●   Bản rời    

Tôn giáo và mệnh đề toán học có điểm giống nhau ? - Khi Lý Trí bị hoán đổi ra Tình Cảm

Subject: Về_Bác_học_NGUYỄN_XUÂN_VINH
From: Huy Thai
Date: Fri, October 26, 2018 9:01 pm

Kính thưa quý vị,

Trong bài “Bác học Nguyễn Xuân Vinh” có ghi:

“Trả lời phỏng vấn của Cha Giám đốc Vietcatholic, ông (Nguyễn Xuân Vinh) nói rằng tôn giáo và mệnh đề toán học có điểm giống nhau: chấp nhận mà không cần chứng minh, giải thích.”

Dưới đây là một vài tìm hiểu của tôi về vấn đề này.

I. Tìm hiểu những từ thông dụng.

Trong các từ điển Hán Việt có giải thích:

- mệnh 命: Sai khiến, ra lệnh.

- định 定: Yên ổn, không bị lay động.

- đề 題: Câu nói ngắn gọn .

- lý 理: Câu nói có thứ tự, mạch lạc như một quy tắc.

- luật 律: Câu nói mang tính phép tắc, quy tắc.

Theo đó:

1) mệnh đề (命題; E: clause): Đó là câu nói ngắn gọn biểu đạt một phán đoán (luận lí học).

2) định đề (定題; E: postulate) # tiên đề (先题; E: axiom): Đó là câu nói ngắn gọn đầu tiên, biểu đạt một một quy tắc xuất phát từ con người, nhằm đề xuất ra những điều kiện cần thiết để xây dựng một một lý thuyết nào đó. Sự đề xuất này được coi như đúng và không cần chứng minh.

Từ định đề trước đây và tiên đề ngày nay thường được dùng trong toán hoc hay vật lý lý thuyết.

3) định luật (定律; E: law): Đó là câu nói ngắn gọn đầu tiên biểu đạt một quy tắc xuất phát từ kinh nghiệm thực tế nơi thế giới tự nhiên.

Từ định luật trước đây và ngày nay thường được dùng trong vật lý thực nghiệm

4) định lý (定理; E: theorem): Đó là câu nói ngắn gọn thường được dùng diễn đạt qui tắc sau khi đã chứng minh bằng một chuỗi lập luận.

Từ định lý trước đây và ngày nay thường được dùng trong toán học.

II. So sánh tìm hiểu giữa Khoa học và Tôn giáo.

Có thể nói rằng có nhiều khác biệt giữa Khoa học và Tôn giáo như 2 điểm chính dưới đây:

1) Trong khi Khoa học thuộc phạm trù lý trí biểu hiện bằng thực tế luân biện để tránh sai lầm, thì tôn giáo lại thuộc phạm trù tình cảm biểu hiện bằng đức tin vâng phục. Lịch sử các tôn giáo hữu thần đã cho thấy biết bao mê tín và lỗi lầm đã xảy ra vì thiếu nhận thức đúng đắn. Ví như gần đây cố Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã công khai xin lỗi:

- List of apologies made by Pope John Paul II - Wikipedia
- Danh sách các lời xin lỗi của Giáo hoàng Gioan Phaolô II – Wikipedia ...

2) Trong khi Khoa học thể hiện Chân lý khách quan (ở Khoa học thực nghiệm) hay Chân lý chủ quan tương đối (Khoa học lý thuyết như Toán hay Vật lý lý thuyết), thì Tôn giáo lại áp đặt bằng thứ Chân lý chủ quan tuyệt đối.

- Chân lý chủ quan tương đối: Một tiên đề dù được xem như đúng và không cần chứng minh thì cũng chỉ có tính cách tương đối và tạm thời, bởi khoa học không có cái ngã tuyệt đối. Khoa học càng tiến bộ thì cái tiên đề cũ ngày càng co cụm lại trước các tiên đề mới. Ví như tiên đề hình học Euclid ngày xưa, ngày càng khiêm tốn hơn sau khi các tiên đề về hình học Phi Euclid ra đời.

- Chân lý chủ quan tuyệt đối: Trái với các tiên đề ở Khoa học, tiên đề trong Tôn giáo được áp đặt lên phần lớn những người có tâm lý yếu đuối, lười suy tư hay lòng còn nhiều ham muốn: “Tham sống sợ chết, Tham sướng sợ khổ”.

Một điểm trái với Khoa học vô cùng quan trọng khác, đó là tiên đề trong Tôn giáo bị ràng buộc tuyệt đối. Tôn giáo tuyệt đối chấp vào cái ngã “Thượng đế” hay “Đại Ngã”, bằng không thì Tôn giáo sẽ tự sụp đổ.

Xem thêm:

Hình học Euclid – Wikipedia tiếng Việt

Hình học phi Euclid – Wikipedia tiếng Việt

Như vậy, qua phân tích trên, chúng ta thấy rằng không thể đánh đồng mệnh đề toán học (tức định đề toán học hay tiên đề toán học) với tín điều tôn giáo. Nói cách khác, Chân lý chủ quan tương đối của Khoa học khác hẳn với Chân lý chủ quan tuyệt đối của Tôn giáo vậy,

HT
____________________

Vào 00:20:55 GMT-7, Thứ Tư, 24 tháng 10, 2018, Thai Hoang đã viết:
Sent: Tuesday, October 23, 2018, 1:40:20 PM PDT
Subject: [PSXH] Bác học NGUYỄN XUÂN VINH

BÁC HỌC NGUYỄN XUÂN VINH
Tư lịnh không quân nước Việt mình
Anh hùng đại tá Nguyễn Xuân Vinh
Vang danh thế giới không gian học
Nổi tiếng năm châu vũ trụ hình
Đức độ cao ngời đời kính nễ
Tài năng xuất chúng đạo quang minh
Người người ngưỡng mộ và khâm phục
Một bậc thiên tài vượt trọng khinh !
M.Đ
....
Ông đã theo học Giáo lý và lãnh Bí tích Thánh Tẩy gia nhập Giáo Hội Công giáo cách đây hai năm, vào ngày 19/10/2016.
Trả lời phỏng vấn của Cha Giám đốc Vietcatholic, ông nói rằng tôn giáo và mệnh đề toán học có điểm giống nhau: chấp nhận mà không cần chứng minh, giải thích..

https://www.facebook.com/bachlienhuong.nguyen/posts/1637556476348356

__________________________
Chú thích của SH: Xin đọc bài cùng tác giả Huy Thái:
"Đạo Phật tránh 2 cực đoan của Tình cảm và Lý trí" (https://sachhiem.net/index.php?content=showemail&id=2729)

---