●   Bản rời    

Nhìn Lại Thế Kỷ Thứ 20

Nhìn Lại Thế Kỷ Thứ 20

Đào Văn Bình

http://sachhiem.net/DAOVB/LS/DaovBinh04.php

20-Apr-2019

Chúng ta đang ở vào năm thứ 18 của Thế Kỷ 21 và chỉ còn 82 năm nữa nhân loại sẽ bước vào Thế Kỷ 22.  Có rất nhiều biến động của thế kỷ trước mà chúng ta đã quên mất rồi. Nhân dịp về hưu rảnh rỗi tôi lục lại cuốn Biên Niên Sử Thế Kỷ 20 (Chronicle of the 20th Century) để xem nhân loại phát minh ra những gì, chịu những thống khổ, những vui buồn như thế nào và có bao nhiêu cuộc chiến tranh giữa các đế quốc.

Sự thực phũ phàng của 118 năm qua là, một quốc gia tuy nhỏ bé nhưng có vũ khí tối tân và bộ máy quân sự khổng lồ vẫn có thể bá chủ thế giới và biến các quốc gia to rộng gấp mười lần mình thành nô lệ. Do đó muốn tồn tại trong độc lập, ngoài phát triển kinh tế, văn hóa, khoa học, lúc nào cũng phải tăng cường binh bị, vũ khí cho kịp đà tiến triển của nhân loại. Sách lược ngoại giao cũng là một vũ khí nhưng sức mạnh quân sự của một quốc gia là loại vũ khí vững chắc nhất.

Và lịch sử cũng cho thấy khi một chế độ, một chính phủ thua trận trước quân ngoại bang, thường bị lật đổ, thay thế bởi một chính phủ khác hay một thể chế khác ngoại trừ trường hợp duy nhất là Nhật Bản. Trong cuộc tranh chấp thành lập một chính quyền mới hay một thể chế mới, nếu một phe nào đó không đủ mạnh, đất nước sẽ lao vào một cuộc nội chiến thảm khốc và có thể chia cắt lãnh thổ. Chẳng hạn như sau khi Nga Hoàng thua trận, chế độ quân chủ bị lật đổ và đưa tới cuộc nội chiến giữa Hồng Quân và Bạch Quân khiến từ 7-12 triệu người chết. Trường hợp của Đức cũng vậy.

 Tổng kết của Thế Kỷ 20: Thế Chiến I mười triệu người chết, Thế Chiến II 55 triệu người chết! 

Chiến thuật được các vị tướng của cả hai bên ưa chuộng là “chiến thuật biển người” tràn lên với quân số áp đảo, cho nên số thương vong của cả hai bên rất cao. 

Lịch sử cũng cho thấy chiến thuật đánh bom khủng bố do người Ái Nhĩ Lan sáng tạo ra rồi người Do Thái bắt chước để chống lại người Anh sau Đệ II Thế Chiến, rồi người Hồi Giáo bắt chước theo.

Ngày 16/3/1917 Nga Hoàng thoái vị và trao quyền cho cách mạng. Khuôn mặt nổi bật của cuộc cách mạng là Alexander Kerensky- một thành viên của Quốc Hội (Duma) và ít có liên hệ gì tới phong trào Bolsheviks. Ngày 30/9/1917 Nga Hoàng và gia đình được chính phủ lâm thời đưa đi Siberia nói là để phòng  ngừa Bolshevik. Như vậy không phải người Cộng Sản Bolshevik  đầy Nga Hoàng đi Siberia.

Có hai thời điểm cần ghi nhớ liên quan đến vận mệnh Đông Dương: Ngày 22/6/1940 Pháp ký thỏa ước đầu hàng Đức, cho nên ngày 27/7/1941 khi cả chục ngàn quân Nhật đổ bộ lên Sài Gòn mà Pháp không dám đề kháng. Vậy thì kể từ ngày này (27/7/1941) Pháp không còn làm chủ các thuộc địa Việt-Mên-Lào nữa mà đặt dưới quyền cai trị của Quân Phiệt Nhật.

Thế rồi khi Thế Chiến II chấm dứt, vào ngày 13/9/1945,  “Theo Thỏa Hiệp Potsdam sau khi Thế Chiến II chấm dứt, 5000 quân Anh thuộc Sư Đoàn 20 Ấn Độ do Tướng Douglas Gracey tiến vào nam Đông Dương (Sài Gòn) để giải giới quân Nhật đầu hàng. Vào Tháng Tám, Hồ Chí Minh đã nắm được chính quyền ở Hà nội và tuyên bố thành lập nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa độc lập khỏi Thực Dân Pháp. Tuy nhiên Gracey (thay vì giải giới quân đội Nhật, giao chính quyền cho Việt Minh) lại căm ghét Việt Minh, tái vũ trang cho khoảng 1400 lính Pháp đã bị quân Nhật bắt làm tù binh. Hậu quả của việc này là bước đầu tái lập chế độ thuộc địa, tạo ra cuộc xung đột giữa Pháp và Việt Minh, đưa tới cuộc chiến đẫm máu kéo dài 9 năm với cuộc đầu hàng ô nhục của Pháp tại Điện Biên Phủ năm 1954.” 

Trong thời kỳ Chiến Tranh Lạnh, tinh thần chống Cộng và chụp mũ Cộng Sản cuồng nhiệt ở nước Mỹ. Vào ngày 9/2/1950: Thượng Nghĩ Sĩ McCathy tung chiến dịch gọi là cộng sản xâm nhập vào chính quyền liên bang. McCathy nói rằng ông có trong tay danh sách 205 đảng viên Đảng Cộng Sản đang làm việc tại Bộ Ngoại Giao để nhào nặn chính sách của Hoa Kỳ nhưng không đưa ra được bằng chứng và cũng không công bố tên những ai trong danh sách. Từ đó chủ nghĩa chống Cộng và chụp mũ Cộng Sản ở Mỹ còn được gọi là Chủ Nghĩa McCathy. Thậm chí tài tử kiêm đạo diễn lừng danh thế giới Charlie Chaplin (Việt Nam quen gọi là Charlot) cũng bị coi là người ngoại quốc nguy hiểm vì nghi ngờ là Cộng Sản và bị trục xuất. Thế mới hay khi chiến tranh hay thù hận nổ ra, rất nhiều tư tưởng, hành động cực đoan, quá khích ra đời và thường được chấp nhận chẳng hạn như Đức Quốc Xã, Fascist Ý và Quân Phiệt Nhật.

Để cứu nước Anh trước nguy cơ tan rã trước sức tấn công của Đức Quốc Xã, Thủ Tướng Churchill đã đề nghị Anh-Mỹ thống nhất thành một quốc gia với một quốc tịch duy nhất. Rất may Hoa Kỳ không đồng ý. Nếu đồng ý, có thể bây giờ Anh chỉ còn là một tiểu bang của Hợp Chủng Quốc Anh-Hoa Kỳ. Tại sao dân Anh không lên án Churchill là bán nước?

Cuộc chiến tranh Việt Nam (The Vietnam War) đã được các sử gia biên soạn cuốn Biên Niên Sử chú ý vì siêu cường Hoa Kỳ đã gián tiếp lãnh đạo cuộc chiến từ năm 1950 (công nhận chính phủ Bảo Đạiviện trợ 80% chiến phí cho quân đội Pháp) và trực tiếp lãnh đạo từ năm 1954 (Viện trợ ồ ạt cho chính phủ Ngô Đình Diệm để xây dựng một tiền đồn chống Cộng) trong bối cảnh “Chiến Tranh Lạnh” khiến gây ảnh hưởng toàn cầu. Sau khi tổng kết vào năm 1988, số binh sĩ Mỹ chết tại Việt Nam còn lớn hơn số chết trong cuộc Chiến Tranh Triều Tiên (54,000 so với 58,000).

Cuộc Chiến Tranh Triều Tiên và Đệ II Thế Chiến không tạo một ảnh hưởng gì trên lịch sử và tâm lý nước Mỹ. Còn hệ quả và tranh luận về cuộc Chiến Tranh Việt Nam vẫn còn theo đuổi nước Mỹ cho tới ngày hôm nay và có lẽ mãi mãi sau này. Câu hỏi ray rứt và không có lời giải đáp là “Tại sao chúng ta (người Mỹ) thua?” Lỗi tại phản chiến Mỹ? Truyền thông bất công? Hay chiến lược sai lầm? Hay bản chất của cuộc chiến là sai lầm? Cho đến nay vẫn chưa có lời giải đáp hoàn hảo.

Ngoài ra vai trò của lính Nam Hàn và Thái Lan cũng rất quan trọng trong cuộc chiến Việt Nam mà ngày nay mới được bạch hóa. Tháng 9/1965,  Tổng Thống Phác Chánh Hy của Nam Hàn gửi cả chục ngàn quân tham chiến tại Việt Nam. Tổng số quân Nam Hàn luân phiên chiến đấu tại Việt Nam lên tới 320,000, cao điểm đã có tới 50,000 lính Nam Hàn hiện diện trên chiến trường. Theo sử gia Kil J Yi (tốt nghiệp Tiến Sĩ State University of New Jersey), việc gửi quân như thế là để Hoa Thịnh Đốn tiếp tục duy trì số viện trợ khổng lồ đổ vào Nam Hàn.

Còn Thái Lan vào năm 1969 đã gửi 12,000 binh sĩ thuộc hai Sư Đoàn Queen’s Cobra và Black Panther tham chiến tại Việt Nam. Trước đó, Thái Lan đã cho Mỹ thiết lập 7 căn cứ không quân để yểm trợ cho cuộc chiến ở Lào và Việt Nam bao gồm Korat, Udon, Nakon Phanom, Ubbon, Khon Kaen, Utapao và Bangkok.

Trong Chiến Tranh Việt Nam, Trung Ương Tình Báo Hoa Kỳ (CIA) còn thành lập một hãng máy bay mang tên Air America với vỏ bọc bề ngoài là hãng máy bay tư nhân mà ở Sài Gòn lúc bấy giờ thỉnh thoảng chúng ta có thấy. Phi công và phi hành đoàn của Air Amerca là các cựu phi công, cựu chiến binh Hoa Kỳ. Họ thực hiện những chuyến bay rất nguy hiểm về ban đêm hoặc ban ngày nhưng có mây hay sương mù che phủ để dấu kín hành tung. Mục đích chính của Air America là vận chuyển vũ khí, lương thực, tiếp liệu, chiến cụ, tản thương cho những căn cứ bí mật ở Lào, Căm Bốt và cả ở Việt Nam.

Cuối cùng, một câu nói thời danh của các nhà đạo đức ngày 15/5/1921 mà chúng ta cần ghi nhớ và suy nghĩ, “Váy đàn bà càng ngắn, luân lý càng suy đồi” (Concern as skirt rise and moral decline).

Cuốn Chronicle of the 20th Century dày 1375 trang, khổ 23cm x 30cm do Longman, Anh Quốc xuất bản năm 1988 .

* * *

-14/8/1900: Bát Quốc Liên Quân với lực lượng 10,000 binh sĩ phá tan tuyến phòng thủ của triều đình Mãn Thanh và Nghĩa Hòa Đoàn, tiến vào Bắc Kinh, Từ Hy Thái Hậu đào thoát khỏi kinh thành.

-3/9/1900: Quân đội của Nga Hoàng thôn tính Mãn Châu (Manchuria).

-14/11/1900: Một khoa học gia người Áo lần đầu tiên khám phá ra ba nhóm máu khác nhau.

-26/2/1901: Các lãnh tụ của Nghĩa Hòa Đoàn bị hành quyết tại Bắc Kinh. Binh sĩ Nhật áp tải các nghĩa sĩ ra pháp trường trong khi đó binh sĩ của Hoa Kỳ, Pháp, Đức canh gác ở đường phố.

-9/9/1901: Danh họa Pháp Toulouse Lautrec qua đời ở tuổi 36, đoản mệnh cũng giống như nhạc sĩ Đặng Thế Phong của Việt Nam.

-10/12/1901: Giải thưởng Nobel lần đầu tiên được phát vào ngày hôm nay.

-28/6/1902: Hoa Kỳ trả cho một công ty người Pháp 40 triệu Mỹ Kim để lấy Kênh Đào Panama.

-29/9/1902: Nhà văn Pháp Emile Zola chết vì nghẹt khói tại nhà.

-8/5/1903: Danh họa Paul Gauguin qua đời tại Đảo Tahiti.

-8/9/1903: Quân đội Thổ đem 300,000 quân đàn áp một cuộc nổi dậy và tàn sát 50,000 người ở Bảo Gia Lợi.

-10/12/1903: Bà Marie Curie là phụ nữ đầu tiên được giải thưởng Nobel.

-10/2/1904: Cuộc tấn công bằng thủy lôi bất ngờ về đêm của Nhật tại Cảng Lữ Thuận (Port Arthur) đã phá hủy hoàn toàn một hạm đội của Nga.

-31/3/1904: Quân đội  Anh đã giết khoảng 300 người Tây Tạng khi người dân ngăn cản Phái Bộ Truyền Giáo Anh (British Mission).

-10/12/1904: Nhà sinh lý học người Nga Ivan Pavlov được giải thưởng Nobel vì thí nghiệm thành công con chó chảy nước dãi/nước miếng khi có tiếng chuông reo báo giờ ăn, dù không có đồ ăn.

22/1/1905: Lính của Nga hoàng nổ súng giết 500 người biểu tình ở Saint Petersburg trong đó có cả đàn bà và trẻ em.

-10/3/1905: 200, 000 lính của Nga Hoàng bị quân Nhật đánh tan tác tại Mãn Châu, tháo chạy bỏ lại cả trăm khẩu đại bác.

-28/5/1905: Hạm đội Nga tại Tsushima (Đối Mã) bị hải quân Nhật dưới sự điều khiển của Đô Đốc Togo tiêu diệt.

-3/7/1905: Phong trào chống lại các tu sĩ Công Giáo thành công lớn khi lưỡng viện Quốc Hội Pháp bỏ phiếu ban hành luật tách rời chính quyền ra khỏi Giáo Hội Ca-tô La Mã.

-5/9/1905: Dưới sự trung gian của Tổng Thống Roosevelt, Nga ký thỏa hiệp bồi thường chiến tranh cho Nhật, rút lui khỏi Mãn Châu và công nhận đặc quyền của Nhật tại Triều Tiên.

-10/12/1905: Nhà vi trùng học Koch nhận giải thưởng Nobel vì đã khám phá ra vi trùng gây bệnh lao.

-8/3/1906: Đế Quốc Anh kiểm soát 1/5 diện tích thế giới với dân số 400 triệu người.

-27/4/1905: Anh kiểm soát mọi đường tiến vào Tây Tạng.

-19/4/1906: Động đất tàn phá Thành Phố Cựu Kim Sơn và giết chết khoảng 1000 người.

-24/10/1906: Phụ nữ Anh đấu tranh cho quyền được đi bầu tuyên bố thà vào tù chứ không chịp nộp tiền phạt 10 bảng (đồng Sterling)

-Tháng 3, 1907: Nghệ thuật hình khối/lập thể (cubic) của Picasso đã phá vỡ hội họa cổ điển với bức “Les Mademoisells d’Avignon”.

15/4/1907: Nhật trao trả Mãn Châu cho Trung Hoa.

-25/7/1907: Hướng đạo sinh Anh lần đầu tiên cắm trại ngoài trời.

-4/8/1907: Pháo thuyền của Pháp bắn phá Casablanca ở Marốc trong 48 tiếng đồng hồ, giết chết 1000 người.

-18/10/1907: Các phái đoàn Mỹ, Anh và Đức bí mật thảo luận về việc thành lập Tòa Án Quốc Tế (International Court of Justice) tại Hague.

-13/11/1907: Một máy bay của người Pháp lần đầu tiên có thể cất cánh thẳng đứng (tiền thân của máy bay trực thăng).

-25/7/1909: Nhà phi hành người Pháp Louis Bleriot hoàn thành chuyến bay lịch sử qua Pas the Calais giữa Anh và Pháp sau 43 phút bay.

-23/2/1910: Quân đội Trung Hoa tiến chiếm và cướp bóc Thủ Đô Lhasa của Tây Tạng khiến Dalai Lama phải đào thoát sang Ấn Độ

-10/3/1910: Phim “In Old California “ lần đầu tiên được chiếu tại Hồ Ly Vọng (Hollywood).

-22/6/1910: BS. Paul Ehrlick người Đức được giải thưởng Nobel vì đã khám phá ra thuốc chữa bệnh giang mai.

-4/10/1910: Nền quân chủ Bồ Đào Nha bị lật đổ sau cuộc cách mạng, nhà vua bỏ trốn qua Gibraltar.

-Tháng 12, 1910: Trường Phái Trừu Tượng (Abstract) chủ trương vẽ theo cảm xúc mà không cần miêu tả cái gì cả với bức “Cossacks” của danh họa Kandinsky người Nga sinh sống ở Paris.

-3/4/1911: Dân số của vài cường quốc lúc bấy giờ như sau: Nga 160 triệu, Hoa Kỳ 92 triệu, Đức 64 triệu, Anh 45 triệu và Pháp 39 triệu.

-30/9/1911: Quân Ý Đại Lợi tấn công quân Thổ Nhĩ Kỳ tại Tripoli , Lybia.

-20/10/1911: Cờ Ý Đại Lợi được trương lên ở Tripoli của Lybia.

- 4/11/1911: Bản đồ thế giới cho thấy các đế quốc Âu Châu chia nhau xâu xé Phi Châu, trong đó có Pháp, Anh, Đức, Bồ Đào Nha, Bỉ, Tây Ban Nha và Ý Đại Lợi.

-24/11/1911: Phụ nữ đòi quyền đi bầu ở Anh biểu tình sau khi bị bắt bỏ tù hàng loạt.

-29/12/1911: Bác Sĩ Tôn Dật Tiên được bầu làm tổng thống chính phủ lâm thời tại một cuộc bỏ phiếu tại

Thượng Hải với số phiếu 16/1.

-31/12/1911: Bà Marie Curie được giải thưởng Nobel lần thứ hai do những nghiên cứu về phóng xạ.

-30/3/1912: Vua Hồi Giáo Morocco ký thỏa ước công nhận Pháp là nước bảo hộ/cai trị cũng giống như Hòa Ước Giáp Thân 1884 (Hòa Ước Patenôtre) của Việt Nam. Đây là những hòa ước ô nhục, mất nước.

-15/4/1912: Chiếc du thuyền khổng lồ Titanic của Anh trên đường đi Nữu Ước để tranh giải thưởng vượt Đại Tây Dương nhanh nhất bị chìm vì đụng phải băng sơn khiến hơn 1500 du khách trên tàu bỏ mạng.

-25/11/1913: Hai công dân Ấn Độ chết, 20 người bị thương trong cuộc biểu tình ở Natal phản đối thực dân Anh bắt giam Luật Sư Gandhi.

-16/12/1913: Năm trăm ngàn (500,000) trẻ con Anh bị thiếu ăn và mang bệnh tật cho dù Anh đang là một đế quốc khổng lồ. Chủ nghĩa đế quốc không đem lại phúc lợi cho người dân.

-17/3/1914: Chạy đua vũ trang giữa các đế quốc Âu Châu có thể đưa tới chiến tranh.

-21/4/1914: Hoa Kỳ gửi 3000 lính thủy quân lục chiến tới để can thiệp vào cuộc khủng hoảng ở Mễ Tây Cơ.

-23/7/1914: Áo đưa tối hậu thư cho Serbia là Serbia phải cho phép các viên chức Áo tham gia vào cuộc điều tra âm mưu chống lại Đế Quốc Áo-Hung.

-4/8/1914: Anh tuyên chiến với Đức, dân Anh xuống đường hoan hô và hát quốc ca Anh. Quân Đức xâm lăng Bỉ.

-31/8/1914: Quân Nga bị Đức đánh tan tác tại mặt trận miền đông Tannenberg. Ưu thế về pháo binh và tiếp vận bằng hệ thống xe lửa đã góp phần vào chiến thắng.

-9/9/1914: Thủ tướng Anh Herbert Asquith kêu gọi tổng động viên 500,000 người vào quân ngũ.

-23/9/1914: Tàu ngầm Đức đã bắn chìm ba tuần dương hạm Anh ngoài khơi Hà Lan.

-29/10/1914: Tinh thần  bài Đức lan rộng. Dân chúng Anh cướp phá các cửa tiệm của người Đức. Một vài trại tập trung đã được dựng lên ở Luân Đôn để nhốt người Đức và những người tình nghi.

-11/12/1914: Bốn tuần dương hạm Đức bị hải quân Anh bắn chìm tại Faulkland, Argentine (Á Căn Đình).

-16/12/1914: Ba chiến hạm của Đức nã đại bác vào vùng duyên hải nước Anh khiến 100 người chết và 200 bị thương.

-2/2/1915: Ba đạo quân Thổ do sĩ quan Đức chỉ huy đã bị đẩy lui và thiệt hại nặng khi họ định vượt Kênh Đào Suez từ Sinai.

-19/2/1915: Hải quân Anh được chiến hạm Pháp hỗ trợ đã bắn đại bác nguyên một ngày vào các pháo đài của Thổ ở Eo Biển Dardanelles.

-1/3/1915: Chiến hạm Anh phong tỏa tất cả các hải cảng của Đức để ngăn chặn tất cả các tàu tiếp tế cho Đức.

-8/3/1915: Hoa Kỳ nổi giận khi chiếc tàu chở khách khổng lồ Lusitania bị thủy lôi của Đức đánh chìm trên đường từ New York tới Liverpool Anh Quốc.

-25/3/1915: Áo phản ứng cấp kỳ trước lời tuyên chiến của Ý bằng cách oanh tạc Thành Phố Nice.

-23/6/1915: Nga để mất Lemberg vào tay Áo.

-30/8/1915: Pháo đài lớn Brest-Litovsk của Nga đã lọt vào tay quân Đức sau khi Nga rút bỏ khỏi Warsaw (Varsovie)

-26/9/1915: Liên quân Anh-Pháp xuyên thủng phòng tuyến Đức và có thể chấm dứt cuộc chiến.

-21/9/1915: Chiến tranh khiến thuế gia má gia tăng tới mức kỷ lục ở Anh.

-Einstein đưa ra lý thuyết về trọng lực/sức hút khác với Newton.

-Tháng 2/1916: Trường phái nghệ thuật Dada ra đời như một sự phản kháng lại bao nỗi thống khổ do các

cuộc chiến ở Âu Châu gây ra.

-21/2/1916: Quân Đức mở cuộc tấn công lớn vào những pháo đài của Pháp ở Verdun.

-9/3/1916: Liên quân Anh-Pháp thỏa thuận chia cắt lãnh thổ của Đế Quốc Ottoman ở vùng Cận Đông.

-31/3/1916: Tổng Thống Wilson phái 6000 binh sĩ vào Mễ Tây Cơ để đáp trả cuộc tấn công của Tướng Villa Rancho làm chết 18 binh sĩ Hoa Kỳ tại Columbus, New Mexico.

-29/4/1916: Sau khi bị bao vây 143 ngày, quân Anh đầu hàng Thổ tại Kut-el-Amara, Mesopotamia.

-24/4/1916: Người Ái Nhĩ Lan nổi loạn ở Dublin.

-27/5/1916: Tổng Thống Hoa Kỳ Wilson kêu gọi thành lập Hội Quốc Liên để duy trì hòa bình trên thế giới khi hết chiến tranh.

-12/5/1916: Bảy thành viên nổi loạn đòi thành lập Cộng Hòa Ái Nhĩ Lan đã bị xử bắn.

-23/6/1916: Nga bắt khoảng 200,000 tù binh Áo.

-Tháng 6/1916: Hình chụp tại Salonika (Hy Lạp) cho thấy lính thuộc địa của Pháp ở Đông Dương Việt-Miên-Lào, đội nón chóp, đi chân đất đã đóng vai trò quan trọng trong chiến tranh của Đế Quốc Pháp.

-29/9/1916: Ngày hôm nay, gia tài của Rockefeller sáng lập Công Ty Standard Oil trị giá 1 tỷ Mỹ Kim.

-16/3/1917: Nga Hoàng thoái vị ngày hôm nay và trao quyền cho cách mạng. Khuôn mặt nổi bật của cuộc cách mạng là Alexander Kerensky- một thành viên của Quốc Hội (Duma) và ít có liên hệ gì tới phong trào Bolsheviks.

-16/7/1917: Chính quyền lâm thời đàn áp phong trào Bolshevik nhưng không bắt được thủ lĩnh Lenin. Vladimir Lenin đã cải trang thành lính cứu hỏa và trốn qua Phần Lan. Đồng chí thân cận của Lenin là Leon Trosky đã trình diện cảnh sát.

-25/7/1917: Người đẹp làm say đắm lòng người Mata Hari bị tuyên án tử hình ngày hôm nay bởi Tòa Án Binh Pháp vì tội làm gián điệp cho Đức và bị hành quyết vào ngày 15/10/1917.

-14/8/1917: Giáo Hoàng Benedict XV đề nghị một giải pháp chấm dứt chiến tranh là trao các thuộc địa hải ngoại về cho Đức để Đức trả lại các vùng chiếm đóng ở Pháp, Bỉ và Ba Lan. Đề nghị này thất bại.

-17/9/1917: Quân Nga bị quân Đức đánh tan tác ở Riga.

-30/9/1917: Nga Hoàng và gia đình được chính phủ lâm thời đưa đi Siberia nói là để phòng  ngừa Bolshevik.

-7/11/1917: Chính phủ lâm thời của Alexander Kerensky bị phe Bolsevik lật đổ trong một cuộc đảo chính không đổ máu đưa Lenin và Trotsky lên vị trí lãnh đạo.

-21/11/1917: Đồng minh Anh-Pháp lo ngại khi chính quyền Bolshevik tuyên bố “một nền hòa bình dân chủ” trên căn bản không thôn tính, không bồi thường chiến tranh và quyền tự quyết của mọi dân tộc và đề nghị ngưng bắn lập tức. Nếu như vậy thì quân Đức sẽ rảnh tay ở mặt đông để tăng cường mặt trận phía tây.

-9/12/1917: Quân Anh tiến chiếm Thành Phố Jerusalem.

-22/12/1917: Trotsky đại diện chính quyền Bolshevik gặp ngoại trưởng Đức Baron von Kuhlmann để thảo luận về hòa bình.

-25/1/1918: Anh Quốc cấm ăn thịt trong hai ngày một tuần lễ để đối phó với nạn khan hiếm thực phẩm.

-20/2/1918: Trotsky không chấp nhận điều khoản ngặt nghèo về hòa bình của Đức, nhưng Lenin, bằng lá phiếu của mình đã thắng Trotsky và chấp nhận các điều khoản của Đức. Lúc này quân Đức đã vượt qua vùng tuyết phủ miền bắc nước Nga.

-21/2/1918: Thành phố Jericho cách Sông Jordan 5 dặm rơi vào tay kỵ binh Áo khiến quân Thổ khó lòng bảo vệ Palestines.

-16/7/1918: Nga Hoàng và gia đình bị giết chết trong một căn hầm vì các lãnh tụ Bolshevik trả thù những gì Nga Hoàng đối xử với họ trong quá khứ và cũng lo sợ về tương lai.

-8/9/1918: Ngày đen tối của quân đội Đức. 20 sư đoàn quân Anh, Mỹ, Gia Nã Đại, Áo và Pháp tiến quân với 400 xe tăng khiến quân Đức tại phòng tuyến Hindenberg xụp đổ, hàng binh khoảng 30,000.

-30/9/1918: Với sự tiến công của 200 sư đoàn cùng lúc, quân Đức rút  bỏ khỏi Bỉ, đem theo trẻ em 16 tuổi và ông già 60 tuổi để làm lao công chiến trường. Trong khi đó tại mặt trận Palestines, quân Thổ tan vỡ 75,000 bị bắt làm tù binh.

-31/10/1918: Trước nguy cơ chiến bại, Đức kêu gọi ngưng bắn nhưng phe đồng minh xiết chặt gọng kìm.

-11/11/1918: Đức đầu hàng và ký vào thỏa hiệp ngưng bắn và phải giao nạp 5000 súng nặng, 30,000 súng máy, 2000 máy bay, 5000 đầu máy, 150,000 xe va-gông, 5000 xe vận tải.

-10/11/1918: Hoàng Đế Đức Kaiser Wilhelm II bỏ trốn, bạo loạn khắp nước Đức.

30/11/1918: Tổng kết Thế Chiến I, 10,000,000 (mười triệu) người chết! Xác binh sĩ và thường dân chất cao còn hơn núi! Cuộc chiến cũng lấy đi sinh mạng của nhiều nghệ sĩ tài danh!

-28/12/1918: Phụ nữ Anh lần đầu tiên được quyền đi bầu.

-12/1/1919: Cuộc nổi dậy của phong trào cộng sản bị đàn áp tại Đức.

-16/1/1919: Các lãnh tụ nổi dậy của phong trào cộng sản Đức bị giết chết trong đó có bà “Red Rosa” Luxemburg.

-3/3/1919: Lenin tìm cách phát triển cách mạng sang Âu Châu.

-11/3/1919: Nạn đói lan tràn ở Đức.

-23/3/1919: Mussolini nguyên là một ký giả có khuynh hướng xã hội, tách ra khỏi Đảng Xã Hội Ý và thành lập Đảng Fascist.

-31/7/1919: Đức tuyên bố thành lập nền cộng hòa tại Weimar.

-21/10/1919: Nội chiến để giành quyền lãnh đạo nước Nga giữa hai phe Hồng Quân và Bạch Quân. Chiều hướng thắng lợi ngả về phía Hồng Quân của Bolshevik.

-Nhà danh họa Pháp Renoir qua đời.

22/12/1919: Ái Nhĩ Lan sẽ là nước tự trị thuộc Anh với hai quốc hội cho miền nam và miền bắc.

-16/1/1920: Hoa Kỳ tẩy chay phiên họp đầu tiên của Hội Quốc Liên (League of Nations) tổ chức tại Pháp.

-22/2/1920: Liên quân Pháp, Hy Lạp, Ba Lan, Lỗ Ma Ni khoảng 90,000 ủng hộ Bạch Quân đã phải tháo lui trước sức tiến công của Hồng Quân. Khoảng vài ngàn quân Mỹ cũng bắt đầu triệt thoái khỏi Vladivostok. Quân Nhật vẫn còn ở lại.

-11/2/1920: Hội Quốc Liên họp tại Anh với thỏa thuận thiết lập Tòa Án Quốc Tế (International Court of Justice).

-19/3/1920: Thượng viện Hoa Kỳ bác bỏ việc Hoa Kỳ gia nhập Hội Quốc Liên.

-17/3/1920: Cuộc đảo chính của phe Bảo Hoàng tại Đức thất bại vì không được sự ủng hộ của quân đội.

-7/4/1920: Quân Pháp tiến vào vùng Ruhr của Đức.

-25/4/1920: Hội Quốc Liên giao Palestines cho Anh và Syria, Lebanon cho Pháp. (Các đế quốc coi quốc gia yếu như miếng thịt và chia nhau cắt xẻ.)

-4/6/1920: Thỏa Hiệp Trianon vẽ lại bản đồ Âu Châu sau khi bốn đế quốc Đức, Áo, Nga và Thổ bị đánh bại.

Đế quốc Ottaman mất khoảng 80% lãnh thổ.

-10/9/2019: Nghị Hội Ấn Độ chấp nhận kế hoạch bất hợp tác, bất bạo động của Gandhi.

-27/10/1920: Cái chết của hai lãnh tụ đấu tranh tuyệt thực đã gây ra những cuộc bạo động khắp Ái Nhĩ Lan.

-16/11/1920: Quân Bạch Nga bị Hồng Quân Bolshevick đánh bại tại Crimea.

-14/11/1920: Anh và Pháp quyết định Đức phải bồi thường chiến tranh.

-21/11/1920:”Ngày Đẫm Máu”, Quân Đội Cộng Hòa Ái Nhĩ Lan (IRA) giết chết 14 binh sĩ Anh.

11/12/1920: Anh ban hành lệnh thiết quân luật tại Ái Nhĩ Lan.

-22/1/1921: Xe tăng của Anh tiến vào Thành Phố Dublin, Ái Nhĩ Lan.

-10/1/1921: Phong trào đòi độc lập của Gandhi biến thành bạo động, cướp phá các cửa tiệm, tấn công các đoàn xe, đốt nhà của các trang chủ và hoa màu nhân chuyến viếng thăm của Hoàng Tử Anh Athur còn gọi là Duke of Connaught - đương kim Toàn Quyền Gia Nã Đại.

-5/2/1921: Đức phản đối khoản bồi thường chiến tranh do Pháp và Anh áp đặt.

-16/2/1921: 1,000,000 người Anh thất nghiệp. Hình ảnh cho thấy cựu chiến binh Anh đứng bán hàng rong ngoài đường để sống.

-12/3/1921: Lenin nói với người Bolsheviks rằng kinh tế chỉ huy chấm dứt, tịch thu nông sản cũng chấm dứt, đồng thời khuyến khích nông dân bán sản phẩm của họ nơi thị trường, thương mại tư nhân được phục hồi và hợp tác với tư bản nước ngoài. Trước đây một năm khi Trotsky nói kinh tế Nga có thể xụp đổ thì Lennin chế nhạo ý nghĩ của Trotsky.

-8/3/1921: Đồng Minh Anh-Pháp tiến vào Đức để thu nợ.

-17/3/1921: Bệnh viện kiểm soát sinh sản lần đầu tiên được mở ra ở Anh và gặp sự phản kháng của các giáo sĩ và bác sĩ lo sợ rằng sẽ khuyến khích chuyện vô đạo đức.

-12/4/1921: Lời tuyên bố Hoa Kỳ không gia nhập Hội Quốc Liên của Tổng Thống Warran Harding được Quốc Hội hoan hô nhiệt liệt, đặc biệt là các nghị sĩ Đảng Cộng Hòa.

-23/4/1921: Lực sĩ Mỹ Charles Paddock người phá kỷ lục thế giới chạy nước rút 100 thước với 10.4 giây.

-15/5/1921: Các nhà đạo đức lo sợ váy đàn bà càng ngắn, luân lý càng suy đồi trước trào lưu đàn bà hút thuốc lá, uống rượu, trang điểm phấn son, nhảy các điệu vũ cuồng loạn.

-11/4/1921: Đức chấp nhận các điều khoản bồi thường chiến tranh của Đồng Minh.

19/5/1921: Hoa Kỳ hạn chế số di dân để bảo vệ công ăn việc làm cho người bản xứ. (Giống như Tổng Thống Donald Trump ngày nay)

-23/5/1921: Anh đem binh sĩ tới Ai Cập để đàn áp các cuộc nổi dậy ở Thủ Đô Cairo.

-30/6/1921: Đảng Cộng Sản được thành lập ở Trung Hoa. Phiên họp được tổ chức tại một trường nữ trung học ở Thượng Hải kêu gọi lật đổ giai cấp tư bản trong số đó có Mao Trạch Đông.

-22/7/1921: Ái Nhĩ Lan tuyên bố ngưng bắn sau nhiều tháng xung đột vũ trang.

-4/8/1921: Nạn đói lan tràn ở nước Nga. Lãnh đạo Bolshevik kêu gọi thế giới giúp đỡ.

-5/11/1921: Thái Tử Hirohito trở thành Quyền Nhiếp Nhật Bản khi sức khỏe của vua cha là Hoàng Đế Yoshihito suy yếu.

-7/11/1921: Moussolini – con của một ông thợ rèn sống trong khu vực nghèo khổ tự tuyên bố mình là lãnh tụ Đảng Facist.

-17/11/1921: Bạo động ở Bombay khi Gandhi đốt vải ngoại quốc trong chiến dịch kêu gọi tẩy chay hàng hóa Anh.

-22/11/1921: Anh tuyên bố công nhận nền độc lập của A Phú Hãn nhưng với điều kiện không có tòa lãnh sự Nga tại các thành phố như Ghazni, Jalalabad và Kandahar. (độc lập nửa vời kiểu bảo hộ).

-13/12/1921: Trong Hội Nghị Hải Quân Hoa Thịnh Đốn (Washington Naval Conference) bốn cường quốc hải quân Anh, Pháp, Ý, Nhật Bản ký thỏa ước để kiểm soát Thái Bình Dương với lo ngại là Nhật Bản xây dựng sức mạnh hải quân tại vùng này. (Sau 118 năm, bốn cường quốc nói trên không còn là cường quốc hải quân nữa mà nổi lên một Trung Quốc với sức mạnh hải quân ngang ngửa với Hoa Kỳ.)

-Lần đầu tiên hóa chất Insulin hy vọng giúp cho bệnh tiểu đường được khám phá bởi  Frederick Banting và Charles Best ở Toronto, Canada.

- Các nhà khảo cổ Pháp khám phá ra Angkor Wat và Angkor Thom (Đế Thiên, Đế Thích) ở Căm Bốt.

-30/1/1922: Các giáo sĩ Tin Lành và Thiên Chúa Giáo lên án nhạc Jazz là “nhạc rừng rú” (Jungle music). New Orleans, Louisiana là cái nôi của nhạc Jazz.

-5/2/1922: DeWitt Wallace phát hành lần đầu tiên loại sách bỏ túi có tên The Reader’s Digest.

-18/3/1922: Gandhi bị bắt và bị tuyên án sáu năm tù. Gandhi nhận hết trách nhiệm gây bất ổn ở các thành phố như Madras, Bombay và Chauri Chaura…nhưng nói rằng khi ra tù ông sẽ tiếp tục đấu tranh với ngọn lửa. 

-16/4/1922: Đức bí mật thương thảo với Nga để giúp Nga xây dựng kỹ nghệ quốc phòng. Đổi lại Nga sẽ là nơi Đức chế tạo vũ khí bị ngăn cấm bởi Thỏa Hiệp Versailles.

-27/5/1922: Trong một bức thư gửi Hội Quốc Liên, Giáo Hoàng phản đối Anh cai trị Palestines vì nó đe dọa tới sự bình đẳng tôn giáo.

-22/6/1922: Quân Đội Cộng Hòa Ái Nhĩ Lan (IRA) bắn chết cựu tổng tham mưu trưởng quân đội Anh ở Luân Đôn.

-27/7/1922: Đức tìm cách né tránh bồi thường chiến tranh.

-4/8/1922: Lực lượng Facist của Moussolini bẻ gẫy cuộc đình công của phe Cộng Sản tại Milan và kiểm soát thành phố này.

-22/8/1922: Lãnh tụ Ái Nhĩ Lan bị bắn chết.

-24/8/1922: Đồng Mác của Đức trị giá còn một nửa so với mười ngày trước.

-29/9/1922: Anh cảnh cáo Thổ ngưng tiến quân sau khi quân Hy Lạp bị thảm bại.

30/10/1922: Moussolini và các đảng viên tiến vào Thành Rome mà không gặp sự phản kháng nào.

-18/11/1922: Lần đầu tiên chương trình phát thanh tin tức được nghe qua máy phóng thanh (loudspeaker)  mà không cần phải dùng ống nghe choàng qua đầu (head-phone).

-4/1/1923: Trong nhật ký Lenin viết Stalin quá thô bạo.

-25/1/1923: Pháp đem 100,000 quân vào Ruhr của Đức để thu gom than, gỗ và vật dụng bồi thường chiến tranh. Dân Đức phản đối bằng đình công, phá hoại, biểu tình…Quân Pháp bắn trên đầu những người biểu tình.

-27/1/1923: Đảng Đức Quốc Xã (Nazi) lần đầu tiên tập họp ở Munich.

-10/2/1923: Roentgen- người khám phá ra Quang Tuyến X qua đời ngày hôm nay.

-2/3/1923: Hạ Nghị Viện Anh ban hành luật vợ có thể ly dị người chồng không chung thủy (ngoại tình).

-9/3/1923: Lenin 53 tuổi, từ bỏ quyền hành vì bị nghẹt tim khiến ông tê liệt toàn thân.

-31/3/1923: Quân Pháp bắn chết 9 người biểu tình và bắn bị thương 43 người nổi loạn ở Ruhr - khu vực chiếm đóng của Pháp.

-9/6/1923: Đảo chính lật đổ chính quyền ở Bảo Gia Lợi.

-22/6/1923: Đồng Mác phá giá thê thảm. Hình ảnh cho thấy trẻ em chơi đùa với từng đống tiền vất ở lề đường.

-30/6/1923: Tổ chức Ku Kluk Klan chống lại người Da Đen, Do Thái, Ca-tô Giáo La Mã và người ngoại quốc tuyên bố có 1 triệu hội viên.

-16/9/1923: Động đất tàn phá Thành Phố Tokyo, 300,000 người chết.

-27/10/1923: Sự xâm lăng của quân Pháp vào vùng Bonn và Wiesbaden để đòi nợ khiến cuộc khủng hoảng ở Đức gia tăng. Một ổ bánh mì hôm trước là 34,000,000 Mác, hôm sau là 480,000,000 Mác.

-29/10/1923: Mustafa Kemal tuyên bố Thổ Nhĩ Kỳ là nước Cộng Hòa và ông là tổng thống đầu tiên.

12/11/1923: Hitler bị bắt sau cuộc đảo chính bất thành.

-21/1/1924: Lennin 54 tuổi- người sáng lập Liên Bang Sô-viết qua đời sau cơn bệnh kéo dài, để lại một khoảng trống quyền lực và sự tranh giành khốc liệt trong Chính Trị Bộ.

-3/3/1924: Mustafa Kemal thúc đẩy một chiến dịch Tây Phương hóa và hiện đại hóa Thổ Nhĩ Kỳ.

-1/4/1924: Những cảm tình viên tham dự phiên tòa chế nhạo bản án tuyên xử Adolf Hitler- lãnh tụ Nazi sáu năm tù vì tội phản loạn nhưng nói rằng Hitler có thể được ân xá sau sáu tháng.

-17/4/1924: Đảng Fascist Ý của Moussolini thắng áp đảo trong cuộc tổng tuyển cử, chiếm 400 ghế trong tổng số 535 ghế quốc hội.

-16/4/1924: Đức đồng ý với kế hoạch bồi thường chiến tranh của Hoa Kỳ với khoản cho vay 45 triệu bảng Anh để ổn định kinh tế để trả nợ.

-6/4/1924: 25,000 thổ dân Da Đỏ Hoa Kỳ chết vì bệnh dịch hạch lan tràn.

-25/5/1924: Joseph Stalin nổi lên như một lãnh tụ của Liên Bang Sô-viết đầy quyền lực.

-10/6/1924: Lãnh tụ Đảng Xã Hội Ý bị phe Fascist bắt cóc rồi ám sát chết ở Rome.

-18/9/1924: Mahatma Gandhi tuyệt thực 21 ngày trong thất vọng trước cuộc bạo loạn giữa người Ấn Độ Giáo và Hồi Giáo.

-20/12/1924: Hitler được ân xá sau tám tháng ngồi tù và dự định ra mắt cuốn sách đọc cho Rudolf  Hess ghi chép trong thời gian ở Pháo Đài Landsburg. 

-5/1/1925: Moussolini mạnh tay với các đối thủ trong Đảng Fascist.

-16/1/1925: Trotsky bị Stalin sa thải khỏi Hội Đồng Chiến Tranh Sô-viết.

-27/2/1925: Hitler quay trở lại chính trường sau một năm đảo chính hụt, nói chuyện trước cuôc tập họp lớn về chuyện phục sinh Đảng Quốc Xã.

-12/3/1925: Tưởng Giới Thạch, một nhà ngân hàng, qua Nhật học quân sự rồi trở thành lãnh đạo Quốc Dân Đảng Trung Hoa, kế vị Tôn Dật Tiên qua đời vì bệnh ung thư ngày hôm nay.

-19/3/1925: Anh thiết lập căn cứ hải quân tại Tân Gia Ba để làm cầu nối cho Đế Chế.

-23/3/1925: Tiểu Bang Tennessee ban hành lệnh cấm dạy Thuyết Tiến Hóa (Theory of Evolution) tại các trường học , năm tiểu bang Miền Nam của Hoa Kỳ cũng ban hành lệnh cấm tương tự. Giáo sư dạy lý thuyết này sẽ bị truy tố.

-8/4/1925: Anh khuyến khích một triệu đàn ông và đàn bà di cư qua Úc Châu, cho vay với lãi xuất nhẹ mua đất để dân di cư có thể lập nghiệp.

-25/4/1925: Đức bầu vị tổng thống đầu tiên qua cuộc phổ thông đầu phiếu.

-1/5/1925: Cyprus nằm ở Địa Trung Hải trở thành thuộc địa của Đế Quốc Anh.

-23/6/1925: Nội chiến bùng nổ ở Trung Hoa. Tinh thần bài ngoại lan rộng. Tại Vân Nam, quân Quốc Dân Đảng có cảm tình với Cộng Sản đẩy lui quân Tưởng Giới Thạch khỏi Quảng Đông.

-29/1/1925: Người Da Đen ở Nam Phi bị cấm làm những nghề đòi hỏi kỹ năng.

-21/7/1925: Thầy giáo John Scops ở Tennessee bị tòa phạt 100 Mỹ Kim vì giảng dạy thuyết tiến hóa, thách thức những lời dạy trong Kinh Thánh.

-7/9/1925: Những người biểu tình chống Đế Quốc Anh (British Imperialism) bị cảnh sát bắn bị thương ở Thượng Hải.

-21/10/1925: Hai đảng viên Đảng Cộng Sản Anh bị truy tố về tội xúi giục bạo loạn.

-20/11/1925: Kể từ ngày hôm nay, say rượu lái xe ở Anh bị phạt tù bốn tháng.

-3/12/1925: Số thính giả nghe Đài phát thanh BBC lên tới một triệu người.

-8/1/1926: Tân vương Ả Rập Ibn Saud đặt tên cho nước mình (quốc hiệu) là Saudi Arabia.

-6/3/1926: Lần đầu tiên hỏa tiễn phóng đi bằng nhiên liệu lỏng được thử nghiệm tại Massachussets.

-25/4/1926: Thủ Tướng Ali Reza Khan tự phong mình là Vua Ba Tư lấy tên là King Pahlawi.

-8/9/1926: Quân Quốc Dân Đảng đang trên đà chiến thắng cuộc nội chiến vô cùng phức tạp.

-20/11/1926: Đế Quốc Anh tuyên bố các quốc gia Gia Nã Đại, Úc, Tân Tây Lan, Nam Phi và Newfoundland là các quốc gia độc lập trong Khối Thịnh Vượng Chung (Common Wealth).

-6/12/1926: Monet nhà danh họa Pháp, người cuối cùng của Trường Phái Ấn Tượng qua đời ở tuổi 86.

-31/1/1927: 12,000 quân Anh tiến vào Thượng Hải để bảo vệ kiều dân vì tình hình bất ổn của cuộc nội chiến.

-21/3/1927: Quân đội của Tưởng Giới Thạch tiến vào Thượng Hải- một hải cảng giàu nhất Trung Hoa là thành tố quyết định cho cuộc nội chiến.

-28/4/1927: Quân Quốc Dân Đảng đụng độ với các thành viên của Liên Đoàn Lao Công Cộng Sản trên đường phố Thượng Hải, 16 người chết. Tưởng Giới Thạch phải họp với các lãnh tụ Cộng Sản tại Nam Kinh.

-24/5/1927: Các nhà ngoại giao Nga buộc phải rời Anh Quốc vì cáo buộc làm gián điệp.

-9/6/1927: Nga hành quyết 20 gián điệp Anh.

-15/7/1927: Thành Vienna, Áo rung chuyển vì cuộc cách mạng. 12,000 lính phải tuần tra đường phố.

15/11/1927: Stalin trục xuất Trotsky ra khỏi Đảng Cộng Sản Nga.

-15/12/1927: Tưởng Giới Thạch ra lệnh đóng cửa Tòa Lãnh Sự Nga ở Thượng Hải để săn lùng những người Cộng Sản trong thành phố.

16/1/1928: Stalin lưu đày tất cả những đảng viên chống đối.

20/1/1928: Cuộc nội chiến gây ra nạn đói khủng khiếp khiến nông dân Trung Hoa phải bán con để đổi lấy thực phẩm.

-7/4/1928: Quân Tưởng Giới Thạch vượt Sông Hoàng Hà.

-27/8/1928: Tại Bộ Ngoại Giao Pháp, 15 quốc gia Âu Châu ký thỏa thuận loại trừ chiến tranh. Đây là sáng kiến và thành quả của bộ trưởng ngoại giao Hoa Kỳ.

-30/9/1928: GS. Alexander Flemming ở Anh tình cờ khám phá ra một loại mốc (mould) mọc trên bánh mì ẩm có tên Pennicillium Notatum có thể giết hay ngăn chặn những con vi trùng khác.

-1/10/1928: Stalin đưa ra Kế Hoạch Kinh Tế Ngũ Niên với tham vọng đưa Nga trở thành quốc gia hàng đầu ở Âu Châu.

-10/11/1928: Hirohito lên ngôi Hoàng Đế Nhật Bản. (Và rồi trở thành một lãnh đạo quân phiệt với tham vọng Đại Đông Á gây thảm họa cho Á Châu, kéo Hoa Kỳ vào cuộc chiến vô cùng khốc liệt. Đáng lý ra Hirohito phải bị xử treo cổ như tội phạm chiến tranh.)

-17/12/1928: Quân đội nổi loạn khi nhà vua A Phú Hãn ban hành lệnh gỡ bỏ mạng che mặt của phụ nữ trong chương trình canh tân đất nước.

-25/11/1928: Stalin thanh trừng những người ủng hộ Trotsky.

-11/2/1929: Moussolini ký thỏa hiệp với Vatican chấm dứt tình trạng bất hòa giữa hai bên.

-13/2/1929: Trotsky bị lưu đày ở Constantinople, Thổ Nhĩ Kỳ dưới sự canh phòng nghiêm ngặt.

-25/3/1929: Moussolini tuyên bố chiếm 99% số phiếu trong cuộc tổng tuyển cử. (Khi đất nước ngả nghiêng, hỗn loạn hay nghèo đói, dân chúng thường ưa chuộng những chính trị gia có lập trường cực đoan, quá khích vì lập trường ôn hòa sẽ bị lên án là nhu nhược, không thực tế.)

-6/4/1929: Tổng Thống Hoover phái 18 oanh tạc cơ tới vùng biên giới, dự tính bỏ bom Mễ Tây Cơ vì 4 lính Mỹ bị thương trong một cuộc đụng độ ở biên giới.

-27/7/1929: Căng thẳng ở vùng biên giới Nga- Trung Hoa về đường hỏa xa.

-5/9/1929: Thủ tướng Pháp đề nghị thành lập Hiệp Nhất Âu  Châu (United Europe).

-13/9/1929: Đèn đường được thiết lập ở 21 thành phố nước Anh với lời hướng dẫn: Đèn đỏ ngừng, đèn xanh lá cây đi.

-23/11/1929: Thị trường chứng khoán Mỹ xụp đổ đưa tới xụp đổ kinh tế.

-22/12/1929: Nga – Trung Hoa ký thỏa hiệp dàn xếp về đường xe lửa ở biên giới.

-Các nhà khoa học và thiên văn nói rằng vũ trụ hình hành sau một vụ nổ lớn (big bang) cách đây cả ngàn triệu năm. Lý thuyết này hình thành do sự quan sát lâu dài/tỉ mỉ từ những kính thiên văn lớn nhất thế giới.

-Tiểu thuyết gia, bình luận gia, nhà viết truyện ngắn, tiểu luận Đức Thomas Mann được giải thưởng văn chương Nobel.

-5/1/1930: Stalin tuyên bố tất cả các nông trang đều trở thành nông xã tập thể.

-10/3/1930: Thất nghiệp ở Anh lên tới 1.5 triệu người.

-12/3/1930: Gandhi sẵn sàng chết để chống lại thuế muối của Thực Dân Anh.

-16/3/1930: Phú nông là mục tiêu cần tiêu diệt của Stalin.

-23/4/1930: Tưởng Giới Thạch phải đối đầu với các lãnh chúa và những thành phần khuynh tả có cảm tình với Đảng Cộng Sản trong Quốc Dân Đảng.

-31/5/1930: Biện pháp mạnh, bắt giam Gandhi được Phó Vương Anh ban hành để đối phó với việc Gandhi chống lại thuế muối tạo ra những cuộc đình công, bạo loạn và đốt phá các tiệm rượu khắp Ấn Độ. Thiết quân luật được ban hành ở vài nơi.

-26/6/1930: Stalin tuyên bố những cuộc thanh trừng làm lợi cho đất nước.

-22/7/1930: Chiến hạm Anh được gửi tới để đàn áp cuộc nổi dậy của người Ai Cập.

-7/8/1930: Thất nghiệp ở Anh vượt qua con số 2 triệu người.

-15/9/1930: Từ 12 đại biểu, Đức Quốc Xã tiến lên 107 đại biểu trong cuộc bầu cử, tức đứng thứ nhì sau Đảng Xã Hội Đức.

-8/1/1931: Giáo Hoàng Pius chống lại trào lưu giải phóng tình dục như ly dị, kiểm soát sinh đẻ, phá thai.

-14/4/1931: Tây Ban Nha thành lập nước Cộng Hòa khi nhà vua bỏ trốn.

-31/5/1931: Giáo Hoàng tuyên bố Đảng Facist chống lại người Thiên Chúa Giáo.

-Khánh thành Empire State Building cao nhất thế giới tại Nữu Ước.

-20/9/1931: Khủng hoảng trong dân chúng  khi chính phủ Anh tuyên bố phá giá đồng bảng.

-30/9/1931: Dân thất nghiệp biểu tình phản đối và nổi loạn trong Hải Quân Hoàng Gia Anh.

-4/11/1931: Gandhi được mời uống trà với Vua George V và Hoàng Hậu Mary tại Điện Buckingham, Anh Quốc. Gandhi chỉ khoác một mảnh vải như thường lệ.   

-31/1/1932: Quân Nhật tiến chiếm Thành Phố Thượng Hải.

-19/2/1932: Nhật thành lập chính phủ bù nhìn tại Mãn Châu.

-10/4/1932: Hitler thua trong đợt hai của cuộc bầu cử tổng thống Đức nhưng uy tín của Quốc Xã lên cao.

-29/6/1932: Quân đội Thái Lan (Siam) lật đổ nhà vua và thành lập nền quân chủ lập hiến.

-9/7/1932: Cuộc họp ở Lausanne, Thụy Sĩ hủy bỏ bồi thường chiến tranh của Đức.

-30/1/1933: Sau cuộc vận động hậu trường của các chủ ngân hàng, sĩ quan quân đội và chính trị gia cánh hữu,

ngày hôm nay, Hitler được tổng thống Đức chính thức bổ nhiệm làm thủ tướng.

-25/2/1933: Nhật giận dữ  rời bỏ Hội Quốc Liên sau khi đại hội đồng đặc biệt lên án Nhật gây chiến ở Mãn Châu. Nhật nói rằng Trung Hoa không phải là quốc gia có chủ quyền vì chỉ kiểm soát được 4 trong số 18 tỉnh.

-1/4/1933: Chiến dịch tẩy chay các cơ sở thương mại Do Thái do lệnh của chính quyền Quốc Xã bắt đầu bằng những cuộc bạo động chống Do Thái. (Sau 75 năm, tinh thần đó lại sống dậy ở Đức.)

-Phim King Kong với kỹ thuật điện ảnh mới nhất được trình chiếu.

-10/5/1933: Sách vở không phải của Đức bị thiêu đốt bởi thành viên Quốc Xã.

-23/6/1933: Hitler cấm tất cả các đảng phái đối lập.

-26/7/1933: Bằng một loạt các sắc lệnh, Hitler ra lệnh lành mạnh hóa chủng tộc để không còn người mù, câm, điếc, thân thể méo mó, di truyền, khờ dại, động kinh…ngăn cấm lai giống để chỉ đẻ ra giống Aryan thuần chủng thông minh, đẹp đẽ, thân hình cao lớn, tóc vàng.

-23/8/1933: Gandhi ra khỏi tù, chỉ còn nặng có 90 cân Anh (pound).

-29/8/1933: Đức Quốc Xã lùa người Do Thái vào các trại tập trung.

-14/10/1933: Hitler tuyên bố không còn tham dự vào Hội Nghị Giải Giới Geneva và Hội Quốc Liên. Lời tuyên bố này giống như trái bom nổ ở Genève. Thế nhưng Hitler nói rằng mục tiêu của Đức là hòa bình, bình đẳng, không vũ trang.

-12/11/1933: Đảng Quốc Xã đoạt 95% số phiếu trong cuộc trưng cầu dân ý Đức rút ra khỏi Hội Nghị Giải Giới Geneva.

-9/12/1933: Phiến quân Cộng Sản nổi loạn ở Tây Ban Nha.

-17/2/1933: Cuộc nổi dậy của phe Xã Hội bị đàn áp tại Áo, cả ngàn người bị quân đội dùng súng máy bắn chết ở Vienna.

-1/3/1934: Nhật dựng Phổ Nghi làm vua bù nhìn của Mãn Châu.

-24/4/1934: Nhật Bản cảnh cáo Tây Phương đừng đụng tới Trung Hoa.

-2/5/1934: Bực mình vì thủ tục rườm rà, Hitler ra lệnh thành lập Tòa Án Nhân Dân xử tội phản quốc mà nạn nhân không có quyền kháng cáo.

-10/6/1934: Mussolini theo dõi trận đấu mà đội tuyển Ý lần đầu tiên thắng đội Tiệp Khắc 2-1, đoạt giải vô địch túc cầu thế giới ở Âu Châu.

-15/6/1934: Moussolini và Hitler gặp nhau.

-13/7/1934: Himmler điều khiển các trại tập trung.

-19/8/1934: Tổng Thống Đức Hindenburg qua đời, Hitler trở thành lãnh đạo tối cao.

-8/10/1934: Phong trào đòi độc lập của Catalonia bị đàn áp ở Tây Ban Nha. (Một lần nữa cuộc trưng cầu dân ý đòi độc lập của Catalonia năm 2017 lại bị dập tắt.)

-4/3/1935: Anh gia tăng chi phí quốc phòng để đối phó với đe dọa từ Đức.

-17/4/1935: 13 trong số 14 thành viên của Hội Quốc Liên lên án Đức vi phạm thỏa ước giới hạn quân sự Versailles.

-18/6/1935: Trung Hoa phải nhượng bộ Nhật Bản, thay thế các viên chức ở Mãn Châu bằng những người do Nhật chỉ định.

-15/8/1935: Hitler ban hành lệnh cấm kết hôn giữa người Đức và Do Thái.

-19/9/1935: Người Do Thái bị cấm sinh hoạt ở nơi công cộng. (Đây là sảo thuật gây căm thù để kích động lòng dân giống như Sam Rainsy của Căm Bốt lấy chiêu bài chống Việt Nam để tạo uy thế chính trị. Người dân như con cừu non, cuồng nhiệt hoan hô, nhưng thảm họa sẽ đi theo.)

-20/10/1935: Cuộc Vạn Lý Trường Chinh (Long March) kết thúc. Quân Mao Trạch Đông từ Giang Tây, vượt Sông Dương Tử, trải qua 6000 dặm để về cố thủ ở Diên An, Tỉnh Thiểm Tây, 30,000 binh sĩ tới nơi, 100,000 binh sĩ bỏ mạng trên đường. (Lui binh, di tản chiến thuật hay tháo chạy luôn luôn gây thiệt hại nặng, có khi tan rã. )

-3/10/1935: Quân Fascist Ý tiến vào Abyssinia (Ethiopi ngày nay)

-22/10/1935: Anh lo ngại cuộc xâm lăng của Ý vào Abyssinia là một thử thách lớn nếu Hội Quốc Liên thất bại thì thế giới sẽ bước vào thời kỳ nguy hiểm và sầu thảm.

-18/11/1935: Các quốc gia trong Hội Quốc Liên bắt đầu ban hành lệnh cấm vận Ý.

-25/11/1935: Hy Lạp trưng cầu dân ý để phục hồi chế độ quân chủ.

-Một khí cụ mới của Anh sử dụng làn sóng phát thanh khiến có thể phát hiện máy bay từ xa.

-7/3/1936: Quân Đức với trống, kèn tiến vào Rhineland là vùng phi quân sự nằm ở bờ Sông Rhine theo Thỏa Ước Versailles như một thử thách ý chí của Hội Quốc Liên.

-9/5/1936: Moussolini tuyên bố giờ đây Fascist Ý đã có một đế chế.

-31/7/1936: Sự nổi dậy của lực lượng Fascist gây ra cuộc nội chiến ở Tây Ban Nha.

-25/8/1936: 16 người bị hành quyết tại Moscow trong đó có hai người là đồng chí của Stalin trước đây.

-Hình ảnh bà Dorothea Lange chụp tại California nghèo đói, phải nuôi con bằng rau cỏ đông lạnh ăn cắp được và những con chim bẫy được.

-30/9/1936: Quân nổi loạn của Tướng Franco dự định tấn công Thủ Đô Madrid, Tây Ban Nha. Lực lượng này bị đẩy lui vào ngày 29/10/1936.

-11/10/1936: Một trăm ngàn người làm thành hàng rào cản để ngăn chặn cuộc diễn hành của 7000 thành viên mặc áo đen của Fascist Anh ở đông Luân Đôn.

-25/11/1936: Quân Phiệt Nhật và Đức Quốc Xã ký thỏa ước hợp tác để bảo vệ văn hóa, văn minh Âu Châu và nền hòa bình thế giới trước sự đe dọa của Bolshevik. Thỏa ước này cũng giống như việc thành lập phe trục (Axis) Đức-Ý. (Cái điên khùng ở chỗ đại sứ Anh và đại sứ Pháp cùng chứng kiến buổi lễ ký kết này ở Bá Linh. Điều này chứng tỏ Anh, Pháp không biết gì về tình hình thế giới hoặc giả sau Thế Chiến I tất cả đều đã mệt mỏi và chỉ muốn yên thân?)

-12/12/1936: Vua nước Anh Edward VIII thoái vị để đi theo tiếng gọi của tình yêu, cưới bà Simpson.

-29/1/1937: 17 người của Trotsty bị Stalin thanh trừng.

-20/1/1937: Trong diễn văn nhậm chức, tái đắc cử tổng thống, Ô. Roosevelt nói rằng, “Tôi không có ảo tưởng về khó khăn của đất nước. Tôi thấy 1/3 dân chúng Hoa Kỳ không có nhà ở, ăn mặc tiều tụy và thiếu ăn.”

-2/2/1937: Chi tiêu cho hải quân Anh lên tới mức cao nhất sau Thế Chiến I.

-23/2/1937: Tưởng Giới Thạch từ chối liên minh với phe Cộng Sản để chống lại cuộc xâm lăng của Nhật Bản.

-27/4/1937: Phát Xít Đức đưa máy bay tới oanh tạc Thành Phố Guernica /Basques của Tây Ban Nha để hỗ trợ cho lực lượng nổi dậy của Franco.

-18/4/1937: Trotsty hiện đang sinh sống ở Mễ Tây Cơ kêu gọi lật đổ Stalin.

-12/6/1937: Tám tướng lĩnh Sô-viết bị Stalin xử bắn.

-7/7/1937: Anh lên kế hoạch thành lập quốc gia cho người Do Thái bằng cách chia cắt Palestines.

-29/8/1937: Máy bay Nhật oan tạc Thành Phố Thượng Hải bằng bom cháy. Hình ảnh em bé chừng một tuổi, cháy xém, đang ngồi khóc bên cạnh đường rầy xe lửa vì bà mẹ đã chết. (Chúng ta ca ngợi sự phục hưng của người Nhật sau chiến tranh, nhưng đừng quên những tội ác của họ đã gieo rắc lên các dân tộc ở Á Châu.)

-28/9/1937: Một triệu người Đức tập họp ở Field of May rực rỡ ánh đèn là nơi năm ngoái tổ chức Thế Vận Hội, trong khi đó Moussolini và Hitler đứng trên khán đài vẫy tay chào.

-29/9/1937: Cuối cùng Tưởng Giới Thạch đồng ý liên minh với Mao Trạch Đông để chống Nhật.

-21/10/1937: Tướng Franco kiểm soát được vùng bắc Tây Ban Nha.

-29/11/1937: Những cha mẹ không phải là Đức Quốc Xã sẽ mất quyền nuôi con. Hitler nói rằng tất cả trẻ em sinh ra là của chúng tôi.

-22/12/1937: Anh quốc phẫn nộ vì Nhật đánh chìm tàu Anh trên Sông Dương Tử.

-Bức họa Guernica của Picasso mô tả nỗi khủng khiếp khi máy bay Đức oanh tạc thành phố này để hỗ trợ cho Franco, được trưng bày trong một cuộc triển lãm ở Paris.

-14/3/1938: Dân Áo hoan hô khi quân Phát Xít Đức tiến vào Vienna.

-24/3/1938:  Anh cam kết bảo vệ Pháp và Bỉ nhưng không cam kết với Tiệp Khắc.

-Danh họa Salvador Dali bị trục xuất khỏi Trường Phái Siêu Thực Âu Châu vì ủng hộ Franco trong cuộc nội chiến Tây Ban Nha. Cáo buộc này sai nhưng Salvador Dali lui vào quy ẩn và sống với thế giới siêu thực với tác phẩm nổi tiếng “Sự dai dẳng của trí nhớ” (Persistence of Memory) vẽ chiếc đồng hồ nhão ra như một miếng cao-su. 

-10/4/1938: Hitler đạt chiến thắng lạ lùng trong cuộc trưng cầu dân ý sát nhập Áo vào Đức tổ chức tại Đức và Áo với số phiếu thuận 99.75%. (Thử hỏi với khí thế này ai dám chống lại Đức Quốc Xã?)

-19/4/1938: Chiến thắng của Franco khiến đất nước Tây Ban Nha chia đôi.

-29/4/1938: Anh và Pháp ký thỏa thuận bảo vệ Tiệp Khắc.

-2/5/1938: Moussolini ca ngợi hiệp ước hòa bình ký kết với Anh. (Một mưu kế có từ thời Xuân Thu Chiến Quốc là ký hiệp ước hòa bình với nước lớn để chuẩn bị xâm lăng nước nhỏ.)

-8/6/1938: Máy bay Nhật bỏ bom khốc liệt Quảng Đông và Thượng Hải.

-19/6/1938: Ý hạ Hung Gia Lợi 4-2 đoạt giải vô địch Túc Cầu Thế Giới lần thứ hai.

-19/6/1938: Trẻ con Đức cấm không được nói chuyện với trẻ con Do Thái.

-30/9/1938: Thủ tướng Anh Chaimberlain ký thỏa hiệp với Đức và Ý là không có chiến tranh ở Tiệp, nhưng vùng Sudeten nói tiếng Đức phải thuộc về Đức. Thủ Tướng Chamberlain bay về Anh ngay đêm đó và được hoan hô nhiệt liệt vì đã ký được hiệp ước hòa  bình của thời đại!

-5/10/1938: Quân Đức tiến vào Tiệp Khắc. Dân chúng đổ xô ra đường chào đón.

-21/10/1938: Quân Nhật chiếm Quảng Đông.

-9/11/1938: Đàn bà Đức reo hò khi người Do Thái bị đánh đập một cách vô lý.

-21/11/1938: Anh đề nghị định cư dân Do Thái ở Đức vào các quốc gia Phi Châu thuộc địa của Anh.

-12/12/1938: Đức Quốc Xã tịch thu tất cả tài sản của người Do Thái.

-17/1/1939: Cảnh sát ruồng bố cả ngàn người tình nghi sau khi IRA (Quân Đội Ái Nhĩ Lan) đánh bom ở Luân Đôn.

-26/1/1939: Đạo quân chiến thắng của Franco tiến vào Barcelona- thủ phủ của Catalonia, một số dân chúng trung thành với chính phủ di tản khỏi thành phố.

-Dân chúng trốn tránh lo sợ chiến tranh, tìm quên với lãng mạn thời xa xưa qua cuốn phim “Cuốn Theo Chiều Gió”(Gone With The Wind) với hai tài tử chính là Clark Gable và Vivien Leigh.

-15/3/1939: Dân Tiệp Khắc hoan hô khi quân Đức tiến vào Thủ Đô Prague .

-28/3/1939: Nội chiến chấm dứt khi quân Franco tiến vào Thủ Đô Madrid.

-31/3/1939: Anh và Pháp cam kết bảo vệ Ba Lan.

-5/4/1939: Anh ban hành luật trú ẩn và di tản 2,500,000 trẻ em khi có chiến tranh.

-27/4/1939: Anh dự trừ ban hành luật cưỡng bách tòng quân.

-22/5/1939: Quốc Xã Đức và Fascist Ý ký thỏa hiệp “Pact of Steel” cam kết hỗ trợ nhau bằng binh lực khi nổ ra chiến tranh.

-27/5/1939: Stalin thận trọng trước đề nghị liên minh quân sự của Anh.

-23/6/1939: Quân đội Ái Nhĩ Lan (IRA) bị đặt ra ngoài vòng pháp luật tại Ái Nhĩ Lan.

-23/8/1939: Stalin và Hitler ký thỏa hiệp bất tương xâm.

-27/8/1939: Máy bay Đức với động cơ phản lực lần đầu tiên bay trên bầu trời.

-31/8/1939: Cuộc tổng động viên khắp Âu Châu coi như hoàn tất để đương đầu với chiến tranh.

-31/8/1939: Trẻ em ở các thành phố Anh âm thầm di tản để đối phó với chiến tranh.

-3/9/1939: Sau khi gửi tối hậu thư cho cho Bá Linh mà không được trả lời, Anh và Pháp tuyên bố tình trạng chiến tranh.

-4/9/1939: Churchill tái tham gia nội các sau cuộc cải tổ của Thủ Tướng Chaimberlain.

-30/9/1939: Đức và Nga xâm lăng và chia cắt lãnh thổ Ba Lan. Quân đội lạc hậu của Ba Lan không ngăn nổi cuộc tiến quân như sấm chớp của Đức Quốc Xã. 60,000 người Ba Lan bị giết, 200,000 bị thương, 700, 000 bị bắt làm tù binh. Chính phủ Ba Lan chạy qua Lỗ Ma Ni. Nga bị trục xuất khỏi Hội Quốc Liên.

-16/10/1939: 800 người coi như đã chết khi chiến hạm Anh Royal Oak bị thủy lôi Đức bắn chìm ở hải cảng Scapa Flow, Scotland.

-12/10/1939: Anh  đem 158,000 quân vào Pháp.

-4/11/1939: Tổng Thống Roosevelt gỡ bỏ lệnh cấm bán vũ khí cho Anh và Pháp.

-8/11/1939: Hitler thoát chết trong một vụ đặt bom ở Munich.

-30/11/1939: Máy bay Nga oanh tạc Thủ Đô Helsinki của Phần Lan.

-8/1/1940: Chiến tranh khiến Anh Quốc buộc dân chúng ăn theo tiêu chuẩn hạn chế.

-19/1/1940: Mặc dù quân đội nhỏ nhưng Phần Lan ngăn chặn được cuộc xâm lăng của Nga.

-20/2/1939: Hitler ra lệnh cho tàu ngầm Đức tấn công tất cả tàu các nước trung lập cũng như Đồng Minh.

-13/3/1940: Phần Lan đầu hàng quân Nga, cho phép Nga lập căn cứ ở Bán Đảo Hango.

-16/3/1940: Sứ giả hòa bình của Tổng Thống Roosevelt gửi tới Âu Châu thất bại. Moussolini  trả lời một cách mơ hồ.

-9/4/1940: Hitler xâm lăng Đan Mạch và Na Uy.

-30/4/1940: Quân Anh tham chiến cùng quân Na Uy.

-10/5/1940: Hà Lan và Bỉ rơi vào tay quân Đức Quốc Xã.

-10/5/1940: Thủ Tướng Anh Chamberlain trao quyền cho Churchill.

-22/5/1940: Một đạo luật cho phép chính quyền kiểm soát vô giới hạn tài sản và dân chúng Anh.

-28/3/1940: Hà Lan và Bỉ đầu hàng quân Đức Quốc Xã.

-31/5/1940: Quân Anh bị bao vây ở bờ biển Pháp.

-4/6/1940: Quân Đồng Minh rút lui khỏi bờ biển Dunkirk.

-14/6/1940: Quân Đức tiến vào Pháp tới tận Điện Champs Elysees. Churchill đề nghị hợp nhất với Pháp.

22/6/1940: Pháp ký hiệp ước đầu hàng giống hệt như thỏa ước Đức đầu hàng Pháp năm 1918! Hitler nhảy lên vì sung sướng.

-17/6/1940: Hồng Quân tiến vào vùng Baltic, Lithuania là nước đầu tiên xụp đổ.

11/6/1940: Moussolini tuyên chiến với Đồng Minh.

18/6/1940: Tướng De Gaule lưu vong qua Anh, kêu gọi tiếp tục kháng chiến chống Đức Quốc Xã.

-1/7/1940: Quân Đức tấn công các hòn đảo ở Eo Biển.

-3/7/1940: Lo sợ quân Đức sử dụng tàu chiến đoạt được, Anh ra lệnh đánh chìm các tàu chiến của Pháp ở Algerie, giết chết 1000 thủy thủ Pháp.

-11/7/1940: Thống Chế Petain biến nước Pháp thành chế độ Fascist và lùng bắt các đối thủ chính trị.

-21/8/1940: Mật vụ của Stalin giết chết Trotsky đang sống lưu vong ở Mễ Tây Cơ bằng một chiếc dùi tách nước đá (ice pick).

-30/8/1940: Hồng Quân Trung Hoa bất ngờ tấn công quân Nhật Bản ở phía bắc nhưng quân Nhật hồi phục lại được và trả thù bằng cách “đốt sạch, giết sạch và phá sạch” vô cùng tàn bạo.

-27/9/1940: Quân Phiệt Nhật kết đồng minh với Phe Trục.

-30/9/1940: Cuộc oanh tạc dữ dội của không quân Đức biến Luân Đôn thành tiền tuyến. Nhưng Luân Đôn hồi phục rất nhanh, khi oanh tạc chấm dứt mọi sinh hoạt trở lại bình thường.

-28/10/1940: Hy Lạp bị quân Fascist Ý tấn công.

-30/10/1940: Cuộc chiến để kiểm soát Đại Tây Dương bắt đầu.

-23/10/1940: Tổng Thống Roosevelt trong bài diễn văn tại Philadelphia từ chối tham dự vào cuộc chiến ở Âu Châu.

-22/1/1941: Quân của Khối Thịnh Vượng Chung chiếm Tobruk ở Bắc Phi, 100,100 quân Ý bị bắt làm tù binh.

-6/4/1941: Quân Đông Minh chiếm thủ đô Ethiopi, quân Fascist Ý bị hai gọng kìm bao vây.

-14/2/1941: Quân của Tướng Rommel đổ bộ lên Tripoli để cứu nguy quân Fascist Ý.

-26/2/1941: Đế quốc Ý ở Phi Châu xụp đổ. Moussolini mất 1000 máy bay, 10% quân số và chỉ còn dựa vào sự hỗ trợ của Đức.

-4/3/1941: Binh sĩ Anh đánh chìm 11 tàu Đức tại Na Uy.

-11/3/1941: Hoa Kỳ ký thỏa ước (Lease-Lend Agreement) cho Anh Quốc được sử dụng vũ khí Mỹ không phải trả tiền cho đến khi nào hết chiến tranh (một hình thức viện trợ vũ khí) khi đại sứ Anh nói với TT. Roosevelt là “Anh Quốc gần tan rã”.

-17/3/1941: Anh động viên 100,000 phụ nữ từ 20-21 tuổi tham gia vào các công binh xưởng và các nghành phụ thuộc.

-27/3/1941: Đảo chính lật đổ chính quyền thân Quốc Xã ở Nam Tư.

-28/3/1941: Bảy chiến hạm Ý bị hải quân Anh đánh chìm tại Đảo Crete, 4000 thủy thủ thiệt mạng.

- 10/4/1941: Lo sợ các đoàn tàu bị tấn công, Hoa Kỳ thương thảo với Đan Mạch đưa quân tới Greenland- thuộc địa của Đan Mạch.

-27/4/1941: Quân Anh bị đẩy lui khỏi Hy Lạp khi quân Quốc Xã chiếm được Athens.

-11/5/1941: Trung tâm của Luân Đôn bị Quốc Xã oanh tạc dữ dội.

-15/5/1941: Lần đầu tiên, chuyến bay thử phi cơ phản lực của Anh thành công.

-27/5/1941: Tàu chiến không thể bị chìm Bismarck của Đức Quốc Xã bị chiến hạm Anh đánh chìm. Biến cố này đã được quay thành phim sau này.

-16/6/1941: Quân Fascist Ý đầu hàng ở Abyssinia.

-30/6/1941: Đức phá vỡ thỏa hiệp bằng cách xâm lăng Nga.

-21/7/1941: Với sức mạnh của thiết giáp, quân Đức tiến sâu vào đất Nga.

-27/7/1941: Cả chục ngàn quân Nhật tiến vào Sài Gòn thiết lập bộ chỉ huy và tiến chiếm các trại lính và quân cảng của Pháp khiến gây lo ngại cho Căm Bốt và Thái Lan.

-14/8/1941: Sau ba ngày thương thảo cực kỳ bí mật trên biển, Hoa Kỳ và Anh thỏa thuận về Hiến Chương Đại Tây Dương trong đó Hoa Kỳ cùng tham chiến với Anh.

-25/8/1941: Quân Anh và Nga tấn công Ba Tư để đuổi quân Đức.

-25/8-1941: Stalin ra lệnh phá con đập khổng lồ Lenin-Dnjeproges để ngăn quân Đức.

-6/9/1941: Hitler ra lệnh cấm dân Do Thái từ 6 tuổi trở lên không được ra đường nếu trên ngực không đeo ngôi sao “Star of David” để nhận dạng.

-17/10/1941: Thủ tướng Nhật Fumimaro và toàn thể nội các thuộc phe thân Mỹ từ chức.

-20/10/1941: Hitler vui mừng khi quân Đức tiến gần Moscow.

-30/10/1941: Tàu ngầm Đức bắn chìm một khu trục hạm Mỹ ở Đại Tây Dương, 70 thủy thủ thiệt mạng.

-21/11/1941: Mùa đông lạnh thấu buốt ở Nga làm chậm bước tiến của quân Đức.

-30/11/1941: Bang giao Nhật-Mỹ trở nên tồi tệ.

-2/12/1941: Phụ nữ Anh chưa chồng tuổi từ 20-30 bị gọi nhập ngũ, chiến đấu bên các giàn cao xạ phòng không.

-7/12/1941: Nhật oanh tạc Trân Châu Cảng, chiến tranh Mỹ-Nhật bùng nổ.

8/12/1941: Anh tuyên chiến với các quốc gia bù nhìn của Đức Quốc Xã như Phần Lan, Lỗ Ma Ni và Hung Gia Lợi.

-25/12/1941: Quân Nhật tiến như vũ bão vào Đông Nam Á như Phi Luật Tân, Mã Lai, Miến Điện và Nam Dương.

12/12/1941: Quân Nga đẩy lui thiết giáp Đức và quân Đức tổn thất trên mặt trận miền đông.

-26/12/1941: Churchill đưa dấu hiện chữ V (Victory) trong buổi điều trần tại Quốc Hội Hoa Kỳ.

-28/1/1942: Quân Đồng Minh không ngăn được quân Nhật tại Mã Lai.

-15/2/1942: Phát Xít Nhật chiếm Tân Gia Ba, vài ngàn binh sĩ Anh đầu hàng.

-29/3/1942: Anh hứa quy chế tự trị cho Ấn Độ.

-5/4/1942: Nhật bất ngờ oanh tạc Tích Lan, 25 máy bay Nhật bị không quân Anh bắn rơi.

-18/4/1942: Nhật bàng hoàng khi máy bay Mỹ oanh tạc Thủ Đô Tokyo.

8/5/1942: Hải quân Nhật và Mỹ chạm trán tại Coral Sea, Thái Bình Dương.

-26/5/1942: Anh và Nga ký thỏa hiệp đồng minh và hỗ trợ nhau trong 20 năm.

-31/5/1942: Nga đẩy lui cuộc tấn công mùa hè của Đức Quốc Xã.

-25/61942: Tướng Eisenhower tổng chỉ huy quân đội Âu Châu.

-7/6/1942: Hải quân Nhật thiệt hại nặng tai Midway, Thái Bình Dương.

-10/6/1942: Đức Quốc Xã tiêu diệt một làng Tiệp Khắc vì cái chết của Heydrich.

-29/6/1942:  Đức Quốc Xã giết khoảng một triệu người Do Thái.

-1/7/1942: Căn cứ Nga Sebastopol ở Hắc Hải rơi vào tay quân Đức.

7/8/1942: Quân Mỹ tấn công Đảo Solomon.

-9/8/1942: Gandhi bị bắt cùng 50 thành viên của Nghị Hội Ấn Độ tại Bombay.

-17/8/1942: Churchill gặp Stalin tại Moscow trong chuyến viếng thăm kéo dài 4 ngày.

-18/9/1942: Đức tung 20 sư đoàn tấn công Stalingrad, quân Nga chiến đấu từ nhà này sang nhà kia.

-7/11/1942: Quân Mỹ đổ bộ lên Bắc Phi.

-26/11/1942: Quân Đức bị đánh tơi bời gần Stalingrad.

-2/12/1942: Mỹ thí nghiệm thành công bom nguyên tử.

-19/12/1942: Quân Anh đẩy lui cuộc tấn công của Nhật ở Miến Điện.

-23/1/1943: Quân Đồng Minh chiếm Tripoli, Lybia.

-31/1/1943: Quân Đức đầu hàng ở Stalingrad.

-31/1/1943: Thành Phố Berlin bị oanh tạc giữa ban ngày.

-9/2/1943: Quân Nhật rút lui khỏi Solomon Island.

-16/2/1943: Hồng Quân Liên-sô đẩy lui quân Đức và tái chiếm một số thành phố.

-26/2/1943: Quân Mỹ đánh lui quân Đức tại Tunisie .

-12/3/1943: Máy bay Đồng Minh oanh tạc khu trung tâm kỹ nghệ của Đức.

-26/4/1943: Quân Đức tình cờ khám phá một mồ chôn tập thể 4000 sĩ quan Ba Lan nói là do Nga gây ra.

-7/4/1943: Kinh tế gia John Maynard Kenes dự trù một nền kinh tế thế giới thời hậu chiến.

-3/5/1943: Tất cả đàn bà Anh phải làm việc 30 giờ/tuần trong các cơ xưởng để phục vụ chiến tranh.

-12/5/1943: Quân Đồng Minh thắng lớn, bắt 110,000 tù binh Đức ở Phi Châu.

-13/7/1943: Đức thất bại trong trận chiến thiết giáp lớn nhất lịch sử ở Kursk, nam Moscow, sát biên giới Ukraina.

-19/7/1943: 500 oanh tạc cơ Đồng Minh ném 1000 tấn bom xuống Thủ Đô Rome của Ý.

-23/7/1943: Quân Mỹ đổ bộ lên Sicily của Ý, chiếm Palermo.

-25/7/1943: Moussolini bị hạ bệ, Thống Chế Badoglio- người có khuynh hướng chống Fascist được chỉ định làm thủ tướng.

-3/8/1943: Thành phố Hamburg của Đức bị xóa tên sau hơn 10,000 tấn bom trút xuống thành phố này.

-8/9/1943: Ý  ký thỏa hiệp ngưng bắn, đầu hàng Đồng Minh vô điều kiện.

-12/9/1943: Hitler nói rằng lính nhảy dù Đức đã nhảy xuống giải thoát Moussolini ở một nơi nào đó ở Ý.

-9/9/1943: Churchill đề nghị thành lập Liên Hợp Anh-Mỹ , thậm chí dân hai nước cùng là một quốc tịch.

13/10/1943: Chính phủ Ý mới tuyên chiến với Đức. Lính Đức cướp phá ở Rome.

-22/11/1943: Churchill, Roosevelt và Tưởng Giới Thạch bí mật gặp nhau ở một địa điểm nào đó ở Bắc Phi.

-28/11/1943: Stalin, Roosevelt  và Churchill họp tại Tehran cho kế hoạch hậu chiến.

-26/12/1943: Chiến hạm lớn nhất cuối cùng của Đức Scharnhorst bị hải quân Anh đánh chìm.

1/1/1944: Bí mật về sinh vật học được giải đáp khi khám phá ra chất a-cít DNA (viết tắt của deoxyribonucleic acid) khiến xác định đặc tính của mọi loài sinh vật bởi Oswalt T. Avery ở Nữu Ước.

-19/1/1944: Hồng Quân Liên-sô phá vòng vây của Đức tại Stalingrad kéo dài đã hai năm.

-22/1/1944: Cả chục ngàn quân Anh-Mỹ bất thần đổ bộ lên Anzio, sát phòng tuyến Đức, cách Rome 30 dặm.

-17/2/1944: Trên mặt trận Ukraina, 10 sư đoàn Đức bị tiêu diệt.

-29/2/1944: Quân Mỹ phóng ra những cuộc tấn công Nhật ở Thái Bình Dương.

-19/3/1944: Quân Anh bí mật nhảy xuống bằng tàu lượn vào phía sau phòng tuyến của Nhật ở Miến Điện.

-16/4/1944: Đức Quốc Xã bị quét sạch ở Crimea.

-30/4/1944: Nhà tiền chế lần đầu tiên được trưng bày ở Anh.

-4/6/1944: Đồng Minh giải phóng Rome khỏi tay Đức Quốc Xã.

-6/6/1944: D-Day, quân Đồng Minh đổ bộ Normandy.

-14/6/1944: Vũ khí bí mật của Đức, bom bay V-1 đe dọa Luân Đôn.

-15/6/1944: Siêu pháo đài bay B-29 của Mỹ oanh tạc bên trong lãnh thổ Nhật Bản.

-31/7/1944: Quân Đồng Minh đẩy lui Đức Quốc Xã ở Normandy.

-31/7/1944: Quân Đức tháo lui, Hồng Quân tiến vào Varsovie.

-16/8/1944: Đồng Minh mở mặt trận thứ hai ở Pháp.

-25/8/1944: Xe tăng Pháp hướng dẫn quân Đồng Minh tiến vào Paris.

-27/8/1944: Lò sát sinh của Đức Quốc Xã tìm thấy ở Ba Lan.

-31/8/1944: Nga chiếm Bucharest và dầu hỏa.

-9/9/1944: Đồng Minh giải phóng Bỉ.

-15/9/1944: Quân Đức tháo chạy trên khắp mặt trận.

-16/9/1944: Đồng Minh chuẩn bị chuyển cuộc chiến qua Nhật Bản.

-9/10/1944: Chuẩn bị thành lập tổ chức Liên Hiệp Quốc bao gồm Hoa Kỳ, Anh, Pháp, Trung Hoa và Nga.

-14/10/1944: Tướng Đức Rommel – tư lệnh chiến trường Bắc Phi uống thuốc độc quyên sinh.

-20/10/1944: Hồng Quân và Tito chiếm Belgrade.

-21/10/1944: Tướng McArthur trở lại Phi Luật Tân.

-7/11/1944: Tổng Thống Roosevelt là tổng thống Hoa Kỳ duy nhất giữ bốn nhiệm kỳ (12 năm).

-31/1/1945: Một con tàu của Đức chở 7000 dân tỵ nạn từ Đông Phổ hoàn toàn bỏ mạng trên biển khi con tàu bị thủy lôi Nga bắn chìm.

-30/1/1945: Dân Đức ở Berlin nổi loạn để giành giật thực phẩm, một số đàn bà bị cảnh sát bắn chết.

-14/2/1945: Thành phố Dresden của Đức bị bom đạn Đồng Minh tàn phá, 130,000 người chết. Thật kinh hoàng! Hình ảnh cho thấy tướng lãnh cao cấp của Đồng Minh lập kế hoạch oanh tạc các thành phố của Đức.

-12/2/1945: Tại Yalta, Crimea, Roosevelt, Churchill và Stalin sắp đặt tương lai của thế giới.

-23/2/1945: Thủy quân lục chiến Mỹ dựng cờ tại Iwo Jima.

-28/2/1945: Quân Đồng Minh tiến dần tới Berlin.

-6/3/1945: Hồng Quân Liên-sô tiến chiếm các quốc gia vùng Balkan.

-9/3/1945: Nhật đảo chính Pháp, làm chủ toàn cõi Đông Dương.

25/4/1945: Liên Hiệp Quốc ra đời tại Thành Phố Cựu Kim Sơn với sự tham dự của 46 đại diện các quốc gia.

-28/4/1945: Moussolini bị một thủ lĩnh du kích bắt, giết và treo ngược đầu cùng với người tình và người phụ tá.

-29/4/1945: Quân Đức ở Ý đầu hàng Đồng Minh.

-30/4/1945: Ngày cuối cùng của Đức Quốc Xã. Đồng Minh tiến vào Bá Linh.

-3/5/1945: Quân Anh chiếm lại Rangoon, Miến Điện từ tay Nhật.

-7/5/1945: Tướng Đức Alfred Jodl ký lệnh đầu hàng Đồng Minh tại một trường học ở Rheim.

-23/5/1945: Hình ảnh lính Đức sống sót trong mệt mỏi, đói khát và tan nát.

-6/6/1945: Theo thỏa hiệp với Đồng Minh, Nga sẽ chiếm giữ nửa nước Đức.

-21/6/1945: Phải mất 93 ngày đẫm máu lính Mỹ mới có thể chiếm được Okinawa.

-16/7/1945: Hải Quân Mỹ nã pháo vào Tokyo.

-31/7/1945: Hội Nghị Potsdam bàn tính phân chia khu vực giữa các đồng minh. Tham dự hội nghị có Churchill, Roosevelt và Stalin.

-6/8/1945: Bom nguyên tử có tên “Little Boy” ném xuống Hiroshima , thành phố đóng tàu của Nhật giết chết khoảng 140,000 người và hủy diệt thành phố.

-9/8/1945: Bom nguyên tử thứ hai có tên “Fat Man” ném xuống thành phố Nagasaki của Nhật giết chết 74,000 người và hủy diệt thành phố.

-14/8/1945: Nhật tuyên bố đầu hàng.

-19/8/1945: Nhật hạ vũ khí trước Hồng Quân Trung Hoa tại Mãn Châu.

-Giá của chiến thắng và chiến bại: 55 triệu người chết!

-8/9/1945: Nga và Hoa Kỳ chia cắt Triều Tiên.

-200,000 quân Tưởng Giới Thạch tiến vào giải giới quân Nhật ở Bắc Việt Nam. Quân Anh giải giới quân Nhật từ vĩ tuyến 16 trở vào.

-13/9/1945: “Theo Thỏa Hiệp Potsdam sau khi Thế Chiến II chấm dứt, 5000 quân Anh thuộc Sư Đoàn 20 Ấn Độ do Tướng Douglas Gracey tiến vào nam Đông Dương (Sài Gòn) để giải giới quân Nhật đầu hàng. Vào Tháng Tám Hồ Chí Minh đã nắm được chính quyền ở Hà nội và tuyên bố thành lập nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa độc lập khỏi Thực Dân Pháp. Tuy nhiên Gracey (thay gì giải giới quân đội Nhật, giao chính quyền cho Việt Minh) lại căm ghét Việt Minh, tái vũ trang cho khoảng 1400 lính Pháp đã bị quân Nhật bắt làm tù binh. Hậu quả của việc này là bước đầu tái lập chế độ thuộc địa, tạo ra cuộc xung đột giữa Pháp và Việt Minh, đưa tới

cuộc chiến đẫm máu kéo dài 9 năm với cuộc đầu hàng ô nhục của Pháp tại Điện Biên Phủ năm 1954.

(In accordance with the Potsdam Agreements at the end of WWII, 5,000 British troops of the 20th Indian Division, commanded by Gen. Douglas Gracey, arrive in southern Indochina to disarm the defeated Japanese forces. In August, Ho Chi Minh and the Viet Minh had seized power in Hanoi and proclaimed the Democratic Republic of Vietnam and independence from French colonial rule. However, Gracey, who detested the Viet Minh, rearmed some 1,400 French soldiers who had been imprisoned by the Japanese. This effectively was the first step in the re-establishment of French colonial rule and set the stage for the conflict between the French and the Viet Minh that led to a bloody nine-year war which would not end until the Viet Minh inflicted a humiliating defeat on the French at the Battle of Dien Bien Phu in 1954.) (Theo History. Com)

-29/10/1945: Stalin ra lệnh chế tạo bom nguyên tử giống như bom Mỹ bỏ xuống Hiroshima và Nagasaki.

-13/11/1945: Charles de Gaulle được bầu làm tổng thống Pháp.

-20/11/1945: Lãnh đạo Đức Quốc Xã bị xử như tội phạm chiến tranh tại Nuremburg.

-27/12/1945: Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế (IMF) và Ngân Hàng Thế Giới (World Bank) được thiết lập.

-6/3/1946: Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa đồng ý cho quân Pháp thay thế quân Tưởng giải giới quân đội Nhật. Vào Tháng 10, 1946 quân Tưởng Giới Thạch rút khỏi Miền Bắc.

-30/1/1946: Lãnh đạo các quốc gia thuộc Liên Hiệp Quốc họp tại Luân Đôn.

-7/2/1946: Anh Quốc trở lại chế độ hạn chế thực phẩm như thời chiến vì thiếu lương thực.

-12/2/1946: Bạo loạn ở Bombay, Ấn Độ.

-14/2/1946: IBM (International Business Machine) giới thiệu máy tính điện tử.

-5/3/1946: Churchill cảnh báo về Bức Màn Sắt (Iron Curtain) ở Âu Châu.

-6/3/1946: Trước thực tế, Pháp công nhận Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa của Ô. Hồ Chí Minh là nước tự trị trong Liên Bang Đông Dương.

-18/4/1946: Hoa Kỳ công nhận Tito và chế độ của Nam Tư.

-1/5/1946: Anh và Hoa Kỳ phân chia lãnh thổ cho người Palestines.

11/5/1946: 50,000 người nộp đơn xin ly dị sau chiến tranh ở Anh.

-29/6/1946: Tổng Thống Sukarno của Nam Dương kêu gọi chống lại Thực Dân Hòa Lan để giành tự do.

-29/7/1946: Người Hồi Giáo sẵn sàng cho cuộc nội chiến ở Ấn Độ.

-17/7/1946: Tito xử tử những bạn đồng chí cũ.

-19/8/1946: Cả chục ngàn người Hồi Giáo chết trong cuộc bạo loạn ở Ấn Độ.

-19/8/1946: Nội chiến bùng nổ ở Trung Hoa giữa phe Tưởng Giới Thạch và Mao Trạch Đông.

-19/9/1946: Churchill kêu gọi hợp nhất Âu Châu.

-16/10/1946: Những nhân vật hàng đầu của Đức Quốc Xã bị hành quyết tại Nuremberg.

-4/10/1946: Mỹ thúc giục đưa thêm người Do Thái về Palestines.

-17/11/1946: Quân khủng bố Do Thái giết chết 8 binh sĩ Anh ở Jerusalem bằng cách đánh bom.

-28/12/1946: Pháp ban hành thiết quân luật trên toàn cõi Đông Dương. Hà Nội bị bỏ bom tuần trước để phục hồi quyền cai trị của Pháp. Ô. Hồ chạy thoát khỏi Hà Nội cùng một số nhân vật cao cấp và kêu gọi toàn quốc kháng chiến.

-18/12/1946: Anh dự tính quốc hữu hóa (công quản/quốc doanh) ngành hỏa xa và bến cảng. 

-31/1/1947: Gia đình người Anh phải di tản khỏi Palestines vì tình hình trở nên tồi tệ nhanh chóng.

-22/1/1947: Thịt cá tại Anh lại bị hạn chế hơn nữa.

-3/2/1947:  Hoa Kỳ sợ Nga có bí mật nguyên tử.

-20/2/1947: Lord Mounbatten là người cuối cùng được bổ nhiệm làm Phó Vương/ Quyền Nhiếp Ấn Độ.

-12/3/1947: Tổng Thống Truman nói với Quốc Hội rằng Hoa Kỳ phải từ bỏ chính sách cô lập truyền thống và can thiệp khắp thế giới để chống Chủ Nghĩa Cộng Sản.

-27/3/1947: Anh ban hành luật để hạn chế ly dị lên tới 50,000 vụ một năm.

-24/4/1947: Bốn binh sĩ Anh bị giết và sáu bị thương khi quân khủng bố Do Thái đánh bom một trại lính Anh đông Tel Aviv.

-7/4/1947: Henry Ford lãnh đạo hãng chế tạo xe hơi khổng lồ Ford qua đời.

-23/5/1947: Nội các Anh chấp thuận kế hoạch chia cắt Ấn Độ.

-5/6/1947: Bộ Trưởng Ngoại Giao Hoa Kỳ George Marshall đưa kế hoạch trợ giúp Âu Châu.

-15/6/1947: Các lãnh tụ Hồi Giáo và Ấn Giáo đồng ý về kế hoạch chia cắt.

-24/6/1947: Các giới chức Anh gặp đại diện cao cấp của Hoa Kỳ tại Luân Đôn để bàn về kế hoạch trợ giúp khổng lồ mang tên Marshall cho Âu Châu của Mỹ.

-30/6/1947: Hai năm sau chiến tranh, đời sống dân Anh vô cùng khó khăn, khẩu phần hàng ngày của dân chúng lại bị cắt giảm tới mức không thể cắt giảm được nữa. Dân chúng Luân Đôn xếp hàng dài để mua khoai tây.

-31/7/1947: Người Zionist (Do Thái) bắt cóc hai binh sĩ Anh rồi treo cổ lên cây.

-13/7/1947: Âu Châu đồng ý với kế hoạch Marshall của Mỹ nhưng Nga không tham gia.

-3/8/1947: Liên Hiệp Quốc sắp xếp một cuộc ngưng bắn ở Nam Dương giữa Nam Dương và Đế Quốc Hà Lan.

-26/9/1947: Anh tuyên bố sẵn sàng rời Palestines.

-14/10/1947: Máy bay phản lực của Mỹ lần đầu tiên vượt tốc độ của âm thanh/vượt bức tường âm thanh.

-11/11/1947: Có báo cáo cho rằng Nga đã thử bom nguyên tử.

-30/11/1947: Người Ả Rập phẫn nộ vì quyết định phân chia Palestines của Liên Hiệp Quốc.

-30/1/1948: Gandhi bị một người Ấn Độ bắn chết ở New Delhi.

-31/1/1947: Bạo động bùng phát do cái chết của Gandhi.

-16/1/1948: Số thương vong gia tăng khi người Do Thái và Palestines đụng độ nhau.

-16/2/1948: Anh cảnh cáo Á Căn Đình về Đảo Falklands/Malvinas.

-27/2/1948: Người Cộng Sản tiến hành cuộc đảo chính tại Tiệp Khắc.

-10/6/1948: Lần dầu tiên các bác sĩ tiến hành cuộc giải phẫu bên trong của trái tim.

-30/6/1948: Máy bay Hoa Kỳ bay vào Bá Linh để phá vỡ kế hoạch phong tỏa của Nga.

-4/7/1948: Nga hối thúc lật đổ chính phủ của Tito.

-30/7/1948: Anh dẹp tan phiến quân Cộng Sản ở Mã Lai.

-14/8/1948: Sau 14 năm bỏ phế vì chiến tranh, Thế Vận Hội được tổ chức tại Luân Đôn nhưng vắng mặt ba cường quốc Nga, Đức và Nhật Bản.

-9/9/1948: Bắc Triều Tiên tuyên bố mình là nước Cộng Hòa.

-18/9/1948: Đồng Minh thực hiện 895 chuyến bay trong một ngày để tiếp tế cho Tây Bá Linh.

-30/10/1948: Quân Tưởng Giới Thạch tiếp tục tháo chạy cho dù viện trở Mỹ là một khối lượng khổng lồ.

-23/12/1948: Tướng Tojo- thủ tướng Nhật trong chiến tranh và sáu lãnh đạo Nhật Bản khác bị quân đội Mỹ treo cổ trong nhà tù ở Tokyo.

-22/1/1949: Cuộc chiến gần như kết thúc khi Hồng Quân Trung Hoa tiến vào Bắc Kinh ngày hôm nay, sau khi Tưởng Giới Thạch thiệt hại 600,000 quân và 327,000 bị bắt làm tù binh.

-18/3/1949: Tám quốc gia trong đó có Anh, đã đạt được một thỏa hiệp liên minh vì hòa bình gọi là Minh Ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

-4/3/1949: Ngoại Trưởng Molotov của Nga vị Stalin loại trừ.

-25/3/1949: Năm giải điện ảnh Oscar cho Olivier đóng vai chính trong phim Hamlet theo vở bi kịch của Shakespeare.

-24/4/1949: Hồng Quân tiến vào gần Thượng Hải. Hình ảnh cảnh sát của Quốc Dân Đảng bắn bỏ những người cộng sản trên đường phố.

-27/4/1949: Ấn Độ và Ái Nhĩ Lan trở thành những nước Cộng Hòa nhưng Ái Nhĩ Lan từ chối gia nhập Khối Thịnh Vượng Chung của Anh.

-12/5/1949: Dân chúng reo hò khi đoàn xe di chuyển từ khu vực của Anh tiến vào Tây Bá Linh, chấm dứt cuộc phong tỏa.

-30/6/1949: Tổng Thống Truman cố thoa dịu làn sóng chống Cộng Sản cuồng nhiệt ở Mỹ.

-13/7/1949: Vatican ban hành đạo luật gọi là Apostolic Act, tuyên chiến với người Cộng Sản, rút phép thông công những tín đồ gia nhập hay hỗ trợ cho Đảng Cộng Sản.

-18/9/1949: Đồng bảng Anh mất giá 30%.

-23/9/1949: Tây Phương báo động Nga thử bom nguyên tử.

-1/10/1949: Hôm nay Mao Trạch Đông tuyên bố thành lập nước Cộng Hòa Nhân Dân, địa chủ là kẻ thù của nhân dân và bị xử bắn. Trong hai năm rưỡi, từ một đạo quân du kích nhỏ bé đã trở thành một đạo binh trang bị đầy đủ, chinh  phục một vùng lãnh thổ rộng nhất thế giới. Phe Quốc Gia (Nationalist) do lãnh đạo tồi và tham nhũng của các ông tướng, liên tục phạm phải lỗi lầm chiến thuật và đối xử tệ hại với một đạo binh do lùa thanh niên vào lính, đông gấp bội quân Cộng Sản, cuối cùng thất bại.

-12/10/1949:  Stalin thiết lập chế độ cộng sản tại Đông Đức.

-26/10/1949: Anh công nhận nước Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa. Hoa Kỳ, Gia Nã Đại và Úc từ chối công nhận. Ngoại Trưởng Hoa Kỳ Dean Acheson nói rằng giờ đây Cộng Sản đang còn là vấn đề gây xúc động trong lòng nước Mỹ.

-8/12/1949: Phe quốc gia của Tưởng Giới Thạch dời thủ đô qua Đảo Formosa (Đài Loan) và vẫn cho rằng chính phủ lưu vong của ông là đại diện cho nước Trung Hoa trong khi nhiều quốc gia đã chính thức công nhận chế độ của Mao Trạch Đông. Hình ảnh Tưởng Giới Thạch đang dìu vợ để di tản sang Formosa.

-28/12/1949: Sukarno được bầu làm tổng thống đầu tiên của Nam Dương.

-10/1/1950: Phái đoàn Nga bước ra khỏi Liên Hiệp Quốc khi đại sứ Đài Loan chủ tọa cuộc họp của Hội Đồng Bảo An LHQ vì cho rằng Đài Loan (Trung Hoa Dân Quốc) không đại diện cho ai.

-31/1/1950: Hoa Kỳ dự trù chế tạo bom khinh khí (Bom H).

-7/2/1950: Đông và Tây mâu thuẫn với nhau về hai nước Việt Nam khi Anh và Hoa Kỳ công nhận chế độ của Bảo Đại chỉ một tuần sau khi Nga và đồng minh đã công nhận chế độ của Hồ Chí Minh. Chín quốc gia Cộng Sản trong đó có Nam Tư và Albani công nhận Hồ Chí Minh là lãnh tụ chính thống của Việt Nam.

-15/2/1950: Stalin và Mao Trạch Đông ký thỏa hiệp đồng minh sau ba tháng thương lượng.

-9/2/1950: Thượng Nghĩ Sĩ McCathy tung chiến dịch gọi là cộng sản xâm nhập vào chính quyền liên bang. McCathy nói rằng ông có trong tay danh sách 205 đảng viên Đảng Cộng Sản đang làm việc tại Bộ Ngoại Giao để nhào nặn chính sách của Hoa Kỳ nhưng không đưa ra được bằng chứng và cũng không công bố tên những ai trong danh sách. Từ đó chủ nghĩa chống Cộng và chụp mũ Cộng Sản ở Mỹ còn được gọi là Chủ Nghĩa McCathy (McCathyism).

-9/5/1950: Pháp đề nghị thành lập Liên Bang Âu Châu (giống như Hoa Kỳ).

-17/6/1950: Lần đầu tiên các bác sĩ Hoa Kỳ thành công trong việc ghép thận.

-25/6/1950: Bắc Triều Tiên mở cuộc tấn công Nam Triều Tiên mà không báo trước. Chỉ trong vài giờ quân Bắc Triều Tiên đã vượt Vĩ Tuyến 38.

-26/6/1950: Tổng Thống Truman ra lệnh cho không quân, hải quân tới trợ giúp Nam Triều Tiên, tăng cường viện trợ quân sự cho Phi Luật Tân và Đông Dương (Pháp).

-27/6/1950: Hội Đồng Bảo An LHQ (không có đại diện Nga) đã chấp thuận viện trợ cho Nam Triều Tiên để đối phó với chiến tranh.

-28/6/1950: Hải Quân Anh trợ giúp Hoa Kỳ tại Bán Đảo Triều Tiên.

-5/7/1950: Quân Mỹ bị đánh tơi bời trong những ngày đầu của cuộc chiến tranh Triều Tiên.

-26/7/1950: Anh quyết định gửi 80,000 quân tới Triều Tiên, tham chiến dưới sự điều động của Liên Hiệp Quốc (Mỹ).

-16/9/1950: Cuộc đổ bộ táo bạo của quân LHQ ở Inchon gây bất ngờ cho Bắc Triều Tiên.

-15/10/1950: Gặp nhau ở Wake Island, Tổng Thống Truman muốn kiềm chế Tướng McArthur. Ông muốn một cuộc chiến hạn chế chứ không phải là chiến dịch tiêu diệt Cộng Sản.

-27/10/1950: Quân LHQ tiến qua biên giới Trung Hoa.

-30/10/1950: Quân Mao Trạch Đông tiến chiếm Tây Tạng.

-28/11/1950: Quân Liên Hiệp Quốc chao đảo khi quân Trung Hoa mở cuộc tấn công với số lượng khổng lồ.

-6/12/1950: Quân LHQ triệt thoái, Bình Nhưỡng trước đây do quân LHQ chiếm giữ, nay lọt vào tay quân Trung Hoa.

-18/1/1951: Sau cuộc chiến kéo dài bốn ngày, quân Pháp làm chủ Hà Nội. Việt Minh rút lui, bỏ lại 500 tù binh và 6000 người chết. Thành công này là do Tướng de Lattre de Tassigni- Cao Ủy kiêm Tổng Tư Lệnh Quân Đội Viễn Chinh Pháp ở Đông Dương. Tướng Brink - người đứng đầu phái bộ quân sự Hoa Kỳ tại Đông Dương có mặt tại Hà Nội lúc này và giám sát cuộc chiến rồi báo cáo về Hoa Thịnh Đốn khi Thủ Tướng Pháp Rene Pleven qua gặp Tổng Thống Truman để bàn về tình hình Hà Nội. (Như vậy Mỹ đã can dự vào Cuộc Chiến Tranh Việt Nam từ năm 1950 qua viện trợ 80%  chiến phí và cố vấn cho Pháp chứ không phải năm 1965.)

-26/1/1951: Quân Bắc Triều Tiên và Trung Hoa bị chặn lại tại gần Vĩ Tuyến 38.

-28/1/1951: Mỹ thử bom nguyên tử tại sa mạc Nevada.

- 26/2/1951: Bằng Tu Chính Án 22, tổng thống Hoa Kỳ chỉ được giữ không quá hai nhiệm kỳ.

-17/2/1951: Quân Đồng Minh rút lui về Vĩ Tuyến 38.

-Đám cưới của Vua Ba Tư với Nữ Hoàng Sầu Muộn Soraya với chiếc nhẫn cưới trị giá 1.5 triệu Mỹ-Kim (bây giờ khoảng 10 triệu Mỹ-Kim)

-30/3/1951: Tướng McArthur đe dọa tấn công Trung Hoa.

-11/4/1951: Dân Hoa Kỳ kinh ngạc khi Tổng Thống Truman sa thải Tướng McArthur. Vào một giờ sáng hôm sau, Tòa Bạch Ốc liên tục ra công bố nói rằng McArthur đã không tuân lệnh tổng thống về chiến lược giải quyết cuộc khủng hoảng Triều Tiên. Rằng chiến dịch đã thành công và tổng thống không muốn một Đệ III Thế Chiến.

-23/5/1951: Hai tướng Mỹ gồm bộ trưởng quốc phòng và tham mưu trưởng liên quân, khi điều trần tại Thượng Viện đã ủng hộ quyết định của Tổng Thống Truman và nói rằng chiến lược của McArthur là nguy hiểm.

-7/6/1951: Hai nhà ngoại giao Anh biến mất ở Mỹ. Có thể họ là gián điệp trá hình của Nga.

-26/6/1951: Nga bất ngờ đề nghị một cuộc ngưng bắn cho cuộc chiến tranh Triều Tiên.

-10/7/1951: Thống kê ở Anh cho biết trung bình các bà nội trợ phải làm việc 15 giờ một ngày!

-26/7/1951: Đại diện Mỹ và Bắc Triều Tiên gặp nhau tại một phòng trà ở thị trấn Kaesong để thảo luận về cuộc ngưng bắn.

-8/9/1951: Thỏa hiệp hòa bình ký kết giữa Nhật Bản và 48 quốc gia quy định rằng Nhật Bản mất hết tất cả các thuộc địa và không được tái vũ trang.

-19/10/1951: Quân Anh chiếm Kênh Đào Panama gần như không có tổn thất.

-20/11/1951: Toàn bộ gia đình binh sĩ Anh đóng tại vùng Kênh Đào Suez, Ai Cập di tản.

-23/12/1951: Dù đã ngưng bắn nhưng khoảng hơn 50,000 tù binh Liên Hiệp Quốc (Anh, Hoa Kỳ…) vẫn chưa được trao trả.

-24/12/1951: Libya độc lập từ Ý Đại Lợi do sự trợ giúp của Liên Hiệp Quốc. 40,000 người Ý vẫn còn ở lại Libya.

-8/12/1952: Vua  nước Anh George VI qua đời, Công Chúa Elizabeth trở thành nữ hoàng trong lúc còn đang đi săn ở Úc Châu.

-26/2/1952: Churchill hé lộ bí mật nguyên tử của nước Anh.

-8/3/1952: Tim nhân tạo được ghép lần đầu tiên tại bệnh viện ở Philadelphia.

-26/4/1952: Quân Pháp mở cuộc hành quân với quân số lên đến 6000 để tiêu diệt sức đề kháng của Việt Minh ở Tây Ninh-cách Sài Gòn 75 dặm về phía tây bắc. Jean le Tourneau nói rằng Pháp sẽ yêu cầu Liên Hiệp Quốc can thiệp nếu Trung Hoa nhảy vào cuộc chiến. Jean le Tourneau đe dọa rằng nếu Đông Dương thất thủ, người Cộng Sản sẽ chinh phục cả Đông Nam Á. (Đây là nền tảng của Học Thuyết Domino của Mỹ)

-1/10/1952: Lính Mỹ bắn chết 52 tù binh Trung Hoa nổi loạn ở một trại giam tây nam Triều Tiên.

-3/10/1952: Anh Quốc thành công trong việc thử  nghiệm bom nguyên tử. (Không thấy Mỹ lên tiếng phản đối hay ban hành cấm vận)

-30/11/1952: Một hòn đảo ở Thái Bình Dương biến mất trong cuộc thử bom khinh khí của Hoa Kỳ.

-5/3/1953: Stalin chết vì xuất huyết não. Nikita Krushchev nổi lên sau cuộc đấu đá kịch liệt trong nội bộ.

-26/3/1953: Thí nghiệm thuốc chủng ngừa bệnh bại liệt (polio) thành công.

-17/4/1953: Hoa Kỳ coi tài tử kiêm đạo diễn Charlie Chaplin là người ngoại quốc nguy hiểm vì nghi ngờ là Cộng Sản.

-20/4/1953: Đồng Minh và Triều Tiên trao đổi các tù binh bị thương hay bệnh tật tại Bàn Môn Điếm.

-31/5/1953: Hoa Kỳ lo ngại về tình hình Đông Dương khi Pháp thay Tướng Salan bằng Tướng Navarre – Tổng Chỉ Huy Quân Đội Pháp tại Đông Dương. Ngoại Trưởng Hoa Kỳ nhấn mạnh tầm quan trọng của khu vực Đông Dương đối với Tây Phương. Ô. Foster Dulles cho rằng nếu Việt Minh đánh đuổi được người Pháp và thiết lập chính quyền Cộng Sản thì cả khu vực Đông Nam Á sẽ đặt dưới sự khống chế của Liên Bang Sô-viết.

-15/6/1953: 30,000 quân Trung Quốc bất ngờ mở cuộc tấn công vào vị trí của quân Đồng Minh để tuyên truyền cho chiến thắng trước khi thỏa hiệp ngừng bắn được ký kết.

-17/6/1953: Công nhân Đông Bá Linh nổi loạn chống lại Liên Bang Sô-viết. Xe tăng Nga kéo vào đàn áp. Số người chết bi dấu kín.

-10/7/1953: Bộ Trưởng Công An Nga Malenkov bị bắt ngay trong phiên họp của Chính Trị Bộ về tội làm gián điệp cho Tây Phương và âm mưu tiếm quyền.

-26/7/1953: Lãnh tụ phe nổi loạn Fidel Castro bị bắt giam tại Cuba.

-14/8/1953: Nga theo kịp cuộc chạy đua vũ khí nguyên tử.

-29/11/1953: Bằng chiến dịch Castor, quân Pháp và lính Lê Dương nhảy dù xuống chiếm lĩnh khu vực lòng chảo Điện Biên Phủ bằng phi cơ vận tải Dakota của Mỹ. Trong trận này Pháp mất 14 lính, Việt Minh mất 60 binh sĩ. Pháp thành lập một tập đoàn cứ điểm phòng thủ bất khả chiến bại hay còn gọi là “Lò Nướng Thịt” tại đây.

-31/1/1954: Các cường quốc chia rẽ về cuộc bẩu cử thống nhất nước Đức. Nga muốn có một chính quyền cho toàn thể nước Đức trước cuộc bầu cử.

-12/2/1954: Khảo cứu tìm thấy mối liên hệ giữa bệnh ung thư và hút thuốc lá.

-19/2/1954: Quân Pháp củng cố căn cứ phòng thủ Điện Biên Phủ chờ đợi Tướng Võ Nguyên Giáp đã chuyển quân bao vây chung quanh. Mỹ không công khai ra mặt nhưng ngấm ngầm viện trợ và cố vấn cho Pháp. Tổng Thống Eisenhower cử Phó Tổng Thống Nixon tới thanh tra Điện Biên Phủ, cung cấp hai phi đội oanh tạc cơ tối tân B-26 cho Pháp, 37 phi công vận tải tiến hành 682 phi vụ trong suốt trận chiến, Tướng Mỹ Chester McCarty còn gửi thêm 12 phi cơ C-119 cho Pháp. Hai phi công Mỹ James McGovern, Jr., và Wallace Buford đã chết trong trận Điện Biên Phủ và được chính phủ Pháp truy tặng huân chương.

-25/2/1954: Thượng Nghị Sĩ McCarthy đi quá xa bằng cách đòi điều tra các viên chức “cộng sản” trong Bộ Ngoại Giao, Bộ Quốc Phòng kiến gây bình cho Tòa Bạch Ốc.

-14/3/1954: Hôm nay,Việt Minh mở cuộc tổng tấn công vào căn cứ Điện Biên Phủ. Pháp không còn lựa chọn nào khác là phải chiến thắng vì không có đường rút lui và cũng không thể di tản bằng không vận.

-8/4/1954: Ngoại Trưởng Foster Dulles cảnh cáo Trung Hoa không được viện trợ cho Việt Nam. Tại Hoa Thịnh Đốn, Ô. Dulles nói rằng nếu Đông Dương mất vào tay Cộng Sản, sẽ là một thảm họa kinh hoàng và kêu gọi tình đoàn kết.

-26/4/1954: Bắt đầu chích ngừa bệnh bại liệt cho trẻ em tại Mỹ.

-8/5/1954: Điện Biên Phủ rơi vào tay Việt Minh ngày hôm nay! Trước đợt tấn công cuối cùng của Việt Minh, Tướng de Castries - Tư Lệnh Chiến Trường Điện Biên Phủ báo cáo về Hà Nội rằng ông không thể chịu đựng được nữa…địch quân chỉ còn cách chúng tôi vài thước…và bây giờ đã ở khắp mọi nơi. Và ra lệnh cho pháo binh ở cứ điểm Isabelle bắn thẳng vào đài chỉ huy của ông nếu địch xuyên thủng phòng tuyến. ..nhưng sau đó thì không còn liên lạc được với de Castries nữa. 16,000 binh sĩ trong đó có 3000 lính nhảy dù đã đầu hàng. Tại Paris, đài phát thanh tuyên truyền bằng cách trổi nhạc quân hành, tất cả các rạp hát đóng cửa để để tang. Hình như thất bại này là dấu hiệu nền cai trị của Pháp tại Đông Dương chấm dứt.

-17/5/1954: Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ phán quyết chấm dứt phân chia trường học Đen-Trắng ở các tiểu bang Miền Nam.

-15/7/1954: Chuyến bay đầu tiên của Boeing 707.

-21/7/1954: Hiệp Định Genève ra đời sáng sớm hôm nay, thực tế là giữa Pháp và Trung Hoa để kiến tạo hòa bình cho Đông Dương bằng cách chia cắt Việt Nam ra thành hai miền ở Vĩ Tuyến 17. Hoa Kỳ không ký vào thỏa hiệp nhưng tuyên bố không muốn làm xáo trộn hiệp định có thể được tôn trọng, trong khi tám cường quốc khác hứa sẽ tuyên bố hỗ trợ hiệp định. Hình ảnh Hội Nghị Trung Giã ngày 4/7/1954 bàn thảo về việc ngưng bắn giữa hai bên trong lúc Hội Nghị Genève đang được tiến hành. Đại diện Việt Minh là Thiếu Tướng Văn Tiến Dũng, đại diện Pháp là Đại Tá Lennuyeux.

-27/7/1954: Quân Anh rút lui khỏi Kênh Đào Suez. Thực Dân Anh đã cai trị đất nước Ai Cập 75 năm.

-27/8/1954: Sau thất bại ở Điện Biên Phủ, các thuộc địa của Pháp được thành lập chính quyền tự trị như Ma Rốc, Tunisie nhưng vẫn chưa hoàn toàn được độc lập.

-6/9/1954: Hoa Lục oanh tạc Đảo Quemoy của Đài Loan, giết chết hai sĩ quan Hoa Kỳ.

-10/10/1954: Uncle Hồ trở lại Hà Nội Đỏ sau 8 năm di tản, không ồn ào lắm với lời khuyên dân chúng gìn giữ hòa bình và quay trở lại làm việc như thường lệ.

-26/10/1954: Nasser thoát chết trong một cuộc ám sát. Lịch sử Ai Cập liên tục là những cuộc ám sát để lật đổ tổng thống.

-1/11/1954: Phe quốc gia lãnh đạo bởi Ben Bella nổi loạn ở Algerie. Pháp được báo trước nhưng không làm đươc gì cả.

-2/12/1954: Thượng Nghị Sĩ siêu chống Cộng McCathy bị Quốc Hội lên án vì chụp mũ Cộng Sản cho nhân viên bộ ngoại giao và bộ quốc phòng.

-8/2/1955: Thủ Tướng Malenkov của Liên Bang Sô-viết từ chức vì thiếu kinh nghiệm/thất bại, thay thế bởi Nikolai Bulganin.

- 10/2/1955: 3000 cảnh sát Nam Phi tiến vào Sophiatown, trục xuất 60,000 người Da Đen ra khỏi thành phố, đốt sạch nhà cửa. Nam Phi là thuộc địa của Đế Quốc Anh từ 1910.

-18/4/1955: Nhà bác học Einstein qua đời hưởng thọ 76 tuổi.

-24/4/1955: Hội Nghị Thượng Đỉnh Á-Phi họp tại Bandung, Nam Dương công kích chế độ thuộc địa, Pháp bị lên án vì thuộc địa ở Bắc Phi, còn Nam Phi vì Chủ Nghĩa Phân Biệt Chủng Tộc (Apartheid).

-29/4/1955: Cuộc xung đột nổ ra tại Sài Gòn giữa phe Bình Xuyên và chính phủ Ngô Đình Diệm của Bảo Đại.

-14/5/1955: Hiệp Ước Warsaw (Varsovie) ký kết ngày hôm nay, hình thành Khối Đông Âu mà trụ sở nằm ở Moscow và  Nga có thể đem binh sĩ tới bất cứ nơi nào để bảo vệ đồng minh.

-15/5/1955: Thỏa hiệp ký kết tại Vienne giữa Anh, Pháp, Hoa Kỳ và Nga chấm dứt chiếm đóng quân sự của Đức và Áo trở thành quốc gia trung lập vĩnh viễn.

-31/5/1955: Khrushchev thăm viếng Nam Tư, xin lỗi Tito vì sai lầm dưới thời Stalin và tuyên bố “có nhiều con đường để tiến tới Chủ Nghĩa Xã Hội”, tức Nam Tư có thể đi theo con đường riêng của mình.

-15/7/1955: Một số khuôn mặt được Giải Thưởng Nobel, qua sự sắp xếp của triết gia Bertrant Russell đã ra tuyên bố yêu cầu thế giới giải quyết những tranh chấp bằng giải pháp hòa bình bởi vì trong tương lai vũ khí nguyên tử sẽ được sử dụng, đe dọa sự tồn tại của con người.

-20/8/1955: Cả ngàn người dân vũ trang Algerie tấn công 25 mục tiêu của Pháp ở Constantine 500 người chết, 226 bị thương trong cuộc giao tranh. (Tới giờ này Thực Dân Pháp vẫn cố bám lấy thuộc địa Algerie)

-30/9/1955: Tài tử James Dean, 24 tuổi, nổi tiếng qua phim “East of Eden” chết trong một tai nạn xe hơi ở Los Angeles. East of  Eden là cuốn tiểu thuyết nổi tiếng của John Steincbeck.

-4/12/1955: Người Da Đen bắt đầu tẩy chay xe chuyên chở công cộng ở Montgomery, Alabama.

-6/3/1956: Thời đại xe lửa chạy bằng hơi nước coi như chấm dứt khi xe lửa được chạy bằng điện.

-9/3/1956: Anh áp tải Tổng Giám Mục Makarios- thủ lĩnh của phong trào Greek-Cypriot ra phi trường, lưu đày tại Đảo Seychelles, Ấn Độ Dương.

-18/3/1956: Nikita Khruschev trong một bài diễn văn làm rúng động nước Nga đã tố cáo Stalin là tàn bạo, độc tài và phạm tội phạm sát nhân.

-22/3/1956: Mục Sư Martin Luther King nguyện tranh đấu cho quyền lợi của người Da Đen bằng đường lối bất bạo động mà vũ khí là tình thương.

-26/4/1956: Nikita Khruschev và Thủ Tướng Bulganin thăm viếng và hội đàm với các nhà lãnh đạo Anh nhưng không đạt được thỏa thuận nào.

-23/5/1956: Tiệm bán hàng khách tự phục vụ được đón nhận khoảng 50%.

-25/5/1956: Anh treo giải thưởng lớn cho những ai bắt được quân khủng bố Greek-Cypriot.

-13/6/1956: Quân Anh rời khỏi vùng Kênh Đào Suez.

-29/6/1956: Công nhân Ba Lan nổi loạn chống lại người Cộng Sản, 38 người chết.

-25/6/1956: Kịch tác gia Arthur Miller cưới cô đào điện ảnh Marilyn Monroe. Cặp vợ chồng không hứa hẹn này phải đối phó với một loạt những khó khăn như Miller bị điều tra là có thiện cảm với Cộng Sản, còn Marilyn thì u sầu, xảy thai và nghiện ma túy. Họ ly dị năm 1961. Làm sao một nhà trí thức có thể thích hợp với một cô đào bốc lửa nguyên là người mẫu ăn mặc hở hang như Marilyn Monroe?

-26/7/1956: Anh Quốc phẫn nộ khi Nasser chiếm giữ Kênh Đào Suez.

-12/7/1956: Thực Dân Anh thảo hiến pháp mới cho thuộc địa Syprus để tiến tới độc lập nhưng còn tùy thuộc vào tình trạng khủng bố trên hòn đảo này.

-29/8/1956: Tàu chiến Anh và Pháp tập trung ở đông Địa Trung Hải chuẩn bị chiến dịch chống lại Ai Cập.

-10/9/1956: 54 triệu khán giả truyền hình theo dõi màn trình diễn của Elvis Presley.

29/9/1956: Anh-Pháp đoàn kết  về Kênh Đào Suex, Nasser phản đối kế hoạch 18 quốc gia điều hành kênh đào. Vấn đề sẽ đưa ra Hội Đồng Bảo An LHQ.

-25/10/1956: Cả chục ngàn thanh niên Ba Lan xuống đường đòi binh sĩ Nga rút khỏi Ba Lan.

-26/10/1956: Hung Gia Lợi nổi dạy chống lại sự cai trị của Liên Bang Sô-viết. Nga đem xe tăng vào đàn áp, 3000 người chết.

-29/10/1956: Do Thái vượt biên giới 120 dặm, tiến quân vào Bán Đảo Sinai, không một sự phản kháng từ phía Ai Cập. Do Thái âm thầm động viên khoảng 400,000 binh sĩ.

-31/10/1956: Không quân Anh-Pháp cất cánh từ Cyprus oanh tạc Kênh Đào Suez. Phản ứng của Hoa Kỳ là tức giận.

-5/11/1956: 1000 xe tăng Sô-viết đàn áp cuộc nổi dậy ở Hung Gia Lợi,

-6/11/1956: Liên quân Anh-Pháp kiểm soát Kênh Đào Suez.

-8/11/1956: LHQ ra nghị quyết đồng minh Anh-Mỹ phải ngưng bắn.

-21/11/1956: Anh giao Suez cho Liên Hiệp Quốc.

-23/11/1956: Mỹ áp lực tài chính, quân Anh rút khỏi Suez.

-30/11/1956: 100,000 người tỵ nạn Hung Gia Lợi vượt biên giới tới Áo sau cuộc đàn áp của Nga.

-2/12/1956: Nhà độc tài Batista –tổng thống Cuba tuyên bố Fidel Castro và hai người em đã chết trong một cuộc bố ráp ở Tỉnh Oriente.

-10/12/1956: Hung Gia Lợi đặt trong tình trạng thiết quân luật của Nga

-21/2/1957: Do Thái tiếp tục chiếm đóng Gaza, thách thức Liên Hiệp Quốc.

-23/2/1957: Fidel Castro không chết mà tiến hành chiến tranh du kích trong rừng.

-25/3/1957: Pháp, Tây Đức, Ý, Bỉ, Hà Lan và Lục Xâm Bảo ký kết thỏa ước thành lập Thị Trưởng Chung Âu Châu (European Common Market).

-24/4/1957: Mao Trạch Đông phát động chiến dịch “Trăm Hoa Đua Nở, Trăm Nhà Đua Tiếng” (Let 100 flowers bloom and 100 schools argue). Khuyến khích mọi người phê bình chính quyền và trình bày những điều bất mãn.

-31/5/1957: Kịch tác gia Arthur Miller bị tù một năm vì chống lại lệnh của Quốc Hội. Miller nói rằng vì lương tâm ông không thể khai trình tên của những nhà văn nghi ngờ là Cộng Sản đã họp với ông, vì thế mà liên lụy. Tòa Liên Bang phán quyết rằng đây là sự khinh thường Quốc Hội, nhưng hành động của Miller đáng ca ngợi.

-26/6/1957: Lần đầu tiên trên thế giới, Anh Quốc phát động chiến dịch ngưng hút thuốc lá nhưng không thể nào cấm hút thuốc lá.

-3/7/1957: Khrushchev phá vỡ một cuộc đảo chính nhằm lật đổ ông.

-6/7/1957: Lần đầu tiên một tay vợt người Da Đen -Althea Gibson- thắng giải quần vợt lớn Wimbledon chơi trên sân cỏ.

-7/8/1957: Oliver Hardy mà bọn trẻ chúng tôi ở Thập Niên 50-60 gọi là “Thằng Béo” chết ngày hôm nay vì nghẹt tim, thọ 65 tuổi. Oliver Hardy đã cùng Stan Laurel đóng chung 200 phim hề/phim diễu mua vui cho khán giả toàn thế giới mà bọn trẻ chúng tôi gọi là phim “Thằng Béo, Thằng Gầy” và thường coi ở Rạp Việt Nhi của Thành Phố Hải Phòng từ 1950-1954.

-13/8/1957: Chương trình phát thanh xuống dốc, truyền hình lên ngôi.

-30/8/1957: Dân Mã Lai rung chuông lúc 12 giờ đêm để chào mừng độc lập, thoát khỏi ách cai trị của Thực Dân Anh 170 năm. (Thực Dân Anh khai thác biết  bao nhiêu tài nguyên của đất nước này)

-25/9/1957: Tổng Thống Eisenhower gửi binh sĩ tới Little Rock, Arkansas để ngăn chặn nạn kỳ thị chủng tộc  tại trường học. Khoảng 400 đàn ông và đàn bà Da Trắng bao vây, la ó “Cút đi bọn đen hôi thối!” (niggers) khi binh sĩ đưa học sinh Da Đen thoát ra khỏi đám đông.

-4/10/1957: Lần đầu tiên trên thế giới, Nga đưa vệ tinh Sputnik vào quỹ đạo cách Trái Đất 500 dặm, mất 95 phút để bay một vòng với tốc độ 18,000 dặm/giờ. Nga nói rằng đây là bước mở đầu cho chương trình du lịch liên hành tinh.

-3/11/1957: Chú chó Laika của Nga bay quanh quỹ đạo Trái Đất trong một vệ tinh lớn gấp sáu lần vệ tinh Sputnik phóng vào 4/10/1957. Đây là thí nghiệm để tìm hiểu xem loài vật phản ứng ra sao khi ở tình trạng vô trọng lực.

-Phim “Cầu Sông Kwai” đóng lại cảnh tù binh Anh sống ra sao dưới sự cai quản của Quân Phiệt Nhật tại Miến Điện. Phim thì không còn ai coi nữa, nhưng bản nhạc nền vẫn còn sống cho tới bây giờ. (Phim này được chiếu ở một số rạp chiếu bóng lớn ở Sài Gòn.)

-1/2/1958: Hoa Kỳ lần đầu tiên đưa vệ tinh lên quỹ đạo Trái Đất với hỏa tiễn Jupiter, tân trang một kiểu phi đạn cũ, điều khiển bởi Von Braun trước đây là tù binh Đức Quốc Xã đứng đầu nghành khoa học, cha đẻ của hỏa tiễn V-2.

-17/2/1958: Một cuộc tập họp lớn ở Anh kêu gọi hủy bỏ vũ khí nguyên tử.

-27/3/1958: Thủ Tướng Nga Bulganin bị sa thải, Khrushchev nắm toàn quyền.

-Các nhà phê bình đồng ý phim “My Fair Lady” mô tả một cô gái bán hoa sống ở khu vực nghèo khổ ở Luân Đôn, bỗng dưng trở thành bà mệnh phụ là…đáng yêu . (Phim này được chiếu ở một số rạp chiếu bóng lớn ở Sài Gòn.)

-13/5/1958: Phe quốc gia người Pháp đứng đầu bởi Tướng Salan nổi loạn ở Algerie.

-4/6/1958: De Gaulle tới Algerie, tuyên bố ân xá cho phe phản loạn và Algerie vẫn là thuộc địa của Pháp.

-16/6/1958: Cựu thủ tướng Hung Gia Lợi Ferenc Nagy bị treo cổ sau một phiên tòa bí mật sau cuộc nổi dậy cách đây hai năm. Ferenc Nagy đã trốn vào Tòa Đại Sứ Nam Tư ở Budapest nhưng sau đó bị giao cho chính quyền với lời hứa bảo đảm tính mạng.

-31/6/1958: Tình hình Trung Đông bỗng dưng hỗn loạn, thủy quân lục chiến Mỹ tiến vào Beirut, Jordanie.

-31/7/1958: Người Tây Tạng nổi loạn chống lại Trung Quốc. Khoảng 50,000 người Trung Hoa và 15,000 Tây Tạng đã chết.

-28/9/1958: Hiến pháp mới trao thêm quyền cho De Gaulle.

-31/10/1958: Boris Pasternak - tác giả cuốn tiểu thuyết “Doctor Zhivago” dù đã từ chối nhận giải thưởng văn chương Nobel nhưng đối đầu với nguy cơ bị trục xuất. Ông đã viết một bức thư cho Khrushchev nói rằng,

“Tôi gắn liền với Nga là nơi tôi sinh ra, là đời tôi, là công việc của tôi. Rời xa đất mẹ coi như đời tôi đã chết.” Pasternak đã gửi bản thảo cuốn tiểu thuyết qua Ý rồi được dịch ra nhiều thứ tiếng và được thế giới hoan nghênh. (Cuốn tiểu thuyết này cũng đã được dịch ra Việt Ngữ tại Miền Nam)

-12/11/1958: Báo động khi các bà vợ dùng thuốc an thần, thuốc ngủ để tránh lo âu trong cuộc sống.

-2/1/1959: Lãnh tụ phe nổi loạn Fidel Castro tuyên bố thành lập chính quyền mới ở Cuba mà Santiago de Cuba là thủ đô lâm thời.

-12/1/1959: Phi thuyền Lunik của Nga bay qua Mặt Trăng, vòng quỹ đạo Mặt Trời ngày hôm nay, nổ ra cuộc chạy đua lên Mặt Trăng giữa Nga và Mỹ.

-Vòng Hula-hoop làm say mê thế giới một thời.

-31/3/1959: Đức Đạt Lai Lạt Ma đời thứ 14 đào thoát khỏi Tây Tạng.

-17/4/1959: Fidel Castro khi viếng thăm Hoa Thịnh Đốn đã trấn an các nhà lập pháp Hoa Kỳ khi nói rằng Cuba vẫn tôn trọng hiệp ước phòng thủ chung, Hoa Kỳ vẫn có thể duy trì căn cứ hải quân tại Guantanamo và khi xuất hiện tại Hiệp Hội Báo Chí Hoa Kỳ, Fidel Castro được hoan hô nhiệt liệt khi nói rằng , “Tôi không phải người Cộng Sản.”

-19/4/1959: Đức Đạt Lai Lạt Ma tỵ nạn tại Ấn Độ.

-28/5/1959: Hai chú khỉ đã trở về an toàn sau khi phi thuyền Jupiter, du hành 1700 dặm, quay trở về trái đất, rớt xuống Đại Tây Dương và được tàu vớt đem về.

-27/5/1959: Thuốc lá bán mạnh hơn khi có đầu lọc (filter).

-30/6/1959: Khoảng 50,000 người Da Đen ở Nam Phi, dẫn đầu bởi vài ngàn phụ nữ biểu tình đụng độ với cảnh sát vì kế hoạch giải tỏa các khu ổ chuột.

-25/7/1959: Nixon và Khrushchev tranh luận về mọi thứ tại khu nhà bếp của Hoa Kỳ tại Moscow. Ô. Khrushchev uống thử một ly Pepsi-Cola của Mỹ.

-26/8/1959: Chất bán dẫn “transistor” làm chiếc máy thu thanh gọn nhẹ, có thể xách tay và rẻ hơn. Miền Nam lúc bấy giờ gọi là “Radio Transistor”.

-16/9/1959: Bằng cuộc trưng cầu dân ý, Algerie toàn quyền quyết định số phận của mình, độc lập, tách ra khỏi pháp hay liên hiệp với Pháp. Đây là biện pháp táo bạo của De Gaulle.

-14/9/1959: Phi thuyền Lunik 2 của Nga lần đầu tiên đổ bộ lên Mặt Trăng.

-16/10/1959: Thượng Nghị Sĩ Pháp Francois Mitterand thoát chết trong một vụ ám sát thực hiện bởi sát thủ cánh hữu.

-11/11/1959: Phim Ben Hur lần đầu tiên được chiếu ở Anh.

-4/12/1959: Phế Đế Phổ Nghi được Tòa Án Nhân Dân Tối Cao Hoa Lục ân xá. Cuộc đời Phổ Nghi được diễn tả trong cuốn phim “The Last Emperor” thực hiện năm 1987.

-14/12/1959: Tổng Giám Mục Makarios đã có lần bị Anh lưu đày trở thành tổng thống Cyprus.

-4/1/1960: Triết gia hiện sinh Albert Camus qua đời.

-24/1/1960: Giáo Hội Ca-tô Giáo La Mã cấm tín đồ coi những phim gọi là “không an toàn” như đàn bà để tay trần, mặc quần áo đàn ông và sẽ không được dự thánh lễ.

-2/4/1960: Lần đầu tiên trạm nghiên cứu thời tiết được Mỹ đưa vào không gian.

-5/5/1960: Nga bắn rơi máy bay do thám U-2 của Hoa Kỳ.

-17/5/1960: Cuộc họp thượng đỉnh Anh, Pháp, Mỹ, Nga tan vỡ vì vụ máy bay do thám U-2.

-31/5/1960: Boris Pasternak- tác giả cuốn tiểu thuyết Doctor Zhivago qua đời ở ngoại ô Mạc Tư Khoa.

-22/6/1960: Liên Minh Nga-Hoa rạn nứt. Hoa Lục tố cáo Khruschev thuộc thành phần “xét lại”.

-30/6/1960: Sau 80 năm cai trị bởi Thực Dân Bỉ, nước Congo độc lập ra đời trong đau khổ.

-19/8/1960: Tòa án Liên-sô xét xử viên phi công U-2 tội gián điệp.

-9/8/1960: Hoàng Thân Souvanna Phouma- cựu thủ tướng Lào nay lại đảm nhiệm chức vụ thủ tướng sau cuộc đảo chính của Đại Úy Kong Le.

-14/9/1960: Mobutu đảo chính và nắm quyền ở Congo.

-Hình cho thấy Khrushchev và Fidel Castro ôm nhau tại diễn đàn Liên Hiệp Quốc.

-1/10/1960: “Nigeria độc lập từ Thực Dân Anh, nhưng nằm trong Khối Thịnh Vượng Chung.

-12/10/1960: Tại Liên Hiệp Quốc, khi phái đoàn Phi Luật Tân nói Liên Bang Sô-viết là đế quốc ở Đông Âu, Nikita Khrushchev rút giày quơ lên rồi đập xuống bàn, nói Phi Luật Tân là, “xuẩn ngốc, bù nhìn của Mỹ”.

-30/1/1961: Thuốc ngừa thai cho phụ nữ lần đầu tiên được bán ở Anh.

-Chú khỉ dã nhân Ham sau khi trở về an toàn sau chuyến du hành không gian và được thưởng một quả táo.

-1/3/1961: Tổng Thống Kennedy thành lập Peace Corp gồm thanh niên, thiếu nữ làm việc thiện nguyện cho việc phát triển thế giới, ở chung, nói tiếng người bản xứ và dạy học cho người bản xứ.

-15/3/1961: Nam Phi sẽ ra khỏi Khối Thịnh Vượng Chung của Anh.

-21/3/1961: Tổng Thống Kennedy tăng cường viện trợ quân sự, tài chính cho Lào để đối phó với Pathet Lào.

-12/4/1961: Sô-viết lần đầu tiên đưa người vào không gian.

-19/4/1961: Được CIA huấn luyện, những người Cuba lưu vong thực hiện cuộc đổ bộ ở Vịnh Con Heo để lật đổ chế độ của Fidel Castro. 27 bị bắt, 8 bị hành quyết, căng thẳng Nga và Mỹ.

-5/5/1961: Mỹ mau chóng đưa người vào không gian để chạy đua với Nga.

-4/6/1961: Kennedy và Khrushchev gặp nhau ở Vienna.

-17/7/1961: Lo sợ đường liên lạc Đông-Tây Bá Linh bị ngăn chặn, trong 24 giờ, 1800 người dân Đông Đức tràn vào Tây Bá Linh.

-2/7/1961: Theo người vợ thứ tư, nhà văn Hemingway đã chết vì súng cướp cò trong khi lau chùi súng ở Idaho.

-31/8/1961: Sô-viết xây bức tường phân chia Đông-Tây Bá Linh ra làm hai. Hình cho thấy một lính Đông Đức nhảy qua hàng rào kẽm gai tìm tự do.

-7/8/1961: Phi hành gia người Nga thứ hai bay quanh Trái Đất 17 lần trong 25 giờ.

-8/9/1961: Tướng Raoul Salan bị cất chức sau âm mưu bất thành để ám sát De Gaulle.

-30/10/1961: Xác Stalin, nằm cạnh Lenin được âm thầm di chuyển ra khỏi lăng mộ ở Quảng Trường Đỏ.

-3/11/1961: Ô. Uthant, 52 tuổi- một nhà ngoại giao Miến Điện được bầu làm Tổng Thư Ký LHQ.

-14/11/1961: Hoa Kỳ tuyên bố gia tăng số cố vấn quân sự cho Nam Việt Nam lên tới 16,000. Viện trợ quân sự cho Nam Việt Nam dưới thời Kennedy (Dân Chủ) bao gồm máy bay ném bom, phi cơ chiến đấu, trực thăng, ra-da, quân xa và máy phát điện. Công binh Hoa Kỳ sẽ xây dựng Phi Trường Biên Hòa. Đợt đầu gửi ngay 200 huấn luyện viên không quân sẽ cùng 700 sĩ quan huấn luyện đã có mặt ở Việt Nam.

-15/12/1961: Eichmann bị kết án tử hình và bị treo cổ vì đã tàn sát người Do Thái.

-29/12/1961: De Gaulle nói rằng hầu hết lính Pháp sẽ rút khỏi Algerie vào năm 1962.

-24/1/1962: Vấn đề Algerie nổ tung trên đường phố Paris.

-4/1/1962: Tổng Thống Kennedy ban hành biện pháp mới để đối phó với những cuộc tấn công của du kích cộng sản ở Nam Việt Nam. Ngoài số viện trợ quân sự thật đáng kể, hai sư đoàn bộ binh Hoa Kỳ đã được thành lập “để cho thấy quyết tâm của Hoa Kỳ chống lại sự xâm lăng của người Cộng Sản”. Cộng thêm vào đó là một chương trình viện trợ rộng rãi để nâng cao đời sống của người dân mà khi Nhật chiếm đóng Việt Nam cơ sở hạ tầng đã bị tàn phá nghiêm trọng. Số viện trợ cao hơn năm ngoái là 136 triệu Mỹ Kim.

-10/2/1962: Phi công lái máy bay do thám U-2 được phóng thích để trao đổi tù binh.

-6/5/1962: Pathet Lào đánh chiếm cứ địa của chính phủ tại Nậm Thà.

-10/5/1962: Kennedy gửi 5000 bộ binh và thủy quân lục chiến từ Hạm Đội 7 tới Lào để đối phó với du kích quân cộng sản. Hoa Kỳ cũng đang làm việc với các thành viên của Khối Liên Phòng Đông Nam Á để yêu cầu gửi quân tham chiến cùng lính Mỹ. Kennedy tuyên bố ngăn chặn Cộng Sản chiếm Đông Nam Á là quyền lợi sống còn của Hoa Kỳ.

16/5/1962: Chính phủ Ngô Đình Diệm của Nam Việt Nam ra lệnh cấm tất cả những cuộc tụ họp nơi công cộng.

-25/6/1962: Cô đào Sophia Loren và chồng là Carlo Ponti có thể bị tội song hôn cho dù Carlo Ponti đã ly dị và hai người làm đám cưới ở Mễ Tây Cơ. Thế nhưng luật của Ý không cho phép ly dị.

3/7/1962: Hoàng Thân Souvanna Phouma bay qua Hoa Thịnh Đốn cho một chính phủ liên hiệp gồm hai phe tả hữu.

-27/7/1962: Mục Sư Martin Luther King bị bắt vì tổ chức cầu nguyện tại bậc thềm của tòa thị chính Albany.

-5/8/1962: Cô đào điển hình cho nhục dục Marilyn Monroe nằm chết trên giường, thân thể trần truồng tại một căn nhà nhỏ ở gần Hollywood, bên cạnh xác nàng là một chai thuốc ngủ không còn thuốc. Arthur Miller- chồng cũ của Marilyn Monroe nói rằng kẻ thù ghê gớm nhất của nàng là bệnh mất ngủ. (Đa số các tài tử điện ảnh, ca sĩ, người mẫu Hoa Kỳ đều chết vì bệnh mất ngủ.Vì mất ngủ cho nên phải uống nhiều thuốc ngủ. Uống nhiều thuốc thì trụy tim mà chết! Ôi cái kiếp cầm ca, tài tử, đào hát….sinh nghề tử nghiệp.)

-1/9/1962: Một báo cáo cho biết dân số thế giới bây giờ đã hơn 3 tỉ người.

-24/9/1962: Quốc Hội cho phép Tổng Thống Kennedy có thể động viên 150,000 quân trừ bị để đối phó với cuộc khủng hoảng Cuba. Ô. Khruschev đe dọa rằng một cuộc tấn công của Hoa Kỳ vào Cuba sẽ là chiến tranh nguyên tử.

-26/10/1962: Cuộc chiến biên giới Hoa-Ấn bùng phát. Bộ trưởng thương mại Ấn kêu gọi dân chúng đóng góp vàng bạc, nữ trang để có tiền mua vũ khí và trang bị quá yếu kém vì chính sách thắt lưng buộc bụng.

-7/11/1962: Nelson Mandela bị tù 5 năm vì tội xúi giục và lén rời khỏi Nam Phi để tham dự hội nghị Châu Phi Tự Do.

-21/11/1962: Hoa Lục thắng trong cuộc chiến biên giới với Ấn Độ.

-21/12/1962: Hoa Kỳ bán hỏa tiễn Polaris cho Anh và Pháp để trang bị cho tàu ngầm.

-24/12/1962: Cuba đòi tiền chuộc 53 triệu Mỹ Kim cho 1,113 người Cuba lưu vong bị bắt giữ trong cuộc đổ bộ Vịnh Con Heo.

-29/1/1963: Robert Frost – nhà thơ lớn của Hoa Kỳ được Tổng Thống Kennedy mời đọc thơ trong buổi lễ nhậm chức, qua đời, thọ 88 tuổi.

-Phim “The Birds” thuộc loại kinh dị của Hitchcock được trình chiếu.

-13/6/1963: Cuộc biểu tình của Phật Giáo lên tới điểm đáng sợ khi cách đây ba hôm một vị sư châm lửa tự thiêu. Sự tự sát đầy đau đớn theo lễ nghi tôn giáo là để phản đối sự đối xử bất công mà Phật Giáo cho rằng họ phải chịu đựng dưới chính quyền đương thời. Sự thuyết phục rộng rãi về chính nghĩa của cuộc tự thiêu của nhà sư mà phần lớn Nam Việt Nam là tín đồ Phật Giáo lại bị đối xử bất công, khiến Hoa Kỳ đã cảnh báo Tổng Thống Diệm họ sẽ chính thức lên án hành vi của chế độ trừ phi ông ta đền bù cho những lời khiếu nại. Diệm là một người Thiên Chúa Giáo đứng đầu một chế độ khống chế bởi Thiên Chúa Giáo. Những đụng chạm với tín đồ Phật Giáo chỉ lan rộng ra thế giới khi binh sĩ Việt Nam bắn vào đám biểu tình ở Huế, giết chết 9 người. (Hình nhà sư Thích Quảng Đức tự thiêu (self-immolation) tại ngã tư Phan Đình Phùng-Lê Văn Duyệt, Sài Gòn)

-16/6/1963: Nga đưa nữ phi hành gia đầu tiên vào không gian.

-21/8/1963: Quân đội bắt giam 100 nhà sư ở Sài Gòn.

-25/8/1963: 600 sinh viên bị bắt giam vì biểu tình chống đối chính phủ tại Sài Gòn.

-28/8/1963: 200, 000 người tuần hành ở Hoa Thịnh Đốn, Mục Sư King đọc bài diễn văn có một đoạn để đời, “Tôi có một giấc mơ mà con cái của những người nô lệ xưa và con cái của những chủ nô cũ ngồi chung với nhau trong tình huynh đệ.”

-30/8/1963: Đường dây thông báo khẩn cấp/điện thoại đỏ được thiết lập giữa Hoa Thịnh Đốn và Mạc Tư Khoa.

-14/9/1963: Chính quyền Nam Việt Nam bắt đầu giam giữ những nhà lãnh đạo dân sự.

-21/9/1963: Chính phủ Hoa Kỳ vừa đề nghị Tổng Thống Ngô Đình Diệm của Nam Việt Nam hãy loại bỏ Ngô Đình Nhu. Là người đứng đầu cơ quan mật vụ, Nhu chịu trách nhiệm về những cuộc đàn áp Phật Giáo mới đây. Quốc Hội Hoa Kỳ gia tăng chỉ trích những biện pháp đàn áp được Diệm chấp thuận có thể đưa tới cắt giảm viện trợ quân sự lẫn kinh tế. Phản ảnh sự lo lắng gia tăng, Tổng Thồng Kennedy đã phái Bộ Trưởng Quốc Phòng McNamara và Tướng Maxwell Taylor tới Việt Nam duyệt lại những nỗ lực quân sự.

2/11/1963: Đêm qua, Ngô Đình Diệm- một tổng thống không được lòng dân đã bị binh sĩ lật đổ bằng cuộc đảo chính. Cả Diệm và người em đầy quyền lực Ngô Đình Nhu tin rằng đã bị giết khi quân đội chiếm giữ những điểm trọng yếu ở Sài Gòn. Bản tin đầu tiên từ Sài Gòn nói rằng hai anh em đã tự sát nhưng người ta hoài nghi tin này. Có một sự bất mãn lớn về phương thức mà hai anh em cai trị Miền Nam và người ta nghĩ rằng Hoa Kỳ không có lỗi trong việc lật đổ Diệm, nhưng rất tiếc về cái chết của họ.

-22/11/1963: Tổng Thống Kennedy bị bắn chết ở Dallas, Texas. Oswald- nguyên binh sĩ thủy quân lục chiến, đào thoát sang Nga năm 1959, quay trở lại Hoa Kỳ với người vợ Nga năm ngoái, là nghi can chính, nhưng phủ nhận việc ám sát Kennedy.

-22/11/1963: Phó Tổng Thống Lydon Johson tuyên thệ nhậm chức thay thế Tổng Thống Kennedy.

-24/11/1963: Oswald- nghi can ám sát Tổng Thống Kennedy bị giết chết trước sự chứng kiến của cả triệu khán giả truyền hình.

-12/12/1963: Kenya hôm nay trở thành nước thứ 34 ở Phi Châu giành được độc lập và thổi ngọn gió mới vào lục địa này.

-Phim Cleopatra với hai tài tử Liz Taylor và Rex Harrison được trình chiếu.

-29/1/1964: Một cuộc đảo chính lật đổ Tướng Dương Văn Minh ở Nam Việt Nam.

-8/2/1964: Cả  ngàn cô gái trẻ bu kín Phi Trường Nữu Ước, la hét, tràn qua hàng rào cảnh sát, rồi làm thành đoàn hộ tống Ban Nhạc The Beatttle tới tận Khách Sạn Plaza. Bản nhạc gây cuồng loạn trong giới trẻ Hoa Kỳ, nhất là các cô gái lúc bấy giờ là “Anh muốn nắm tay em” (I Want To Hold Your Hand). (Bây giờ nghe lại bản nhạc ấy chúng ta thấy nó rất tầm thường. Nhưng vào lúc bấy giờ nó giống như thứ “thánh nhạc”, một thứ nhạc ma quái khiến giới trẻ trẻ, nhất là các cô gái mê mẩn cả tâm thần. Lịch sử chứng tỏ rằng âm nhạc là một thứ dễ khích động người ta nhất. Nghe một bản nhạc buồn, người ta rũ liệt cả chân tay, không muốn làm gì cả và có khi tự tử chết. Nghe một bản nhạc hùng người ta thấy hào khí dâng lên . Nghe một bản nhạc khích động người ta cuồng nhiệt gào thét. Nghe một bản nhạc êm dịu tâm, hồn người ta lắng đọng, cảm thấy thư thái nhẹ nhàng bây giờ gọi là “Serenity Music” tức Nhạc Êm Đềm, Nhạc Thiền như tiếng sóng biển, tiếng thông reo, tiếng chim hót.)

-3/4/1964: Nikita Khrushchev công kích Mao Trạch Đông là chia rẽ giới lao động trên toàn thế giới vì dựa trên màu da và chủng tộc.

-3/4/1964: Molotov- cựu bộ trưởng ngoại giao Nga bị khai trừ khỏi đảng.

-28/5/1964: Thủ Tướng Nehru của Ấn Độ qua đời.

-3/6/1964: Nam Triều Tiên ban hành lệnh thiết quân luật sau cuộc bạo động của 20,000 người.

-14/6/1964: Nelson Mandela bị kết án tù chung thân vì tội phản quốc.

-2/7/1964: Tổng Thống Johnson ban hành Luật Nhân Quyền, chấm dứt nạn kỳ thị chủng tộc.

-2/8/1964: Khu trục hạm Maddock của Mỹ bị bắn tại Vịnh Bắc Việt (Sau này mới biết đó chỉ là sự giàn dựng để lấy cớ oanh tạc Bắc Việt)

-7/8/1964: Hoa Kỳ leo thang chiến tranh Việt Nam. Tổng Thống Johnson được Quốc Hội cho phép làm tất cả những gì cần thiết để chống lại chế độ cộng sản ở Việt Nam. Bản đồ cho thấy những căn cứ phát xuất siêu pháo đài bay B-52 được thiết lập tại Okinawa (Nhật Bản), Clark và Subic  (Phi Luật Tân) và Utapao, Udon (Thái Lan). Mỹ gửi hai HKMH Constellation và Ticonderoga thường trực tại Biển Đông để ném bom và yểm trợ cho bộ binh. Ngày 5/8/1964 không quân Mỹ oanh tạc các bến cảng Miền Bắc như Quảng Khê, Vinh, Phúc Lợi, Lộc Châu và Hòn Gai.

-14/9/1964: Tướng Lâm Văn Phát làm cuộc đảo chính ở Sài Gòn.

-15/10/1964: Khrushchev bị hạ bệ trong lúc đang nghỉ mát tại Hắc Hải, Brezhnev thay thế.

-16/10/1964: Trung Hoa gia nhập hàng ngũ các quốc gia có bom nguyên tử sau khi thử nghiệm thành công quả Bom A đầu tiên.

-24/10/1964: Martin Luther King được giải thưởng Nobel Hòa Bình.

-1/11/1964: Việt Cộng tấn công Phi Trường Biên Hòa, phá hủy 6 máy bay Mỹ.

-19/11/1964: Nam Việt Nam mở cuộc hành quân lớn vào vị trí quân du kích Cộng Sản cách Sài Gòn 40 dặm về phía tây bắc. Hỗ trợ bởi 105 trực thăng Hoa Kỳ, 7000 lính đã được đổ vào mật khu gần Thủ Dầu Một nhưng quân du kích đã rút đi.

-30/1/1965: Winston Churchill qua đời.

-8/2/1965: Quảng cáo thuốc lá trên truyền hình bị cấm ở Anh.

-11/2/1965: Phi cơ Hoa Kỳ và Nam Việt Nam phối hợp bỏ bom và oanh kích Bắc Việt ngày hôm nay. 100 mục tiêu bị bắn phá, hai phi cơ rớt xuống biển, một chiếc vỡ tung khi đáp xuống Phi Trường Đà Nẵng. (Hình oanh tạc cơ B-57 bay trên bầu trời Bắc Việt Nam)

-31/3/1965: Cuộc chiến tại Việt Nam tiếp tục leo thang tới mức báo động.  Tổng Thống Johnson ra lệnh 3500 thủy quân lục chiến đổ bộ vào Đà Nẵng để bảo vệ sân bay khổng lồ tại đây. Ngày hôm qua, một xe chứa chất nổ của Việt Cộng đánh vào hàng rào của Tòa Đại Sứ Mỹ khiến 21 người chết trong đó có hai người Hoa Kỳ, 156 bị thương.

-27/4/1965: Phản đối gia tăng tại Âu Châu, vừa ở nghị trường vừa trên đường phố về việc Mỹ leo thang chiến tranh ở Việt Nam. Đã có một số vụ bạo động ở Paris. Những người biểu tình diễu qua Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ hô khẩu hiệu: “Hoa Kỳ là kẻ ám sát”, “Hòa Bình Cho Việt Nam”. (US Assassins & Peace in Vietnam). Tổng Thống De Gaulle lên án việc can thiệp của nước ngoài vào cuộc chiến. Thủ Tướng Anh bực bội vì Hoa Kỳ đã không thông báo cho Anh biết việc đánh bom tòa đại sứ. Giáo Hoàng nói rằng, “Một lần nữa nhân loại phải run sợ vì số phận của hòa bình. Thời gian bây giờ là nghiêm trọng” (Once again, humanity must tremble for the fate of peace. The hour is grave.

-16/5/1965: Hoa Lục cho nổ thử một quả bom nguyên tử thứ hai ở Tân Cương.

-3/6/1965: Phi hành gia Hoa Kỳ lần đầu tiên bước ra ngoài không gian.

-19/6/1965: Ngày hôm nay Trung Tướng Nguyễn Văn Thiệu đươc bầu làm Chủ Tịch Ủy Ban Lãnh Đạo còn Thiếu Tướng Nguyễn Cao Kỳ làm Chủ Tịch Ủy Ban Hành Pháp (Thủ Tướng).

-29/6/1965: Lính Mỹ lần đầu tiên trực tiếp tham chiến tại Việt Nam. Trong một cuộc hành quân phối hợp với binh sĩ Nam Việt Nam, lực lượng hai bên đã tấn công vào một mật khu Việt Cộng cách Sài Gòn 30 dặm về phía đông nhưng chỉ chạm súng nhẹ vì quân du kích đã lủi vào trong rừng. Hầu hết binh sĩ của Trung Đoàn Không Kỵ 173 của Hoa Kỳ đã được 130 trực thăng ném xuống đây.

-23/6/1965: Hy vọng hòa bình cho Việt Nam của Thủ Tướng Anh Wilson tan vỡ. Wilson dự định thành lập một phái đoàn đi Hà Nội, Bắc Kinh, Mạc Tư Khoa và Hoa Thịnh Đốn để tìm một giải pháp cho cuộc chiến tranh . Ngoại Trưởng Kosygin nói rằng  Nga không có thẩm quyền tiến hành một hội nghị về hòa bình cho Việt Nam vì lập trường của Anh đã tích cực ủng hộ Mỹ trong cuộc chiến.

-9/7/1965: Tổng Thống Johnson tiên đoán tình hình Việt Nam sẽ trở nên tồi tệ hơn.

-13/7/1965: Tổng Thống Johnson ra lệnh đổ thêm quân Mỹ vào Việt Nam.

-28/7/1965: Thêm 50,000 quân Mỹ đổ vào Việt Nam nâng tổng số lên 125,000 với con số tổng động viên lên tới 35,000 mỗi tháng.

-9/8/1965: Tân Gia Ba cắt đứt liên lạc với Mã Lai.

-Tháng 9/1965: Tổng Thống Phác Chánh Hy của Nam Hàn gửi cả chục ngàn quân tham chiến tại Việt Nam. Tổng số quân Nam Hàn luân phiên chiến đấu tại Việt Nam lên tới 320,000, cao điểm đã có tới 50,000 lính Nam Hàn hiện diện trên chiến trường. Theo sử gia Kil J Yi (tốt nghiệp Tiến Sĩ State University of New Jersey), việc gửi quân như thế là để Hoa Thịnh Đốn tiếp tục duy trì số viện trợ khổng lồ đổ vào Nam Hàn.

-22/9/1965: Ấn Độ và Hồi Quốc xung đột vì vùng Kashmir.

-3/10/1965: Tổng Thống Johson hoan nghênh tất cả dân tỵ nạn Cuba vào Mỹ.

-30/10/1965: Máy bay Mỹ bỏ bom lầm vào một ngôi làng thuộc quyền kiểm soát của chính phủ Miền Nam khiến 48 người chết, 55 bị thương.

-Hình ảnh một bà mẹ Việt Nam cùng bốn con nhỏ vượt sông để tránh máy bay Mỹ mưa bom (boms raining). Không rõ ở nơi nào.

-Hình ảnh  một chuỗi tù binh Việt Cộng bị bắt ở Đà Nẵng, tay bị trói bởi một miếng vải, cổ bị cột bằng một sợi dây, đang bị lính Mỹ lôi đi. 

-8/1/1966: Hoa Kỳ tung ra một cuộc hành quân lớn vào khu Tam Giác Sắt. Khu vực chằng chịt với địa đạo này đã bị B-52 và pháo binh san bằng trước khi 8000 quân Mỹ đổ vào đây. Mỹ dấu nhẹm cuộc hành quân, không cho chính phủ Miền Nam biết vì sợ tin tức lọt ra ngoài.

-19/1/1966: Con gái Thủ Tướng Nehru trở thành thủ tướng sau khi Thủ Tướng Shastri qua đời vì bệnh tim.

-7/2/1966: Tướng Nguyễn Cao Kỳ họp với Johnson ở Honolulu, Hawaii.

-8/4/1966: Quân Mỹ bắt đầu rút khỏi Đà Nẵng.

-19/4/1966: Hôm nay 4500 quân Úc được gửi tới chiến đấu bên cạnh quân Mỹ tại Việt Nam.

-15/5/1966: 8000 người biểu tình đi vòng quanh Tòa Bạch Ốc trong hai giờ để phản đối Chiến Tranh Việt Nam.

-14/6/1966: Một phi công Hoa Kỳ thú nhận đã bắn hạ hai phi cơ của quân đội Miền Nam trong lúc đang còn say ma túy.

-30/6/1966: Lần đầu tiên không quân Mỹ bỏ bom Hà Nội và Hải Phòng, phá hủy phân nửa số lượng dầu hỏa dự trữ. Mặc dù đây là những mục tiêu quân sự, nhưng đã tạo ra một cuộc phản đối lớn của Đảng Lao Động khuynh tả yêu cầu Thủ Tướng Wilson không ủng hộ chính sách của Mỹ ở Việt Nam.

-3/7/1966: 31 người bị bắt trong cuộc biểu tình chống chiến tranh Việt Nam ở Anh.

-7/7/1966: Khối Varsovie đề nghị đưa chí nguyện quân tới Miền Bắc nếu Hà Nội yêu cầu.

-30/7/1966: Máy bay Mỹ oanh tạc Vùng Phi Quân Sự.

-13/8/1966: Mao tuyên bố tiến hành cuộc Cách Mạng Văn Hóa.

-26/8/1966: 20 lính Mỹ chết vì bom cháy (bom napal) của phi công Mỹ tại Việt Nam.

-30/8/1966: Mao Trạch Đông cam kết viện trợ thêm cho chính phủ Hồ Chí Minh.

-5/9/1966: Johnson đề nghị thời biểu quân Mỹ rút khỏi Việt Nam nếu quân Bắc Việt cũng rút về Bắc.

-29/9/1966: Á Căn Đình mở cuộc tấn công vào Đảo Malvinas/Falkland.

-24/10/1966: Bà Gandhi, Nasser và Tito chủ tọa hội nghị các quốc gia Phi Liên Kết.

-26/10/1966: NATO quyết định dời bộ chỉ huy từ Paris sang Brussels, Bỉ.

-26/10/1966: Tổng Thống Johnson bất ngờ làm cuộc viếng thăm quân Mỹ tại Vịnh Cam Ranh, sau đó lên máy bay đi Bangkok để thực hiện chuyến viếng thăm Nam Thái Bình Dương kéo dài 17 ngày.

-1/11/1966: Việt Cộng pháo kích Sài Gòn bằng hỏa tiễn Katyusha do Nga cung cấp.

-19/1/1967: Số thương vong của binh sĩ Hoa Kỳ trong tuần qua cao hơn bất kỳ tuần lễ nào khác trong cuộc chiến: 144 chết,1044 bị thương và 6 mất tích.

14/2/1967: 100 nghị sĩ Đảng Lao Động Anh nổi loạn, bỏ phiếu lên án cuộc tái oanh tạc Bắc Việt của Mỹ.

-22/2/1967: Tổng Thống Nam Dương Sukarno trao quyền cho Suharto nhưng vẫn giữ ngôi vị tổng thống.

-26/2/1967: Ngày hôm nay Hoa Kỳ mở chiến dịch lớn nhất trong lịch sử chiến tranh với 25,000 quân đánh vào Chiến Khu C kéo dài tới tận biên giới Căm Bốt. Đây là bản doanh của Nguyễn Hữu Thọ- Chủ Tịch Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam và là chặng cuối cùa Đường Mòn Hồ Chí Minh. Lần đầu tiên lính nhảy dù Mỹ được sử dụng trong trận này.

-9/3/1967: Con gái Stalin đào thoát sang Tây Phương.

-10/3/1967: Hoa Kỳ lần đầu tiên ném bom khu vực kỹ nghệ của Miền Bắc.

-1/4/1967: Tổng Thư Ký LHQ. U Thant lại kêu gọi chấm dứt Chiến Tranh Việt Nam.

-7/4/1967: 129 người bị bắt ở Pháp vì biểu tình chống chiến tranh Việt Nam nhân cuộc viếng thăm của Phó Tổng Thống Humphrey.

-15/4/1967: Hơn 200,000 người biểu tình ở Nữu Ước và Cựu Kim Sơn chống Chiến Tranh Việt Nam.

-26/4/1967: Piccaso bán một bức tranh 532,000 Mỹ Kim, một giá quá cao cho một họa sĩ vẫn còn sống.

-6/5/1967: Ba phi công Hoa Kỳ bị bắt được đem ra trình diện báo chí ở Hà Nội.

-22/5/1967: Bắc Kinh trục xuất các nhà ngoại giao Anh và đóng cửa Tòa Lãnh Sự Anh ở Thượng Hải trong cuộc chiến tranh cân não đòi chủ quyền Hongkong.

-5/6/1967: Với chiến thuật thần tốc, bất ngờ và vũ khí áp đảo Do Thái chiến thắng vang dội bất ngờ trong “Cuộc Chiến Sáu Ngày” trước quân Jordanie và Ai Cập ở Bán Đảo Sinai đồng thời thôn tính Gaza.

-8/7/1967: Nữ tài tử điện ảnh Vivien Leigh có vẻ đẹp như  một con mèo (cat-like beauty) qua đời ở tuổi 53.

-27/7/1967: Bạo loạn bùng phát khắp nước Mỹ vì vấn đề chủng tộc.

-3/9/1967: Tướng Nguyễn Văn Thiệu đắc cử tổng thống. Tướng Nguyễn Cao Kỳ- phó tổng thống.

-23/9/1967: Nga ký thỏa hiệp viện trợ cho Bắc Việt Nam.

-21/19/1967: Biểu tình chống chiến tranh Việt Nam tập họp từ Lincoln Memorial, vượt Sông Potomac rồi kéo tới Bộ Quốc Phòng, cờ Mặt Trận GPMN được trương lên nhưng trong vòng trật tự. Riêng tại Bộ Quốc Phòng, người biểu tình định vượt qua hàng rào binh sĩ trang vị vũ khí, binh sĩ không nổ súng nhưng người biểu tình bị đánh bằng dùi cui và báng súng, 250 người bị bắt.

-14/11/1967: Ngoại Trưởng Hoa Kỳ Dean Rusk nói rằng việc leo thang chiến tranh ở Việt Nam không thể tránh khỏi.

-21/11/1967:  Mỹ leo thang ném bom Bắc Việt. Máy bay B-52 cất cánh từ Thái Lan oanh tạc các cơ sở tiếp vận cách Hà Nội ba dặm và xưởng đóng tàu ở Hải Phòng. Hoa Kỳ xác nhận cuộc oanh tạc gây thương vong cho thường dân. (Hình một người đàn ông nhô đầu khỏi một hố tránh bom ở Hà Nội trong lúc bom Mỹ vẫn tiếp tục rơi xuống.)

-3/12/1967: Lần đầu tiên ghép tim thành công tại một bệnh viện ở Cape Town, Nam Phi.

-26/12/1967: Quân Bắc Việt mở cuộc tấn công ở Lào.

-30/12/1967: Ô. Hồ Chí Minh gửi tiệp chúc năm mới tới những người biểu tình Mỹ chống chiến tranh Việt Nam.

-Hình Ô. Johnson thăm binh sĩ Mỹ ở Cam Ranh và gọi họ là “Những cậu con trai của tôi” (my boys).

-31/1/1968: Cuộc tổng công kích Tết Mậu Thân tại trung tâm Sải Gòn, Tòa Đại Sứ Mỹ là mục tiêu chính.

-24/2/1968: Hoa Kỳ phản công khắp nơi. Hình Tướng Loan bắn vào đầu Bảy Lốp/Nguyễn Văn Lém giữa đường phố.

-17/3/1968: Biểu tình chống chiến tranh Việt Nam biến thành bạo động chưa từng thấy ở Anh, người biểu tình định tràn vào Tòa Đại Sử Mỹ ở Luân Đôn.

-31/3/1968: Tổng Thống Johnson loan báo không tái tranh cử với lý do “tạo đoàn kết quốc gia” gây bàng hoàng cho cả nước Mỹ.

-9/4/1968: Mục Sư Martin Luther King bị bắn chết Thứ Năm tuần rồi ở Memphis, Tennessee.

-11/4/1968: Cái chết của Mục Sư King tạo bạo loạn tại những thành phố lớn ở Mỹ.

-13/5/1968: Các nhà ngoại giao Hoa Kỳ và Bắc Việt Nam gặp nhau tại Paris để tiến hành những cuộc thảo luận chấm dứt chiến tranh. Xuân Thủy - Trưởng phái đoàn Bắc Việt kết án Hoa Kỳ phạm “tội ác ghê tởm” (monstrous crimes). Nam Việt Nam không có mặt trong cuộc thảo luận này. Phái đoàn Bắc Việt giữ lập trường sẽ không bàn luận gì hết cho đến khi nào Hoa Kỳ ngưng các cuộc ném bom vô điều kiện.

-9/5/1968: Binh sĩ Sô-viết di chuyển tới sát biên giới Tiệp Khắc.

-6/6/1968: TNS Robert Kennedy- em trai cố Tổng Thống Kennedy bị ám sát.

-1/8/1968: Nixon kêu gọi giảm bớt vai trò của Mỹ ở Việt Nam (tiếng chuông báo động Mỹ sẽ từ từ rút lui khỏi Việt Nam).

-22/8/1968: Xe tăng Liên Xô nghiền nát cuộc nổi dậy ở Tiệp Khắc.

-31/10/1986: Johnson nói rằng ông vừa ra lệnh ngưng ném bom Bắc Việt. Đổi lại, Bắc Việt Nam đồng ý để Nam Việt Nam cùng tham dự Hội Nghị Paris.

6/11/1968: Nixon đắc cử tổng thống.

-3/2/1969: Yassir Arafat là lãnh đạo mới của Tổ Chức Giải Phóng Palestines (PLO).

-Thái Lan gửi 12,000 binh sĩ thuộc hai Sư Đoàn Queen’s Cobra và Black Panther tham chiến tại Việt Nam. Thái Lan trước đó đã cho Mỹ thiết lập 7 căn cứ không quân để yểm trợ cho cuộc chiến ở Lào và Việt Nam bao gồm Korat, Udon, Nakon Phanom, Ubbon, Khon Kaen, Utapao và Bangkok

-2/3/1969: Nga và Hoa Lục đụng nhau ở biên giới. 31 lính Nga chết, còn về phía Hoa Lục thì không rõ.

-7/3/1969: Bà Golda Meir được bầu làm thủ tướng Do Thái.

-1/4/1969: Trung Ương Đảng Trung Hoa chọn Lâm Bưu -Bộ Trưởng Quốc Phòng là người kế vị Mao Trạch Đông.

-9/4/1969: Máy bay Concord -002 vút lên bầu trời ngày hôm nay.

-23/4/1969: Kẻ ám sát TNS Robert Kennedy bị đưa vào phòng hơi ngạt.

-24/4/1969: Số thương vong của Mỹ ở Việt Nam bắt đầu lớn hơn số thương vong trong Chiến Tranh Triều Tiên.

-28/4/1969: Trưng cầu dân ý tại Pháp không đồng ý với De Gaulle khiến De Gaulle phải từ chức.

-15/6/1969: George Pompidou được bầu làm tổng thống Pháp.

-21/7/1969: Phi hành gia Mỹ Neil Amstrong là người đầu tiên đặt chân lên Mặt Trăng.

-2/8/1969: Nixon là tổng thống Hoa Kỳ đầu tiên viếng thăm Burarest, Lỗ Ma Ni.

-1/9/1969: Gaddafi lật đổ nhà vua, thành lập nền Cộng Hòa. Hoa Kỳ công nhận chế độ của Gaddafi.

-3/9/1969: Ô. Hồ qua đời ngày hôm nay, thọ 79 tuổi. Miền Bắc kêu gọi ngưng bắn ba ngày.

-11/9/1969: Thủ Tướng Nga Kosygin bất ngờ gặp Thủ Tướng Chu Ân Lai.

-12/9/1969: Nixon ra lệnh tái oanh tạc Bắc Việt.

-24/9/1969: Tôn Đức Thắng được bầu thay thế Ô. Hồ.

-15/10/1969: Cả triệu người, đủ mọi thành phần biểu tình đọc lớn danh sách 40,000 binh sĩ Hoa Kỳ chết tại Việt Nam để phản đối chiến tranh Việt Nam. Tuy nhiên cũng có một số biểu tình ủng hộ chiến tranh, ủng hộ tổng thống.

-1/11/1969: Cả chục ngàn người đổ xô tới Copenhagen, Đan Mạch để xem ngày hai mạc “Hội Chợ Tình Dục” kéo dài sáu ngày bao gồm: yêu thả cửa, trình diễn làm tình/ đàn ông đàn bà hành lạc cho mọi người xem và chiếu phim con heo kéo dài nhiều tiếng đồng hồ. (Thật kinh hoàng! Văn minh riết rồi trở thành thú vật! Ngày xưa các cụ Việt Nam gọi giặc Pháp là Bạch Quỷ không hẳn đã sai.)

-2/11/1969: 300,000 người đang đối đầu với nạn đói ở Nigeria vì sự tranh cãi giữa Hội Hồng Thập Tự và chính phủ.

-19/11/1969: Một trung sĩ Hoa Kỳ tố cáo lính Mỹ giết đàn bà và trẻ em tại một ngôi làng ở Nam Việt Nam.

-23/11/1969: Tại Sài Gòn có tin tức cho rằng Hoa Kỳ đã leo thang oanh tạc Lào.

-24/11/1969: Trung Úy William Calley bị xét xử trước tòa án quân sự về tội giết chết ít nhất 109 thường dân tại Mỹ Lai, trong đó phần lớn là phụ nữ và có một em bé mới hai tuổi.

-16/1/1970: Dịch cúm ở Hongkong giết chết 2850 người trong một tuần lễ.

-25/1/1970: Hôm nay, cuộc thắp đuốc tuần hành của 2000  người biến thành bạo động khi đoàn biểu tình tiến tới phủ thủ tướng Anh lên án chuyến viếng thăm Hoa Thịnh Đốn của Thủ Tướng Wilson vì Hoa Kỳ can dự vào cuộc Chiến Tranh Việt Nam.

-2/2/1970: Nhà tư tưởng Bertrand Russel qua đời ở tuổi 97.

-8/2/1970: Bom nổ tại Trung Tâm Báo Chí Quốc Gia ở Sài Gòn.

-26/2/1970: Năm binh sĩ thủy quân lục chiến Hoa Kỳ bị bắt giam vì giết 11 phụ nữ và trẻ em ở Việt Nam.

-1/3/1970: Tổng Thống Nixon ra lệnh cho Tướng Abrams tăng cường ném bom Đường Mòn Hồ Chí Minh. Câu hỏi lớn đặt ra là liệu không tập không thôi có ngăn được Bắc Việt kiểm soát Lào?

-18/3/1970: Quân đội Căm Bốt thuộc phe hữu đảo chính lật đổ Thái Tử Shihanoux vì họ tức giận chuyện chính quyền thất bại trong việc đối phó với đe dọa của 50,000 quân Bắc Việt và quân Giải Phóng nằm ở biên giới Việt-Miên.

-30/3/1070: Tướng Lon Nol xin Hoa Kỳ viện trợ vũ khí để đối phó với sự xâm nhập của quân Cộng Sản.

-30/4/1070: Nixon đưa quân Mỹ vào Căm Bốt và nói rằng đây không phải là sự xâm lăng mà để đối phó với quân Bắc Việt nhưng đã tạo ra những cuộc biểu tình của sinh viên. Nixon có thể gặp rắc rối về  hiến pháp khi gửi binh sĩ tham chiến ở nước ngoài mà không có sự đồng ý của Quốc Hội.

-4/5/1970: Bốn sinh viên, trong đó có hai nữ sinh viên bị vệ binh tiểu bang bắn chết ở Kent State University, Ohio trong cuộc biểu tình chống chiến tranh Việt Nam.

-22/6/1970: Methodist Church/Tin  Lành Giám Lý Anh cho phép đàn bà trở thành giáo sĩ.

-7/8/1970: Nga ký thỏa ước bất tương xâm với Tây Đức.

-28/9/1970: Sinh viên Kent State University, Ohio đốt thẻ trưng binh để tưởng niệm các sinh viên bị bắn chết trong cuộc biểu tình chống Chiến Tranh Việt Nam ngày 4/5/1970.

-28/9/1970: Nasser chết vì bệnh tim, Sadat thay thế.

-9/10/1970: Căm Bốt tuyên bố trở thành nước Cộng Hòa sau khi Lon Nol lật đổ Thái Tử Shihanouk.

-20/11/1970: Đợt sóng thủy triều dâng cao bằng hai toà nhà cao tầng, nhận chìm cả một hòn đảo giết chết 150,000 người và gia súc ở đông Hồi Quốc.

-12/11/1970: De Gaulle qua đời.

-13/12/1970: Một máy bay ném bom chuyên chở thiết bị quân sự tối mật của Mỹ bị bắn rớt ở Lào.

-14/12/1970: Binh sĩ Mỹ ra làm chứng trước tòa trong vụ thảm sát 567 đàn ông, đàn bà và trẻ em ở  Mỹ Lai của Trung Úy William Caley khai rằng người chỉ huy của họ là Đại Úy Ernest Median đã ra lệnh giết tất cả mọi người. Còn Trung Úy Caley phủ nhận tội và nói rằng ông chỉ thi hành mệnh lệnh của cấp trên.

-20/12/1970: Ba Lan rung chuyển vì những cuộc bạo động do giá thực phẩm gia tăng.

-4/1/1971: Nixon cảnh cáo tàu ngầm Nga phải lánh xa Cuba.

-18/1/1971: Ứng cử viên George McGovern cam kết nếu đắc cử tổng thống ông sẽ rút hết  binh sĩ ra khỏi Nam Việt Nam.

-13/2/1971: Binh sĩ Nam Việt Nam tấn công qua Lào để ngăn chặn tiếp vận của Bắc Việt bằng Đường Mòn Hồ Chí Minh, nhưng bị thiệt hại nặng. (Đây là cuộc hành quân Lam Sơn 719 với 17, 000 binh sĩ tham gia chiến dịch. Hoa Kỳ có 10,000 quân tham dự , không vượt qua biên giới nhưng hỗ trợ về công binh, không quân, không vận và pháo binh với 800 trực thăng, 300 phi cơ chiến đấu, 50 máy bay vận tải, 50 máy bay B-52 ném tổng cộng 52,000 tấn bom, Đây là cuộc chiến lớn nhất trong lịch sử Chiến Tranh Việt Nam. Sau trận chiến, Tổng Thống Thiệu trong cuộc họp báo bằng tiếng Anh nói rằng Hoa Kỳ đã không hết lòng hỗ trợ mà chỉ lo cứu phi công Mỹ bị bắn rơi. Còn Phó Tổng Thống Kỳ nói rằng chưa đánh đã thấy kế hoạch thất bại.)

-7/4/1971: Nixon cam kết Hoa Kỳ sẽ chấm dứt can thiệp quân sự vào Nam Việt Nam và sẽ rút 100,000 lính về nước vào Tháng 12.

-26/4/1971: Một ủy ban do tổng thống chỉ định khuyến cáo Hoa Kỳ tìm cách đưa Hoa Lục vào Liên Hiệp Quốc trong một tương lai gần.

-2/5/1971: Cảnh sát xua đuổi 30,000 người biểu tình chống chiến tranh Việt Nam ra khỏi bờ Sông Potomack, Hoa Thịnh Đốn.

-28/5/1971: Tổng Thống Ai Cập Sadat ký hiệp ước thân hữu 15 năm với Liên Bang Sô-viết.

-28/6/1971: Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ hủy bỏ cáo trạng võ sĩ quyền Anh Muhammad Ali can tội trốn quân dịch.

-30/6/1971: Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ tuyên phán báo New York Times và Washington Post có quyền ấn hành các tài liệu mật của Ngũ Giác Đài liên quan đến Chiến Tranh Việt Nam.

-26/7/1971: Phi thuyền Apollo đưa ba phi hành gia và một nguyệt xa thám hiểm Mặt Trăng.

-26/7/1971: Cảnh sát chống bạo loạn Pháp ra lệnh cho cả ngàn cô gái Pháp cửi trần phơi cả vú ra phải mặc sú-chiêng/nịt vú trở lại! (Một rừng vú vê thỗn thện như thế này thì cảnh sát chịu đời sao thấu?)

-2/8/1971: 95 binh sĩ Ấn Độ chết trong cuộc đụng độ ở biên giới với Hồi Quốc.

-15/9/1971: Bom nổ giết chết 15 người tại một hộp đêm (night club) của lính Mỹ ở Sài Gòn.

-24/9/1971: Anh Quốc trục xuất 90 người Nga vì nghi ngờ làm gián điệp.

-11/9/1971: Nikita Khruschev bị loại trừ cách đây bảy năm, chết trong u tối, thọ 77 tuổi.

-3/10/1971: Tướng Nguyễn Văn Thiệu thêm một nhiệm kỳ tổng thống nữa.

-23/10/1971: Năm người trong đó có hai bà Sơ bị lính Anh bắn chết ở Ái Nhĩ Lan trong cuộc đấu tranh của Bắc Ái Nhĩ Lan của người Ca-tô Giáo La Mã tách ra khỏi Anh Quốc (Tin Lành).

-27/10/1971: Congo đổi tên nước thành Zaire

-25/10/1971: Liên Hiệp Quốc biểu quyết loại Đài Loan (Trung Hoa Dân Quốc) ra khỏi LHQ và Hoa Lục thay thế. Nixon dự trù thăm viếng Trung Hoa vào năm tới.

-7/11/1971: Quân Đội Cộng Hòa Ái Nhĩ Lan (IRA) bắn chết hai lính Anh.

-12/11/1971: Nixon tuyên bố thêm 45,000 lính Mỹ nữa sẽ rút khỏi Việt Nam.

-15/11/1971: Hoa Lục lần đầu tiên ngồi vào ghế của Đài Loan (Trung Hoa Dân Quốc) tại Liên Hiệp Quốc.

-16/11/1971: Có tin Lâm Bưu- người được chỉ định kế vị Mao Trạch Đông đã chết khi máy bay rớt trong lúc đào thoát sang Nga.

-21/11/1971: 9 binh sĩ Ấn Độ chết trong cuộc đụng độ ở biên giới với Hồi Quốc.

-17/12/1971: Ấn Độ chiến thắng trong cuộc chiến biên giới kéo dài hai tuần lễ với Hồi Quốc. Số thương vong của Ấn Độ là 10,633 còn về phía Hồi Quốc thì không rõ.

-20/12/1971: Quân Đội Cộng Hòa Ái Nhĩ Lan đánh bom trong ngày nghỉ lễ Noel ở Belfast và Londonderry.

-21/12/1971: Kurt Waldheim người Áo được bầu làm Tổng Thư Ký LHQ.

-26/12/1971: Mỹ tái oanh tạc Bắc Việt.

-28/12/1971: Các hãng máy bay lớn đe dọa ngưng các chuyến bay tới Hán Thành vì đã để nổ ra vụ nổ súng giết chết 156 người, làm bị thương 70 người tại một khách sạn trong dịp Lễ Noel.

-3/1/1972: Quân Đội Cộng Hòa Ái Nhĩ Lan đánh bom tại một thương xá ở Belfast làm 55 phụ nữ và trẻ em bị thương.

-13/1/972: Anh cắt đứt bang giao với Đài Loan và bổ nhiệm đại sứ đầu tiên ở Bắc Kinh. (Ô hô tình đời! Sau bao năm là đồng minh thắm thiết, nay bỏ rơi không thương tiếc theo kiểu “England First”!)

-19/1/1972: Ly dị ở Anh tăng vọt sau luật mới cho phép: sau 2 năm ly thân và hai bên đồng ý, sau 5 năm ly thân nếu chỉ một bên đồng ý.

-27/1/1972: Giao tranh giữa Quân Đội Cộng Hòa Ái Nhĩ Lan và Anh dọc biên giới Ái Nhĩ Lan.

-2/2/1972: Tòa Đại Sứ Anh ở Dublin bị người biểu tình phá hủy.

-13/2/1972: Mỹ oanh tạc dữ dội Miền Bắc Việt Nam.

-21/2/1972: Nixon tới Bắc Kinh được Ngoại Trưởng Chu Ân Lai đón tại phi trường và gặp Mao Trạch Đông ở Tử Cấm Thành sau đó đi thăm Vạn Lý Trường Thành. (Còn gọi là Vạn Lý Mộ Bia: The Longest Cemetary of the World)

-24/2/1972: Phái đoàn Bắc Việt Nam bước ra khỏi Hội Nghị Paris để phản đối cuộc tái oanh tạc của Mỹ.

-30/3/1972: Bắc Việt Nam tung ra cuộc tấn công dữ dội nhất trong vòng bốn năm.

-14/4/1972: Nixon tiếp tục leo thang oanh tạc dữ dội Bắc Việt Nam bằng cách gửi thêm hai mươi B-52 và 700 chiến đấu cơ cho cuộc oanh kích gọi là “naked attack” tức cuộc tấn công hiển nhiên, không hề che dấu để đưa Miền Bắc trở lại Thời Kỳ Đồ Đá (Stone Age).

-3/5/1972: 150,000 người di tản khỏi Huế khi quân Bắc Việt tiến tới gần.

-10/5/1972: Mỹ oanh tạc Hà Nội và các tỉnh Miền Bắc. Miền Nam ban hành lệnh giới nghiêm.

-29/5/1972: Nixon và Tổng Bí Thư Brezhnev ký thỏa hiệp giảm nguy cơ chiến tranh nguyên tử tại Mạc Tư Khoa.

-8/6/1972: Hình ảnh cô bé trần truồng chạy khỏi vùng bị oanh kích bởi bom Napal của Mỹ (Cô bé Kim Phúc). Hình này do nhiếp ảnh gia Việt Nam Nick Út của  thông tấn AP chụp tại Trảng Bàng, Tây Ninh.

-27/6/1972: Thủ lĩnh Đảng Xã Hội Pháp ký thỏa hiệp liên minh với Đảng Cộng Sản Pháp.

-7/7/1972: Nga-Mỹ ký thỏa hiệp hợp tác khoa học và kỹ thuật.

-18/7/1972: Sadat ra lệnh cố vấn Nga rút khỏi Ai Cập.

-20/8/1972: Nam Việt Nam rút bỏ Quế Sơn (thuộc Tỉnh Quảng Nam)

-11/8/1972: Tiểu Đoàn 3, Sư Đoàn 21 Bộ Binh Mỹ thu dọn vũ khí dời khỏi căn cứ khổng lồ Đà Nẵng mà họ đổ bộ vào đây năm 1965. Tính tới ngày hôm nay, 45,000 lính Mỹ đã chết ở Việt Nam và chi phỉ khoảng 100 tỉ Mỹ Kim.

-8/9/1972: Nổi loạn tại Phnom Penh để kiếm gạo tại chợ.

-15/9/1972: Hai vị phụ tá của Nixon bị truy tố vì vụ Watergate.

-11/10/1972: Bắc Việt Nam nói rằng cuộc oanh tạc của Mỹ đã phá hủy Tòa Đại Sứ Pháp ở Hà Nội.

-26/10/1972: Kissinger nói rằng hòa bình ở Việt Nam đã gần kề. Còn Nixon thì nói rằng “Tôi sẽ đạt một nền hòa bình trong danh dự chứ không phải một thỏa hiệp đầu hàng.”

-7/11/1972: Nixon thắng McGovern với số phiếu áp đảo trong cuộc bầu cử tổng thống.

-7/11/1972: Hoa Kỳ cố oanh tạc để kéo Bắc Việt Nam trở lại bàn hội nghị. (Hình ảnh tàn phá của Thành Phố Hà Nội)

-18/12/1972: B-52 oanh tạc dữ dội Hà Nội.

-30/12/1972: Nixon ra lệnh ngưng ném bom Hà Nội.

-25/12/1972: Động đất mạnh tại Nicaragua làm 10,000 người chết.

-22/1/1973; Cựu Tổng Thống Johnson qua đời ở tuổi 64 vì bệnh tim. Johnson là người đã mỗi lúc mỗi lún sâu vào cuộc Chiến Tranh Việt Nam và cuối cùng là nạn nhân của chính mình, đã không dám ra tranh cử ở nhiệm kỳ hai.

-23/1/1973: Hiệp Định Paris chấm dứt chiến tranh Việt Nam!

-Lệnh ngưng bắn bắt đầu từ đêm nay.

-Một lực lượng quốc tế 1,160 người bao gồm Gia Nã Đại, Ba Lan, Hung Gia Lợi và Nam Dương sẽ giám sát lệnh ngưng bắn.

-Trong vòng 60 ngày, tất cả binh sĩ Hoa Kỳ và cố vấn quân sự Mỹ sẽ rút khỏi Việt Nam và phóng thích tù binh của cả hai bên.

Nixon nói rằng người dân Miền Nam sẽ được bảo đảm quyền chọn lựa thể chế chính trị của mình. Và mục tiêu mà Hoa Kỳ theo đuổi trong cuộc chiến đã đạt được. Thế nhưng Bắc Việt Nam lại không nhìn như kiểu Ô. Nixon đang nhìn.

-30/1/1972: Hai phụ tá của Tổng Thống Nixon bị kết tội trong vụ nghe lén Đảng Dân Chủ ở Watergate.

-14/2/1972: Việt-Mỹ trao đổi tù binh. Hình ảnh tù binh Miền Bắc hầu hết chống gậy vì bị thương nặng, chờ đợi trao trả về Bắc.

-22/2/1973: Do Thái bắn rơi một phi cơ dân sự Boeing 727 của Libya khiến 74 hành khách tử nạn.

-Hình ảnh gia đình Mỹ vui mừng tiếp đón tù binh trở về.

-17/3/1973: 20 người chết trong cuộc mưu sát Lon Nol bất thành.

-27/3/1973: Bắc Việt Nam tuyên bố trao trả người tù binh Mỹ cuối cùng.

-4/4/1973: Tài liệu do Vatican phổ biến ngày hôm nay cho thấy Vatican đã biết về các trại hành quyết người Do Thái của Đức Quốc Xã.

-8/4/1973: Họa sĩ Picasso mất ngày hôm nay, thọ 91 tuổi.

-16/4/1973: Mỹ tái oanh tạc Lào.

-30/4/1973: Bốn phụ tá cao cấp của Tổng Thống Nixon tuyên bố từ chức vì cuộc điều tra Watergate đang mở rộng.

-17/5/1973: Thượng Viện Hoa Kỳ bắt đầu nghe điều trần về vụ Watergate.

-22/5/1973: Nixon thú nhận đã che dấu vụ Watergate.

-24/5/1973: Hai bộ trưởng của Anh Quốc từ chức vì ngủ với gái điếm.

-31/5/1973: Thượng Viện Hoa Kỳ biểu quyết cắt ngân khoản dùng vào việc oanh tạc Căm Bốt.

-11/6/1973: 1500 sinh viên Nam Phi bị trục xuất vì đòi bổ nhiệm khoa trưởng người Da Đen.

-25/6/1973: Cố vấn pháp lý Tòa Bạch Ốc John Dean thú nhận Nixon biết rõ về việc che dấu vụ Watergate.

-30/6/1973: Du kích quân cộng sản mở cuộc tấn công lớn vào Thủ Đô Phnom Penh.

-17/7/1973: Một giới chức Tòa Bạch Ốc cho biết Nixon đặt máy thu âm tại Phòng Bầu Dục và những nơi làm việc khác.

-8/8/1973: Phó Tổng Thống Spiro Agnew lính líu vào vụ nhận hối lộ từ nhà thầu ở tiểu bang cũ của ông.

-14/8/1973: Những cuộc oanh tạc Căm Bốt của Mỹ coi như chấm dứt.

-29/8/1973: Nixon từ chối giao nạp băng thu âm những cuộc nói chuyện tại Tòa Bạch Ốc.

-12/10/1973: Phó Tổng Thống Agnew mất chức vì tội trốn thuế, Gerald Ford thay thế.

-14/10/1973: Chính phủ Thái Lan từ chức sau khi 400 sinh viên bị binh sĩ bắn chết trong cuộc biểu tình.

-19/10/1973: Nixon từ chối giao nạp băng thu âm Watergate cho dù có lệnh của Tòa Phá Án Hoa Kỳ.

-23/10/1973: Lê Đức Thọ từ chối nhận Giải Thưởng Nobel Hòa Bình với lý do hòa bình chưa trở lại trên quê hương Việt Nam.

-26/10/1973: Nixon đặt quân đội Hoa Kỳ trong tình trạng báo động trên quy mô toàn cầu để đối phó với nguồn tin nói rằng Nga sẽ gửi một số lượng binh sĩ đáng kể tới Địa Trung Hải để cứu nguy Ai Cập.

-28/12/1973: Cuốn sách “Quần Đảo Ngục Tù” (The Gulag Archipelago) của Solzhenitsyn được xuất bản tại Pháp.

-4/1/1974: Nixon từ chối giao nạp 500 băng ghi âm và hồ sơ liên quan đến vụ Watergate.

-11/2/1974: Quân cộng sản Căm Bốt nã pháo vào khu vực dân cư của Phnom Penh.

-14/2/1974: Solzhenitsyn bị tước quyền công dân và lưu đày qua Frankfurt, Đức.

-2/3/1974: Đại bồi thẩm đoàn kết luận Nixon đã can dự vào vụ Watergate.

-22/3/1974: Bắc Việt Nam kêu gọi ngưng bắn mới và tổng tuyển cử.

-14/4/1974: Andrei Sakharov – nhà bác học nguyên tử của Nga kêu gọi lãnh đạo Nga từ bỏ chủ nghĩa Mác.

-18/5/1974: Ấn Độ đứng vào hàng ngũ các cường quốc có bom nguyên tử ngày hôm nay.

-15/8/1974: Vợ Tổng Thống Nam Triều Tiên Park Chung-hee bị ám sát.

-8/8/1974: Nixon là tổng thống Mỹ đầu tiên từ chức vì vụ Watergate, Gerald Ford  thay thế.

-10/9/1974: Chu Ân Lai từ chức thủ tướng.

-4/1/1975: Khmer Đỏ bao vây Thủ Đô Phnom Penh. Mỹ thương thảo để di tản 200 nhân viên tòa đại sứ và công ty Hoa Kỳ hỗ trợ cho cuộc chiến ở Căm Bốt. Trong lúc đó quân đội Bắc Việt Nam tràn ngập Lào, Căm Bốt và Nam Việt Nam.

-29/3/1974: Đà Nẵng- thành phố quan trọng thứ hai của Miền Nam thất thủ.

-1/4/1975: Quy Nhơn và Nha Trang thất thủ.

-3/4/1975: Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ tại Nam Vang di tản.

-3/4/1975: Tổng Thống Ford nói rằng Hoa Kỳ thua ở Nam Việt Nam không có nghĩa là Hoa Kỳ không cam kết bảo vệ những nơi khác.

-6/4/1975: Mỹ di tản trẻ em lai mồ côi Việt Nam bằng máy bay.

-5/4/1975: Tưởng Giới Thạch qua đời ở Đài Loan, thọ 87 tuổi.

-17/4/1975: Căm Bốt rơi vào tay Khmer Đỏ.

-21/4/1975: Tổng Thống Thiệu từ chức sau khi nặng nề công kích Hoa Kỳ.

-23/4/1975: Anh ra lệnh đóng cửa tòa đại sứ ở Sài Gòn.

-30/4/1975: Hoảng loạn tại Tòa Đại Sứ Mỹ trong lúc Sài Gòn thất thủ. ( Hình ảnh chuyến di tản cuối cùng bằng máy bay Mỹ tại Nha Trang và hình ảnh xe tăng mang cờ MT/GPMN húc đổ cổng Dinh Độc Lập)

-4/5/1975: 4000 người tỵ nạn Miền Nam trên một tàu hàng sắp bị chìm được cứu đưa vào Hongkong.

-12/6/1975: Nữ Thủ Tướng Ấn Độ- Bà Gandhi bị kết tội gian lận bầu cử. (Thế mới hay đàn ông hay đàn bà khi đã can dự vào chính trị thì cũng “mánh mung” như nhau.)

-24/6/1975: Mozambique độc lập từ Thực Dân Bồ Đào Nha.

-11/7/1975: Các nhà khảo cổ Trung Hoa khai quật ngôi mộ cổ của Tần Thủy Hoàng với tượng 6000 chiến binh cỡ người thật cùng với ngựa và chiến xa.

-19/7/1975: Cả triệu người Căm Bốt bị lùa về vùng nông thôn, không trâu bò, họ phải kéo cày thay trâu, làm việc từ sáng đến tối với một chén cơm, cả trăm ngàn người đã chết dưới bàn tay bạo tàn của Khmer Đỏ.

-9/9/1975: Thái Tử Sihanoux trở lại Căm Bốt.

-16/9/1975: Beirut của Li-băng tan nát vì nội chiến giữa người Hồi Giáo và Thiên Chúa Giáo.

-22/9/1975: Tổng Thống Gerald Ford thoát khỏi hai cuộc ám sát.

-9/10/1975: Khoa học gia Nga Andre Sakharov- cha đẻ của Bom-H được giải thưởng Nobel Hòa Bình nhưng chính quyền Nga không cho phép ông xuất ngoại.

-20/11/1975: Ủy Ban Tình Báo Thượng Viện Hoa Kỳ tìm thấy bằng chứng CIA đã trực tiếp tiến hành vụ ám sát lãnh tụ Cuba Fidel Castro và Lumumba của Congo.

-22/11/1975: Sau cái chết của Franco, nền quân chủ trở lại Tây Ban Nha.

-24/11/1975: Angola tan nát vì nội chiến.

-8/1/1976: Chu Ân Lai cánh tay mặt của Mao từ năm 1949 qua đời, thọ 77 tuổi.

-7/2/1976: Hoa Quốc Phong được bầu làm quyền thủ tướng Trung Hoa.

-14/2/1976: Được sự hỗ trợ bởi Nga và 15,000 chí nguyện quân Cuba, tổ chức MPLA thắng thế ở Angola.

-14/4/1976: Andre Sakharov và vợ bị bắt vì tội đánh cảnh sát ở Nga.

-16/8/1976: Cựu thủ tướng Nhật Tanaka bị truy tố vì nhận hối lộ từ hãng chế đạo vũ khí Lockheed.

-2/9/1976: Tòa Án Nhân Quyền Âu Châu tuyên bố Anh Quốc  đã tra tấn phạm nhân ở Bắc Ái Nhĩ Lan.

-9/9/1976: Mao Trạch Đông giống như lãnh tụ thần thánh của 800 triệu dân Trung Hoa qua đời.

-11/10/1976: Giang Thanh và nhóm ba người bị bắt vì cáo buộc làm phản.

-14/10/1976: Hoa Quốc Phong được công nhận là người kế vị Mao.

- 23/10/1976: Hình nộm  “Bè lũ bốn tên” (Tứ Nhân Bang) bao gồm Giang Thanh, Diêu Văn Nguyên, Vương Hồng Văn được đem đi diễu phố.

-23/11/1976: Văn hào Pháp Andre Malraux qua đời.

-2/1/1977: Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế cho Anh vay 2,300 tỉ sterling để cứu đồng bảng xuống giá.

-29/5/1977: Nigel Short mới 11 tuổi được mệnh danh là thiên tài Cờ Vua.

-16/6/1977: Khoa học gia Von Braun qua đời, thọ 65 tuổi.

-22/7/1977: Bè Lũ Bốn Tên bị loại trừ ra khỏi đảng. Đặng Tiểu Bình được phục hồi.

-8/10/1977: 800 quan tài ở Anh không người chôn vì nhân viên nhà đòn đình công.

-16/8/1977: Elvis Presley – vua nhạc Rock qua đời ở tuổi 42.

-28/9/1977: Pol Pot lãnh tụ Khmer Đỏ tới Bắc Kinh, gặp gỡ Hoa Quốc Phong.

-4/11/1977: Tiền dầu lửa của các ông Ả Rập có thể mua cả Luân Đôn. Anh Quốc hiện đang thành lập một ủy ban nghiên cứu hạn chế việc bán nhà cho người ngoại quốc.

-25/11/1977: Aquino- đối thủ của Tổng Thống Phi Luật Tân Marcos bị kết tội tử hình vì âm mưu lật đổ và sát nhân.

3/12/1977: Cuộc bỏ nước ra đi bắt đầu. Mỗi tháng có khoảng 1500 người vượt biển. Rất nhiều nước đáp ứng nhưng nó là vấn nạn toàn cầu. Các quốc gia như Hoa Kỳ, Úc Châu, Gia Nã Đại, Đức , Pháp và Anh đều chấp nhận người tỵ nạn Việt Nam chăm chỉ và thật đáng ngưỡng mộ.

-25/12/1977: Charlie Chaplin qua đời, thọ 88 tuổi. Cả thế giới đều biết ông hề này.

-31/12/1977: Khmer Đỏ cắt đứt bang giao với Việt Nam.

-7/1/1978: Khmer Đỏ thú nhận 3000 binh sĩ của họ chết trong các cuộc giao tranh với Việt Nam ở biên giới.

-17/2/1978: Đánh bom một nhà hàng ở Belfast, Bắc Ái Nhĩ Lan giết chết 14 người.

-11/5/1978: Phong trào chống đối Shah Hoàng lan rộng ở Ba Tư.

-26/7/1978: Em bé đầu tiên sinh ra từ ống nghiệm. Trứng của người mẹ và tinh trùng của người cha được thụ thai trong ống nghiệm rồi được đặt trong tử cung của người mẹ. Thằng bé sinh ra bình thường.

-8/9/1978: Shah Hoàng ban bố lệnh thiết quân luật trên toàn quốc sau cuộc biểu tình khổng lồ chống chế độ.

-29/10/1978: Cuốn Sách Hồng của Mao bị loại bỏ, không còn là “thánh kinh” của Hoa Lục nữa.

-29/11/1978: 913 thành viên của giáo phái People’s Temple tự sát tập thể ở Guyana bằng cách uống lon nước ngọt Kool-Aid có pha thạch tín (cyanide) theo lệnh của giáo chủ Jim Jones vốn là cựu mục sư của phái Tin Lành Giám Lý (Methodist Church).

-5/12/1978: Nga ký thỏa hiệp hữu nghị 20 năm với A Phú Hãn.

-10/12/1978: Nhiều triệu người tuần hành chống lại Shah Hoàng.

-Danh họa De Chirico người Ý thuộc Trường Phái Siêu Thực qua đời.

-27/12/1978: Sau ba giờ nghị án, bồi thẩm đoàn ở Oregon tuyên bố John Rideout thoát tội hãm hiếp chính vợ mình là Greta Rideout. Đây là lần đầu tiên một người vợ thưa kiện người chồng về tội hãm hiếp dù đang sống chung một nhà. Sau khi nghe kết quả, Greta nói rằng công lý đã không được thi hành. Còn các người bênh vực quyền phụ nữ thì nói rằng hôn nhân không phải là điều cho phép ông chồng có quyền đòi hỏi xác thịt khi người vợ không đồng ý. (Thật vô cùng rắc rối! Nhưng câu hỏi đặt ra ở đây là - trường hợp ông mệt quá hoặc không thích mà bà cứ đòi, cuối cùng ông phải chiều bà - thì bà có mang tội hãm hiếp ông hay không?Có lẽ Ông Trời xuống đây mới trả lời được câu hỏi này.)

-2/1/1979: Quân Việt Nam tấn công Khmer Đỏ trên mặt trận dài 200 dặm.

8/1/1979: Xe tăng Việt Nam tiến vào Nam Vang, Khmer Đỏ xụp đổ. Người ta đang chờ đợi phản ứng của

Bắc Kinh.

-16/1/1979: Shah Hoàng trốn chạy qua Ai Cập.

-1/2/1979: Giáo Chủ Khomeini từ Pháp trở về sau 14 năm lưu vong.

-16/2/1979: Bốn vị tướng của Ba Tư bị tử hình.

-17/2/1979: Hoa Lục xâm lăng Việt Nam để “dạy cho Việt Nam một bài học”. Quân hai bên đụng độ dữ dội Quân Trung Quốc tràn ngập một số tỉnh biên giới. Nguyên do sâu xa của cuộc chiến là Trung Quốc tức giận việc Việt Nam xâm lăng Căm Bốt và thỏa hiệp hợp tác Nga-Việt. Điện Kremlin cũng cảnh cáo Trung Quốc nên rút lui.

-1/3/1979: Giáo Chủ Khomeini tuyên bố không  có chỗ cho nền dân chủ ở Ba Tư.

-8/3/1979: Phụ nữ Ba Tư lo ngại tương lại dưới chế độ nhà nước Hồi Giáo.

-2/4/1979: Việt Nam khám phá những mồ chôn tập thể của chế độ Pol Pot.

-4/4/1979: Cựu Thủ Tướng Bhutto của Hồi Quốc bị treo cổ, xác được chôn trước khi tin tức được loan tải.

-18/6/1979: Carter và Brezhnev ký thỏa hiệp hạn chế vũ khí chiến lược (SALT).

-21/6/1979: Mã Lai đẩy thuyền của người tỵ nạn Việt Nam ra hải phận quốc tế.

-20/7/1979: Tướng Somoza cai trị Nicaragua từ năm 1933 bị quân cộng sản Sandinista lật đổ.

-23/7/1979: Khomeini ra lệnh cấm phát thanh âm nhạc vì nó hủy hoại tuổi trẻ.

-19/8/1979: Pol Pot bị án tử hình vì tội diệt chủng ở Căm Bốt.

-26/9/1979: Hội Hồng Thập Tự và Quỹ Nhi Đồng LHQ phát động chiến dịch cứu trợ khổng lồ cho người tỵ nạn Căm Bốt ở dọc biên giới Thái Lan.

-26/10/1979: Tổng Thống Nam Triều Tiên Park Chung Hee bị giám đốc tình báo bắn chết.

-4/12/1979: Trưng cầu dân ý xác định Khomeini là lãnh tụ tối cao của Ba Tư.

-27/12/1979: Nga tiến quân vào A Phú Hãn.

-29/1/1980: Người Hồi Giáo phản đối cuộc xâm lăng A Phú Hãn của Nga.

-25/4/1980: Chiến dịch giải cứu con tin Hoa Kỳ tại Ba Tư thất bại. Tám binh sĩ Hoa Kỳ thuộc lực lượng Delta Force chết, xác bỏ lại bên cạnh chiếc trực thăng đang còn bốc cháy. (Ô. Carter thẳng thắn nhận lỗi chứ không chối quanh như  Ô. Kennedy sau vụ đổ bộ Vịnh Con Heo thất bại.)

-29/4/1980: Hitchcock – ông vua sản xuất phim kinh dị qua đời, thọ 80 tuổi.

-8/5/1980: Hơn 100 quốc gia, kể cả Nga và Hoa Lục tham dự tang lễ cố Tổng Thống Nam Tư Tito.

-27/5/1980: Quân đội Nam Triều Tiên dẹp tan cuộc biểu tình của sinh viên phản đối thiết quân luật và bắt giam lãnh tụ đối lập Kim Đại Trọng. (Sau khi Park Chung Hee bị ám sát chết, Kim Đại Trọng thành tổng thống rồi bị lật đổ và kết án tử hình bởi Chun Doo-hwan- tư lệnh Sư Đoàn Mãnh Hổ tham chiến tại Việt Nam bên cạnh lính Mỹ. Chun Doo-hwan trở thành tổng thống rồi lại bị kết án tử hình vì vụ Thảm Sát Gwangju Massacre. Đúng là kiến ăn cá rồi cá ăn kiến, một “bức tranh vân cẩu vẽ người tang thương” chỉ vì say mê quyền lực, ngàn đời vẫn như vậy. Cái ghế tổng thống Nam Triều Tiên là cái “ghế tử hình, ngồi tù” như Bà Phác Cận Huệ -con gái Phác Chánh Hy -mà ai cũng cứ lăn xả vào!)

-12/6/1980: 10 triệu người dân Đông Phi đối đầu với nạn đói.

-5/7/1980: Phụ nữ Ba Tư biểu tình phản đối tổng thống áp đặt luật lệ Hồi Giáo lên cách ăn mặc của phụ nữ.

-19/7/1980: Thất nghiệp ở Anh lên tới 1,896,634 kể từ năm 1936 rồi lên tới 2 triệu vào Tháng 8.

-30/8/1980: Nhà cầm quyền Cộng Sản Ba Lan nhượng bộ sau 2 tháng đình công của công nhân.

-3/9/1980: Hoa Quốc Phòng rời bỏ chức vụ thủ tướng.

-17/9/1980: Kim Đại Trọng bị tòa án quân sự tuyên án tử hình.

-21/9/1980: Iraq tuyên bố bắn rơi một máy bay F-4 của Ba Tư. (Trước cách mạng Hồi Giáo, Ba Tư là đồng minh của Hoa Kỳ)

-22/9/1980: Công Đoàn Đoàn Kết thành lập tại Ba Lan

-24/9/1980: Iraq tấn công các cơ sở lọc dầu của Ba Tư.

-14/10/1980: Kim Chính Nhất thừa kế địa vị của cha là Kim Nhật Thành.

-19/10/1980: Giáo Hội Ca-tô Giáo Ba Lan ủng hộ Công Đoàn Đoàn Kết.

-23/10/1980: Kosygin từ nhiệm sau 16 năm giữ chức thủ tướng.

-2/11/1980: Giáo Chủ Khomeini đặt 4 điều kiện cho việc trao trả con tin Mỹ.

-16/11/1980: 500 lính Ba Tư chết trong cuộc tấn công của Iraq vào Thị Trấn Susangurd.

-4/11/1980: Reagan đánh bại Carter trong cuộc bầu cử tổng thống. Carter thua là vì cuộc khủng hoảng năng lượng và thất bại trong vụ giải thoát con tin ở Ba Tư.

-11/12/1980: NATO cảnh cáo Sô-viết không được can dự vào công việc nội bộ của Ba Lan.

-21/1/1981: Sau 444 ngày giam giữ, Ba Tư thả 52 con tin Hoa Kỳ.

-25/1/1981: Góa phụ Giang Thanh- vợ thứ tư của Mao Trạch Đông la hét khi bị lôi khỏi phòng xử án sau khi được đình chỉ án tử hình vì tội “phản cách mạng”. (Làm gì có phản cách mạng ở đây mà chỉ có tranh chấp quyền lực.)

-9/2/1981: Sau nhiều tháng đình công khiến kinh tế Ba Lan gần như xụp đổ, Trung Ương Đảng Cộng Sản Ba Lan cử vị tướng ôn hòa Jaruzelski làm thủ tướng.

-28/2/1981: Bắc Kinh loan báo những biện pháp khắc khổ và khích lệ tư nhân buôn bán (tư doanh).

-6/3/1981: Reagan loan báo cắt giảm 37,000 việc làm của Liên Bang.

-30/3/1981: Tổng Thống Reagan bị mưu sát tại Washington Hilton.

-13/5/1981: Giáo Hoàng John Paul II bị một tay súng Thổ Nhĩ Kỳ mưu sát nhưng hồi phục sau bốn giờ giải phẫu.

-24/6/1981: Do Thái tuyên bố có thể chế được bom nguyên tử.

-7/8/1981: Một triệu đoàn viên Công Đoàn Đoàn Kết đình công trước cuộc khủng hoảng thực phẩm và kinh tế.

-6/10/1981: Tình trạng giới nghiêm được ban bố sau khi một viên trung úy ám sát Tổng Thống Sadat của Ai Cập. (Liên tục mấy chục năm qua, chức vụ tổng thống Ai Cập cũng là chức vụ để bị ám sát hoặc ngồi tù thế mà cứ tranh nhau nhảy vào ngôi vị này.)

-10/11/1981: Phó Tổng Thống Mubarack được chọn thay thế Sadat. (Ô. Mubarack làm tổng thống 30 năm (1981-2011) để rồi bị quần chúng lật đổ, truy tố ra tòa vị tội tham nhũng, đàn áp, bỏ tù các thành phần đối lập)

-14/12/1981: Thủ Tướng Begin của Do Thái tuyên bố Cao Nguyên Golan là của Do Thái sau khi chiếm được sau  cuộc phản công Yom Kippur . Hoa Kỳ cho Do Thái hay là họ rất lo ngại về việc thay đổi nguyên trạng của Cao Nguyên Golan.

-15/12/1981: Tối thiểu 14,000 nhà hoạt động công đoàn Ba Lan bị bắt sau khi nhà cầm quyền mới ban  hành lệnh thiết quân luật.

-26/1/1982: Thất nghiệp tại Anh lên tới 2 triệu người.

14/2/1982: Chính quyền Pháp thuộc phe Xã Hội quốc hữu hóa/quốc doanh ngân hàng và các nghành kỹ nghệ quan trọng.

-25/3/1982: Mọi quyền hạn của người dân bị đình chỉ tại Nicaragua để đối phó với các nhóm chống Sandinista ở Honduras và Miami (Florida) và cuộc tấn công của Hoa Kỳ.

-2/4/1982: Á Căn Đình tấn công và chiếm đảo Faulkland/Malvinas. Anh tuyên bố sẽ động viên một lực lượng gồm 40 tàu chiến và 1000 lính cảm tử (Commando)  trong đó có cả hàng không mẫu hạm Invincible và Hermes.

-7/4/1982: Thủ tướng Anh tuyên bố khu đặc quyền kinh tế của Anh tại Faulkland là 200 dặm. Lực lượng Á Căn Đình rút lui khỏi khu vực.

-30/4/1982: Hoa Kỳ hỗ trợ Anh trong vụ Malvinas/Faulkland sau khi thương thảo ngoại giao thất bại.

-19/5/1982: Cô đào điện ảnh nổi tiếng Sophia Loren bị một tháng tù vì tội trốn thuế. (Đây là quyết định can đảm của tòa án Ý Đại Lợi. Không phải hễ cứ là đào hát, ca sĩ, người mẫu nổi tiếng là có quyền “ngồi xổm” trên pháp luật)

-25/5/1982: Hải chiến dữ dội giữa Anh và Á Căn Đình tại Faulkland.

-29/5/1982: Anh tuyên bố chiến thắng, quân Anh đổ bộ lên Faulkland.

-14/6/1982: Á Căn Đình đầu hàng! Tổng Thống Galtieri bị 12 ông tướng biểu quyết truất phế vì thất bại ô nhục.

-29/6/1982: Do Thái tấn chiếm Li-băng.

-22/7/1982: Anh Quốc bãi bỏ tuyên bố khu đặc quyền kinh tế tại Faulkland là 200 dặm.

-4/8/1982: 200 người chết khi Do Thái tiến chiếm Beirut.

-12/8/1982: Do Thái tiến hành một cuộc oanh tạc kéo dài 11 giờ tại Tây Beirut.

-21/8/1982: Lực lượng của PLO triệt thoái khỏi thành phố Beirut.

-26/8/1982: Giáo Hội Ca-tô Giáo La Mã tại Ba Lan kêu gọi thả Lech Walesa.

-18/9/1982: Beirut biến thành biển máu. Các chiến binh Thiên Chúa Giáo đã tiến hành một cuộc thảm sát tại các trại tỵ nạn của người Palestines, cả ngàn người bị giết để trả thù cho việc ám sát Tổng Thống đắc cử Bashir Gemayed mới bốn ngày qua.

-28/9/1982: Tổng Thống Regan tuyên bố sẽ gửi thủy quân lục chiến tới để tái tục nhiệm vụ gìn giữ hòa bình tại Beirut gián đoạn vì cuộc xâm lăng của Do Thái.

-10/11/1982: Tổng Bí Thư Đảng Cộng Sản Liên Sô Brezhnev qua đời vì bệnh tim, thọ 75 tuổi. Brezhnev lật đổ Khrushchev năm 1964 và nắm quyền suốt 18 năm.

-12/11/1982: Lech Walesa ngạc nhiên khi được thả tự do.

-22/12/1982: Một nha sĩ người Hoa Kỳ được ghép tim nhân tạo (machanical heart), đứng dậy không cần người đỡ sau 19 ngày giải phẫu.

-30/1/1983: 700,000 người từ Ghana và Tây Phi kéo tới Nigeria vì kỹ nghệ dầu hỏa bùng phát, nay phải gấp rút rời bỏ vì sự xụp đổ của giá dầu.

-7/2/1983: Binh sĩ Ba Tư tiến qua biên giới Iraq.

-23/3/1983: Reagan thúc giục mở “Chiến Tranh Tinh Đẩu” (Star Wars) xây dựng hệ thống lá chắn khắp Hoa Kỳ để phòng ngừa những cuộc tấn công từ Nga.

-14/4/1983: Reagan phủ nhận việc bí mật gửi vũ khí cho phiến quân Nicaragua là bất hợp pháp.

-19/4/1983: Xe bom đánh xập tòa đại sứ Mỹ tại Beirut.

-4/5/1983: Lần đầu tiên Tổng Thống Reagan tuyên bố hỗ trợ cho nhóm phiến quân Contras để lật đổ chính quyền Mác-xít Sandinistas ở Nicaragua.

-19/6/1983: Chính quyền Ba Lan cảnh cáo Giáo Hội Ca-tô Giáo La Mã hãy đứng ngoài chính trị. (Hình ảnh Giáo Hoàng John Paul II ôm Lech Walesa)

-27/7/1983: 100 người chết trong cuộc bạo loạn giữa hai sắc tộc Sinhales và Tamils ở Tích Lan.

-21/8/1983: Aquino- khuôn mặt đối lập với Tổng Thống Marcos bị bắn chết ngay khi bước xuống cầu thang máy bay tại Phi Trường Manila, Phi Luật Tân.

-6/9/1983: Nga bắn rớt máy bay của Nam Triều Tiên, 269 hành khách thiệt mang. Nga và Mỹ đưa ra bằng chứng khác nhau về nguyên do tai nạn.

-16/9/1983: CIA phủ nhận máy bay Nam Triều Tiên thi hành việc do thám.

-14/10/1983: Tổng Thống Marcos ra lệnh mở cuộc điều tra mới về cái chết của Thượng Nghị Sĩ Aquino.

-22/10/1983: Vài trăm ngàn người biểu tình ở Âu Châu phản đối vũ khí nguyên tử.

-27/10/1983: Grenada không sao đề kháng trước sức tấn công của quân Mỹ. Tổng Thống Reagan gửi thêm 800 thủy quân lục chiến để tăng cường cho lính Mỹ đang chiến đấu tại đây. Dù là đồng minh chí cốt, Bà Thacher- thủ tướng Anh phản đối cuộc xâm lăng vì Grenada là cựu thuộc địa của Anh.

-10/1/1984: Thủ Tướng Trung Hoa Triệu Tử Dương hội đàm với Tổng Thống Reagan tại Hoa Thịnh Đốn.

-14/1/1984: Tổng Thống Assad của Syria nói rằng Syria sẽ không dời Li-băng khi quân Mỹ và quân đội khác còn ở đây.

-8/2/1984: Lực lượng gìn giữ hòa bình Anh rút lui khỏi Li-băng vì không thể chu toàn nhiệm vụ ở một nơi nguy hiểm.

-13/2/1984: Lãnh tụ Nga Andropov qua đời, Chernenko thay thế.

-26/4/1984: Tổng Thống Reagan thăm viếng Bắc Kinh trong chuyến công du sáu ngày.

-8/5/1984: Nga tẩy chay Thế Vận Hội ở Los Angeles.

-10/5/1984: Tòa Án Quốc Tế phán quyết Hoa Kỳ phải ngưng ngay mọi viện trợ quân sự chống lại chính quyền Sandinista tại Nicaragua.

6/6/1984: Quân đội Ấn Độ tấn công vào Đền Vàng (Golden Temple) của người Sikhs sau bốn ngày bao vây nhóm vũ trang với vũ khí nặng chiếm đền này.

-26/6/1984: Fidel Castro thả 22 công dân Hoa Kỳ sau khi nói chuyện với Mục Sư Jesse Jackson.

-12/7/1984: Ứng cử viên tổng thống Đảng Dân Chủ Walter Mondale đề cử bà Geraldine Ferraro làm ứng viên phó tổng thống, nhưng cuối cùng thua Ô. Reagan. (Sau này Ô. John McCain đề cử bà Sarah Palin làm ứng cử viên phó tổng thống cũng thua Ô. Obama. Rồi bà Clinton cũng thua. Điều này chứng tỏ dân Mỹ chưa sẵn sàng để quý bà làm tổng thống hay phó tổng thống bởi vì chức vụ này mệt và nhức đầu nhất thế giới, quý bà khó kham nổi.)

-21/8/1984: 900,000 dân Phi Luật Tân xuống đường biểu tình chống tổng thống độc tài Ferdinand Marcos, đả đảo luôn nước Mỹ. Những ai nói tiếng Anh bị chế riễu cho đến khi quay về nói tiếng bản xứ Tagalog.

-20/9/1984: 40 người chết trong cuộc đánh bom tự sát vào Tòa Đại Sứ Mỹ ở Beirut.

-26/9/1984: Anh và Hoa Lục đồng ý trao trả Hongkong lại cho Trung Hoa vào năm 1997.

-24/10/1984: Cuộc điều tra cho thấy quân đội đã dính líu vào việc ám sát cố TNS Aquino của Phi Luật Tân.

-28/10/1984: Hoa Lục chuẩn bị tiến vào con đường Tư Bản mà 35 năm về trước tư bản bị xử tử, bỏ tù hay lao động cải tạo. Kế hoạch “tiến lên kinh tế thị trường” được Trung Ương Đảng công bố.

-31/10/1984: Nữ thủ tướng Ấn Độ Indira Gandhi bị ám sát ngày hôm nay bởi chính vệ sĩ của bà là người Sikh. (Một cách khôn ngoan nhất, không bao giờ dùng vệ sĩ kề cận với mình là người khác tôn giáo, khác đảng phái vì họ có thể hy sinh tất cả cho đảng, cho tôn giáo của họ.)

-1/11/1984: Rajiv- con trai bà Indira Gandhi thay mẹ làm thủ tướng Ấn Độ.

-5/11/1984: Daniel Ortega đắc cử tổng thống. ( Ô. Ortega đã học du kích từ Cuba, về đấu tranh vũ trang lật đổ chính quyền Nicaragua thân Mỹ năm 1979, giữ nhiệm kỳ cho tới 1990, thất bại trong hai lần tranh cử rồi lại đắc cử năm 2006 và làm tổng thống cho tới ngày nay với bà vợ làm phó tổng thống. Hiện nay Ô. Ortega cho Hoa Lục xây dựng Kênh Đào Nicaragua để cạnh tranh với Kênh Đào Panama.)

-2/11/1984: Con gái Stalin quay trở lại Nga sau 14 năm sống lưu vong ở Phương Tây. Bà tuyên bố rất thích thú với đời sống tự do ở Anh.

-16/12/1984: Hình Gorbachev và vợ đang lắng nghe Bà Thacher – nữ thủ tướng Anh trình bày nhân chuyến công du 8 ngày để tìm hiểu sự kiện của một phái đoàn 30 đại biểu từ Nga. 

-2/1/1985: Hoa Kỳ chính thức rút chân ra khỏi tổ chức UNESCO.

-23/1/1985: Tổng Tham Mưu Trưởng quân đội Phi Luật Tân cùng 26 người bị truy tố trong vụ ám sát TNS Aquino.

-12/1/1985: Tòa án Anh cho phép cặp vợ chồng được đem đứa con nhờ người khác đẻ dùm về Mỹ- quyết định được coi như không còn ngăn cấm việc đẻ thuê (surrogate birth).

-11/3/1985: Mikhail Gorbachev  trở thành lãnh tụ tối cao của Liên Bang Sô-viết.

-15/4/1985: Nam Phi hủy bỏ lệnh cấm hôn nhân khác chủng tộc.

-24/4/1985: Hạ Viện Hoa Kỳ bác bỏ yêu cầu của Tổng Thống Reagan yêu cầu viện trợ cho nhóm Contras chống lại chính phủ Nicargua.

-27/5/1985: Tám người bị xét xử vì tội âm mưu ám sát Giáo Hoàng.

-9/6/1985: Có báo cáo cho rằng 100 người dân sắc tộc Tamils bị lực lượng an ninh Tích Lan sát hại.

-30/6/1985: 30 con tin người Mỹ bị khủng bố bắt cóc trên máy bay TWA được thả sau 16 ngày bị giam giữ.

-4/7/1985: Đại Học Oxford cấp bằng tốt nghiệp cho nữ sinh viên mới 13 tuổi, thần đồng toán học, kết thúc chương trình bốn năm trong hai năm.

-19/7/1985: Một số lượng lớn rượu vang của Áo khám phá có chứa chất độc giống như chất chống đông lạnh (như nước xền xệt đổ vào thùng nước giảm nhiệt của xe hơi -radiator. Con buôn xứ nào dù là xứ văn minh nhất cũng gian trá và lường đảo khách hàng. )

-25/7/1985: Tài tử Mỹ đẹp trai Rock Hudson phải vào bệnh viện Pháp chữa bệnh AIDS. (Việt Nam gọi là Si-đa truyền nhiễm qua đường sinh dục.) Rock Hudson chết sau đó một năm và là người đồng tính luyến ái khiến gây bàng hoàng cho bao triệu người ái mộ (vì cứ tưởng tài tử đẹp trai là hoàn hảo.)

-1/8/1985: Hạ Viện Hoa Kỳ biểu quyết áp đặt cấm vận lên Nam Phi. Bà Thacher phản đối vì Nam Phi nằm trong Khối Thịnh Vượng Chung.

-21/11/1985: Reagan và Gorbachev gặp nhau ở Geneva. Hai bên nói chuyện riêng khoảng 6 tiếng đồng hồ và chỉ có thông dịch viên hiện diện mà thôi.

-2/12/1985. Bà Cory Aquino – vợ TNS quá cố Aquino tuyên bố sẽ ra tranh cử tổng thống.

-5/12/1985: Anh rút lui khỏi tổ chức UNESCO.

-31/12/1985: Đĩa ép (compact disc) bắt đầu phổ biến.

-Nhà danh họa Marc Chagall người Belarus (Nga), sinh sống ở Pháp, Hoa Kỳ và Nga, qua đời, thọ 97 tuổi.

-15/1/1986: Gorbachev đề nghị trong vòng 15 tiêu hủy hết vũ khí nguyên tử vào cuối thế kỷ.

-9/2/1986: Nhân viên kiểm phiếu bỏ về để phản đối Marcos ngụy tạo kết quả bầu cử.

-15/2/1986: Đảng đối lập bước ra khỏi quốc hội Phi Luật Tân khi Marcos tuyên bố mình đắc cử tổng thống.

-22/2/1986: Bộ trưởng quốc phòng, tham mưu trưởng quân đội Phi Luật Tân từ chức và thúc giục Marcos từ chức.

-28/2/1986: Thủ tướng Thụy Điển bị bắn chết giữa đường phố khi đi xem chiếu bóng, vợ bị thương.

-26/2/1986: Bà Corazon Aquino đắc cử tổng thống, thành lập nội các trong khi Marcos lưu vong qua Hawaii sau khi làm tổng thống 20 năm.

-15/4/1986: Máy bay Mỹ F-111 cất cánh từ Anh Quốc không kích Libya vì cho rằng Libya chịu trách nhiệm về những cuộc khủng bố đánh vào người dân Hoa Kỳ.

-1/5/1986: Một triệu rưỡi thợ người Da Đen ở Nam Phi đình công.

-3/6/1986: Lực lượng Tamil ly khai ở Tích Lan nhận trách nhiệm đã đánh bom giết chết 50 người.

-27/6/1986: Tòa Hague tuyên bố Tổng Thống Reagan vi phạm luật pháp quốc tế khi hỗ trợ cho quân nổi dậy Contra ở Nicaragua.

-4/7/1986: Sau 100 năm, tượng Nữ Thần Tự  Do do Pháp tặng được sửa sang lại.

-6/7/1986: Cuộc đảo chính của phe thân Marcos bất thành.

-7/7/1986: Lần đầu tiên một công dân Anh và Úc bị treo cổ ở Kuala Lumppur vì luật trừng trị nghiêm khắc việc buôn bán ma túy.

-27/8/1986: Tài liệu cho biết Hoa Kỳ đã vô tình ném lầm một quả bom khinh khí 42,000 tấn xuống New Mexico.

8/9/1986: Hãng chế tạo xe hơi Nissan mở một nhà máy ở Anh.

-12/9/1986: Quốc Hội Hoa Kỳ biểu quyết cấm vận Nam Phi.

-2/9/1986: Hoa Kỳ cắt số viện trợ 20 triệu cho Zimbawe không phải để trả thù mà là vì lý do thiếu văn minh ngoại giao, vì trong bài diễn văn đọc trước hội nghị Phi Liên Kết, một vị bộ trưởng của Zimbawe đã nặng nề chỉ trích Hoa Kỳ khi cựu Tổng Thống Jimmy Carter có mặt ở đó.

-7/10/1986: Lãnh tụ Arafat nói rằng sẽ dời bộ chỉ huy của PLO từ Tunisia  qua Yemen.

-22/10/1986: Các công ty Hoa Kỳ rút khỏi Nam Phi.

-22/11/1986: Võ sĩ Quyền Anh Mike Tyson là võ sĩ trẻ nhất đoạt giải vô địch hạng nặng thế giới ở tuổi 20 sau khi hạ võ sĩ Trevor Berbick.

-30/11/1986: Giải cứu được con tin nhưng Ô. Reagan đối đầu với vụ tại tiếng “Irangate” vì lén chuyển vũ khí cho Ba Tư để đổi lấy con tin.

-21/12/1986: 50,000 sinh viên Trung Quốc xuống đường biểu tình ở Thượng Hải, giương cao các khẩu hiệu “Cho Chúng Tôi Dân Chủ” và “Tự Do Muôn Năm”.

-23/12/1986: Nhà bác học Nga Andre Sakharov được thả tự do sau khi bị lưu đày, ông được Mikhail gọi điện thoại nói chuyện sau khi được thả.

-1/1/1987: Cả trăm ngàn sinh viên biểu tình ở Thiên An Môn- một cuộc biểu tình lớn nhất từ 1976.

-16/1/1987: Triệu Tử Dương thay thế Hồ Diệu Bang lãnh đạo Đảng Cộng Sản Trung Hoa.

- 27/1/1987: Ô. Reagan thú nhận lấy làm tiếc về vụ bí mật bán vũ khí cho Ba Tư.

-29/1/1987: Bà Tổng Thống Aquino dẹp tan cuộc bạo loạn của nhóm còn trung thành với Marcos. (Sau 20 năm làm tổng thống ban ân mưa móc, dĩ nhiên tàn dư của Tổng Thống Marcos còn lại rất nhiều và nuối tiếc thời vàng son.)

-29/1/1987: Gorbachev kêu gọi mở rộng tự do hơn nữa.

-10/2/1987: Gorbachev ân xá 140 nhà hoạt động chống đối.

-20/2/1987: Ủy Ban Thượng Viện Hoa Kỳ bỏ phiếu ngưng viện trở cho nhóm Contra ở Nicaragua.

-15/3/1987: 1500 người tuần hành ở Budapest đòi hỏi thi hành cải cách.

-8/5/1987: TNS Gary Hart- ứng cử viên tổng thống đầy triển vọng của Đảng Dân Chủ tuyên bố rút lui khỏi cuộc tranh cử vì đã có vợ còn “lẹo tẹo” với cô người mẫu 29 tuổi có thân hình bốc lửa. (Thế rồi  18 năm sau, Ô. Bill Clinton suýt chết vì làm tình với cô Monica Lewinsky- một sinh viên tập sự ngay tại Phòng Bầu Dục. Ôi đàn bà! Đàn bà không giết được những anh chàng tầm thường như bán săng, thợ, lao công hay nghèo mạt rệp nhưng giết chết ngay đơ những ông tỷ phú, ông lớn như tổng thống, thủ tướng, tổng bộ trưởng, thống đốc tiểu bang. Ở Mỹ này các ông lớn, ông tỷ phú nếu bị đàn bà thưa thì coi như cuộc đời chấm dứt.)

-26/7/1987: 700 người chết vì đợt nóng kinh khủng ở Hy Lạp.

-14/8/1987: Một binh sĩ trong đội dàn chào của Tích Lan đã đánh Thủ Tướng Ấn Độ bằng báng súng.

-2/11/1987: Đặng Tiểu Bình từ chức tổng bí thư đảng, nhưng ảnh hưởng vẫn còn.

-8/12/1987: Gorbachev và Reagan ký thỏa hiệp giảm bớt kho vũ khí nguyên tử.

-18/12/1987: Cuộc bầu cử biến thành bạo động khi khối người biểu tình cho rằng tổng thống đắc cử Roh Tae Woo đã gian lận.

-Bức tranh Hoa Hướng Dương (Sunflowers) của Van Gogh bán tới giá 24 triệu Mỹ Kim.

17/1/1988: Tổng Thống Nicaragua đề nghị ngưng bắn với phe Contras với hy vọng Hoa Kỳ sẽ ngưng viện trợ cho nhóm này.

-3/3/1988: A Phú Hãn và Hồi Quốc đồng ý về thời biểu 9 tháng cho quân Nga rút khỏi A Phú Hãn.

-3/5/1988: Trong cuốn hồi ký, ông cựu bộ trưởng phủ tổng thống nói rằng Bà Nancy Reagan đã nuôi một bà thày bói trong Tòa Bạch Ốc. Mọi chuyện đi đứng, làm gì, quyết định gì của Tổng Thống  Reagan đều do “bà Thầy” này phán! (Vậy ai dám nói chỉ các nước nghèo khổ mới mê tin dị đoan, mới tin bói toán? Không đâu, cả thế giới này đều mê tín dị đoan. Chính vì thế mà các bà/thầy bói, các chiêm tinh gia vẫn sống khơi khơi và sống huy hoàng cho đến ngày tận thế.)

-10/5/1988: Tổng Thống Francois Mitterrand tái đắc cử.

-13/10/1988: Tấm Vải Liệm Chúa Jesus (Turin Shroud) được các khoa học gia tại Đại Học Oxford tuyên bố đó là giả tạo và được làm ở Thời Trung Cổ khoảng từ 1260-1390.

-14/12/1988: Sau nhiều năm từ chối nói chuyện với tổ chức PLO, Mỹ đồng ý đối thoại với Ô. Arafat. Do Thái cực lực phản đối.

Từ niên biểu này lấy ra từ Wikipedia

-10/1/1989: Tuân theo nghị quyết của LHQ, quân chí nguyện Cuba rút khỏi Angola.

-2/2/1989: Đoàn thiết vận xa cuối cùng của Nga rời Kabul sau 9 năm chiếm đóng.

-2/2/1989: Truyền hình bằng vệ tinh lần đầu tiên được thực hiện tại Âu Châu.

-15/3/1989: Biểu tình lớn tại Hung Gia Lợi đòi hỏi dân chủ.

-16/3/1989: Đảng Cộng Sản Nga cho phép nông dân được mướn đất canh tác suốt đời.

-26/3/1989: Lần đầu tiên có cạnh tranh trong cuộc bầu cử Quốc Hội, Đảng Cộng Sản Nga thua.

-15/4/1989: Cái chết của Hồ Diệu Bang khiến tái diễn cuộc biểu tình tại Thiên An Môn.

-21/4/1989: Sinh viên từ Bắc Kinh, Thượng Hải, Tây An, Nam Kinh bắt đầu biểu tình tại Thiên An Môn.

-11/5/1989: Tổng Thống Bush gửi 1900 binh sĩ tới Panama để bảo vệ kiều dân tại đây.

-17/5/1989: Hơn một triệu người tuần hành ở Bắc Kinh đòi hỏi dân chủ hơn.

-19/5/1989: Triệu Tử Dương gặp gỡ người biểu tình tại Thiên An Môn.

-29/5/1989: Tượng Nữ Thần Tự Do được dựng ở Thiên An Môn.

Boris Yeltsin được cử vào Hội Đồng Sô-viết Tối Cao.

-4/6/1989: Cuộc đàn áp Thiên An Môn bắt đầu và được chiếu trực tiếp trên truyền hình.

Công Đoàn Đoàn Kết thắng trong cuộc bầu cử.

-24/6/1989: Giang Trạch Dân trở thành Tổng Bí Thư Đảng Cộng Sản Trung Hoa.

-20/7/1989: Bà San Suy Kyi bị quản thúc tại gia.

-26/9/1989: Việt Nam tuyên bố rút hết quân khỏi Kampuchia.

-18/10/1989: Quốc Hội Hung Gia Lợi bỏ phiếu phục hồi chế độ dân chủ đa đảng.

-23/10/1989: Hung Gia Lợi tuyên bố thành lập nước Cộng Hòa để thay thế nước Cộng Hòa Nhân Dân.

-7/11/1989: Chính quyền Cộng Sản tại Đông Đức từ chức.

-9/11/1989: Bức Tường Bá Linh mở ra cho mọi người tự do đi qua Tây Bá Linh.

-10/11/1989: Sau 45 năm, Đảng Cộng Sản Bảo Gia Lợi đổi tên thành Đảng Xã Hội sau khi lãnh tụ đảng từ chức.

-28/11/1989: Đảng Cộng Sản Tiệp Khắc tuyên bố từ bỏ độc quyền chính trị để tổ chức bầu cử vào Tháng 12.

-1/12/1989: Quốc Hội Đông Đức hủy bỏ điều luật quy định Đảng Cộng Sản độc quyền lãnh đạo đất nước.

-3/12/1989: Tổng Thống Bush Con và Gorbachev họp tại Malta tuyên bố Chiến Tranh Lạnh sẽ chấm dứt.

-7/12/1989: Lithuanian là nước Cộng Hòa đầu tiên của Liên Bang Sô-viết tuyên bố hủy bỏ độc quyền lãnh đạo của Đảng Cộng Sản.

-20/12/1989: Hoa Kỳ tiến quân vào Panama để lật đổ Tổng Thông Noriega.

-22/12/1989: Sau cuộc biểu tình đẫm máu, Nicolae Ceaușescu bỏ trốn, quân đội ngả theo phe biểu tình.

-25/12/1989: Ceausescu và vợ bị quân đội hành quyết.

-3/1/1990: Tổng Thống Noriega của Panama bị lật đổ.

22/1/1990: Liên Đoàn Cộng Sản Nam Tư bỏ phiếu từ bỏ độc quyền lãnh đạo đất nước.

-31/1/1990: Tiệm McDonalds lần đầu tiên khai trương ở Mạc Tư Khoa.

-2/2/1990: de Klerk- tổng thống Nam Phi tuyên bố không cấm Nghị Hội Quốc Gia Nam Phi và sẽ thả Ô. Mandela.

-11/2/1990: Nelson Mandela được phóng thích sau 27 năm tù.

-12/3/1990: Bằng một thỏa hiệp, quân Nga rút khỏi Hung Gia Lợi và ngày 1 Tháng Sáu 1990.

-13/3/1990: Hội Đồng Sô-viết Tối Cao sửa đổi hiến pháp và ngả theo tổng thống chế của Hoa Kỳ, Mikhai Gorbachec đắc cử tổng thống với nhiệm kỳ 5 năm.

-18/3/1990: Đông Đức lần đầu tiên tổ chức bầu cử tự do.

-4/5/1990: Latvia tuyên bố độc lập tách khỏi Liên Bang Sô-viết.

-2/7/1990: Chen lấn, dẫm đạp lên nhau khiến 1426 người chết tại lễ hội Mecca, Saudi Arabia.

-2/8/1990: Iraq xâm lăng Kuwait khiến nổ ra Cuộc Chiến Vùng Vịnh (Gulf War).

-22/12/1990: Lech Walesa tuyên thệ nhậm chức tổng thống Ba Lan.

-5/1/1991: Quân Georgia tấn công vào Tskhinvali- thủ đô của South Ossetia khiến nổ ra Cuộc Chiến Nam Ossetia.

16/1/1991: Cuộc Chiến Vùng Vịnh bắt đầu với cuộc hành quân Bão Tố Sa Mạc.

-17/1/1991: Iraq bắn 6 hỏa tiễn Scud vào lãnh thổ Do Thái.

-22/2/1991: Iraq chấp thuận đề nghị ngưng bắn của Nga. Hoa Kỳ bác bỏ đề nghị này và nói rằng quân Iraq sẽ không bị tấn công nếu rút lui khỏi Kuwait trong vòng 24 tiếng đồng hồ.

-26/2/1991: Tổng Thống Saddam Hussein của Iraq tuyên bố triệt thoái quân đội ra khỏi Kuwait nhưng đốt các giếng dầu trong khi rút lui.

-27/2/1991: Tổng Thống Bush Cha tuyên bố chiến thắng và ra lệnh ngưng bắn.

-Iraq đàn áp những người nổi dậy ở phía nam và đông khiến tạo ra cuộc khủng hoảng cứu trợ ở biên giới Thổ Nhĩ Kỳ và Ba Tư.

-3/3/1991: Một đoạn băng thu hình phổ biến cho thấy khoảng 10 cảnh sát Da Trắng dùng dùi cui đánh túi bụi rồi còn đá vào người một thanh niên Da Đen tên Rodney King đang lăn lộn dưới đất, gây bạo loạn, đốt phá, cướp bóc ở Thành Phố Los Angeles khiến Tổng Thống Bush Cha phải gửi binh sĩ tới vãn hồi trật tự. Tổng Thống Bush gọi hành động này là hèn nhát. Băng thu hình cho thấy mấy ông cảnh sát ở xa chạy tới, không biết gì cũng rút dùi cui đánh hôi. Cuộc bạo động lan rộng khiến những người tại khu thương mại Triều Tiên phải mang súng, tử thủ trên những nóc nhà.

-15/3/1991: Bốn cảnh sát Los Angeles bị truy tố trong vụ đánh đập Rodney King.

-3/4/1991: Hội Đồng Bảo An LHQ ban hành nghị quyết tháo bỏ và phá hủy toàn bộ kho vũ khí hóa học và cơ sở chế tạo hỏa tiễn có tầm bắn xa hơn 150 cây số. Iraq chấp thuận thi hành nghị quyết này.

-9/4/1991: Cộng Hòa Gerogia tuyên bố độc lập khỏi Liên Bang Sô-viết.

-Tháng 5, 1991: Tiệm Cà-phê Starbuck lần đầu tiên khai trương ở California.  

-19/5/1991: Cộng Hòa Croatia bỏ phiếu tách ra khỏi Liên Bang Nam Tư Yugoslavia.

-12/6/1991: Boris Yeltsin được bầu làm tổng thống với nhiệm kỳ 5 năm của 15 nước Cộng Hòa Sô Viết đông dân nhất.

-31/7/1991: Tổ Chức Warsaw của Khối Đông Âu chính thức bị giải tán.

-20/8/1991: Hơn 100,000 người tập họp ở ngoài trụ sở Nghị Viện Sô-viết phản đối cuộc đảo chính lật đổ Mikhail Gorbachev.

-27/8/1991: Latvia và Belarus tuyên bố độc lập, tách khỏi Liên Bang Sô-viết.

-29/8/1991: Boris Yeltsin tuyên bố giải tán và cấm Đảng Cộng Sản Liên Xô hoạt động.

-2/9/1991: Hoa Kỳ công nhận các quốc gia Estonia, Latvia và Lithuania đồng thời mở lại các tòa đại sứ. (Sau này ba quốc gia vùng Baltic này đều gia nhập NATO)

-11/10/1991: Cơ quan mật vụ KGB được thay thế bởi SVR.

-14/10/1991: Bà Aung San Suu Kyi – nhà đối lập Miến Điện được trao giải thưởng Nobel Hòa Bình.

-23/10/1991: Tại Paris, chính quyền Căm-Bốt được Việt Nam hỗ trợ ký thỏa hiệp chấm dứt cuộc nội chiến với Khmer Đỏ và đưa họ vào chính quyền cho dù vai trò thảm sát của Khmer Đỏ ở Kampuchia. Thỏa hiệp do sáng kiến của LHQ.

-5/11/1991: Việt-Hoa tái lập bang giao sau 13 năm rạn nứt vì cuộc chiến biên giới 1979. (Trung Quốc xâm lăng nhưng nói dạy cho Việt Nam một bài học)

-8/11/1991: Hongkong bắt đầu cưỡng bách hồi hương những thuyền nhân về Hà Nội, bắt đầu bằng một nhóm 59 người.

-14/11/1991: Thái Tử Norodom Sihanouk trở lại Nam Vang sau 13 năm lưu vong.

-1/12/1991: Ukraina bỏ phiếu tuyên bố độc lập, tách ra khỏi Liên Bang Sô-viết.

-24/12/1991: Tổng Thống Nga Boris  Yeltsin gửi thư cho Tổng Thư Ký LHQ nói rằng Liên Bang Nga là người thừa kế của Liên Bang Sô-viết đã xụp đổ.

-13/1/1992: Nhật Bản xin lỗi đã ép buộc phụ nữ Triều Tiên làm nô lệ tình dục trong Thế Chiến II.

-15/1/1992: Slovenia và  Croatia tách ra khỏi  Cộng Hòa XHCN Nam Tư và thành lập quốc gia riêng. 

-1/2/1992: Tổng Thống Bush Cha họp với Tổng Thống Yeltsin tại Trại David cùng tuyên bố Chiến Tranh  Lạnh đã qua. (Và ngày nay trở lại sau 26 năm)

-9/2/1992: Algerie lâm vào cuộc nội chiến khi chính phủ ban hành tình trạng khẩn cấp và đàn áp Mặt Trận Cứu Quốc Hồi Giáo (Islamic Salvation Front).

-5/4/1992: Bosnia và Herzegonvina tuyên bố độc lập, tách khỏi Cộng Hòa XHCH Liên Bang Nam Tư.

-7/4/1992: Hoa Kỳ công nhận nền độc lập của CroatiaBosnia and Herzegovina và Slovenia nhưng Âu Châu chỉ công nhận Bosnia and Herzegovina.

-15/4/1992: Quốc Hội Việt Nam chấp thuận bản Hiến Pháp Của Nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam.

-29/4/1992: Việc miễn tố bốn cảnh sát đánh đập Rodney King - một người Da Đen vô gia cư tạo ra cuộc bạo loạn, cướp phá tại Thành Phố Los Angeles khiến 53 người chết, thiệt hại khoảng 1 tỉ Mỹ Kim sau khi trật tự được vãn hồi.

-5/5/1992: Các thủ lĩnh người Nga tại Crimea tuyên bố tách ra khỏi Ukraina và thành lập nước cộng hòa. (Tháng 2/2014 quân Nga tiến vào đây và Crimea tuyên bố sát nhập vào Nga.)

-9/5/1992: Liên Hiệp Quốc chấp thuận Khuôn Khổ Thỏa Hiệp Biến Đổi Khí Hậu tại Nữu Ước. (Mãi 26 năm sau, tức năm 2016, thỏa hiệp mới được hình thành tại Paris với sự phê chuẩn của 174 quốc gia. Nhưng sau đó Hoa Kỳ (Donald Trump) đã rút lui khỏi thỏa hiệp này.)

-10/7/1992: Tòa án tại Miami, Florida kết án cựu Tổng Thống Noriega của Panama 40 năm tù vì buôn bán ma túy, Noriega chết năm 2017.

-20/7/1992: Kịch tác gia Havel từ chức tổng thống Czechoslovakia .

-12/8/1992: Hoa Kỳ, Mễ Tây Cơ và Gia Nã Đại đạt Thỏa Hiệp Tự Do Mậu Dịch Bắc Mỹ (North America Free TradeTổng Thống Donald Trump đe dọa hủy bỏ.)

-21/9/1992: Mễ Tây Cơ thiết lập bang giao với Vatican City sau khi bị gián đoạn 130 năm.

-3/10/1992: Sau khi trình diễn bản nhạc nói về sự dâm ô với trẻ em của Giáo Hội Ca-tô Giáo La Mã, nữ ca sĩ Sinéad O'Connor  xé hình Giáo Hoàng John Paul II trên chương trình Saturday Night Live khiến gây tranh cãi rất lớn, tổng đài NBC có quá nhiều khán giả gọi vào. (Sinéad O'Connor là nữ ca sĩ đầu trọc người Ái Nhĩ Lan, nổi tiếng vào cuối thập niên 1980 với tập nhạc The Lion and the Cobra.)

-23/10/1992: Nhật Hoàng Akihito bắt đầu chuyến viếng thăm đầu tiên của hoàng gia, nói với khán giả ở Bắc Kinh là Nhật rất đau buồn về những khổ đau mà người dân Trung Hoa phải gánh chịu trong Thế Chiến II. (Việt Nam 2 triệu người chết đói năm Ất Dậu còn Trung Hoa khoảng vài chục triệu người chết vì sự chiếm đóng của Nhật)

-31/10/1992: Giáo Hoàng  John Paul II đưa ra lời xin lỗi và gỡ bỏ chỉ dụ của Tòa Án Dị Giáo ra lệnh quản thúc tại gia nhà bác học Galileo Galilei cho đến chết.

-11/11/1992: Giáo Hội Anh biểu quyết cho phép đàn bà trở thành giáo sĩ.

-25/11/1992: Quốc Hội Tiệp Khắc biểu quyết tách Tiệp Khắc thành hai quốc gia Czech Republic và  Slovakia, có hiệu lực từ ngày 1/1/1993.

-18/12/1992: Nam Triều Tiên bầu Ô. Kim Young Sam là vị tổng thống dân sự đầu tiên (không phải là quân nhân) kể  từ năm 1961.

-1/1/1993: Âu Châu phá bỏ hàng rào mậu dịch và thiết lập một thị trường chung (European Economic Community).

-26/1/1993: Kịch tác gia Havel được bầu làm tổng thống Czech Republic. (Đang là tổng thống cả nước, nay làm tổng thống có nửa nước)

-12/3/1993: Bắc Triều Tiên tuyên bố rút lui khỏi Thỏa Hiệp Không Phổ Biến Vũ Khí Nguyên Tử và từ chối không cho thanh tra tới các nhà máy nguyên tử.

-27/3/1993: Giang Trạch Dân trở thành chủ tịch nước Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa.

-1/5/1993: Nhóm Mãnh Hổ Tamil ám sát tổng thống Tích Lan bằng bom tự sát.

-31/8/1993: Nga hoàn tất việc rút binh sĩ ra khỏi Lithuania.

-17/9/1993: Nga hoàn tất việc rút binh sĩ ra khỏi Ba Lan.

-24/9/1993: Nền quân chủ được phục hồi ở Căm Bốt, Thái Tử Norodom Sihanouk trở thành vua.

-Tháng Ba, 1994: Dân chúng Hoa Lục lần đầu tiên được phép vào và sử dụng hệ thống liên mạng toàn cầu (Internet).

-7/4/1994: Cuộc diệt chủng ở Rwanda bắt đầu ở Kigali, Rwanda.

-10/5/1994: Nelson Mandela tuyên thệ nhậm chức tổng thống Nam Phi.

-25/6/1994: Người lính Nga cuối cùng dời Đông Đức.

-8/7/1994: Nhà lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Đại Trọng qua đời.

-31/8/1994: Lính Nga dời Latvia và Estonia.

-3/9/1994: Nga và Hoa Lục thỏa hiệp không còn chĩa vũ khí nguyên tử vào nhau. (Cùng tôn giáo cũng giết nhau, cùng tư bản cũng giết nhau và cùng cộng sản cũng giết nhau.)

-19/9/1994: Quân Mỹ tiến vào Haiti dẹp tan quân đảo chính để phục hồi chức vụ tổng thống cho mục sư Jean Bertrand Aristride. Ông này làm tổng thống tới năm 1996 rồi từ 2001 tới 2004 rồi bị Ô. Bush Cha đem quân vào lật đổ.

-4/10/1994: Hai mươi ba thành viên của Giáo phái Lệnh Của Đền Thái Dương (Order of the Solar Temple) tự tử chết ở Thụy Sĩ sau khi 25 thành viên của họ tự sát ở Morin Height, Quebec.

-19/4/1995: Timothy McVeigh -một thanh niên Da Trắng thực hiện cuộc đánh bom vào một tòa nhà ở Oklahoma City khiến 168 người chết, trong đó có 8 nhân viên cảnh sát liên bang, 19 trẻ em. (Mấy ông Da Trắng cực đoan mà giết người thì giết nhiều hơn người Da Đen và quân khủng bố Hồi Giáo.)

-165/1995: Cảnh sát Nhật bao vây khu trung tâm của Aum Shinrikyo gần Núi Phú Sĩ đề bắt giữ Shoko Ashara -người đứng đầu một giáo phái/tà giáo.

-10/7/1995: Bà San Suu Kyi không còn bị quản thúc tại gia nữa.

-11/7/1995: Tổng Thống Bill Clinton loan báo bình thường hóa ngoại giao với Việt Nam- 20 năm sau chiến tranh.

-Tháng 11/1995: Ấn Độ phục hồi tên Mumbai cho Thành Phố Bombay.

-9/1/1996: Xung đột nổ ra giữa binh sĩ Nga và các chiến binh người Chechnya.

-31/1/1996: Đánh bom khủng bố vào Central Bank ở Thủ Đô Colombo, Tích Lan làm 86 người chết, 1400 bị thương.

-9/2/1996: Cuộc ngưng bắn với các chiến binh của IRA (Quân Đội Cộng Hòa Ái Nhĩ Lan) chấm dứt với cuộc đánh bom  ở Docklands, Luân Đôn làm 2 người chết và thiệt hại trên 85 triệu bảng Anh.

-14/2/1996: Bạo động bùng phát giữa binh sĩ Phi Luật Tân và thuyền nhân Việt Nam khi Phi ra lệnh cưỡng bách hồi hương những thuyền nhân này.

-24/2/1996: Phi cơ chiến đấu Cuba bắn rơi hay máy bay của người Cuba lưu vong thuộc nhóm Brothers to the Rescue và nói rằng các máy bay này vi phạm không phận Cuba. (Các máy bay này áp sát bờ biển Cuba thả truyền đơn, phát thanh kêu gọi lật đổ chế độ.)

-25/2/1996: Hai vụ đánh bom tự sát, giết chết 25 người Do Thái và làm bị thương 80. Lực lượng Hamas nhận đã thực hiện vụ đánh bom này.

-3/3/1996: Hai cuộc đánh bom tự sát giết chết 32 người Do Thái. Nhóm Yhya Ayyash Units nhận đã thực hiện cuộc đánh bom này. Do Thái thề sẽ trả đũa.

-6/3/1996: Phiến quân Chechnya tấn công và trụ sở chính quyền Nga tại Grozny giết chết 70 binh sĩ và cảnh sát nhưng 130 chiến binh Chechnya tử thương.

-26/3/1996: Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế IMF chấp thuận khoản cho vay 10.2 tỉ Mỹ Kim để Nga cải cách kinh tế.

-24/4/1996: Dưới sự thúc giục của Yasser Arafat, PLO (Tổ Chức Giải Phóng Palestine) hủy bỏ điều khoản xóa sổ Do Thái và đáp lại Do Thái hủy bỏ điều khoản liên quan đế sự tồn tại của người Palestine.

-27/5/1996: Tổng Thống Nga Boris Yeltsin lần đầu tiên gặp phiến quân Chechnya để tương thảo về một cuộc ngưng bắn.

-31/5/1996: Tổng Cuộc Túc Cầu Thế Giới chấp thuận Nhật Bản và Nam Triều Tiên là những quốc gia Á Châu, lần đầu tiên cùng đứng tổ chức Giải Vô Địch Túc Cầu Thế Giới.

-4/6/1996: Hỏa tiễn thám hiểm không gian Ariane 5 phát nổ sau 40 giây dời bệ phóng khiến dự án của Âu Châu thiệt hại 7.5 tỉ trong vòng 11 năm.

-3/7/1996: Boris Yeltsin tái đắc cử tổng thống ở vòng hai.

-16/7/1996: Bùng phát bệnh do vi khuẩn đường ruột E. coli food poisoning khiến 6000 trẻ em Nhật Bản bị đau trong đó hai em chết khi thực phẩm ăn trưa của các học sinh bị nhiễm độc.

-16/8/1996: Tại Sở Thú Brookfield, Chicago sau khi một bé trai 3 tuổi rớt xuống hầm nhốt khỉ đột sâu 6.1 thước, khỉ đột cái có tên Binti Jua đã ngồi cạnh cậu bé đã bị thương cho đến khi nhân viên đến giải cứu. (Sự kiện cho thấy khỉ đột cũng có nhân tánh hay Phật tánh. Mới đây một số nhà bảo vệ thú vật đã nạp đơn tại tòa yêu cầu phải thả một chú khỉ đột về rừng xanh với lý do pháp luật quy định rằng “Không một ai bị giam giữ nếu không có án lệnh của tòa” và “Loài vật không phải là người nhưng chúng được hưởng một số quyền của con người như quyền tự do đi lại”.)

-2/9/1996: Một thỏa hiệp hòa bình được ký kết tại dinh tổng thống giữa chính quyền Phi Luật Tân và Mặt Trận Giải Phóng Quốc Gia Moro.

-27/9/1996: Phe Taliban chiếm được Thủ Đô Kabul sau khi đánh bật Tổng Thống Burhanuddin Rabbani và giết chết lãnh đạo Mohammad Najibullah.

-11/12/1996: Đổng Kiến Hoa được đề cử thống đốc Hương Cảng sau khi Hương Cảng được Anh trả lại cho Trung Hoa sau 99 năm thuê mướn.

-19/1/1997: Yasser Arafat trở lại Hebron sau 30 năm lưu vong và tham gia buổi lễ Do Thái trao trả vùng chiếm đóng West Bank về cho Palestine.

-10/6/1997: Pol Pot ra lệnh giết Son Sen- bộ trưởng quốc phòng của mình cùng 10 người của gia đình Son Sen trước khi trốn chạy khỏi căn cứ địa ở phía bắc.

-1/7/1997: Anh Quốc chính thức trao trả Hương Cảng cho Hoa Lục.

-5/7/1997: Hun Sen đảo chính lật đổ Norodom Ranariddh.

-16/10/1997: Lần đầu tiên ảnh màu xuất hiện trên báo New York Times.

-3/12/1997: Đại diện 121 quốc gia đã ký vào thỏa hiệp cấm sản xuất và sử dụng mìn chống cá nhân tại Ottawa, Canada. Tuy nhiên Hoa Kỳ, Trung Quốc, Nga, Nam Triều Tiên và 32 quốc gia khác đã không ký hoặc phê chuẩn thỏa hiệp này. (Nếu chúng ta tới trụ sở LHQ tại Geneve chúng ta sẽ thấy trước trụ sở có trưng bày một cái ghế gẫy một chân. Đó là biểu tượng phả đối mìn chống cá nhân, thường làm cho nạn nhân què, cụt.)

-29/12/1997: Hương Cảng bắt đầu giết khoảng 1.25 triệu con gà để ngăn ngửa dịch cúm gà gây tử vong.

-1/3/1998: Phim Titanic là cuốn phim lần đầu tiên ngốn tới 1 tỉ Mỹ Kim.

-2/3/1998: Cuộc thăm dò Galileo cho thấy vệ tinh của Mộc Tinh có có một biển lỏng nằm dưới một lớp băng thật  dày.

-21/5/1998: Suharto từ chức sau 32 năm giữ chức vụ tổng thống với bảy nhiệm kỳ liên tiếp do quốc hội bầu ra.

-17/7/1998: Hội nghị ở Rome, 120 quốc gia đã biểu quyết thiết lập Tòa Án Hình Sự Quốc Tế để xử những cá nhân về tội diệt chủng, tội chống lại nhân loại, tội ác chiến tranh và xâm lược. (Ngày 12/5/2012, Tổng Thống Bush Con đã bị Ủy Hội Về Tội Ác Chiến Tranh tại Kuala Lumper kết tội vì đã xâm lăng Iraq, tra tấn người dân vô tội. Hồ sơ được chuyển tới công tố viên của Tòa Án Hình Sự Quốc Tế để xét xử, nhưng nội vụ chìm xuồng.)

-7/8/1998: Vỡ đê Sông Dương Tử tạo ra trận lũ lụt khủng khiếp, giết chết 12,000 người và cả chục ngàn người bị thương.

-24/9/1998: Tổng Thống Ba Tư rút lại lời giải thích chống tập thơ Satanic Verse của Salman Rushie có hiệu lực từ năm 1989 trong đó nói rằng chính quyền sẽ không hỗ trợ nhưng không ngăn cản việc ám sát Rushie.

-29/12/1998: Lãnh đạo Khmer Đỏ xin lỗi về cuộc diệt chủng xảy ra sau Chiến Tranh Việt Nam khiến hơn 1 triệu người chết trong những năm 1970.

-12/1/1999: Tổng Thống Bill Clinton thoát khỏi truất phế do không đủ phiếu kết tội ở Thượng Viện. (Ô. Bill Clinton khai gian trước công tố viên độc lập vì vụ làm tình với cô Monica Lewinsky tại Tòa Bạch Ốc.)

-24/3/1999: Khối NATO tiến hành cuộc không kích Liên Bang Nam Tư, ghi dấu lần đầu tiên tổ chức này tấn công một nước có chủ quyền.

-8/4/1999: Bill Gates trở thành người giàu nhất thế giới do giá cổ phiếu Microsoft gia tăng.

-20/4/1999: Hai trẻ vị thành niên nổ súng giết chết 12 học sinh và một giáo viên của Trường Trung Học Columbine, Colorado rồi tự sát. (Trẻ con Mỹ dễ sợ quá!)

-30/4/1999: Căm Bốt gia nhập tổ chức ASEAN, nâng tổng số hội viên lên con số 10.

-7/5/1999:Cuộc chiến Kosovo: Ba nhân viên tòa đại sứ Trung Hoa ở Belgrade, Nam Tư chết, 20 bị thương do NATO dùng B-2 oanh tạc vào cơ sở này.

-20/7/1999: Môn phái Pháp Luân Công bị cấm ở Trung Hoa dưới thời Giang Trạch Dân.

-30/8/1999: Đông Timor trưng cầu dân ý tuyên bố độc lập tách khỏi Nam Dương. (Đông Timor đa số theo Thiên Chúa Giáo)

-9/11/199: Trưng cầu dân ý đánh bại đề nghị bãi bỏ Nữ Hoàng Anh và Toàn Quyền Anh để thay thế bằng tổng thống, biến Úc thành một nước Cộng Hòa. (Là dân di cư từ Anh và là thuộc địa lâu đời, người Úc vẫn thích Nữ Hoàng Anh cai trị trên danh nghĩa.)

-20/12/1999: Ma Cao (Áo Môn) được chuyển giao lại cho Trung Hoa sau 442 năm do Bồ Đào Nha cai quản.

-31/12/1999: Boris Yeltsin từ chức tổng thống. Thủ Tướng Vladimir Putin trở thành quyền tổng thống Nga.  (Chấm dứt Thế Kỷ XX)

Đào Văn Bình

(Tháng Năm, 2018)