|
Giáo sư trẻ nhất VN với "công trình kiến trúc" thầy - trò https://tuanvietnam.net/vn/nhanvattrongngay/5337/index.aspx Thân Văn Hoàng Hơn 20 năm nghiên cứu và giảng dạy trong môi trường sư phạm, nhà giáo, giáo sư trẻ tuổi nhất Việt Nam Đặng Văn Soa đã chứng minh được điều mà thầy vẫn tâm niệm: mỗi nhà giáo phải là một kiến trúc sư!
Những công trình được
xây nên từ đôi tay họ không phải
bằng sắt thép, vôi vữa mà bằng tri
thức, đạo đức và nghiệp vụ sư phạm.
Bởi vậy mỗi nhà giáo phải là những
kiến trúc sư giỏi để “vẽ” ra những
bài giảng hay, và kiến tạo nên những
mối quan hệ tốt, đặc biệt là mối
quan hệ với học trò.
Thầy của những người thầy 
GS Đặng Văn Soa Học
trò không say mê, không chú tâm, người
thầy sẽ không có cảm hứng để sáng tạo
trong bài giảng. Nếu khơi đúng mạch tư
duy của học sinh, người thầy sẽ giúp các
em được tiếp cận, khám phá những vấn đề
mới. Cái gì tự học sinh nói ra, các em
sẽ dễ tiếp thu và khắc sâu hơn lời thầy
giảng”, thầy Soa suy ngẫm. Chính
nhờ quan điểm đó mà mỗi giờ giảng của
thầy luôn có những tiếng cười, những
cánh tay tranh nhau phát biểu, những
cuộc thảo luận thú vị. Một sự cộng hưởng
đầy hứng thú giữa thầy và trò. Bởi
theo thầy, những giảng viên trong môi
trường sư phạm không chỉ là những nhà
giáo bình thường mà còn là cầu nối, tiếp
tục đào tạo ra nhiều nhà giáo cho nền
giáo dục nước nhà. Nếu những thế hệ học
trò của họ trưởng thành thì đồng nghĩa
với việc nền giáo dục nước nhà sẽ có
thêm cơ sở, nền tảng để phát triển. Vì
thế với thầy Soa, “Hạnh phúc lớn nhất
là nhìn thấy học trò ngày càng vượt
mình”. 
Với
thầy Soa, “Hạnh phúc lớn nhất là
nhìn thấy học trò ngày càng vượt
mình” (Ảnh: Thân Văn Hoàng) - PV: Thưa thầy, tại sao bất cứ một cụ già nào cũng nhắc đến người thầy của mình với một sự tôn kính đặc biệt, đôi khi là thần thánh hóa. Nhưng điều đó dường như lại đang mất dần trong tâm thức của những đứa học trò thời nay? - GS Đặng Văn Soa: Theo tôi thì thời xưa quan hệ thầy trò khác, thế hệ bọn tôi cũng khác và bây giờ, trong điều kiện xã hội thay đổi thì mối quan hệ ấy có khác đi, tuy nhiên vẫn có sợi chỉ đỏ xuyên suốt. Đạo đức nhà giáo, quan hệ thầy trò đi suốt chiều dài lịch sử theo tôi không mất đi mà đã có sự chuyển đổi. Đó là mối quan hệ gần gũi, nó không phải tình cảm cha con mà là mối quan hệ tiếp nối về tri thức. Sự phát triển của các ngành khoa học, của nhân loại đều phải dựa trên mối quan hệ ấy. Những người thầy thời xưa được cả xã hội kính trọng bởi họ hội đủ tài năng và đạo đức. Không chỉ là những người truyền đạo học cho học trò, những người thầy còn dạy cho học sinh của mình đạo đức, đạo sống, đạo làm người. Bản thân những người thầy chính là những tấm gương sáng, là “mô phạm” để học sinh noi theo. Người thầy ngày xưa luôn ý thức được vai trò “người dẫn đường” của mình và họ luôn tuân thủ những quy tắc đạo đức để có thể hoàn thành tốt vai trò của một nhà giáo dục. Chính vì thế, một giai đoạn dài của lịch sử dân tộc, những người thầy được tôn sùng như những vị thánh, họ có uy tín, có tiếng nói, có ảnh hưởng trong xã hội và người thầy là một hình ảnh đẹp trong tâm thức của người Việt Nam. Còn ngày nay do sự phát triển của xã hội, nên cái nhìn tôn thờ của học trò xưa đã chuyển sang tôn trọng của học trò ngày nay. Mối quan hệ thầy trò ngày nay là mối quan hệ tương tác nhiều chiều, cùng đưa ra vấn đề, cùng bàn luận và cùng kết luận. Vì thế có thể khẳng định tinh thần “tôn sư trọng đạo” trong tâm thức người Việt luôn chiếm vị trí rất quan trọng. Tôi đã đi
công tác nước ngoài rất nhiều và tôi thấy
đây là nét nổi bật trong đạo lý thầy trò của
người Việt.  "Đạo đức nhà giáo, quan hệ thầy trò đi suốt chiều dài lịch sử theo tôi không mất đi mà đã có sự chuyển đổi" - Theo tôi thì chúng ta cần phải nhìn thẳng, nói thật về vấn đề này. Ở đây có ba khía cạnh cần đề cập đến. Thứ nhất, trước khi nói về giáo dục trong trường học thì cần nói đến vấn đề giáo dục trong gia đình. Tôi suy nghĩ rất đơn giản, muốn giáo dục trẻ tốt thì phải bắt đầu từ môi trường giáo dục trong gia đình. Ngày nay có nhiều phụ huynh mang con đến trường học rồi coi như tạm thời hết trách nhiệm. Khi về đến nhà họ lại sử dụng những ngôn ngữ mà có thể gọi là “ngôn ngữ chợ búa” trước mặt trẻ, khiến các em bị ảnh hưởng. Theo tôi thì người cha, người mẹ dù làm ăn nơi đâu, làm ăn như thế nào, nhưng khi về đến nhà vẫn cần giữ được nếp văn hóa hay còn gọi là nếp nhà. Nếp nhà có tốt thì nhân cách trẻ mới có thể hình thành tốt được. Thứ hai là vấn đề từ phía nhà trường. Phải lưu ý môi trường giáo dục ở nhà trường lớn hơn so với môi trường giáo dục trong gia đình, bởi ở đây mỗi học sinh lại là một thế giới riêng. Vì thế đòi hỏi mỗi thầy cô, những người đứng ra tổ chức lớp học phải là những người thực sự có lòng yêu nghề, yêu học trò, phải là những tấm gương mẫu mực để học trò noi theo. Năm 2001, đi công tác ở Thụy Sĩ và tôi đã được “mục sở thị” môi trường học tập của học sinh tại môt ngôi trường cấp II nơi đây. Thực sự tôi thấy rất ấn tượng! Các em chỉ phải học văn hóa buổi sáng 3 tiếng. Buổi chiều các em được tự tổ chức các hoạt động tập thể như đi picnic, đi siêu thị có sự tham gia, chỉ dẫn của thầy cô. Cách làm ấy đã giúp trẻ được phát triển những kỹ năng sống, được trực tiếp tương tác với môi trường xã hội, rèn luyện tinh thần tập thể và giúp mối quan hệ giữa thầy và trò trở nên thân thiện hơn. Theo tôi các nhà quản lý giáo dục cần nhìn nhận và học hỏi cách làm rất hay này của nước bạn. Cuối cùng, điều tôi muốn nhấn mạnh đó là sự “thương mại hóa” giáo dục. Một phần trách nhiệm của hiện trạng trên thuộc về quan niệm thương mại giáo dục. Đúng ra trong một lớp học, các em đều phải đóng học phí và đều được đối xử như nhau. Trừ những trường hợp các em có học lực yếu hơn thì các thầy cần để ý hơn. Thế nhưng hiện tại chúng ta thấy, phụ huynh em nào “quan tâm” thầy cô hơn thì thầy cô sẽ “quan tâm” học sinh đó hơn. Những việc làm như vậy vô tình đã làm cho các em học sinh có cái nhìn khác về thầy cô và một phần cũng làm cho quan hệ thầy trò bị “thương mại hóa”. Quan hệ thầy trò bị thương mại hóa còn biểu hiện từ việc mở lớp học thêm ồ ạt của các thầy cô giáo. Thậm chí, khi học sinh chưa muốn học mà các thầy đã mở lớp học thêm và bắt các em học. Mặc dù
biết là cuộc sống của các thầy cô giáo còn
khó khăn, nhưng sự thái quá ấy sẽ làm cho
suy nghĩ của phụ huynh học sinh có sự khác
thường, rồi làm cho cái nhìn của học sinh
đối với thầy cô của mình cũng có sự lệch lạc
đi. 
"Bản chất của vấn đề dạy học là truyền đạt kỹ năng tư duy. Thầy giỏi phải có khả năng truyền kỹ năng tư duy tốt" - Vậy thì muốn giảm bớt hiện trạng này thì nhiệm vụ phải bắt đầu từ người thầy của những người thầy, nghĩa là từ môi trường giáo dục sư phạm trong hệ thống đại học và trên đại học? - Thực ra thì chúng tôi cũng chỉ là những cầu nối. Bởi vậy mà theo tôi thì dù người thầy của những người thầy, hay người thầy của những học sinh đều phải là những người toàn diện về ba khía cạnh: tri thức, đạo đức và nghiệp vụ sư phạm. Nếu thiếu ba tiêu chuẩn này thì một người thầy khó trở thành một người thầy tốt. Một người thầy phải có năng lực trí tuệ để truyền thụ kiến thức, đặc biệt là thông tin cập nhật về khoa học để các học trò tiếp nhận. Bản chất của vấn đề dạy học là truyền đạt kỹ năng tư duy. Thầy giỏi phải có khả năng truyền kỹ năng tư duy tốt. Ngoài niềm say mê phải giúp các em có thể tiếp cận, khám phá những cái mới. Gợi mở vấn đề để các em đi tiếp. Như vậy mỗi người thầy phải lao động cật lực một cách nghiêm túc để đáp ứng nhu cầu tìm tòi, khám phá của học trò. Bên cạnh ấy thì người thầy giỏi còn cần phải có đạo đức tốt. Đạo đức ở đây thực chất là kỹ năng xử lý các mối quan hệ, và nói gọn lại là kỹ năng sống. Là một người thầy, ngoài nỗ lực chuyên môn còn cần chú ý đến ứng xử trong các mối quan hệ. Quan hệ gia đình, bạn bè, thầy trò mình đều cần có những chuẩn mực riêng. Bởi vậy mới nói mỗi nhà giáo phải là một kiến trúc sư giỏi để kiến tạo nên những mối quan hệ tốt trong đời sống, đặc biệt là mối quan hệ với học trò.
Những thư sau đây gửi qua TuanVietnam.net cập nhật đến ngày 26 tháng 11, 2008 Họ và tên: Nguyễn Việt
Nam Tôi cũng là một
giảng viên. Trước và sau khi đọc bài
viết này tôi có rất nhiều trăn trở.
Tôi cũng đã chia sẻ với đồng nghiệp,
người thân và với sinh viên của mình
(cả cựu sinh viên). Nếu có thể, toà
soạn hãy cho tôi xin email của thầy
Soa để được có cơ hội chia sẻ cùng
thầy. Họ và tên:
Theo tôi biết, giáo sư trẻ tuổi nhất Việt Nam là giáo sư Ngô Bảo Châu. Họ và tên: Nguyễn Hùng
Lâm Theo tôi biết qua báo chí thì giáo sư Đặng Văn Soa chính là giáo sư trẻ tuổi nhất Việt Nam. Giáo sư đang là giảng viên khoa Vật lý, Đại học sư phạm Hà Nội.
Họ và tên: Thùy Dung Tôi là sinh viên trườmg Đại học sư phạm Hà Nội. Tuy không được học thầy Soa nhưng đã được nghe thầy cô, bạn bề kể nhiều về thầy. trước khi viết thêm vài dòng góp ý thêm về thầy Soa thì tôi xin khẳng địng lại với bạn phanthanhtuan@gmail.com rằng thầy Đặng Văn Soa chính là giáo sư trẻ tuổi nhất trường tôi và trẻ nhất Việt Nam. Thông tin này không tôi nghĩ không chỉ riêng các sinh viên, giảng viên biết mà rất nhiều người nghiên cứu khoa học trong nước cũng biết. Theo như bạn bè tôi kể thì thầy Soa là người sáng tạo trong mỗi giờ học, tạo ra những diễn đàn, tạo không khí thoải mái giúp sinh viên được trình bày quan điểm. Cách làm này của thầy đã giúp sinh viên tiếp thu bài giảng dễ dàng hơn, và được rèn luyện kỹ năng thuyết trình, kỹ năng giảng dạy phục vụ nghề nghiệp trong tương lai Họ và tên: Giáo sư
trẻ nhất Việt Nam chính là giáo sư
Đặng Văn Soa. Họ và tên: Bùi Văn Phát
Bài viết nên có Lý lịch trích ngang, thành tích nghiên cứu khoa học cũng như khen thưởng của ông Soa, như vậy sẽ hoàn chỉnh hơn. Họ và tên: Lưu Gù Tôi quả thật khâm
phục thầy Soa về sự lao động, cống
hiến và tư duy. Nhưng, có lẽ, cho
tôi được nói thêm rằng, ở chỗ Thầy
Soa, những người đi trước là đáng
kính, đáng khâm phục. Họ đã biết
vượt qua định kiến và cái bóng cả
của bản thân, cái bản ngã để công
nhận và tôn vinh bằng việc bỏ phiếu
công nhận học hàm cho Thầy. Họ và tên: Nguyễn Văn
Hiếu Vấn đề
ai là giáo sư trẻ nhất Việt Nam mình
nghĩ không phải là vấn đề quan trọng
đối với ai quan tâm đến chấ lượng
Giáo dục Việt Nam.. Họ và tên: Đề nghị Tác giả viết bài phải cung cấp rõ thông tin về nhân vật, có thể người trong nghề thì rõ, còn tôi thì chưa được biết GS Đặng Văn Soa là ai, giảng dạy ở đâu. Họ và tên: Nguyễn Tuấn
Tôi đồng ý với
bạn Hiếu rằng vấn đề ai là giáo sư
trẻ nhất Việt Nam không quan trọng,
mà quan trọng là những nhà nghiên
cứu, các nhà giáo, và những người
quan tâm đang nỗ lực như thế nào để
giúp nền giáo dục Việt Nam ngày càng
phát triển, và cụ thể ở đây là làm
cho quan hệ thầy trò Việt ngày càng
tốt đẹp hơn. Họ và tên: Thầy - trò Vấn đề dạy thêm, học thêm đang nảy sinh nhiều "lợi bất, cập hại". Những người quan tâm đến giáo dục dường như ai cũng biết về thực trạng này những không ai dám "nhìn thẳng nói thật". Buồn quá! Trang Chính Trị Xã Hội |
