●   Bản rời    

Tôn giáo và mệnh đề toán học có điểm giống nhau ? - Khi Lý Trí bị hoán đổi ra Tình Cảm

Subject: Về_Bác_học_NGUYỄN_XUÂN_VINH
From: Huy Thai
Date: Fri, October 26, 2018 9:01 pm

Kính thưa quý vị,

Trong bài “Bác học Nguyễn Xuân Vinh” có ghi:

“Trả lời phỏng vấn của Cha Giám đốc Vietcatholic, ông (Nguyễn Xuân Vinh) nói rằng tôn giáo và mệnh đề toán học có điểm giống nhau: chấp nhận mà không cần chứng minh, giải thích.”

Dưới đây là một vài tìm hiểu của tôi về vấn đề này.

I. Tìm hiểu những từ thông dụng.



Trong các từ điển Hán Việt có giải thích:

- mệnh 命: Sai khiến, ra lệnh.

- định 定: Yên ổn, không bị lay động.

- đề 題: Câu nói ngắn gọn .

- lý 理: Câu nói có thứ tự, mạch lạc như một quy tắc.

- luật 律: Câu nói mang tính phép tắc, quy tắc.

Theo đó:

1) mệnh đề (命題; E: clause): Đó là câu nói ngắn gọn biểu đạt một phán đoán (luận lí học).

2) định đề (定題; E: postulate) # tiên đề (先题; E: axiom): Đó là câu nói ngắn gọn đầu tiên, biểu đạt một một quy tắc xuất phát từ con người, nhằm đề xuất ra những điều kiện cần thiết để xây dựng một một lý thuyết nào đó. Sự đề xuất này được coi như đúng và không cần chứng minh.

Từ định đề trước đây và tiên đề ngày nay thường được dùng trong toán hoc hay vật lý lý thuyết.

3) định luật (定律; E: law): Đó là câu nói ngắn gọn đầu tiên biểu đạt một quy tắc xuất phát từ kinh nghiệm thực tế nơi thế giới tự nhiên.

Từ định luật trước đây và ngày nay thường được dùng trong vật lý thực nghiệm

4) định lý (定理; E: theorem): Đó là câu nói ngắn gọn thường được dùng diễn đạt qui tắc sau khi đã chứng minh bằng một chuỗi lập luận.

Từ định lý trước đây và ngày nay thường được dùng trong toán học.

II. So sánh tìm hiểu giữa Khoa học và Tôn giáo.



Có thể nói rằng có nhiều khác biệt giữa Khoa học và Tôn giáo như 2 điểm chính dưới đây:

1) Trong khi Khoa học thuộc phạm trù lý trí biểu hiện bằng thực tế luân biện để tránh sai lầm, thì tôn giáo lại thuộc phạm trù tình cảm biểu hiện bằng đức tin vâng phục. Lịch sử các tôn giáo hữu thần đã cho thấy biết bao mê tín và lỗi lầm đã xảy ra vì thiếu nhận thức đúng đắn. Ví như gần đây cố Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã công khai xin lỗi:

- List of apologies made by Pope John Paul II - Wikipedia
- Danh sách các lời xin lỗi của Giáo hoàng Gioan Phaolô II – Wikipedia ...

2) Trong khi Khoa học thể hiện Chân lý khách quan (ở Khoa học thực nghiệm) hay Chân lý chủ quan tương đối (Khoa học lý thuyết như Toán hay Vật lý lý thuyết), thì Tôn giáo lại áp đặt bằng thứ Chân lý chủ quan tuyệt đối.

- Chân lý chủ quan tương đối: Một tiên đề dù được xem như đúng và không cần chứng minh thì cũng chỉ có tính cách tương đối và tạm thời, bởi khoa học không có cái ngã tuyệt đối. Khoa học càng tiến bộ thì cái tiên đề cũ ngày càng co cụm lại trước các tiên đề mới. Ví như tiên đề hình học Euclid ngày xưa, ngày càng khiêm tốn hơn sau khi các tiên đề về hình học Phi Euclid ra đời.

- Chân lý chủ quan tuyệt đối: Trái với các tiên đề ở Khoa học, tiên đề trong Tôn giáo được áp đặt lên phần lớn những người có tâm lý yếu đuối, lười suy tư hay lòng còn nhiều ham muốn: “Tham sống sợ chết, Tham sướng sợ khổ”.

Một điểm trái với Khoa học vô cùng quan trọng khác, đó là tiên đề trong Tôn giáo bị ràng buộc tuyệt đối. Tôn giáo tuyệt đối chấp vào cái ngã “Thượng đế” hay “Đại Ngã”, bằng không thì Tôn giáo sẽ tự sụp đổ.

Xem thêm:

Hình học Euclid – Wikipedia tiếng Việt

Hình học phi Euclid – Wikipedia tiếng Việt

Như vậy, qua phân tích trên, chúng ta thấy rằng không thể đánh đồng mệnh đề toán học (tức định đề toán học hay tiên đề toán học) với tín điều tôn giáo. Nói cách khác, Chân lý chủ quan tương đối của Khoa học khác hẳn với Chân lý chủ quan tuyệt đối của Tôn giáo vậy,

HT
____________________

Vào 00:20:55 GMT-7, Thứ Tư, 24 tháng 10, 2018, Thai Hoang đã viết:
Sent: Tuesday, October 23, 2018, 1:40:20 PM PDT
Subject: [PSXH] Bác học NGUYỄN XUÂN VINH

BÁC HỌC NGUYỄN XUÂN VINH
Tư lịnh không quân nước Việt mình
Anh hùng đại tá Nguyễn Xuân Vinh
Vang danh thế giới không gian học
Nổi tiếng năm châu vũ trụ hình
Đức độ cao ngời đời kính nễ
Tài năng xuất chúng đạo quang minh
Người người ngưỡng mộ và khâm phục
Một bậc thiên tài vượt trọng khinh !
M.Đ
....
Ông đã theo học Giáo lý và lãnh Bí tích Thánh Tẩy gia nhập Giáo Hội Công giáo cách đây hai năm, vào ngày 19/10/2016.
Trả lời phỏng vấn của Cha Giám đốc Vietcatholic, ông nói rằng tôn giáo và mệnh đề toán học có điểm giống nhau: chấp nhận mà không cần chứng minh, giải thích..

https://www.facebook.com/bachlienhuong.nguyen/posts/1637556476348356

__________________________
Chú thích của SH: Xin đọc bài cùng tác giả Huy Thái:
"Đạo Phật tránh 2 cực đoan của Tình cảm và Lý trí" (https://sachhiem.net/index.php?content=showemail&id=2729)




Đó đây


2026-01-15 - Thời sự thế giới 15/1: Nga - Mỹ đã chốt, Ukraine ngỡ ngàng; Ông Zelensky ban bố tình trạng khẩn cấp -

2026-01-15 - Tổng thống Mỹ ca ngợi lãnh đạo lâm thời Venezuela "tuyệt vời" - "Chúng tôi vừa có cuộc nói chuyện rất tốt, bà ấy là người tuyệt vời", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với phóng viên tại Nhà Trắng ngày 14/1 khi thông báo về cuộc điện đàm với Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez. Đây dường như là lần đầu tiên lãnh đạo Mỹ và Venezuela đối thoại trực tiếp sau vụ Washington tiến hành chiến dịch tập kích,

2026-01-14 - Ông Vương Tấn Việt, trụ trì chùa Phật Quang kiện đòi hơn 71.000 m2 đất - (NLĐO)- Ký vào biên bản bàn giao đất cho các tăng ni chùa Phật Quang nhưng sau đó cho rằng bị ép buộc nên ông Vương Tấn Việt đã khởi kiện ra tòa để đòi lại! (Chùa Phật Quang do ông Thích Chân Quang làm trụ trì có 35 công trình xây dựng không phép) Theo trình bày của nguyên đơn, việc ký kết này diễn ra trong bối cảnh bị ép buộc; đồng thời các bị đơn đã lấy đi 4 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) đứng tên ông Việt....

2026-01-13 - Đức Trinh Nữ Maria KHÔNG phải là Đấng Đồng Cứu Chuộc! Giáo hoàng Leo và Tòa thánh Vatican vừa vạch ra một ranh giới r -

2026-01-11 - TPHCM: Tranh chấp tài sản chung, "bỏ quên" vai trò cộng đồng! - TP Hồ Chí Minh vừa xét xử phúc thẩm vụ “tranh chấp đòi lại tài sản là quyền sử dụng đất” giữa ông Vương Tấn Việt và một số bị đơn tại xã Châu Pha, TP HCM, đã khép lại bằng phán quyết buộc giao trả 71.763m² đất cho nguyên đơn. Một trong những điểm gây tranh cãi gay gắt nhất trong vụ án tranh chấp gần 72.000m² là: mảnh đất đó thực sự là tài sản cá nhân hay tài sản hình thành từ sinh hoạt tôn giáo, công sức cộng đồng? Văn bản số 290/TB.CAT(PV24) ngày 08/11/2010 của Công an tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ) từng xác định: “Số tài sản mà nhóm tu sĩ mang đi là tài sản chung của chùa do bá tánh đóng góp… các tu sĩ đều là thành viên của chùa…”

2026-01-09 - Đưa tác phẩm "Nỗi Buồn Chiến Tranh" ra khỏi danh sách bình chọn 50 tác phẩm văn học, - Ngày 07/01/2026, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhận được Thư của nhà văn Bảo Ninh. Bộ đã giao cho các đơn vị chức năng của Bộ gặp gỡ, trao đổi, lắng nghe ý kiến của nhà văn Bảo Ninh

2026-01-07 - Nội dung bạn đang xem đến từ website gdptangiang.vn - Thật bất ngờ, người này nói Phật giáo Việt Nam (PGVN) có năm ưu điểm căn bản mà đạo Thiên Chúa ở Việt Nam không có được. 1 Ưu điểm thứ nhất: độc lập, thuần túy, tự lập, ngay thẳng 2 Ưu điểm thứ hai: tu sĩ PGVN sống đạo đức 3 Ưu điểm thứ ba: PGVN không bị thế lực bên ngoài chi phối 4 Ưu điểm thứ tư: PGVN không cấu kết với ngoại bang để làm tổn hại đất nước và nhân dân mình 5 Ưu điểm thứ năm: PGVN không có chủ trương "đặt thần quyền lên trên thế quyền".

2026-01-07 - THÍCH CHÂN QUANG - TỪ VINH QUANG ĐẾN SỤP ĐỔ - TỨ ĐẠI MA TĂNG -

2026-01-06 - THÍCH CHÂN QUANG - TỪ VINH QUANG ĐẾN SỤP ĐỔ - TỨ ĐẠI MA TĂNG -

2026-01-06 - Chỉ có các "cá nhân" thuộc Thiên Chúa Giáo La mã ủng hộ việc Mỹ làm ở Venezuela! -



▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 >>>




Thư, ý kiến ngắn
● 2026-01-12 - Tranh luận với tín đồ Thiên Chúa giáo về nguồn gốc loài người - Hiền Trần -

● 2026-01-12 - Đoàn nhà sư Phật giáo đi bộ vì hòa bình - Một nhóm tín đồ Tin Lành Hội Thánh Baptist cầm loa, hét lớn chỉ tr - Hien Tran -

● 2026-01-12 - Kinh Matthew Che Đậy Sự Lăng Loàn Của Mary? - Hiền Trần -

● 2026-01-11 - TPHCM: Bản án phúc thẩm "bỏ quên" vai trò cộng đồng trong vụ tranh chấp tài sản chung, - Nhóm PV -

● 2026-01-10 - Khám phá: Một phần văn hóa truyền thống Việt Nam tại Hoa Kỳ. - Lê Hoàng -

● 2026-01-10 - Năm nay, Việt Nam xếp thứ 4 trên bản đồ thể thao trí tuệ thế giới. - Lê Mạnh Đông -

● 2026-01-09 - Điều mâu thuẫn trong quan niệm "giáo dục khai phóng" - Lý Thái Xuân -

● 2026-01-08 - CHÁU DỎM - Trùm xã hội ...vàng khè. - Nguyễn Minh Chí -

● 2026-01-07 - Linh mục không chịu "đạo ai nấy giữ" đâu nhé - "Gương sáng" của TCG là gì??? - Chien Dang -

● 2026-01-07 - Bộ Giáo Dục Và Đào Tạo Có Dấu Hiệu Vi Phạm Pháp Luật - Nhân Dân Cần Một Lời Xin Lỗi - Nguyễn Trọng Nghĩa is in Cao Lãnh, Vietnam -

● 2026-01-07 - IRELAND- Khám phá gần 800 hài cốt trong bể phốt tại nhà hộ sinh do nhà thờ quản lý - Hữu Long Nam -

● 2026-01-05 - Tại Sao Tôi TỪ BỎ Cơ Đốc Giáo? Hành Trình Rời Bỏ Đức Tin Sau 10 Năm - kênh Thế Giới Cổ Đại -

● 2026-01-05 - Sách Giáo Khoa - Bộ Giáo Dục - và Cộng Đồng - SH sưu tập -

● 2026-01-03 - Tiểu Sử của LM Phêrô Nguyễn Văn Tường - Người từng bị Giáo hội Dứt Phép Thông Công - Đức Mẹ La Vang - Our Lady of Lavang -

● 2025-12-27 - Công an xã Thạch Xuân (Hà Tĩnh) đảm bảo An ninh Trật tự đêm Giáng sinh - Công an xã Thạch Xuân, tỉnh Hà Tĩnh -

● 2025-12-27 - Ngỡ ngàng đến nhà thờ Việt Nam ở Kansas, Mỹ đêm NOEL. - FB Phạm Gia Hào Bội Hào -

● 2025-12-25 - Ngôn ngữ của Giáo hội La mã đúng là ... La ... Mã!! - Lê Thị Kim Hoa -

● 2025-12-16 - Câu Chuyện Ba Vua (đến viếng ... Chúa hài đồng) - Minh Anh Nguyễn -

● 2025-12-16 - Tại sao CGLM phải chọn ngày tháng khác để mừng Noel.? - Lý Thái Xuân -

● 2025-12-08 - Thánh Lễ Tưởng Niệm nạn nhân của nạn đói Holodomor 1932–1933 ở Ukraine do TGM Marek Zalewski, Đại diện thường t - Đại sứ quán Ukraine tại Việt Nam -


▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 >>>