“Trả lời phỏng vấn của Cha Giám đốc Vietcatholic, ông (Nguyễn Xuân Vinh) nói rằng tôn giáo và mệnh đề toán học có điểm giống nhau: chấp nhận mà không cần chứng minh, giải thích.”
Dưới đây là một vài tìm hiểu của tôi về vấn đề này.
I. Tìm hiểu những từ thông dụng.
Trong các từ điển Hán Việt có giải thích:
- mệnh 命: Sai khiến, ra lệnh.
- định 定: Yên ổn, không bị lay động.
- đề 題: Câu nói ngắn gọn .
- lý 理: Câu nói có thứ tự, mạch lạc như một quy tắc.
- luật 律: Câu nói mang tính phép tắc, quy tắc.
Theo đó:
1) mệnh đề (命題; E: clause): Đó là câu nói ngắn gọn biểu đạt một phán đoán (luận lí học).
2) định đề (定題; E: postulate) # tiên đề (先题; E: axiom): Đó là câu nói ngắn gọn đầu tiên, biểu đạt một một quy tắc xuất phát từ con người, nhằm đề xuất ra những điều kiện cần thiết để xây dựng một một lý thuyết nào đó. Sự đề xuất này được coi như đúng và không cần chứng minh.
Từ định đề trước đây và tiên đề ngày nay thường được dùng trong toán hoc hay vật lý lý thuyết.
3) định luật (定律; E: law): Đó là câu nói ngắn gọn đầu tiên biểu đạt một quy tắc xuất phát từ kinh nghiệm thực tế nơi thế giới tự nhiên.
Từ định luật trước đây và ngày nay thường được dùng trong vật lý thực nghiệm
4) định lý (定理; E: theorem): Đó là câu nói ngắn gọn thường được dùng diễn đạt qui tắc sau khi đã chứng minh bằng một chuỗi lập luận.
Từ định lý trước đây và ngày nay thường được dùng trong toán học.
II. So sánh tìm hiểu giữa Khoa học và Tôn giáo.
Có thể nói rằng có nhiều khác biệt giữa Khoa học và Tôn giáo như 2 điểm chính dưới đây:
1) Trong khi Khoa học thuộc phạm trù lý trí biểu hiện bằng thực tế luân biện để tránh sai lầm, thì tôn giáo lại thuộc phạm trù tình cảm biểu hiện bằng đức tin vâng phục. Lịch sử các tôn giáo hữu thần đã cho thấy biết bao mê tín và lỗi lầm đã xảy ra vì thiếu nhận thức đúng đắn. Ví như gần đây cố Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã công khai xin lỗi:
2) Trong khi Khoa học thể hiện Chân lý khách quan (ở Khoa học thực nghiệm) hay Chân lý chủ quan tương đối (Khoa học lý thuyết như Toán hay Vật lý lý thuyết), thì Tôn giáo lại áp đặt bằng thứ Chân lý chủ quan tuyệt đối.
- Chân lý chủ quan tương đối: Một tiên đề dù được xem như đúng và không cần chứng minh thì cũng chỉ có tính cách tương đối và tạm thời, bởi khoa học không có cái ngã tuyệt đối. Khoa học càng tiến bộ thì cái tiên đề cũ ngày càng co cụm lại trước các tiên đề mới. Ví như tiên đề hình học Euclid ngày xưa, ngày càng khiêm tốn hơn sau khi các tiên đề về hình học Phi Euclid ra đời.
- Chân lý chủ quan tuyệt đối: Trái với các tiên đề ở Khoa học, tiên đề trong Tôn giáo được áp đặt lên phần lớn những người có tâm lý yếu đuối, lười suy tư hay lòng còn nhiều ham muốn: “Tham sống sợ chết, Tham sướng sợ khổ”.
Một điểm trái với Khoa học vô cùng quan trọng khác, đó là tiên đề trong Tôn giáo bị ràng buộc tuyệt đối. Tôn giáo tuyệt đối chấp vào cái ngã “Thượng đế” hay “Đại Ngã”, bằng không thì Tôn giáo sẽ tự sụp đổ.
Như vậy, qua phân tích trên, chúng ta thấy rằng không thể đánh đồng mệnh đề toán học (tức định đề toán học hay tiên đề toán học) với tín điều tôn giáo. Nói cách khác, Chân lý chủ quan tương đối của Khoa học khác hẳn với Chân lý chủ quan tuyệt đối của Tôn giáo vậy,
HT
____________________
Vào 00:20:55 GMT-7, Thứ Tư, 24 tháng 10, 2018, Thai Hoang đã viết:
Sent: Tuesday, October 23, 2018, 1:40:20 PM PDT
Subject: [PSXH] Bác học NGUYỄN XUÂN VINH
BÁC HỌC NGUYỄN XUÂN VINH
Tư lịnh không quân nước Việt mình
Anh hùng đại tá Nguyễn Xuân Vinh
Vang danh thế giới không gian học
Nổi tiếng năm châu vũ trụ hình
Đức độ cao ngời đời kính nễ
Tài năng xuất chúng đạo quang minh
Người người ngưỡng mộ và khâm phục
Một bậc thiên tài vượt trọng khinh !
M.Đ
....
Ông đã theo học Giáo lý và lãnh Bí tích Thánh Tẩy gia nhập Giáo Hội Công giáo cách đây hai năm, vào ngày 19/10/2016.
Trả lời phỏng vấn của Cha Giám đốc Vietcatholic, ông nói rằng tôn giáo và mệnh đề toán học có điểm giống nhau: chấp nhận mà không cần chứng minh, giải thích..
2026-03-04 - Hơn 110 đơn khiếu nại từ lính Mỹ: ra trận đánh Iran theo lời Kinh Thánh dạy - Từ ngày 7 tháng 10/2023, Mỹ đã cấp cho Israel 21,7 tỷ đô viện trợ quân sự. Có phải đây là thánh chiến giữa Hồi Giáo và Do Thái Giáo, hay Hồi Giáo và Tin Lành? Hơn 100 đơn khiếu nại từ binh lính Mỹ
về luận điệu "kế hoạch thiêng liêng" do cấp trên tuyên truyền
2026-03-01 - Trung Đông khói lửa, kịch bản chiến sự nào tiếp theo? - Sáng 28-2, Israel phát động chiến dịch tấn công phủ đầu vào thủ đô Tehran và nhiều khu vực khác ở Iran. Cùng lúc, Mỹ tham chiến hỗ trợ Israel chống lại Iran.
Lầu Năm Góc thông báo các cuộc tấn công của Mỹ vào Iran được đặt tên là "Chiến dịch cơn thịnh nộ sử thi" (Operation Epic Fury), trong khi Israel gọi là Tiếng gầm của sư tử (Operation Lion's Roar).
2026-02-26 - Hỏa Hoạn Thiêu Rụi Tượng Đức Mẹ Fatima Khổng Lồ Tại Natal (Brazil) - Một vụ hỏa hoạn nghiêm trọng xảy ra chiều 24/2 tại khu vực phía Bắc thành phố Natal (Brazil) đã thiêu rụi hầu hết các phần của bức tượng Đức Mẹ Fatima đang trong giai đoạn lắp dựng. Chỉ còn đầu
và triều thiên còn nguyên vẹn. Công trình này thuộc Khu Phức hợp Du lịch Tôn giáo Đức Mẹ Fatima của thành phố. Theo thông tin ban đầu, ngọn lửa có thể xuất phát từ sự cố chập điện trong quá trình hàn lắp.
2026-02-16 - Dấu ấn những năm Bính Ngọ vẻ vang trong lịch sử dân tộc Việt Nam - Bính Ngọ (766): Khởi nghĩa Phùng Hưng. Bính Ngọ (1426): Chiến thắng Tốt Động - Chúc Động. Bính Ngọ (1786): Chấm dứt thời kỳ Trịnh - Nguyễn phân tranh
Bính Ngọ (1966): Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi quân và dân cả nước quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược và phong trào "Năm xung phong".