●   Bản rời    

Cảm tưởng nhân bài viết Trần Trọng Kim và “Việt Nam Sử Lược” của học giả An Chi

Subject: Trần Trọng Kim và “V iệt Nam Sử Lược”
From: Tran Quang Dieu
Date: Wed, June 18, 2014 4:05 am

Cho đến thời đại hiện nay, so với các ông như Nguyễn Xuân Thọ, Vũ Ngự Chiêu, Cao Huy Thuần thì Cụ Trần Trọng Kim không thể là người có đủ cơ hội và điều kiện để tiếp cận và khai quật những tài liệu giá trị nằm im trong Thư khố của Bộ Ngoại giao Pháp liên quan đến việc lý do vì sao người Pháp xâm lăng Việt Nam trước đây.

Đã từ lâu, tôi, Trần Quang Diệu, đã từng bác bỏ lý sự cho rằng "người Pháp đã đem văn minh" như thế nào đó "đến cho Việt Nam", với luận cứ - tôi nói rằng: Chỉ có ai điên khùng mới có thể cam tâm đổi lấy một nền "văn minh" nào đó bằng sự mất nước của chính mình, cho dẫu là nền "văn minh" đó nó hấp dẫn ra sao.

Điều đó tương ứng với tác giả An Chi với việc bác bỏ đoạn viết sau đây của học giả Trần Trọng Kim:


“Trong thời đại khó khăn như đời vua Dực Tôn, mà vua quan cứ khư khư giữ lấy thói cũ, không biết theo thời mà mở nước cho người ta vào buôn bán, không biết nhân dịp mà khai hóa dân trí, lại vì sự sùng tín mà đem giết hại người trong nước, và đem làm tội những người đi giảng đạo. Bởi những sự lầm lỗi ấy, cho nên nước Pháp mới dùng binh lực để báo thù cho những người bị giết hại”
(Xin theo chính tả hiện hành cho tiện - Sđd, tr.487) (*).

Cái câu “Bởi những sự lầm lỗi ấy, cho nên nước Pháp mới dùng binh lực để báo thù cho những người bị giết hại” của Trần Trọng Kim là một câu “xanh rờn” mà bất cứ người Việt Nam nào thông thạo tiếng mẹ đẻ và có tinh thần dân tộc cũng có thể nghĩ là do một “ông Tây mũi lõ” viết ra để bào chữa cho âm mưu của giặc Pháp nhằm cướp nước Đại Nam chứ không phải do một anh an-na-mít mũi tẹt viết ra trong quyển sách có nhan đề là Việt Nam sử lược. Anh mũi tẹt này lẽ ra phải biết rằng, dù dân tình của nó ra sao, dù vua quan của nó thế nào thì Đại Nam vẫn là một quốc gia có chủ quyền.
Bọn Tây mũi lõ nếu không muốn bị giết hại thì đừng có xâm phạm lãnh thổ của người ta mà làm chuyện bất hợp pháp. Chúng phải biết rằng - và Trần Trọng Kim càng biết rõ hơn chúng! - Đại Nam là một nước theo tam giáo từ lâu đời nên đối với thứ đạo mà mấy ông Tây râu xồm đem vào thì người ta dễ xem là tà đạo nên kỳ thị là chuyện dễ hiểu. Chẳng phải chính Công giáo cũng từng kỳ thị việc thờ cúng ông bà của lương dân Việt Nam và từng bắt ép người lấy vợ hoặc chồng Công giáo cũng phải theo đạo của họ hay sao? Chẳng phải cố đạo Alexandre de Rhodes từng phỉ báng Đức Thích Ca là “thằng hay dối” trong Phép giảng tám ngày đó sao?
Vậy thì trong cái thế “đối đầu tôn giáo” đó, chủ trương cấm đạo của nhà Nguyễn là một việc làm mà hậu thế phải thông cảm vì thực ra đằng sau việc truyền đạo còn là chuyện gì nữa thì có lẽ các vua Minh Mạng, Thiệu Trị và Tự Đức đã tiên cảm đúng hơn là Trần Trọng Kim, mặc dù tác giả này có điều kiện để biết rõ ràng và dễ dàng hơn."

_ _ _ _ _ _
(*) trang sách có thể khác, tùy theo nhà xuất bản và năm xuất bản. Nếu không có bản của NXB Tân Việt - Hà Nội, in và phát hành tại Sài Gòn, 1949, chỉ cần tìm theo tựa chương “Nước Pháp lấy đất Nam Kỳ” hoặc “Công việc của Bảo hộ” để tìm những câu tương ứng.

Xem bài theo đường dẫn dưới đây:
_____________

Trần Trọng Kim và “Việt Nam Sử Lược”


An Chi/ Petrotimes


https://sachhiem.net/LICHSU/AnChi.php




Đó đây


2026-09-02 - Không khí đón Tết độc lập 2/9 trên khắp cả nước -

2026-09-01 - Sự kiện Tổ chức tết độc lập 2/9 2026 tại Than Uyên -

2026-09-01 - Ta Đã Thấy Gì Trong Đêm Nay? - Hát tiếng Pháp - Trong không khí vui mừng đón Tết Độc Lập, nghe bài này hát vang giữa trời nước Pháp, lòng quặn lên cơn u buồn từ trăm năm của thời tăm tối triền miên trong chiến tranh đã mới vừa qua như mới đây!

2026-08-27 - Video Này Là Những Gì Nỗi Lòng Tha Thiết Mong Các Bác Bên Có Trách Nhiệm Bảo Tồn Duy Trì Truyền Thống Văn Hoá, Văn Hiến - và lòng yêu nước nghe được, hiểu được, thấm nhuần tư tưởng uống nước nhớ nguồn biết ơn công lao hi sinh của các AHLS nghe được

2026-08-16 - VIỆT NAM CÓ AN TOÀN KHÔNG? Và đến mức nào? - - Chia sẻ từ du khách đã đi qua nhiều nước ở Châu Á.

2026-07-30 - Chuyện khôi hài - Ông TCQ nhận bảng vinh danh Nhân Tài Đất Việt - từ Viện KHNCNTNLđã giải thể 3 năm trước.

2026-07-29 - Ổi Xanh: 291. Vài lời gửi đến chủ trang Banker thích code - Fan ruột của ngài TT Thích Chân Quang -

2026-07-25 - Tin Cong Giao 24H: Video Linh mục Antôn Đặng Hữu Nam rời khỏi phòng triệu tập - tâm sự với giáo dân đang có mặt tại TGM GP Vinh (Tình hình vụ án xét xử. https://fb.watch/IAcpuzvX49/

2026-07-25 - Trực tiếp Cập Nhật Thông tin phiên tòa hình sự ngoại tư pháp xét xử linh mục Antôn Đặng Hữu Nam -

2026-07-25 - AI ĐÃ CHỈ ĐẠO MIỆNG GỠ BỎ CHƯƠNG TRÌNH VTV - Đối diện - 21:37 28/08/2019 Những thủ đoạn gây bất ổn xã hội



▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 >>>




Thư, ý kiến ngắn

 ● 2026-09-02 - Đây là Ý Chúa, nhưng chiên sẽ không tạ ơn đâu! - Quang Hiển -

● 2026-08-18 - Giáo phận Công giáo Vermont, Hoa Kỳ đang trong thủ tục phá sản để giải quyết 67 vụ kiện lạm dụng tình dục - Lê Thị Kim Hoa -

● 2026-08-16 - Lễ chung thất Sa Di Bồ Tát giới Bùi Hồng Quang - Man Minh Nguyen -

● 2026-08-14 - Khởi công đóng mới, tàu hộ vệ chống ngầm đa năng, lớn nhất của Hải quân Nhân dân Việt Nam - TT Nguyễn Thanh Tuấn -

● 2026-08-12 - Chân Quang Và 10 Danh Hiệu Đệ Nhất Thế Gian - Hàn Tuấn Phong -

● 2026-08-12 - "Vua Càn Long là ông vua rất tốt!" - Thích Chân Wang nhận Giặc làm Cha! - Kênh Na Balo -

● 2026-08-12 - Vãi lái với CTN của Thích Chân Quang? - Hoàng John - Đạo & Đời -

● 2026-08-12 - Chúng Phó Đạo Tràng Đại Dũng Vạch Mặt Sư Phụ Thích Chân Quang - Kênh Trần Ly Official -

● 2026-08-10 - Có Vong nhập Ma nhập... không? - Lý Thái Xuân -

● 2026-08-01 - Cha mẹ cần bảo vệ con mình trước những tư duy cực đoan, độc địa của hội nhóm này. - Nguyen Thu Hien -

● 2026-08-01 - Vấn chưa tìm được xác Sơ Maria Nguyễn Thị Bích Hằng sau khi bị lũ cuốn trôi 1 năm 10 tháng 20 ngày - Tin Công Giáo 24h -

● 2026-07-31 - Một Dân Biểu tiểu bang Tennessee mong muốn cấm Hồi giáo, Phật giáo và Ấn Độ giáo - Việt Báo Daily News -

● 2026-07-30 - Chuyện lạ chỉ có ở Thiền Tôn Phật Quang - "Nhân Tài Đất Việt" - "Quốc Trung Hiền Sĩ!" - Nguyen Thu Hien -

● 2026-07-29 - LM Đặng Hữu Nam xuyên tạc việc quy tập, tìm kiếm hài cốt liệt sỹ rằng nhà nước dùng xương chó, xương bò, - Huỳnh Thiện Nghĩa -

● 2026-07-29 - Lá Thư Gửi Về Từ Lòng Đất - Huỳnh Thiện Nghĩa -

● 2026-07-29 - Những hoạt động của Ủy Ban Đoàn Kết CG rất đáng ghi nhận. - Lý Thái Xuân -

● 2026-07-29 - Diễn văn tưởng niệm Anh hùng Liệt sĩ tại Thành cổ Quảng trị - Tuong Phamdinh -

● 2026-07-25 - Chiều ngày 24/7, hàng trăm tín hữu đã quy tụ bên ngoài Tòa Giám mục Giáo phận Vinh - Tin Mừng Cho Người Nghèo -

● 2026-07-13 - Thiên Chúa giáo thường than vãn là tôn giáo mình BỊ XÚC PHẠM, nhưng sự thật rất KHÁC - Ngọc Minh Hp -

● 2026-07-13 - Quảng cáo cho “Cha Diệp” - Lý Thái Xuân -


▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 >>>