Ai đã từng có dịp lên thăm xã Suối Giàng, huyện Văn
Chấn, tỉnh Yên Bái, đều không khỏi ngỡ ngàng trước bạt ngàn những cây chè cổ
thụ. Ngay từ những năm 60, đã có cuộc thống kê có tới gần 40.000 cây chè
Shan cổ thụ có từ 200 tuổi, đến 300 tuổi, còn những cây hàng trăm tuổi trở
xuống thì nhiều không kể xiết. Chè cổ thụ nhiều đến nỗi viện sĩ K. M.
Djemmukhatze thuộc viện sinh hóa A. Ba Cu, Viện hàn lâm khoa học Liên Xô,
khi đến Suối Giàng nghiên cứu vào những năm 60 của thế kỷ 20 này phải thốt
lên: “Tôi đã đi qua 120 nước có chè trên thế giới, nhưng chưa thấy ở đâu có
cây chè lâu năm như ở Suối Giàng, phải chăng đây là Tổ Quốc của cây chè? Chè
ở đây độc đáo, trong bát nước chè xanh có đủ 18 vị đầu đẳng của chè trên thế
giới” (lời ghi trong sổ lưu niệm của xã Suối Giàng). Hương chè thơm thỏang,
vấn vít trong từng ngọn gió, ngưng trên từng lá cây, ngọn cỏ. Vậy mà khi
thưởng thức, người sành trà cứ không khỏi phân vân: Vị chè độc đáo lắm,
tuyệt vời lắm, nhấp một ngụm nhỏ hàng giờ sau dư vị ngọt ngào vẫn không tan
trên đầu lưỡi, nhưng sao hương thơm còn rất khiêm nhường?
Song giờ đây có một người con của Suối Giàng đã thành
công trong việc khơi dậy mùi hương độc đáo tiềm ẩn của chè Shan tuyết Suối
Giàng. Đó là anh Lê Quang Tùng, với loại chè “Năm cực” đã trở thành thương
hiệu và niềm tự hào của chè Shan Suối Giàng.
Anh Tùng đang khảo sát chè
Từ năm 2006 anh Lê Quang Tùng đã mầy mò nghiên cứu để
trả lời một câu hỏi: Tại sao chè Shan tuyết Suối Giàng kém hương? Tại chất
lượng chè, hay do kỹ thuật? Thế rồi anh tự tay đi thu hái những búp chè một
tôm và tự tay sao theo phương pháp thủ công. Nhiều mẻ cứ ngỡ sẽ được thành
phẩm như ý, nhưng rồi khi uống thử lại vô cùng thất vọng, bởi vị thì ngon
lắm, nhưng vẫn thiếu mùi hương như ý. Không ít lần anh nhụt chí, thế rồi
được sự động viên của người vợ, anh khăn gói lên đường sang Côn Minh, Trung
Quốc tìm mọi cách học hỏi bạn cách làm chè, đặc biệt là loại chè Phổ Nhĩ nổi
tiếng.
Anh thực sự thành công từ năm 2008, khi tìm ra bí
quyết khơi dậy mùi hương cho chè Suối Giàng. Cả một sợi dây liên hoàn có
quan hệ mật thiết từ khâu thu hái, đến phương pháp chế biến được tìm ra như
một cái duyên và cái tên “Năm cực” ra đời từ đó. Đó là: “Cực khổ, cực ngon,
cực đẹp, cực sạch và cực đắt”. Mọi người còn nói vui: đó là “chè hai không”,
bởi vì người mua chỉ dành để làm quà chứ không dám để uống dù rất ngon, vì
giá thành cao, còn người được uống lại không phải mua!
Ngay từ sáng sớm, khi núi ngàn còn chìm đắm trong
sương, đó là lúc thu hái chè, mà chỉ hái đúng “một tôm”. Chè Shan mọc rải
rác khắp một vùng núi cao rộng lớn, nên việc thu hái vô cùng gian khổ, lại
còn không được làm chè dập nát. Đây là thời điểm hương vị chè được tích tụ
cao nhất trong mỗi búp chè, bởi khi mặt trời lên, quá trình quang hợp bắt
đầu, chè nhiều vị chát mà kém hương. Chưa bao giờ anh thấm thía lời của một
người bạn Trung Quốc khi nói về thời điểm hái chè như lúc này: “Hái sớm ba
ngày thì chè là báu vật, hái muộn ba ngày chè chỉ còn là thực vật”.
Mất bao
công sức anh mới tìm ra loại than cây sến có đủ nhiệt lượng theo yêu cầu,
bởi duy trì nhiệt độ trong trong từng thời điểm là khâu khó nhất, góp phần
quyết định đến việc chè có dậy hương hay không. Từng mẻ chè được anh sao chế
bằng cả cái tài, cái tâm, cái giác quan nhạy bén của người nhiều năm làm chè
và khát khao cháy bỏng của mình. Khó mà nói hết niềm vui khi tìm ra bí quyết
làm cho chè Suối Giàng dậy hương thật khó mà tả nổi. Từng búp chè trắng
muốt, thơm dịu, thả vào ấm tạo nên những âm thanh vui tai, nâng chén trà
lên, khứu giác đã chạm vào một mùi hương thầm kín, cao sang không lẫn với
bất cứ loại chè ngon nào, dịch vị chợt ứa ra ngọt trên đầu lưỡi. Chiêu từng
ngụm nhỏ, khách thưởng trà không nén được sự trầm trồ thán phục. Dư vị đọng
mãi không tan, tinh thần thư thái lạ lùng. Sau này anh Tùng còn ứng dụng
phương pháp hút chân không để bảo quản chè được nguyên hương theo thời gian.
Bây giờ thì chè năm cực không đủ cung cấp cho khách
sành điệu, bởi một năm dù cố đến đâu anh Tùng cũng chỉ xuất ra được 100kg,
với giá thành một triệu sáu trăm ngàn một kg, chưa phải đã xứng đáng với
công sức và chất lượng tuyệt hảo của chè. Bởi anh không muốn vì cái lợi
trước mắt mà đánh mất đi cái tâm của người công nhân chân chính và thương
hiệu anh phải trải bao tâm sức mới có được. Một truyền mười, chè “Năm cực”
của anh được nhiều du khách nước ngoài mến mộ mua về làm quà, có người cầu
kỳ còn không quản khó nhọc đem cả nước suối nguồn của Suối Giàng về pha để
giữ được nguyên cái hương vị trân quí có một không hai.
Tác giả bên cây chè cổ thụ
Còn người viết bài này, khi được tận mắt chứng kiến anh
Lê Quang Tùng nâng niu, cẩn trọng pha trà “Năm cực” mời trong bầu không khí
trong lành của Suối Giàng, được tận hưởng hương vị chè “Năm cực” giữa quê
hương của loại chè quí, mới thấm hơn lời bình về thú thưởng trà của cổ nhân:
“ Uống chén thứ nhất thấy thân thể mềm mại trở lại, uống chén thứ hai thấy
quá khứ hiện về hết, uống chén thứ ba thấy có thể thông cảm được với các vị
tiền bối, uống chén thứ tư thấy gió thổi lất phất ở hai bên nách, cho nên
không thể uống chén thứ năm được nữa” ( Lê Quí Đôn - Vân đài loại ngữ).
2026-06-20 - Hỏa hoạn bùng phát tại một nhà thờ lịch sử ở Brooklyn, New York - Lửa đã thiêu rụi phần tháp nhọn của nhà thờ – công trình vốn đã tồn tại từ những năm 1850. Gần 200 lính cứu hỏa đã được huy động đến hiện trường. Sở Cứu hỏa Thành phố New York (FDNY) đã nhận
được tin báo về vụ cháy tại Nhà thờ South Bushwick Reformed trên Đại lộ Bushwick, gần phố Himrod, vào thời điểm ngay trước 13:30. Ngọn lửa bốc cao đến mức có thể nhìn thấy từ cách xa hàng dặm.
2026-06-20 - Thu hồi sách "Chuyện với Thanh: Lời kể mới về ánh sáng" và làm rõ trách nhiệm - Cuốn sách Chuyện với Thanh: Lời kể mới về ánh sáng sau khi được phát hành đã gặp nhiều ý kiến phản ánh về nội dung. Bộ VH-TT-DL đã chỉ đạo Cục Xuất bản, In và Phát hành khẩn trương rà soát,
kiểm tra theo đúng chức năng, thẩm quyền và quy định của pháp luật về xuất bản.
2026-06-12 - 12 người thiệt mạng khi đi hành hương Đức Mẹ, trong đó có linh mục và nữ tu - Xe buýt chở đoàn hành hương Công giáo Ba Lan trên đường đến Medjugorje, địa điểm hành hương kính Đức Mẹ ở miền nam Bosnia, đã gặp nạn tại Croatia: bất ngờ lao khỏi đường,
khiến 12 người thiệt mạng và 32 người bị thương. Trên xe có 44 người, bao gồm cả hai tài xế. Đáng chú ý, trong đoàn hành hương có 3 linh mục và 6 nữ tu.
2026-06-08 - Bắt đối tượng giả nữ sinh, giăng "bẫy tình" chiếm đoạt gần 1,6 tỷ đồng - ngày 28/5/2026, Phòng Cảnh sát hình sự Công an thành phố Đà Nẵng tiếp nhận trình báo của ông Đ.M.C.bị một đối tượng sử dụng mạng xã hội Facebook lừa đảo chiếm đoạt số tiền gần 1,6 tỷ đồng.
đối tượng nghi vấn là Hồng Thiên An, sinh năm 1997, trú xã Đồng Dương, Đà Nẵng. Hồng Thiên An khai nhận: khoảng tháng 8/2018, đã mua một tài khoản FB mang tên “Linh Đan” trên mạng xã hội.
2026-05-31 - Toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Shangri-La 23 - Tối 29.5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23: tôi xin chia sẻ một số định hướng để cùng nhau kiến tạo một châu Á - Thái Bình Dương
hòa bình, ổn định, phát triển, tự cường và có năng lực giảm thiểu rủi ro từ sớm, từ xa.
Anh thực sự thành công từ năm 2008, khi tìm ra bí
quyết khơi dậy mùi hương cho chè Suối Giàng. Cả một sợi dây liên hoàn có
quan hệ mật thiết từ khâu thu hái, đến phương pháp chế biến được tìm ra như
một cái duyên và cái tên “Năm cực” ra đời từ đó. Đó là: “Cực khổ, cực ngon,
cực đẹp, cực sạch và cực đắt”. Mọi người còn nói vui: đó là “chè hai không”,
bởi vì người mua chỉ dành để làm quà chứ không dám để uống dù rất ngon, vì
giá thành cao, còn người được uống lại không phải mua! 
kiểm tra theo đúng chức năng, thẩm quyền và quy định của pháp luật về xuất bản.
khiến 12 người thiệt mạng và 32 người bị thương. Trên xe có 44 người, bao gồm cả hai tài xế. Đáng chú ý, trong đoàn hành hương có 3 linh mục và 6 nữ tu. 
đối tượng nghi vấn là Hồng Thiên An, sinh năm 1997, trú xã Đồng Dương, Đà Nẵng. Hồng Thiên An khai nhận: khoảng tháng 8/2018, đã mua một tài khoản FB mang tên “Linh Đan” trên mạng xã hội.