| Tài Liệu của
Hội Truyền giáo Ba Lê :
Giám mục ADRAN
Đức Cha Pigneaux de Behaine
... Vào giữa năm 1778, hải tặc
Kampuchia xâm chiếm khu đạo ở Hà Tiên, càn giết những người công giáo, gây
ra nhiều tử vong cho những nhà truyền giáo. Pigneaux và những chủng sinh
trốn ở Tân- triệu, gần Sài gòn.
Nguyễn Ánh ở gần đó nên
thường thăm viếng Pigneaux. Từ lúc đó, nảy sinh ra một tình bạn khắng khít
giữa hoàng thân và giám mục.
Yên ổn được 3 năm, quân Tây
Sơn trở lại miền Nam vào năm 1782, đóng quân trước cửa thành Sài Gòn và
chiếm được thành. Hơn 10,000 (mười ngàn) người Trung Hoa ở Chợ Lớn bị sát
hại bởi phe chiến thắng.
Pigneaux bắt buộc phải bỏ
trốn cùng với các chủng sinh và một số người công giáo, trước tiên là đến
Kampuchia, rồi đến những hòn đảo thuộc vịnh Xiêm La. Trên đảo Poulo Vai,
Giám mục viết ra quyển giáo lý bằng tiếng Nam Kỳ, trong khi chờ đợi hết mùa
mưa. Vào tháng giêng năm 1784, Giám mục gặp Nguyễn Ánh, cũng trốn tránh như
ông và đang ở trong bước đường cùng. Giám mục chia sẻ với Nguyễn Ánh và quân
lính đang đói khát những lương thực cuối cùng, nhờ vậy cứu được họ. Giám mục
cùng với họ đi đến đảo Poulo Condore. Quân Tây Sơn rượt đuổi cả Giám Mục.
Nguyễn Ánh chỉ còn 1000 quân. Họ đành trốn trở lại Phú Quốc...
|