Người công giáo có nên tham gia Đảng Cộng sản không?

Người công giáo có nên tham gia Đảng Cộng sản không? 12/1/2024

Những năm gần đây, tại Việt Nam, số lượng "đảng viên gốc giáo" liên tục gia tăng, do chiến lược phát triển đảng viên trong vùng đồng bào có đạo được chính quyền phát động trên phạm vi cả nước.​

Vài số thống kê​
Mặc dù không có con số thống kê chính thức, nhưng theo dõi trên các trang thông tin của các quận huyện cũng có thể thấy phần nào số lượng các đảng viên gốc giáo và vai trò của họ trong xã hội.

Tính đến Noel năm 2022, huyện Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh có khoảng 17.000 giáo dân, trong đó có 90 đảng viên.​
Trên toàn huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An, tính đến ngày 11/1/2022, đã có 117 giáo dân được kết nạp đảng.​
Chỉ riêng xã Tuy Lộc, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, trong số 411 đảng viên đang sinh hoạt thì có đến 36 đảng viên gốc giáo…​
Tại huyện Long Thành, Đồng Nai, tính đến ngày 19/2/2023, toàn huyện có 497 đảng viên Công giáo.​

Điều cần ghi nhận, các đảng viên gốc giáo hiện đã có mặt ở hầu hết các giáo xứ, giáo họ. Mặc dù cũng là đảng viên, nhưng có vẻ như các đảng viên gốc giáo vẫn bị phân biệt đối xử. Trong thực tế, chức vụ chính trị cao nhất mà các "đảng viên gốc giáo" nắm giữ cho đến nay trong hệ thống chính quyền là Chủ tịch xã.
​
​Về việc các giáo dân tham gia các đảng phái chính trị​ ​
Giáo hội Công giáo không những không cấm các giáo dân tham gia các đảng phái chính trị; trái lại: “Giáo hội đánh giá cao việc các tín hữu dấn thân vào các đảng phái chính trị” (Docat # 211), bởi vì, việc tham gia vào các đảng phái chính trị vừa là phương tiện giúp các tín hữu diễn tả tình liên đới với những người nghèo, vừa là phương tiện để xây dựng công ích (Docat #319), và điều này thì phù hợp với sứ mạng trần thế của mọi Kitô hữu trong bậc sống giáo dân.

Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II từng căn dặn các tín hữu: "Để đem đạo vào đời, giáo dân tuyệt đối không thể từ chối tham gia vào “chính trị”, tức là những hoạt động đa dạng về kinh tế, xã hội, luật pháp, hành chánh, văn hóa, một chính trị có mục đích cổ võ công ích một cách có tổ chức và qua các định chế." (Tông huấn Kitô hữu Giáo dân, chương 3, #11)

Đức Benedictô XVI cho rằng, "Chính Tin Mừng đã khơi nguồn cảm hứng cho các Kitô hữu trong cuộc sống đời thường và dấn thân vào các việc trần thế - có thể là tại Quốc hội hay tại thị trường chứng khoán. Các Kitô hữu không thoát ly nhưng cần sát cánh cùng trần gian. Tuy nhiên, khi tham gia chính trị hoặc hoạt động kinh tế, họ cần phải vượt qua mọi loại ý thức hệ." (WHĐ 21-12-2012/ Financial Times)

Tham gia có trách nhiệm​
Như vậy, Giáo hội không những không cấm mà còn khuyến khích giáo dân tham gia chính trị. Tuy nhiên, khi mời gọi các giáo dân tham gia chính trị, Giáo hội cũng lưu ý rằng: vì "không có đảng phái chính trị nào thể hiện 100% học thuyết Kitô giáo", nên khi tham gia các đảng phái chính trị, các giáo dân phải tham gia có trách nhiệm. Họ phải "luôn ý thức trách nhiệm đem các giá trị Tin mừng vào các thực tại xã hội, trong đó có đảng phái mà họ tham gia, ngõ hầu giúp cho các cương lĩnh của đảng phù hợp hơn với các đòi hỏi của Tin mừng." (Docat #319).

Điều kiện tiên quyết cho việc tham gia có trách nhiệm là: "Đảng phái đó phải công nhận phẩm giá bất khả xâm phạm của con người, nhân quyền, nhân vị, bảo vệ sự sống của người vô tội ở mọi giai đoạn và trong mọi điều kiện lệ thuộc, bảo vệ hôn nhân như sự kết hợp giữa một người nam và một người nữ, và bảo vệ vị thế hợp pháp của Giáo hội trong xã hội." (Ibid.)

Ngoài ra, Giáo hội còn lưu ý: “Các tín hữu Công giáo không được tham gia những đảng phái chính trị nào tán đồng và tôn vinh bạo lực chống lại sự sống hay phẩm giá của con người, hoặc đưa ra một cương lĩnh bao hàm tính thù hằn xã hội, chính sách mị dân, phân biệt chủng tộc hay đấu tranh giai cấp” (Ibid.)

Kết luận​
Tại Việt Nam, vì Hội đồng Giám mục Việt Nam chưa có văn bản chính thức nào để hướng dẫn người giáo dân tham gia các đảng phái chính trị, nên Giáo huấn của Hội thánh phải là kim chỉ nan để người giáo dân theo đó mà hành động.

Theo Giáo huấn Xã hội của Giáo hội, Giáo hội khuyến khích các giáo dân tham gia các tổ chức chính trị, với điều kiện đảng phái chính trị đó phải công nhận phẩm giá bất khả xâm phạm của con người, tôn trọng nhân quyền, nhân vị… Riêng với các đảng phái chính trị nào "tán đồng và tôn vinh bạo lực, chống lại sự sống hay phẩm giá con người, phân biệt chủng tộc hay đấu tranh giai cấp" thì người Công giáo không được tham gia.

Vì thế, trong lúc chờ đợi tài liệu hướng dẫn của Hội đồng Giám mục Việt Nam, người Công giáo không nên gia nhập đảng Cộng sản, vì đảng Cộng sản vi phạm các điều kiện nêu trên!

./.