Giáo sư Ngô Bảo Châu đoạt giải toán học Fields

Tin Liên Mạng

20 tháng 8, 2010

LTS: Cứ mỗi bốn năm, Huân chương Fields (Field Medal) được trao cho hai, ba, hoặc bốn nhà toán học không quá 40 tuổi tại Đại Hội Toán Học Quốc Tế. Huy chương Fields thường được xem là vinh dự đầu một nhà toán học có thể nhận được. Nó đi kèm với một giải thưởng tiền tệ, mà từ năm 2006 là US $ 15,000.. Giải thưởng này được thành lập bởi nhà toán học Canada John Charles Fields, huy chương lần đầu tiên được trao cho nhà toán học người Phần Lan Lars Ahlfors và nhà toán học người Mỹ Jesse Douglas vào năm 1936, và bắt đầu trao tặng mỗi bốn năm từ năm 1950. Mục đích của nó là để cho công nhận và hỗ trợ cho các nhà nghiên cứu toán học trẻ có những đóng góp lớn.

Một đóng góp về bất cứ phương diện nào cho nền văn minh chung của nhân loại cũng đều đáng được trân trọng. Một người dân của một đất nước nhỏ bé như Việt Nam cũng có tên trong số những tài danh trong lĩnh vực khoa học thế giới. Đó chẳng phải là niềm hãnh diện chung cho người Việt Nam hay sao?

Chỉ mới có mấy thế hệ trước đây, ông bà ta còn dùng nút thắt để đếm số thóc đã cho hàng xóm vay nợ! Qua từng bước tiến bộ, ngành toán học đã có công lớn đưa thế hệ chúng ta vào giai đoạn vi tính. Một tiến bộ bắt đầu từ nơi nào cũng trở thành tiến bộ chung cho thế giới. Từ việc viết lên cây papyrus ở Ai cập từ 5000 năm trước, việc phát minh giấy của Ts'ai Lun người Trung Hoa đã mang cả thế giới đến giai đoạn sáng sủa hơn trong 2000 năm qua.

Việc góp phần trong tương lai của GS Ngô Bảo Châu cho sự tiến bộ chung cho nhân loại cũng sẽ là niềm tự hào riêng của nước Việt. Chúng tôi xin ghi lại một vài trong số những cảm tưởng tích cực của độc giả VN Epress về sự kiện này. (SH)


 

- Giáo sư Ngô Bảo Châu thần tượng của thế hệ trẻ Việt Nam

Xin chúc mừng giáo sư Ngô Bảo Châu, tôi thật sự tự hào về những thành tựu mà giáo sư đã đạt được và niềm tự hào này sẽ nhân lên gấp ngàn lần vì chúng ta là người Việt Nam và từ giờ phút này trở đi thế giới phải nhìn chúng ta bằng con mắt khác, bằng sự khâm phục và kính nể. Tôi cũng đang học tập và làm việc ở nưóc ngoài mong rằng trong tương lai không xa tất cả những nhân tài Việt Nam đang học tập và sinh sống ở nước ngoài sẽ trở về phục vụ chính quê hương thân yêu của mình và hy vọng giáo sư Châu sẽ giúp sức cho thế hệ trẻ Việt Nam tiến sâu vào nền khoa học văn minh của nhân loại. (Peter Lo)

- Ngày đặc biệt!

Xúc động và tự hào khi tên một người con nước Việt được xướng danh trên toàn thế giới trong ngày trọng đại của dân tộc (19.8). Một ngày đặc biệt và thành tích tri ân đặc biệt gửi thế hệ cha ông. (Hoàng Anh)

- Lo cho Ngô Bảo Châu

Việt Nam đã sinh ra, ươm mầm toán học cho Ngô Bảo Châu. Nước Pháp đã đào tạo Anh thành một nhà toán học và được giải thưởng Field, và tương lai là nước Mỹ hay Việt Nam sẽ là nơi Anh sẽ đem tài năng của mình ra để phục vụ. Một câu hỏi rất khó cho Ngô Bảo Châu. Được giải Field ngoài niềm tự hào, áp lực đối với Anh rất lớn. Chúng ta đừng tiếp tục gây áp lực với Anh nữa hãy để Anh tự quyết định để phục vụ tốt nhất cho sự nghiệp toán học của Anh, của Việt Nam và thế giới. Xin có đôi lời với các nhà tuyên truyền : giải Field toán học là giải thưởng về toán học còn giải Nobel là giải Nobel, đừng so sánh tuơng đương cái này ngang bằng cái kia mà làm mất đi giá trị thực của giải thưởng. (Văn Minh)

- Thật tuyệt vời...

Tôi cũng như những ngưòi Việt Nam khác đang mong mỏi thời khắc trọng đại trong lịch sử Việt Nam. Khi thấy tin GS NGÔ BẢO CHÂU nhận giải FIELDS, tôi như muốn hét toáng lên. Chúc mừng anh, chúc mừng gia đình anh, chúc mừng đất nước Việt Nam có người con như anh. Tự hào... (Nguyễn Thị Hằng Ni)

....

► Tin VN Express:

https://www.vnexpress.net/GL/Khoa-hoc/2010/08/3BA1F68C/ Thứ năm, 19/8/2010

Cả khán phòng ở Hyderabad, Ấn Độ, rộn ràng tiếng vỗ tay khi tên của giáo sư Ngô Bảo Châu được xướng lên là một trong bốn nhà toán học giành giải Fields hôm nay.

Tổng thống Ấn Độ Pratibha Patil trao huy chương Fields - giải thưởng toán học cao quý nhất thế giới - cho Ngô Bảo Châu lúc 12:55 hôm nay (giờ Hà Nội).

Giáo sư Bảo Châu là nhà toán học đầu tiên của Việt Nam giành được giải thưởng danh giá này. Với sự kiện này, Việt Nam trở thành quốc gia châu Á thứ hai sau Nhật có nhà toán học đoạt giải này.

"Ngô đã đưa ra sự chứng minh sáng sủa về 'bổ đề cơ bản', là phần quan trọng trong tầm nhìn về toán học mà Robert Langlands - công tác tại viện nghiên cứu Princeton, New Jersey, đưa ra từ những năm 1960", lời giới thiệu của Liên minh Toán học quốc tế có đoạn. "Chương trình Langlands kết nối mọi lĩnh vực của toán học hiện đại. Như chính tên gọi của nó, bổ đề cơ bản tuy chỉ là một vấn đề kỹ thuật, nhưng nó đã gây lúng túng cho nhiều nhà toán học suốt nhiều thập kỷ qua. Thành tựu đột phá của Ngô giúp các nhà khoa học khác tiến lên trong việc chứng minh cả Chương trình Langlands".

Thành tựu của Ngô Bảo Châu đã được tạp chí uy tín Times của Mỹ đánh giá là một trong 10 phát kiến khoa học quan trọng nhất của năm 2009.

Video clip: Khoảnh khắc Ngô Bảo Châu nhận giải Fields

Huy chương Fields là một giải thưởng được trao cho tối đa bốn nhà toán học không quá 40 tuổi tại mỗi kỳ Đại hội Toán học Thế giới của Hiệp hội toán học quốc tế (IMU). Đại hội này được tổ chức 4 năm một lần. Nhà toán học Canada John Charles Fields là người sáng lập giải thưởng.

Cùng với Ngô Bảo Châu, ba nhà toán học khác đoạt giải Fields lần này còn có: Elon Lindenstrauss (Israel), Stanislav Smirnov (Nga) và Cedric Villani (Pháp).

Lễ khai mạc diễn ra trong buổi sáng nay tại thành phố Hyderabad và có khoảng 3.000 nhà toán học khắp thế giới tham dự. Ngồi trên hàng ghế ngay gần đầu trong hội trường có gia đình giáo sư Bảo Châu. Mẹ anh, phó giáo sư Trần Lưu Vân Hiền tươi tắn trong bộ áo dài truyền thống Việt Nam. Người cha - giáo sư Ngô Huy Cẩn - trang nghiêm trong bộ vest tối màu.

Con đường khoa học của Bảo Châu

Từ một học sinh chuyên toán ở Hà Nội những năm đầy khó khăn, giáo sư Ngô Bảo Châu đã trở thành nhà toán học tầm cỡ trong ngành toán thế giới.

Giáo sư Ngô Bảo Châu.

Tên của Ngô Bảo Châu trên trang nhất của website của
đại hội toán học thế giới 2010. Ảnh:
icm2010.org.in.

Ngô Bảo Châu sinh năm 1972 tại Hà Nội. Anh là con duy nhất của Giáo sư tiến sĩ khoa học Ngô Huy Cẩn của Viện Cơ học và Phó giáo sư tiến sĩ Trần Lưu Vân Hiền, công tác tại Bệnh viện Y học cổ truyền trung ương. Anh từng học tại trường Thực nghiệm Giảng Võ, Hà Nội trước khi vào khối phổ thông chuyên toán của Đại học Khoa học Tự nhiên Hà Nội, nay là Đại học Quốc gia Hà Nội.

Mùa hè 1988, Bảo Châu tham dự kỳ thi Olympic Toán quốc tế tại Australia và giành huy chương vàng. Mùa hè năm sau anh tiếp tục giành huy chương vàng Olympic Toán quốc tế tại Đức. Cũng trong năm 1989 Châu sang Pháp để học tại Đại học Paris 6. Anh bảo vệ luận án tiến sĩ khi mới 25 tuổi tại Đại học Sư phạm Paris - ngôi trường danh tiếng bậc nhất nước Pháp. Năm 2003, ở tuổi 31, anh hoàn thành luận án habilitation (tương đương tiến sĩ khoa học) tại Đại học Paris 11. Đầu năm sau anh trở thành giáo sư của đại học này.

Vào năm 1994, Bảo Châu kết hôn với người bạn gái từ thời phổ thông. Năm 2004, anh và giáo sư Gerard Laumon - người thầy của anh - cùng nhận giải thưởng nghiên cứu hàng năm của Viện Toán học Clay (Mỹ) dành cho những người đạt thành tựu xuất sắc nhất trong năm nhờ giải quyết một trường hợp đặc biệt của “chương trình Langlands”. Mỗi năm chỉ có một đến hai người được trao giải và Châu là người Việt Nam đầu tiên nhận giải thưởng này.

Sau khi nhận giải thưởng Clay, Bảo Châu được Viện nghiên cứu khoa học cao cấp tại Princeton, Mỹ, mời sang làm giáo sư. Viện này là nơi quy tụ của nhiều nhà toán học và nhà vật lý hàng đầu thế giới, trong đó nhiều người từng đoạt giải Nobel và giải Fields.

Năm 2005, ở tuổi 33, Ngô Bảo Châu được đặc cách phong hàm giáo sư tại Việt Nam. Hiện nay anh là giáo sư trẻ tuổi nhất ở Việt Nam. Một năm sau đó, anh được mời đọc báo cáo tiểu ban tại Đại hội Toán học thế giới tại Madrid (Tây Ban Nha). Anh là người Việt Nam thứ ba có vinh dự này. Trước anh là hai người Việt Nam ở nước ngoài, giáo sư F. Phạm và giáo sư Dương Hồng Phong.

Sau khi chứng minh được “Bổ đề cơ bản”, một giả thuyết then chốt của Chương trình Langlands, anh được trao Giải thưởng Oberwolfach của Đức, Giải thưởng của Viện Hàn lâm Pháp (năm 2007). Công trình của anh đã được tạp chí đại chúng có uy tín Times Mỹ bình chọn là "một trong 10 phát minh khoa học tiêu biểu của năm 2009". Tháng 6 vừa qua, công trình của anh mang tên “Le lemme fondamental pour les algèbres de Lie” (Bổ đề cơ bản cho đại số Lie) dày 169 trang đã được chính thức công bố trong tạp chí Publications Mathématiques de L'IHÉS do nhà xuất bản Springer phát hành.

Dù nghiên cứu và giảng dạy toán ở các trung tâm hàng đầu thế giới, GS. Ngô Bảo Châu vẫn giành thời gian đáng kể để tham gia giảng dạy và đào tạo toán học tại Việt Nam. Anh tham gia công tác hướng dẫn nghiên cứu và giảng dạy chuyên đề cho sinh viên ở Đại học khoa học tự nhiên và Đại học Sư phạm (Đại học Quốc gia Hà Nội).

Giáo sư Ngô Bảo Châu sẽ bắt đầu làm việc tại khoa Toán của trường Đại học Chicago, Mỹ từ ngày 1/9/2010.

Mới đây, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đã chính thức mời Ngô Bảo Châu về Việt Nam công tác và đóng góp cho chương trình nhằm đưa nước ta trở thành cường quốc về toán.

Minh Long

Theo dòng sự kiện:

Ngô Bảo Châu (19/08)

Tổng thống Ấn Độ sẽ trao huy chương Fields (19/08)

Huy chương Fields và những điều đặc biệt (17/08)

6 nhà toán học có khả năng giành huy chương Fields (16/08)

Chính phủ mời Giáo sư Ngô Bảo Châu về nước làm việc (09/08)

Giáo sư Ngô Bảo Châu về nước (23/07)

Tổng thống Pháp chúc mừng Ngô Bảo Châu

Chân dung 4 chủ nhân Fields

Thời thơ ấu của Ngô Bảo Châu

 

● Bản tin của Hội Nghị Quốc Tế Của Các Nhà Toán Học - ICM - (Anh ngữ):

Fields Medal – Ngô Bảo Châu

https://www.icm2010.org.in/imu-prizes/prize-winners-2010/fields-medal-ngo-bao-chau

Ngô Bảo Châu is being awarded the 2010 Fields Medal for for his proof of the Fundamental Lemma in the theory of automorphic forms through the introduction of new algebro-geometric methods.

In the 1960’s and 70’s Robert Langlands formulated various basic unifying principles and conjectures relating automorphic forms on different groups, Galois representations and L-functions. These led to what today is referred to as the Langlands programme. The main tool in establishing some cases of these conjectures is the trace formula and in applying it for the above purposes a central difficulty intervenes: to establish some natural identities in harmonic analysis on local groups as well as ones connected to arithmetic geometric objects. This problem became known as the Fundamental Lemma. After many advances by a number of researchers in 2004, Laumon and Ngô established the Fundamental Lemma for a special family of groups, and recently Ngô established the Lemma in general.

Ngô’s brilliant proof of this important long standing conjecture is based in part on the introduction of novel geometric objects and techniques into this sophisticated analysis. His achievement, which lies at the crossroads between algebraic geometry, group theory and automorphic forms, is leading to many striking advances in the Langlands programme as well as the subjects linked with it.

Brief Biodata

Ngô Bảo Châu was born on June 28, 1972, in Hanoi, Vietnam. After secondary school in Vietnam, he moved to France and studied at the Université Paris 6, Ecole Normale Supérieure de Paris. He completed his PhD Degree in Orsay under the supervision of Gérard Laumon. He is currently Professor in the Faculté des Sciences at Orsay and Member of the Institute for Advanced Study in Princeton. In September 2010, he will start his new appointment at the University of Chicago. Jointly with Laumon, Ngô was awarded the Clay research award in 2004. In 2007, he was awarded the Sophie Germain prize and the Oberwolfach prize.

 

 

Trang Chính Trị Xã Hội