Tư Duy Sâu Và Xa Hơn Về Hệ Luỵ Của "Nỗi Buồn Chiến Tranh"

Nguyên Hà- Đại tá, PGS,TS Triết học

http://sachhiem.net/LICHSU/FB/FBNguyenHa.php

07-Jan-2026

Lời đầu:

Rất mừng là Trung ương đã vào cuộc chỉ đạo xử lý vụ cuốn sách "Nỗi buồn chiến tranh". Và được biết tác giả cũng đã gửi "đơn xin rút tác phẩm khỏi giải thưởng". Song vấn đề hệ lụy mà nó để lại rất nhức nhối... Mong đông đảo anh chị em ủng hộ bài viết của Nguyên Hà, góp tiếng nói nhỏ nhẹ về việc xử lý hậu quả nhé!

Bài rút gọn từ bài gửi báo chính thống.</i> *Nguyên Hà-Đại tá, PGS,TS Triết học* (hội viên - Hội NV Hà Nội)

--- o0o ---

Cuộc tranh luận về cuốn sách "Nỗi buồn chiến tranh" (NBCT), có lẽ đã ngã ngũ. Với những luận cứ và luận chứng thuyết phục của cả chính trị gia; văn nghệ sĩ; nhà báo; nhà khoa học, giáo dục; đông đảo cựu chiến binh, các tầng lớp yêu nước chân chính, có ý thức bảo vệ sự thật lịch sử... đã chứng minh NBCT, thực chất chỉ là một "rác phẩm". Vấn đề còn lại là cần có tư duy sâu và xa hơn về hệ lụy mà "rác phẩm" gây ra, liên quan đến các cá nhân, tổ chức có trách nhiệm. Trên cơ sở đó, hoạch định chủ trương, giải pháp sát đúng, đem lại hiệu quả xử lý hệ lụy tốt nhất.

* * *

Tư duy sâu và xa hơn về hệ lụy NBCT gây ra chính là vấn đề XÃ HỘI HOÁ "rác phẩm" từ chủ đích của các cá nhân, tổ chức liên quan, trên hai phương diện:

Thứ nhất, là việc cho tái xuất bản NBCT (sau khi bị cấm lưu hành); lựa chọn "rác phẩm", đưa lên đầu bảng 50 tác phẩm tiêu biểu thời kỳ sau 50 năm đất nước thống nhất; đề cử, xét tặng giải thưởng cấp Nhà nước, năm 2025 cho NBCT.

Có thể nhận định, đây là việc làm xã hội hóa có tính toán, có lộ trình, bước đi nhằm: Một mặt, từng bước làm "bay màu" văn học nghệ thuật cách mạng thời kỳ Kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Mặt khác, cùng với đó là từng bước hướng lái văn học nghệ thuật cách mạng dần xa rời chức năng cơ bản là NHẬN THỨC - GIÁO DỤC - THẨM MỸ, hướng tới mục tiêu xây dựng con người mới, phản ánh chân thực đời sống xã hội; bồi dưỡng tư tưởng, đạo đức, lối sống và khẳng định giá trị nhân văn, phục vụ sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc XHCN, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; bảo vệ, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, như Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị đã nhấn mạnh.

Tư duy sâu và xa phương diện trên, giúp chúng ta hiểu sâu sắc vấn đề NBCT đã bị triệt lợi dụng làm quân bài, công cụ thực hiện chuyển hóa nền văn học nghệ thuật cách mạng - một mũi tiến công nguy hiểm của "cách mạng màu" đối với Việt Nam.

Thứ hai, việc lựa chọn NBCT, trích đoạn (lách khéo, bỏ những tình tiết nhạy cảm) đưa vào Giáo khoa Ngữ văn phổ thông lớp 12 (tập 1) và giới thiệu tác giả - tác phẩm ở Giáo khoa Ngữ văn lớp 9, trong Bộ sách giáo khoa của Kết nối Tri Thức với cuộc sống. Bộ sách này hiện đã độc tôn là bộ giáo khoa dùng chung trên phạm vi toàn quốc, theo Quyết định của Bộ Giáo dục & Đào tạo, tháng 12/2025.

Việc làm trên không chỉ đơn thuần làm lệch chuẩn nhận thức thẩm mỹ, đạo đức, nguyền rủa cha ông "nồi da xáo thịt"... đối với học sinh, mà sâu sa hơn là dần làm chệch hướng lẽ sống, xa rời mục tiêu lý tưởng cách mạng của ông cha. Việc làm chủ đích đó đã "cấy" vào tâm thức các thế hệ trẻ nối tiếp, coi tất cả chiến tranh đều vô nghĩa, trái lương tri, đạo lý... cần phải lên án, tránh xa.

Nên nhớ rằng, tính quy luật của chiến tranh và quân đội đã được lịch sử chứng minh: Chừng nào xã hội còn có sự phân chia giai cấp thì chừng đó chiến tranh còn tồn tại, như một tất yếu. Chiến tranh có chính nghĩa và phi nghĩa. Tính chất chính nghĩa, phi nghĩa được xác định bởi hành vi tự vệ hay xâm lược, soi chiếu theo chuẩn công lý, luật pháp quốc tế.

Lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta đã luôn phải tiến hành các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm để giành, giữ nền độc lập. Hiện nay và trong tương lai, nền độc lập, tự do, thống nhất dân tộc của Việt Nam luôn phải đối mặt với nguy cơ và hành động xâm lược. Vì thế, đi đôi với xây dựng phát triển đất nước, chúng ta phải chủ động bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, luôn coi đó là nhiệm vụ chiến lược trọng yếu, thường xuyên.

Từ đó đặt ra, nếu các thế hệ trẻ Việt Nam bị "cấy" vào tâm thức quan niệm chiến tranh như gieo rắc của NBCT, thì khi đất nước bị xâm lăng, chúng sẽ làm gì: Trốn tránh! Đảo ngũ! Phản chiến! Buông súng đầu hàng giặc, bán rẻ Tổ quốc...

* * *

Đó là vấn đề cần tư duy sâu và xa hơn về hệ lụy của "rác phẩm" NBCT gây nên. Việc giải quyết hệ lụy này như thế nào là trách nhiệm của toàn xã hội, trước hết và chủ yếu là của các cơ quan quản lý văn hóa, tư tưởng, giáo dục, bảo vệ an ninh của hệ thống chính trị./.

(Ảnh: Nguyên Hà cùng đoàn gồm cán bộ QĐ, CA, Bộ GD, các viện khoa học... đến làm việc với Ban Tuyên giáo TƯ về việc đình chỉ phát hành, thu hồi cuốn: "Gạc Ma - vòng tròn bất tử").

*Nguyên Hà - Đại tá, PGS,TS Triết học* (hội viên - Hội NV Hà Nội)

 

------- COMMENTS -------

Xuân Vi

Bằng Chứng Đanh Thép Tố Cáo Hoàng Ấu Phương Và Bè Lũ NBCT Vi Phạm Pháp Luật?

Chính miệng H.A.P. nói "Tôi viết về thời mình, về chiến tranh. Nó không có mục đích về văn học,". Vậy đó là sự thật, là lịch sử! Thế là tự H.A.P. thú tội vu khống, bịa đặt, bôi nhọ quân đội nhân dân Việt Nam, dân tộc Việt. Vi phạm điều 331 Luật Hình sự 2015. Không thế chối cãi phải không hả những cáo sư, tiện sĩ, cà văn, cà báo đã bênh vực cho NBCT và Hoàng Ấu Phương ? Các người cứng họng rồi à? ?

Minh Huỳnh ->Xuân Vi

có người đưa ra bằng chứng BN đạo văn

Phuoc Luong ->Xuân Vi

một con tốt một thợ dịch từ bản tiếng Anh ra

Xuân Vi

Dung Nguyen

Dân chửi quá nên làm cho có thôi t.. đéo tin

Luong Chi Thanh

Vụ này phải hình sự hoá, đối với cả tác giả và những kẻ liên quan với xét duyệt đưa vào sách giáo khoa, đưa vào và duyệt trao giải thưởng. Sau đó nên có những kết luận vạch trần âm mưu phục vụ CMM, chống phá chế độ ta, vì có sự chênh rõ rệt giữa bản tiếng Việt và tiếng nước ngoài.

Chí Linh

❤️🌺 Những người phản đối nội dung cuốn sách NBCT của nhà văn BN thì đã rõ về các vấn đề phản động, nguy hại về hệ lụy của nó, tác hại gì cho văn học giáo dục học, tư tưởng văn hóa Vv..và vv..! Cái vấn đề giải quyết thế nào . Theo ý tôi :

-- Phần tác giả , không quan trọng về tác phẩm nữa

-- Cần phải pháp luật

-- Truy cứu trách nhiệm Hội Nhà văn VN (Đứng đầu ông Chủ tịch hội , (Nguyễn Quang Thiều...)

-- Bộ Văn hóa TT TT& DL (về việc ra Quyêt định trao giải )

-- Bộ Giáo dục (Ban soạn thảo SGK đưa NBCT để giảng dậy)

-- Nhà xuất bản ( Người kiểm duyệt , ai ký GP /xb ? Lý do gì ? Mục đíc xb )

-- Thanh tra nhà nước , Bộ CA , UBKT TW ĐẢNG Phải vào cuộc lphanh phui LỢI ÍCH NHÓM , nếu có

🌹 Kết luận, thông báo lên các phương tiện Thông tin chính thống.

😡 Riêng tác giả NBCT Bảo Ninh (Hoàng Ấu Phương) phải truy tố phản động phát ngôn xuyên tạc "Cuộc kháng chiến chống Mỹ là cuộc CHIẾN TRANH NỘI CHIẾN "

❤️ Hoan nghênh bài viết , và Đồng tình quan điểm tác giả Nguyễn Hà vê bài viết này !

Khoa Phạm Văn

Việc xin rút khỏi tác phẩm NBCT được vinh danh chả qua là bài chạy tội của Bộ Văn hóa và đám hội nhà văn thôi, Đã có quyết định vinh danh trao giải thì phải có quyết định thu hồi. Mà quyết định thì phải ghi lí do, trách nhiệm của các bên thực hiện quyết định

Khôn lỏi như các ông thì dân chúng tôi đi guốc trong bụng (nuốt xong từ mấy tháng nay rồi thì còn gì nữa mà nôn)

Hoàng Nghị ->Khoa Phạm Văn

đúng vậy, bọn nó tính cho tác giả NBCT rút để rửa mặt cho những kẻ quyết định trao giải nhằm trốn tội thôi. Nếu không rút để bị loại như lần trước thì bọn quyết định trao giải thành mặt mo. Tuy nhiên vẫn phải có quyết định loại bỏ tác phẩm này, và bọn ra quyết định trao giải phải có quyết định thu hồi chứ không thể xin rút là xong.

Thi Nga Nguyen -> Khoa Phạm Văn

chuẩn! Rút cái giải thưởng chỉ là chiêu để vô số người đứng sau được êm xuôi ko ai nói đến nữa. Nhưng làm sao có chuyện cứ thích ai, thích tác phẩm nào là trao, rồi khi bị lên án lại rút. Dễ ăn thế , khôn thế, quê tôi đầy, kkk,

Phong Mòn -> Khoa Phạm Văn

Chuẩn. Việc thằng BN có đơn xin rút chỉ là chiêu bài chạy trước khi mưa của Bộ VHTT, Bộ GD, Hội Nhà Văn nhà veo... hòng trốn truy cứu thôi. Xin CQCN vào cuộc thanh tra làm rõ. Ai đã khai quật rác phẩm? Kẻ nào đứng sau vụ đề xuất vinh danh, kiên quyết đấu tranh đưa vào nd sgk.

Thang Vuong Dinh Thang ->Khoa Phạm Văn

cần phải sử lý nặng bọn thẩm duyệt tác phẩm đó.

Trần Ngọc

Tôi đồng tình với quan điểm của GS Nguyên Hà phân tích trong bài viết này. Với tôi đây là thông tin rất chính xác khách quan trong phê phán Rác phẩm NBCT của Bảo Ninh kẻ nhân danh Nhà văn đã từng là người lính chiến, nhưng lại xuyên tạc ý nghĩa của cuộc Kháng chiến chống Mỹ cứu nước của quân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng. Việc loại bỏ NBCT trong giải thưởng và SGK phổ thông là cần thiết nhưng làm rõ Trách nhiệm của các cơ quan chủ quản Nhà nước Việt Nam có biểu hiện suy thoái tư tưởng phải đặt lên hàng đầu. Cảm ơn GS, TS Nguyên Hà.

Thien Trinh

Bảo Ninh rút hay không rút tác phẩm này khỏi giải thì vẫn phải sử lý nghiêm những người đã chọn trao giải và tôn vinh nó !

Hong Nguyen ->Thien Trinh

và những kẻ đã đưa vào giáo trình học của các con nữa

Lã Chỉnh -> Thien Trinh

Phó thủ tướng trao vinh danh cho tác phẩm cũng phải xử lý, không có vùng cấm!

Đinh Văn Lĩnh

Trên cả tuyệt vời chuẩn luôn Ạ . Cần xử lý nghiêm với những người tay đã nhúng hàm . Bôi đen hình ảnh anh bộ đội CỤ HỒ . Đã reo rắc " cấy nảo " cho thế hệ trẻ hay còn gọi cách mạng màu . Ngày mới chúc thủ trưởng mạnh khỏe bình an hạnh phúc .

Mai Anh Lê

Về sách giáo khoa:

Kính đề nghị TƯ và Ban Tuyên Giáo cho rà soát kỹ và tinh tường từng câu từng chữ, từ nội dung, cách bố cục, cách hành văn, dùng từ… để phát hiện những nội dung gây hiểu sai về lịch sử, về đất nước và dân tộc, nhằm “tẩy não”, “nhồi sọ” con cháu chúng ta, được cài cắm rất gian xảo và tinh vi trong nội dung chương trình dạy học bậc học phổ thông.

Thí dụ: phần “xây dựng và bảo vệ đất nước” mở đầu bằng 1 câu “Sau khi đánh bại triều Tây Sơn, NA lập ra triều Nguyễn…”, sau đó là công lao của GL và nhà Nguyễn. Cố tình nhắc đến Tây Sơn, và nhắc một cách mơ hồ, không cho con trẻ biết Tây Sơn là ai, trong khi kể công trạng (liệu có thật không) cho Nguyễn Ánh và nhà Nguyễn (lờ đi tội lỗi) để con trẻ (lần đầu tiên tiếp cận lịch sử) thấy đó là ông vua tốt. Vậy ô vua tốt này đánh bại Tây Sơn thì Tây Sơn chắc chắn là cái gì đó không thể tốt đẹp được.

Có đọc kỹ như vậy ta mới phát hiện ra nhóm sử tặc vô cùng gian xảo, tinh vi.

Đồng thời cũng cần loại bỏ những nội dung, đoạn trích, tác phẩm nghèo giá trị “chân, thiện, mỹ”, thiếu tính giáo dục, không đạt tiêu chí giáo dục “phẩm chất và năng lực”, đi ngược lại “tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh”.

 

Nguồn: FB Nguyên Hà, ngày 07 Jan 2026

Trang Lịch Sử