Chữ Viết Khoa Đẩu Duy Nhất Trên Đá Cổ Sa Pa (Trần Vân Hạc)
CHỮ VIẾT KHOA ĐẨU DUY NHẤT TRÊN ĐÁ CỔ SA PA
Trần Vân Hạc
15 tháng 11, 2009
Sau nhiều năm khảo sát, nghiên cứu những hình vẽ, chữ
viết trên đã cổ Sa Pa, giáo sư Lê Trọng Khánh, chuyên gia hàng đầu của Việt
Nam về chữ Việt cổ đã công bố những kết luận được dư luận trong và ngoài
nước rất quan tâm. Người viết bài này đã có buổi làm việc với giáo sư tại
Trung tâm Văn hóa người cao tuổi Việt Nam:
- Thưa giáo sư, xin giáo sư cho biết những căn cứ để
hiểu ý nghĩa chữ viết trên tảng đá cổ ở Sa Pa.
(Xin bấm vào trang giấy lớn để nhìn rõ mặt chữ )
- Trên 200 bản khắc trên đá cổ Sa Pa (190 tảng còn lại,
gần 20 tảng bị phá), tôi thấy chủ yếu là chữ viết đồ họa thuộc tiền văn tự,
duy nhất chỉ một tảng ở Tả Van là có chữ. Đây là loại hình chữ “khoa đẩu”,
các ký tự này đồng nhất với các ký tự trên đồ đồng Đông Sơn và đặc biệt
giống chữ khắc trên rìu đồng Bắc Ninh, đồng nhất với chữ viết của người Thái
đen Tây Bắc. Điều đó cho phép ta giải mã và hiểu được những ký tự trên đá cổ
Sa Pa.
- Thưa giáo sư, như trong một bài viết giáo sư từng
công bố, thì trên một số các hình đồ họa trên đá cố Sa Pa mô tả cuộc đấu
tranh chống giặc ngoại xâm của tổ tiên ta?
- Đúng như thế, những chữ viết hình vẽ trên đã cổ Sa Pa
đã phản ánh cuộc đấu tranh chống giặc ngoại xâm của cha ông ta. Tôi khẳng
định như vậy vì những chữ viết hình vẽ này đã vượt qua giai đoạn vẽ hiện
thực nguyên thủy và đã tiến tới chữ biểu ý đầu tiên. Vì vậy có thể coi đây
là loại hình chữ viết biểu ý có thể đọc được. Nhất là khi ta đặt trong một
hệ thống phát triển từ thấp đến cao qua những hiện vật khảo cổ thuộc văn hóa
Đông Sơn như lưỡi cày hình cánh bướm, rìu cân xòe, rìu Bắc Ninh, trống dồng
Lũng Cú, trên những viên gạch nung ở Cổ Loa… Theo quan điểm của văn tự học
hiện đại qui định thì chữ viết hình vẽ - văn tự đồ họa Sa Pa truyền đạt cả ý
cả câu - chữ viết ghi câu. Như vậy ta có thể giải mã được ý nghĩa chữ viết
trên đá cổ Sa Pa một cách khoa học và có sức thuyết phục cao.
- Xin giáo sư cho biết ý nghĩa cụ thể của chữ viết trên
tảng đá cổ có chữ viết duy nhất ở Tả Van.
- Toàn bộ có trên 30 chữ, một số chữ bị mất hoàn toàn,
đặc biệt là mất gần hết các dấu ở vị trí trên và dưới chữ, điều đó làm cho
việc giải mã gặp rất nhiều khó khăn, trong khi ta chưa có điều kiện kỹ thuật
để phục hồi những chữ đã mất. Song bằng những gì còn lại tôi thấy nội dung
cơ bản của bản khắc đó nói về: “Công lao của tổ tiên đã xây dựng đất nước.
Muôn đời sau con cháu phải bảo vệ lấy non sông của mình”.
Trầm ngâm giây lát, nhìn ra phía trời xa, trong ánh mắt
của vị giáo sư đã bước vào tuổi 85 như ngời lên ánh lửa:
- Dân tộc ta ngay từ buổi đầu dựng nước đã luôn phải
đấu tranh với quân xâm lược phương bắc, bởi vậy khi ta hiểu di huấn của tổ
tiên, ta càng thấm thía hơn những gì ông cha ta khắc trên đá gửi lại cho hậu
thế. Những tảng đá, những hình vẽ, chữ viết ấy thấm cả máu của bao thế hệ,
chuyên chở khát vọng sống của bao đời.
- Trân trọng cảm ơn giáo sư, kính chúc giáo sư mạnh
khỏe !
2026-06-20 - Hỏa hoạn bùng phát tại một nhà thờ lịch sử ở Brooklyn, New York - Lửa đã thiêu rụi phần tháp nhọn của nhà thờ – công trình vốn đã tồn tại từ những năm 1850. Gần 200 lính cứu hỏa đã được huy động đến hiện trường. Sở Cứu hỏa Thành phố New York (FDNY) đã nhận
được tin báo về vụ cháy tại Nhà thờ South Bushwick Reformed trên Đại lộ Bushwick, gần phố Himrod, vào thời điểm ngay trước 13:30. Ngọn lửa bốc cao đến mức có thể nhìn thấy từ cách xa hàng dặm.
2026-06-20 - Thu hồi sách "Chuyện với Thanh: Lời kể mới về ánh sáng" và làm rõ trách nhiệm - Cuốn sách Chuyện với Thanh: Lời kể mới về ánh sáng sau khi được phát hành đã gặp nhiều ý kiến phản ánh về nội dung. Bộ VH-TT-DL đã chỉ đạo Cục Xuất bản, In và Phát hành khẩn trương rà soát,
kiểm tra theo đúng chức năng, thẩm quyền và quy định của pháp luật về xuất bản.
2026-06-12 - 12 người thiệt mạng khi đi hành hương Đức Mẹ, trong đó có linh mục và nữ tu - Xe buýt chở đoàn hành hương Công giáo Ba Lan trên đường đến Medjugorje, địa điểm hành hương kính Đức Mẹ ở miền nam Bosnia, đã gặp nạn tại Croatia: bất ngờ lao khỏi đường,
khiến 12 người thiệt mạng và 32 người bị thương. Trên xe có 44 người, bao gồm cả hai tài xế. Đáng chú ý, trong đoàn hành hương có 3 linh mục và 6 nữ tu.
2026-06-08 - Bắt đối tượng giả nữ sinh, giăng "bẫy tình" chiếm đoạt gần 1,6 tỷ đồng - ngày 28/5/2026, Phòng Cảnh sát hình sự Công an thành phố Đà Nẵng tiếp nhận trình báo của ông Đ.M.C.bị một đối tượng sử dụng mạng xã hội Facebook lừa đảo chiếm đoạt số tiền gần 1,6 tỷ đồng.
đối tượng nghi vấn là Hồng Thiên An, sinh năm 1997, trú xã Đồng Dương, Đà Nẵng. Hồng Thiên An khai nhận: khoảng tháng 8/2018, đã mua một tài khoản FB mang tên “Linh Đan” trên mạng xã hội.
2026-05-31 - Toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Shangri-La 23 - Tối 29.5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23: tôi xin chia sẻ một số định hướng để cùng nhau kiến tạo một châu Á - Thái Bình Dương
hòa bình, ổn định, phát triển, tự cường và có năng lực giảm thiểu rủi ro từ sớm, từ xa.
kiểm tra theo đúng chức năng, thẩm quyền và quy định của pháp luật về xuất bản.
khiến 12 người thiệt mạng và 32 người bị thương. Trên xe có 44 người, bao gồm cả hai tài xế. Đáng chú ý, trong đoàn hành hương có 3 linh mục và 6 nữ tu. 
đối tượng nghi vấn là Hồng Thiên An, sinh năm 1997, trú xã Đồng Dương, Đà Nẵng. Hồng Thiên An khai nhận: khoảng tháng 8/2018, đã mua một tài khoản FB mang tên “Linh Đan” trên mạng xã hội.