Nhận Xét Về Các Phát Biểu Của Linh Mục Phêrô Nguyễn Văn Khải Về Nguồn Gốc Mảnh Đất Nhà Thờ Lớn Lý Thái Xuân http://sachhiem.net/TONGIAO/TOAKHAM/Lythai1.php
Để rõ nét về độ trẻ con, linh mục Khải khoe khoang những dấu hiệu mà một nghà nghiên cứu có thể biểu hiện, giống như một trí thức có thể thường mang kính và cầm tờ báo đọc!
Xin minh định lập trường của tôi là không nhắm vào tranh cãi vấn đề tranh chấp pháp lý đối với các tài sản tôn giáo, mà chỉ nhằm đưa ra những lý luận trong khuôn khổ học thuật về các bằng chứng lịch sử mà thôi. Tháng 1 qua đi quá nhanh, và tôi sắp trễ hẹn với các bạn đọc về chuyện phản hồi các phát biểu của linh mục Phê – rô Nguyễn văn Khải về nguồn gốc mảnh đất Nhà Thờ Lớn liên quan đến tài sản của Chùa Báo Thiên. Thật ra, tôi vẫn không trễ chút nào, vì từ khi tôi tuyên bố sẽ phản hồi ông Khải về đề tài đó đến nay ông Khải vẫn chưa có thêm một dòng chữ nào nữa. (Show các hình chụp các status từ 30 tháng 12, 2025 đến 27 tháng 1, 2026) Trước tiên, tôi muốn nhận xét thêm về thái độ trẻ con của ông, biểu hiện trong vụ việc này. Trong bài viết của ông Khải ngày 30 tháng 12, 2025 có đoạn “những người gào thét đòi Nhà Thờ Lớn trả đất phần lớn là các nick ảo. Họ chỉ biết la hét chửi bới, mạt sát bằng những từ ngữ tục tĩu, bẩn thỉu. Tôi xóa và block mỏi tay cũng chưa hết được.” Vào trang FB Phê rô Nguyễn Văn Khải vào ngày đầu tiên, 1 tháng 1, năm 2026 tôi ghi như sau:
Ngày hôm sau tôi không thể vào FB của ông được nữa. Câu tôi viết hoàn toàn bình thường, linh mục Khải có thấy chữ nào mạt sát, hay tục tĩu, bẩn thỉu,… không? Thế mà, tại sao ông chặn tên tôi? Trò này trẻ con lắm, giống như con đà điểu rút đầu vào cát để trốn kẻ thù, cháu linh mục à. Vài ngày sau, cháu Khải chỉnh sửa, thêm vào 2 câu sau đây trong bài viết ngày 30 tháng 12, 2025: Tôi không muốn bàn chuyện này một tý nào nữa với những người thiếu hiểu biết, thiếu chuyên môn, chỉ “nghe hơi nỗi chõ” đã vội đưa ra kết luận rồi kết án Công giáo. Tuy nhiên, tôi sẵn sàng bàn chuyện này với những người có khả năng chuyên môn và có thiện chí mưu tìm sự thật và công lý. Vậy thì khó tìm được ai mới có “khả năng chuyên môn” giống như Khải? Cháu Khải nhát như thế làm sao bảo vệ được sự thật? Tôi xin tóm tắt 3 bài viết của linh mục Nguyễn văn Khải.
I. Về bài viết ngày 25 tháng 12, 2025. (xin xem link) Linh mục phản ứng về 1 câu bình luận của nick Đại Hải Thủy: “Thưa Cha, chắc cha biết Nhà Thờ Lớn Hà Nội cũng là phá chùa ngàn năm tuổi, cướp đất để xây thánh đường.”
Tôi không đồng tình với câu phát biểu này của nick Đại Hải Thủy, một cá nhân không đại diện cho ai. Nhưng những tuyên bố của linh mục Phê rô Nguyễn Văn Khải để phản ứng lại câu bình luận ấy có nhiều vấn đề, vì ngài linh mục là “đại diện Chúa,” là chủ chăn chiên, là quan của Vatican. Bài viết ngày 25/12/2025 của Linh mục Khải ghi rất nhiều những sự kiện kèm theo ngày tháng năm, làm như ta đây biết rất nhiều. Tiếc rằng những sự kiện đó rời rạc, chẳng hề liên quan đến một qui trình lý luận nào, và không chứng minh được điều mà ông kết luận ở phần dưới bài: Ai khẳng định rằng đất Nhà Thờ Lớn hiện nay là đất của chùa Báo Thiên; ai khẳng định rằng Công giáo đã phá chùa và chiếm đấy ấy; ai chủ trương rằng Công giáo phải trả lại đất ấy cho Phật giáo, tất cả những người này đều ăn nói thiếu logic và yêu sách thiếu cơ sở lịch sử và pháp lý. Nếu có dựa vào một tài liệu nào thì đó lại là tài liệu không đáng tin. Ngoài ra, những câu tuyên bố rời rạc đó cũng sai be sai bét. Thí dụ câu: “Sự thật là chính quyền của Nhà Lê cũng như Nhà Tây Sơn cuối thế kỷ XVIII đã cho lấy gạch đổ nát của chùa Báo Thiên để đắp vá tường thành Thăng Long.” Ông không ghi niên đại (cái mà ông đòi hỏi người ta) và cũng không căn cứ gì cả. Đúng ra, theo tài liệu “Tang Thương Ngẫu Lục” của danh sĩ Phạm Đình Hổ, thì khoảng năm 1791, năm Giáp Dần, có ghi: “Đức Thái Tổ Hoàng đế tiên triều (Lê Lợi) (có tài liệu ghi tên vua phải là Quang Trung, vì lúc này Vua Lê Lợi không còn nữa) đào lấy những gạch đá ở nền tháp cũ để tu bổ thành lũy Thăng Long.” Ở đây chỉ nói đến tháp, chớ không nói đến Chùa. (Xem trích dân ở bài "Hà Nội: Từ Chùa Báo Thiên Đến Nhà Thờ Lớn" của Nguyễn An Tiêm.) Đó là cách mà ông đại diện Chúa “lý luận” từ xưa nay trong công tác “Chống Cộng” của ông. Có lẽ vì thế mà ông được mấy câu bình luận kiểu như nick Đại Hải Thủy!!! Cũng trong bài viết này, ông Khải nhiều lần muốn xác nhận là giữa các quan Pháp không cùng phe với Giáo hội La mã. Ngoài ra, linh mục Khải còn tái bút thêm một kiểu rất “ba gai” như sau: PS. Sau khi đăng statuss trả lời một comment này có bạn nói tôi không ghi nguồn cho các ý kiến trong bài viết. Đúng vậy! Vì nhiều lẽ tôi đã cố ý không ghi cụ thể các nguồn theo đòi hỏi thông thường của một bài nghiên cứu. Bạn nào thích thì từ các ý kiến của tôi có thể đi tìm các nguồn trong các văn khố và thư viện cũng như trên thực địa. Bạn nào phản bác xin cứ đưa ra LÝ và CHỨNG cụ thể về phương diện lịch sử và luật pháp để cho sự thật được sáng tỏ. Hết ý kiến, linh mục ba gai nhé. Ông đòi hỏi đủ thứ vô lý nơi người khác, còn ông thì muốn nói gì thì nói, muốn phán ai thế nào cũng được, không cần chứng cứ!!!
II. Về bài viết ngày 26 tháng 12, 2025. (xin xem link) Để rõ nét về độ trẻ con, linh mục Khải khoe khoang những dấu hiệu mà một nghà nghiên cứu có thể biểu hiện, giống như một trí thức có thể thường mang kính và cầm tờ báo đọc! Trong bài viết ngày 26 tháng 12, 2025, cháu Khải kể tên các văn khố ở Pháp để chứng minh rằng cháu biết đến những nơi giữ nhiều tài liệu nguồn liên quan đến thời gian Pháp chiếm Việt nam làm thuộc địa. Cháu rất trẻ con đến độ nói rằng: “Ai là người nghiên cứu lịch sử và văn hóa Việt Nam chuyên nghiệp khi nhìn vào các không gian ấy thì liền biết tôi đang ngồi ở nơi nào. Không cần phải nói.” Vâng, tôi không cần đến tận đó, nhưng tôi cũng biết cháu ngồi trong Văn Khố ANOM của Pháp.
ANOM là viết tắt của Archives Nationales d'Outre-Mer (Cơ quan Lưu trữ Quốc gia Hải ngoại) của Pháp, tọa lạc tại Aix-en-Provence. Đây là một chi nhánh của Cơ quan Lưu trữ Quốc gia Pháp, có nhiệm vụ bảo quản, quản lý và cung cấp quyền truy cập vào các tài liệu liên quan đến sự hiện diện thuộc địa và các vùng lãnh thổ hải ngoại trước đây của Pháp từ thế kỷ 17 đến thế kỷ 20. Rất tiếc là cháu Khải vào trong Văn Khố đó ngồi chụp hình mà chẳng tìm ra cái quái gì cả.
Trong bài viết ngày 26/12 này, cháu Khải có 1 câu xem như tóm tắt công việc mà cháu đã tìm tòi từ suốt mấy năm qua (it nhất là từ khoảng tháng 6-2023): - Nội vấn đề đất đai Chùa-Báo Thiên-Nhà Thờ Lớn, tôi chưa tìm đủ và tìm được hết các tư liệu liên quan, mặc dù vậy tôi đã thấy có những tư liệu gốc, gồm bản văn và hình ảnh thú vị bất ngờ mà vào thời điểm thích hợp chúng sẽ được công bố. Chưa có đủ tài liệu, thế mà, ở đoạn cuối, cháu Khải lại dám hàm hồ tuyên bố rằng: “tôi chỉ muốn nói rằng theo nghiên cứu của tôi: Nhà Thờ Lớn hiện nay xây dựng trên đất đai đã được Công giáo mua hợp pháp dưới triều Nguyễn, trước khi người Pháp đến Hà Nội và Nhà Thờ Lớn hiện nay không được xây dựng trên đất chùa Báo Thiên.” Có phải cháu Khải tự xem mình là Chúa Trời, muốn phán thế nào cũng được, chẳng cần trưng bằng chứng gì cả? Vậy cần chi phải phản biện với ai? Tất cả những điều cháu nói trong bài viết đấy chỉ là mang cặp kính và cầm tờ báo cho ra vẻ trí thức mà thôi. Nói về các tấm ảnh cháu Khải đưa ra: - Có tấm hình trang giấy có chữ Pháp viết tay đã nhòe nhoẹt và rách nát qua thời gian, mà chẳng biết trong đó nói gì.
- Mấy biên nhận chứng mình rằng cháu có mượn sách, và chụp chung với các nhân viên trong thư viện hồi tháng 6 năm 2023, và khoe rằng những người đó “quan trọng” lắm.
- Cháu cũng chụp ảnh ngồi trước máy computer, chẳng biết ngó cái gì trong đó. Làm vậy ai chẳng làm được? Những ảnh đó không biến cháu thành “nhà nghiên cứu” được!
- Một trang đầu của bản tường trình của Giám mục Puginier, một lãnh tụ tinh thần trong cuộc xâm lược Việt Nam thời Pháp. Bản tường trình này chỉ mách lẻo về các giáo sĩ và giáo dân bị giết trong việc truyền giáo, chứ chẳng liên quan đến chủ đề mà cháu muốn tìm.
- Bức hình có 3 vị thừa sai trong đó có Giám mục Puginier là người chủ động việc xây nhà thờ lớn. Không nói lên được vấn đề nguồn gốc đất của Nhà Thờ Lớn.
Về bức ảnh thứ nhất, có liên quan trực tiếp đến chủ đề. Ảnh chụp cảnh xây dựng lại nhà thờ gỗ năm 1883 đã bị quân Cờ Đen tàn phá.
Phêrô Nguyễn Văn Khải chú thích tấm ảnh như sau: Cảnh xây dựng Nhà Thờ Lớn Hà Nội năm 1883. Dòng chữ tiếng Pháp tác giả tấm hình ghi: Hanoi. Tái thiết nhà thờ công giáo đã bị tàn phá bởi quân Cờ Đen. (Nhà thờ bị đốt cháy tháng 5 năm 1883). Chú ý chữ viết (reconstruction- tái thiết). Hình do một nhiếp ảnh gia thế tục chụp, không phải các cha thừa sai chụp. Thông tin từ tấm ảnh và được Linh mục Khải ghi ở trên này chỉ nói lên sự kiện là có một ngôi nhà thờ bằng gỗ xây trước đó và bị tàn phá trước khi xây lại năm 1883. Nhưng không rõ ngôi nhà thờ trước đó được xây lúc nào và nguồn gốc mảnh đất đó như thế nào. Cháu linh mục Khải có đồng ý với nhận xét của tôi không? Bây giờ tôi cho biết thêm cái chi tiết cần biết mà thông tin trên còn thiếu đó. “Năm 1873, được sự đồng ý của chính quyền thuộc địa, Giáo hội Công giáo chiếm một khu đất thuộc chùa Báo Thiên và cho xây dựng ở đây một nhà thờ bằng gỗ. Đến năm 1883 chùa Báo Thiên hoàn toàn được phá bỏ để xây dựng Nhà thờ lớn Hà Nội.” Đoạn văn đó trích từ bài viết của tác giả Trần Minh Khoa: Lịch sử - Pháp lý - Hiện thực - Tình người (trả lời Lê Tuấn Huy về vụ đòi "toà khâm") theo Blog Sen Việt https://sachhiem.net/DOITHOAI/TranMinhKhoa.php Thông tin này hoàn toàn phù hợp với bức hình “tái xây dựng ngôi nhà thờ” năm 1883 mà cháu linh mục Khải đăng trong bài, và cũng ăn khớp với các thông tin khác chung quanh sự liên hệ giữa Nhà Thờ Lớn với Chùa Báo Thiên, mà chúng ta sẽ được nghe trong phần trình bày sau. Tóm lại, bài viết ngày 26 tháng 12, 2025 của cháu linh mục Khải không chứng minh được bất cứ điều gì mới lạ, và chẳng có giá trị gì về mặt chuyên nghiệp cả?
III. Về bài viết ngày 30 tháng 12, 2025. (xin xem link) Ở phần đầu gồm nhiều đoạn chúng tôi chụp lại như sau, cháu Khải chỉ phán chung chung, chê hết những người có khuynh hướng cho rằng Nhà Thờ Lớn chiếm đất Chùa Báo Thiên. Khải không đưa ra chứng minh rõ rệt, cho nên tôi cho rằng những đoạn đó chỉ là rác. Cháu Khải cho rằng “họ không bác được một điều nào trong những điều tôi đã viết.” Vậy Khải cần nghe bài này của tôi. 1. Linh mục Khải viết: BẰNG CHỨNG QUAN TRỌNG NHẤT mà họ trưng ra làm cơ sở để kết tội Công giáo chiếm đất chùa Báo Thiên và họ đòi Công giáo phải trả lại đất ấy lại cũng là một bằng chứng của thực dân: Họ trích dẫn trong sách “Hanoï pendant la période héroïque:1873–1888 (Hà Nội thời bi tráng: 1873-1888) của tác giả André Masson. Đoạn văn ấy tôi dịch ra tiếng Việt như sau: “Nhờ sự hậu thuẫn của Tổng đốc Nguyễn Hữu Độ, những khó khăn trong việc tháo dỡ chùa Báo Thiên sớm được hoá giải. Sau đó, khu đất đã được cấp không cho Hội Truyền giáo. Công sứ Bonnal tỏ ra hài lòng và trao cho Đức cha Puginier giấy tờ chính thức xác nhận quyền sở hữu đất”. Ở trên họ nói “tài liệu của thực dân không giá trị” và trong trường hợp họ trích dẫn ở đây thì không giá trị thật.
Về tài liệu của thực dân: Thiết nghĩ rằng chính cháu Khải hoặc người ta nhầm lẫn. Có thể đúng nếu người ta cho rằng những cảm nhận, hay góc nhìn của thực dân về vấn đề thực dân xâm lược của họ chắc chắn là khác với hay nghịch với góc nhìn của dân bị trị. Nhưng đã là TÀI LIỆU, thì tài liệu của ai cũng có giá trị, miễn rằng đó không phải là giả mạo. Trường hợp tài tiệu lại chứng minh bất lợi cho phía của họ và đồng minh của họ thì càng có giá trị hơn. Vả lại, khi một đất nước chậm tiến bị một cường quốc thống trị, thì nhiều tài liệu luôn nằm ở bên cai trị, vì họ có phương tiện và quyền hành và công nghệ. Chưa kể, họ là phe chủ mưu, cho nên mọi sự tính toán, mưu kế,... đều phát xuất từ phe thống trị mà thôi. Bên bị trị là thụ động thì làm gì có tư liệu về những bức màn đen tối đó? Cháu Khải chứng minh tại sao tài liệu đó không có giá trị, như sau. Vì đoạn văn của André Masson mà họ trích dẫn đây chỉ là tài liệu thứ cấp, không phải là tài liệu gốc và càng không đáng tin để làm căn cứ pháp lý, vì tác giả không phải là chứng nhân trực tiếp mà chỉ là người nghe người khác nói lại và chẳng trưng ra được bằng chứng nào xác thực. Họ không đặt vấn đề tác giả viết đoạn văn này là ai. Nếu chỉ biết ông là một nhân viên trong viện Viễn Đông Bác Cổ thì còn biết chưa đủ về ông. Họ không đặt vấn đề tác giả viết trong hoàn cảnh nào, điều ông viết đó có đúng không, đúng phần nào và sai phần nào, có thật các nhân vật liên quan làm như vậy không, tại sao một vấn đề quan trọng như phá chùa xây nhà thờ mà không biết niên đại. Ông lầm ở chỗ nào... Họ không phê bình sử liệu. Trước hết, linh mục Khải dùng cụm từ “tài liệu thứ cấp” để có ý chê là tài liệu không có giá trị. Nhưng Khải không hiểu giá trị thật của “Tài liệu thứ cấp” là gì. Tài liệu thứ cấp (secondary data): là các thông tin, dữ liệu đã được thu thập, xử lý, phân tích và công bố từ trước bởi người khác hoặc cơ quan khác cho một mục đích cụ thể, nay được tái sử dụng để phục vụ cho một nghiên cứu mới. Loại tài liệu này bao gồm sách, báo, tạp chí, báo cáo thống kê, tài liệu tổng quan, dữ liệu từ internet. Lợi ích của nó là dễ tiếp cận, giúp tiết kiệm, chi phí thời gian, và cung cấp cái nhìn tổng quan, đa chiều cho nghiên cứu. Đây là công cụ hữu hiệu để định hình vấn đề, so sánh xu hướng và ra quyết định nhanh chóng. Chả bằng Khải đi đến Văn Khố ANOM, chụp mấy tấm hình để khoe, mượn vài cuốn sách để chụp ảnh,… rồi sao nữa??? Chẳng có gì hết, chẳng biết gì nữa!!! Khải đòi hỏi tài liệu phải là chứng nhân trực tiếp (?) Trong tài liệu trên, người ta cho biết tác giả là một nhân viên trong viện Viễn Đông Bác Cổ, thế mà cháu Khải nói chưa đủ để tin. Người ta có tài liệu, chứng cớ, thì cháu chê ỏng chê eo, nhưng cháu lại tin về phía không có chứng cớ nào hết. Lạ thật? Nhưng lạ nhất là nếu áp dụng những thắc mắc đó cho Khải, thì làm sao cháu Khải tin được những giáo điều Hội thánh dạy? Họ viết những giáo điều trong hoàn cảnh nào? Họ viết có đúng không? Linh mục Khải đã tìm hiểu như thế nào về Chúa Ba Ngôi, về thánh kinh, về Đức Mẹ, về Giáo Hoàng… những gì mà cháu Khải tin sái cổ? Nếu Khải đòi gặp chứng nhân trực tiếp, mà không phải là do họ viết lại, kể lại ở đâu đó, phù hợp với các yếu tố hoàn cảnh và thời điểm, thì làm sao Khải có được tài liệu của các thế kỷ trước? Khải chỉ có thể đi ngược thời gian và phải ở ngay không gian nơi người ấy sống, và phải đi theo người ấy suốt đời để có được “chứng nhân trực tiếp” theo Khải mong muốn? Khải có chứng kiến Chúa Giê-su của Khải sống lại và bay lên trời không? Khải có nhìn thấy Đức Mẹ đồng trinh sau khi sinh Chúa Giê-su không? Đây là vài hình ảnh trang bìa của tài liệu rất giá trị của André Masson viết năm 1929. (có thể xem ở link)
2. Một thí dụ nữa về việc có chứng cớ mà Khải nhất định không tin. Khải viết: Chẳng hạn một viên thư ký người Pháp của thị trưởng Hà Nội cuối thế kỷ XIX viết như sau (Tôi không ghi nguồn để ai muốn biết rõ hơn thì tự tìm): “Tôi nói rằng tại Hà Nội, thủ đô của Đông Dương, chỉ một mình Hội Truyền giáo đã sở hữu diện tích bằng 1 phần 14 tổng diện tích của toàn thành phố này rồi!” Ai mà tin được?! Thế mà ông Tây quan chức kia vẫn nói được và viết thành sách được! Cháu Khải thật là lạ! Cháu Khải không tin thì không có nghĩa là tài liệu ấy không có giá trị. Thư ký người Pháp của thị trưởng Hà Nội là một nhân vật trong giới cầm quyền và là người trong cuộc, là người có thẩm quyền nhất, thế mà Khải không tin, thì còn ai có thẳm quyền hơn để cho Khải tin? Nhưng chính cháu Khải nhiều lần muốn xác nhận là giữa các quan Pháp và Công giáo La mã không phải luôn luôn đi với nhau mà. Trích 1 trong nhiều câu Khải viết ngày 25/12/2025: Sự thật là từ năm 1884 sau hiệp ước Patenôtre, Pháp gia tăng sự hiện diện ở Hà Nội và Pháp đã phải mua lại một phần đất của Toà Giám Mục Hà Nội! Làm gì có chuyện công chức Pháp bấy giờ "tốt" đến nỗi dùng quyền ăn cướp đất của người khác rồi giao cho Công giáo! Quan lại Việt thì càng không! Chính ông thị trưởng ấy mới có quyền cho các ông tự do truyền giáo, và vì thế mới để ý xem các nhà truyền giáo tham lam như thế nào. Khi các ông quá tham lam thì thế lực của chính họ cũng bị ảnh hưởng theo chiều hướng ngược lại. 3. Trong phần tái bút, Khải viết: Tuy nhiên, nội dung trích dẫn đầu tiên của bài viết- một trích dẫn dài- lại cho thấy từ trước năm 1881 khu vực Nhà Thờ Lớn bây giờ đã là một làng Công giáo nhộn nhịp, có trường dòng, cô nhi viện, nhaf thờ và cha xứ Hà Nội. Điều này lại chứng minh rằng Công giáo đã sở hữu khu đất làm nhà thờ hiện nay từ trước khi người Pháp quản trị vùng này theo hiệp ước Patenôtre. Vậy thì, một lần nữa, thông tin này cũng phù hợp về vấn đề thời điểm trong tài liệu mà chúng tôi có nhắc ở phần II trên đây: Năm 1873, được sự đồng ý của chính quyền thuộc địa, Giáo hội Công giáo chiếm một khu đất thuộc chùa Báo Thiên và cho xây dựng ở đây một nhà thờ bằng gỗ. Đến năm 1883 chùa Báo Thiên hoàn toàn được phá bỏ để xây dựng Nhà thờ lớn Hà Nội.” (trích từ bài viết của tác giả Trần Minh Khoa trả lời Lê Tuấn Huy về vụ đòi "toà khâm") theo Blog Sen Việt. Tài liệu của ông André Masson (có thể xem ở link) được sử dụng khá nhiều nơi. Xem Mục Lục người ta thấy có 2 mục liên quan trực tiếp đến nguồn gốc và việc xây dựng Nhà Thờ Lớn.
- La premiere chapelle an bois 119 (Nhà nguyện bằng gỗ đầu tiên, trang 119) - Puginier construit la Cathedrale en quatre ans. 125 (Puginier đã xây dựng Nhà thờ trong bốn năm, trang 125) Trang sau đây nói về âm mưu của Công sứ Bonnal với Tổng đốc Nguyễn Hữu Độ để "hợp thức hóa" Chùa Báo Thiên vào tay của Công giáo La mã. "... gần khu truyền giáo và chẳng mấy chốc đã hướng tầm nhìn đến chùa Bảo Thiên. Ông (Giám mục Puginier) đã tâm sự dự án của mình với Đại diện Pháp tại Hà Nội, ông Bonnal, người có hồi ký (1) cung cấp những chi tiết thú vị về quy trình được sử dụng để làm hài lòng Giám mục (Puginier)."...
Bài dịch của trang này được sử dụng trong nhiều bài nghiên cứu nguồn gốc mảnh đất mà Nhà Thờ Lớn nằm trên đó. ..“Phá hủy ngôi chùa và chiếm lấy miếng đất, việc đó xem ra chẳng có gì dễ dàng hơn trong thời điểm chinh phục mà chúng ta đang tiến hành, nhưng bản thân tôi, đúng theo lẽ, e ngại phạm sự lạm quyền khi làm như vậy, và tôi chọn giải pháp thỉnh ý ông Tổng đốc Nguyễn Hữu Độ. Ông nầy rất có thiện cảm với vị giám mục, cũng như tôi, ông muốn làm cho ngài hài lòng; sau đây là cách thức ông gỡ mối khó khăn. Trước hết ông cho truy tìm xem còn có kẻ hậu duệ nào..." Xin đọc tiếp ở bài "Chùa Báo Thiên có bị thực dân Pháp và tay sai phá đi xây Nhà thờ Lớn?" (Phật Tử ViệtNam) 4. Trong phần bình luận dưới bài của Linh mục Khải, có một vị khách trả lời cho một vị khách khác, tên An Trần. Trong phần bình luận xuất sắc này, nick Khánh Trinh Vũ giới thiệu rất kỹ về tài liệu của André Masson như sau.
Thiết tưởng đây là câu trả lời rất tỉ mỉ và rốt ráo cho đề tài mà ông Khải muốn "tranh đấu" chống lại dư luận. Điều đáng buồn là ông Khải làm thinh. Ông không có một chút xíu nào can đảm và thái độ cần có của một trí giả! Thế mà làm sao tham gia vào cuộc bút chiến để lật ngược từ trắng ra đen, mang danh là "đại diện Chúa"?
IV. KẾT LUẬN. Những tài liệu có giá trị sẽ phù hợp và ăn khớp với nhau về thời điểm, về không gian, về tâm lý và các sự kiện lịch sử khác. Còn những yếu tố không liên quan nhau, thì không thể chứng minh được điều gì. Sau đây, chúng tôi sẽ mời quí vị nghe 1 tài liệu phù hợp với chủ đề mà linh mục Khải cần lắng tâm để nghe, chắc chắn sẽ có thêm nhiều câu trả lời cho những thắc mắc mà khán giả có thể đã có. Chùa Báo Thiên có bị thực dân Pháp và tay sai phá đi xây Nhà thờ Lớn? Phật Tử Việt Nam (http://sachhiem.net/LICHSU/P/PTVN.php) Rất mong bài này sẽ giúp giải tỏa thêm những thắc mắc còn sót lại sau rất nhiều cuộc tranh đấu cho sự thật lịch sử liên quan đến Nhà Thờ Lớn, và số phận hẩm hiu của Chùa Báo Thiên. Kính chúc quí độc giả một ngày an bình.
Lý Thái Xuân
__________________________ Các bài viết khác của Lý Thái Xuân Những Lá Cờ Độc Lập Trên Thế Giới (Lý Thái)
Trang Tôn Giáo |
