp", cô ở với bà con, khám nghiệm của bác sỹ chứng minh cô không bị xâm hại.

Dù tìm ra sự thật thì chính sách nhập cư của bà Merkel đã bị ảnh hưởng vì không phải khi nào người đọc fake news lại đọc tiếp phần sửa sai.

Nước Áo bên cạnh cũng có chuyện tương tự. Ứng viên Alexander van der Bellen được đảng Xanh ủng hộ bị đối thủ tung tin ông bị ốm nặng và sắp chết cho dù ông sống khỏe mạnh.

Pháp cũng đang mùa bầu cử và hiện đang có những phần tử phát xít chống nhập cư tìm cách hạ các ứng viên ủng hộ nhập cư.
Ông Alain Juppé, ứng viên chức tổng thống Pháp, cũng bị một tin đồn, bà là thành viên của tổ chức Anh em Hồi giáo khá cực đoan.
Tin còn cho hay, ông ta đã giúp xây dựng một nhà thờ Hồi giáo ở Bordeaux mà ông hiện là thống đốc.

Những vụ khủng bố ở Paris, Brussels hay London gần đây cũng bị cho là liên quan đến các thuyết âm mưu nhằm chống nhập cư.

Cách nhận diện fake news


Fake news làm cho người đọc không biết tin vào đâu bởi đôi khi các báo chính thống cũng bị cuốn theo do số views cần cao.
Rất nhiều thông tin gây hoang mang đến từ mạng xã hội thời gian qua, cuối cùng được chứng minh là giả mạo.
Tòa soạn, công ty truyền thông và cả người đọc phải hết sức tỉnh táo, nếu không muốn bị fake news lôi theo sóng ảo. Không có một hướng dẫn nào tuyệt đối đúng nhưng vài ý sau có thể giúp độc giả nhận diện fake news.

1. Consider the source - Kiểm chứng nguồn tin. Nếu tin của những hãng có uy tín thì độ tin cậy sẽ cao hơn. Xem cả địa chỉ liên hệ của trang web, số phone. Dùng công cụ chuyên đánh giá các trang ưeb cũng là một cách khác. Những trang có tên lạ phải hết sức lưu ý khi trích dẫn tin.
2. Read beyond the headline– Hãy đọc thêm nội dung. Độc giả thường bị các tít hấp dẫn, đôi khi lướt qua đã nghĩ thế này là đủ, bỏ qua nội dung bên trong. Fake news hay dùng thủ thuật này để dắt mũi người đọc.
3. Check the author – Kiểm tra tác giả. Đây là việc khó nhưng với internet và Google thì việc tìm ra tên tác giả lại không khó. Nếu số lượng bài liên quan có nhiều chứng tỏ người này được đọc hay nhắc đến.
4. What’s the support? – Đọc và suy ngẫm. Đọc một tin luôn phải tự hỏi tính logic, sự thật có hay không, hoặc có gì để chứng minh điều đó. Không nên vội vàng kết luận mà bị hớ.
Có vụ cưỡng chế đất ở một tỉnh, ảnh chụp tung lên mạng là một cụ bà bị xe ủi nghiến ngang ngực. Thế là mạng xã hội ầm lên, cưỡng chế có chết người vì suy diễn đơn giản, xe hàng tấn đè người làm sao sống được.
Có người tự hỏi, nếu bà chết thì đám ma đâu? Sự thật là bà cụ nằm ở cái hố nên chỉ bị gẫy xương vai và đang chữa chạy ở bệnh viện.
5. Check the date. Kiểm tra ngày tháng. Nhiều tin tức đã quá đát nhưng không để ý sẽ bị lừa. Khi Trump vào Nhà Trắng tháng 1-2017 có tin cho hay hãng Ford đã chuyển nhà máy từ Mexico về Ohio.
Đọc tin này khó tin vì chuyển nhà máy đâu phải một sáng một chiều do cuộc gặp với tổng thống. Hóa ra tin chuyển nhà máy có từ tháng 8-2015 khi mà Trump chưa biết có nên vào cuộc hay không.
6. Is this some kind of joke? – Có phải là đùa cợt hay không? Người đọc dễ bị lầm giữa đùa và thật. Phải đọc kỹ mới có thể nhận ra.
7. Check your biases. – Độc giả tự nhận ra sự vô lý. Đây là vấn đề khó vì không phải ai cũng đủ trí tuệ và thời gian để kiểm chứng.
8. Consult the experts – Tham vấn các chuyên gia. Nếu nghi ngờ phải hỏi các chuyên gia về từng lĩnh vực. Có nhiều trang uy tín chuyên kiểm chứng sự thật như FactCheck.org, Snopes.com, PolitiFact.com, có thể giúp được phần nào.
Câu chuyện về fake news còn tiếp tục khi internet ngự trị cuộc sống. Trong khi luật pháp chưa tới bảo vệ độc giả thì mỗi người hãy tự bảo vệ mình.

Mấy tiêu chí sau trong truyền thông luôn có giá trị trong mọi thời đại:
(1) Đưa tin chính xác và khách quan;
(2) Tránh gây phương hại;
(3) Khách quan - không bị thao túng; và
(4) Trách nhiệm và minh bạch.



Đó đây


2018-08-15 - Mỹ: Hơn 300 linh mục Mỹ bị cáo buộc xâm hại tình dục hơn 1.000 trẻ em - Khoảng 301 linh mục thuộc 6 giáo phận Công giáo La Mã ở Pennsylvania (Mỹ) bị cáo buộc xâm hại tình dục hàng nghìn trẻ em trong suốt 70 năm qua, sau đó tìm cách bịt miệng các nạn nhân, báo cáo của bồi thẩm đoàn ở Pennsylvania (Mỹ) công bố hôm qua 14/8 cho biết.

2018-08-15 - Cả đội binh TQ đồn trú gần đảo VN bỗng dưng "bốc hơi" -

2018-08-14 - Linh mục Ý 70 tuổi quấy rối tình dục bé 11 tuổi trong ô tô - Vị linh mục đã bị bắt giữ, thừa nhận hành vi của mình nhưng đưa ra một nguyên nhân khó tin: làm điều này vì bị “quỷ ám”, RT đưa tin. Paolo Glaentzer, 70 tuổi, bị bắt tháng trước

2018-08-14 - Tình Báo Lỗi Lạc NGUYỄN VĂN THƯƠNG - Cuộc Đào Thoát Sau 6 Lần Mỹ Cưa Chân, 10 Lần Bẻ Ngón Chân -

2018-08-13 - Đề phòng Mỹ, Triều Tiên quyết giữ bí mật hạt nhân - Ngoại trưởng Triều Tiên Ri Yong-ho tuyên bố, nước này sẽ vẫn cất giữ các bí mật và kiến thức về hạt nhân đã thâu tóm được như một cách phòng ngừa các chính sách thù địch của Mỹ đối với Bình Nhưỡng. img src=https://vnn-imgs-f.vgcloud.vn/2018/08/10/10/de-phong-my-trieu-tien-quyet-giu-bi-mat-hat-nhan.jpg width=260>

2018-08-13 - (D.N.L 197+91) Tư Tưởng Bài Trung: Tại Sao Chúng Ta Lại Đi Ngược Với Các Nước? -

2018-08-13 - Vì sao chữ Trung Quốc in trên thẻ đi thử tàu Cát Linh-Hà Đông? - Theo ông Phương, trong quá trình đoàn tàu chạy thử nghiệm, chỉ có những người làm nhiệm vụ mới được lên tàu kiểm tra, vận hành, người dân không được phép lên. Thời gian chạy thử nghiệm từ 3-6 tháng, ông Vũ Hồng Phương cho biết, các biển thông tin trên là biển tạm thời, do đơn vị thi công tự ý gắn giúp người của đơn vị thi công (Tổng thầu EPC Trung Quốc) dễ nhận biết.

2018-08-12 - Quan tham Trung Quốc giấu 3 tấn tiền mặt trong nhà - Báo điện tử Tài Tân ngày 10/8 đã tiết lộ thông tin “động trời” xung quanh vụ án Lại Tiểu Dân, nguyên Bí thư đảng ủy, Chủ tịch Công ty Hữu hạn cổ phần quản lý tài sản Hoa Dung Trung Quốc.



▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 >>>



Thư, ý kiến ngắn
● 2018-08-14 - Về nhân cách. Hồ Chí Minh đã tốt hơn Ngô Đình Diệm rất nhiều - Giác Hạnh -

● 2018-08-14 - Làm sao Giáo Hội La Mã có thể liên tiếp thống trị thế giới? - FB Nguyễn Đảm -

● 2018-08-14 - Tiễn biệt bác Nguyễn Văn Thương - vị anh hùng tình báo vĩ đại. - Thiện Khiêm Nguyệt. -

● 2018-08-13 - Vấn đề tên gọi Hồ Chí Minh hay Nguyễn Tất Thành - Duy Thanh Ph -

● 2018-08-13 - Phân tích kinh tế - Ở Mỹ, lương công nhân tăng không theo kịp lạm phát - Heather Long / Mike Wilson -

● 2018-08-11 - Trải nghiệm "CÁI CHẾT" của Linh Mục Jose Maniyangat ! - Phạm Th Duy -

● 2018-08-10 - Bọn Chính trị thời cơ Thiên Chúa Giáo trường kỳ gây thảm họa cho dân tộc VN - Giác Hạnh -

● 2018-08-10 - Miệng ăn Welfare kinh niên mà mở mồm chửi rủa Cộng Sản - Giáo Hoàng và Cộng Sản - Diễn Đàn -

● 2018-08-06 - Có nhiều loại tham nhũng trong chính quyền TT. Trump - Mona Charen/ Mike Wilson -

● 2018-08-05 - Nhà ở tại Việt Nam và tại Mỹ - FB Doan Quang Minh -

● 2018-08-04 - “Trước cái chết...” - Ri Nguyễn -

● 2018-08-04 - Đánh trống lảng việc bảo vệ hệ thống bầu cử - mập mờ đánh đồng hai trường hợp để khuấy đ - Mike Wilson -

● 2018-08-04 - Hội chợ đa văn hóa tại Canada treo cờ Đỏ Sao Vàng - Khi nào ở Hoa Kỳ mới có? - Giác Hạnh -

● 2018-07-31 - Ý kiến nhân đọc nhận định của ông Giác Hạnh về Giáo Hội PHVNTN - Phan Nguyên -

● 2018-07-31 - Cẩn thận khi để vợ con đến nhà thờ nhá - Hoàng Lê -

● 2018-07-30 - GH Phật Giáo VN Thống Nhất (GHPGVNTN) bị cả hai thời kỳ VNCH ngược đãi - Giác Hạnh -

● 2018-07-30 - PG trong dòng sinh mệnh của dân tộc.: Một thầy tu cứu nước - Kiwi giới thiệu -

● 2018-07-22 - Những điều này đang khiến cả chính trường Mỹ lâm nguy - Mike Wilson -

● 2018-07-21 - Thomas Jefferson nói thế - Nhưng tại sao TT Mỹ đặt tay trên kinh thánh, và In God We Trust? - FB Ca-tô Rô-ma giáo -

● 2018-07-19 - Tổng Thống Trump đọc từng chữ từ giấy chữa tội tại Nhà Trắng, 17/7/2018 - Trạng Móc -

● 2018-07-18 - Thí sinh Hoa hậu Việt Nam thể hiện khả năng ngoại ngữ - Mike Wilson -

● 2018-07-17 - Từ mới cho một khái niệm cũ - Chính nghĩa Quốc ...Gia Tô - Giác Hạnh -

● 2018-07-16 - TT. Trump khuyên Bà Teresa May về chương trình Brexit: "Kiện EU, không thương thuyết" - Washingtonpost -

● 2018-07-16 - Trong trận đấu hình tượng, nếu tôi làm trọng tài, thì HCM thắng tới mấy chục điểm - Giác Hạnh -

● 2018-07-15 - Một nhận xét đáng được nghe - Ăn Xin Kiểu Mỹ và Ăn Xin Kiểu Việt Nam - FB Nguyễn Duy Mạnh -

● 2018-07-14 - Nhà nước Mỹ quyết liệt mạnh tay hơn đối với di dân - Miami Herald -

● 2018-07-13 - Nghệ Thuật "No Deal" (Vô Chiêu) của TT. Trump - Robert Reich/ Mike Wilson -

● 2018-07-12 - Phụ nữ ngực trần đại náo nhà thờ Đức Bà ở Paris, Pháp - Femen.org -


▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 >>>