30 tháng 12, 2007

Tượng đài tưởng niệm những người đã mất đêm 26/12/1972

Cứ đến ngày 26/12 hàng năm, hàng trăm gia đình sinh sống tại Khâm Thiên đều có giỗ. Đêm 26/12/1972, B-52 của đế quốc Mỹ đã dội bom san phẳng nơi được cho là “mục tiêu quân sự”, gây cái chết cho bao người vô tội, đa số là phụ nữ, trẻ em...

Đêm kinh hoàng

Tôi tìm đến nhà ông Nguyễn Văn Cầu, một cựu chiến binh, cán bộ hưu trí ở số nhà 19, ngõ Sân Quần, Khâm Thiên, là nạn nhân của vụ thảm sát dã man do máy bay B52 của Mỹ trút xuống khu phố Khâm Thiên, một khu phố đông dân cư nhất của Hà Nội trong đêm 26/12/1972 và được nghe ông kể…

ông Nguyễn Văn Cầu

“Tôi còn nhớ rất rõ hôm đó trời lạnh, 9 giờ tối, tôi đi trực chiến tại nhà máy in Hà

Nội, ở nhà chỉ còn vợ và con. Khoảng 22h45, đèn điện vụt tắt, hàng loạt tiếng nổ

kéo dài như sấm, sau đó là những đám cháy lớn bùng lên, tôi vội chạy về nhà. Một cảnh tượng khủng khiếp hiện ra trước mắt tôi, hầu như toàn bộ khu phố Khâm Thiên của chúng tôi chỉ còn là một đống gạch đổ nát. Tôi tìm đường vào nhà, nhà tôi bị san phẳng, vợ và con tôi không thấy đâu, đêm tối không nhìn thấy gì cả, chỉ có những tiếng kêu khóc, căm giận xung quanh.”

Chưa tìm thấy vợ con, ông Cầu tiếp tục đi làm nhiệm vụ trực chiến và vẫn le lói hy vọng vợ con còn sống sót. Nhưng, “Sáng hôm sau, tôi lại về nhà, ban ngày nhìn cảnh tượng tàn phá của B52 càng ghê sợ hơn. Đứng từ đầu phố có thể nhìn thấy cuối phố vì đã bị san phẳng. Chiếc hầm trú ẩn chứa hơn 40 người, trong đó có cả vợ và con tôi, cùng hai đứa cháu con bà chị gái và chú em ruột đã bị bom Mỹ ném trúng! Nhiều người không còn xác. Vợ tôi chỉ còn nửa người thân trên nên mới nhận được ra. Con tôi và những người trong hầm đã tan vào đất đá, không nhận ra được gì nữa…

Cảnh hoang tàn sau loạt bom B-52

Xung quanh tôi lúc đó mọi người ra sức đào bới với hy vọng tìm thấy xác người thân, nhưng hầu hết không thấy. Tiếng khóc cha, khóc mẹ, khóc con, khóc người thân cứ rền rĩ quanh tôi. Xa xa là tiếng máy bay phản lực Mỹ vẫn tiếp tục ném bom xuống ngoại thành Hà Nội, Hà Tây. Tôi vội vàng đưa xác vợ tôi vào quan tài, không có gì để khâm niệm. Nhìn hàng chục chiếc quan tài do Nhà nước mang đến để chôn cất những nạn nhân, lòng tôi đau thắt.. Chưa khi nào tôi phải chịu một tổn thất lớn lao đến thế. Chỉ một loạt bom, giặc Mỹ đã cướp đi của tôi 5 người thân!”- giọng ông Cầu nghẹn lại.

Không riêng gì nhà ông Cầu, trong cái đêm 26/12/1972 khủng khiếp ấy, toàn bộ 6 khối phố của Khâm Thiên hầu như đã bị xoá sạch. Gần 2.000 ngôi nhà bị sập, trong đó có 534 nhà bị phá huỷ hoàn toàn. Bom Mỹ đã giết 287 sinh mạng. Trong phút chốc, hàng trăm gia đình phải chịu cảnh chia lìa. 178 em bé trở nên mồ côi, trong đó có 66 em bé mồ côi cả cha lẫn mẹ. Có nhiều gia đình cả nhà không còn ai sống sót.

 

Còn đó những vết thương

Chị Lê Thị Đức

Trong cái ngày được coi là ngày giỗ chung của hàng trăm gia đình ở Khâm Thiên, tôi đã gặp chị Lê Thị Đức, nhà ở ngõ Hồ Dài. Tuổi ngoài 50, chị vẫn mang trong mình di chứng do bom B-52 gây ra cách đây đã 35 năm. Cũng như bao gia đình khác ở Khâm Thiên, đêm 26/12/1972 khi máy bay Mỹ ném bom Hà Nội, còi báo động vang lên, chị Đức cùng những người thân xuống hầm trú ẩn. Một quả bom đã rơi trúng vào nhà và khu hầm nơi có 4 anh chị em chị Đức. Sau giây phút ấy, chị chẳng còn nhớ được gì cho đến khi tỉnh lại tại bệnh viện Saint Paul. Chị sống sót sau loạt bom độc ác của kẻ thù nhưng lại bị gãy 3 đốt sống do hầm bị sập. Song anh trai và hai chị gái của chị đã ra đi vĩnh viễn trong đêm hôm ấy.

Dù được chuyển đi cấp cứu ngay nhưng phải mất một năm sau chị mới có thể đi lại được. Cuộc sống của chị kể từ đó trở nên cơ cực khi di chứng của vết thương do bom B-52 đã làm ảnh hưởng đến khả năng lao động, trong khi những anh chị đã ra đi để lại 4 cháu nhỏ còn thơ dại. Cả gia đình lúc ấy chỉ còn lại cô em gái út, bốn đứa trẻ và người cha già đã về hưu. “Tôi không sao quên được cái đêm kinh hoàng đó. Nó khiến nhiều gia đình rơi vào cảnh tang tóc, không một mái nhà, mọi thứ mất hết mà chưa biết rồi cuộc sống sẽ ra sao”, chị Đức ngậm ngùi kể lại. Những tấm giấy dầu do Nhà nước cấp, những viên gạch vỡ còn lại sau trận bom là tất cả những gì mà gia đình chị Đức cùng hầu hết người dân Khâm Thiên có được để xây dựng lại cuộc sống.

ông Nguyễn Văn Tụng

Cũng hứng chịu những cảnh tang thương sau loạt bom B-52 của Mỹ cuối năm 1972, gia đình ông Nguyễn Văn Tụng mất 3 người thân. Năm nay ông đã 82 tuổi, nhưng vẫn còn minh mẫn và những hồi ức về đêm khủng khiếp đó vẫn hiển hiện trong ông. Con trai, con dâu và đứa cháu còn thơ dại đã rời bỏ ông vĩnh viễn chỉ trong một khoảnh khắc. “Lúc đó tôi là công nhân cầu đường, được báo động nên vợ và 3 người con đi sơ tán. Gia đình tôi còn 5 người ở lại thì mất 3 người ngay trong đêm hôm đó”. Còn riêng ông: “3 giờ sáng tôi mới được mọi người tìm thấy và lôi lên. Tôi cố trấn tĩnh lại, nhớ đến mọi người trong gia đình nên cố tìm kiếm và may sao đã tìm thấy người con trai thứ hai… Với tôi, nỗi đau đó còn mãi khắc sâu, và với người dân Khâm Thiên nói chung nó trở thành một vết thương mang theo suốt cuộc đời”.

 

Khâm Thiên hôm nay

Cuộc sống của người dân Khâm Thiên hôm nay đã khác xưa rất nhiều. Với chị Đức, cuộc sống đã ổn định và no đủ; với ông Cầu, ông Tụng giờ có thể an nhàn vui tuổi già bên con cháu. Đúng như lời ông Nguyễn Văn Hòa, Trưởng ban Tuyên giáo Đảng ủy phường Khâm Thiên đã nói: “35 năm đã trôi qua, tất cả đã trở thành quá khứ. Cuộc sống của người dân Khâm Thiên hôm nay đã đổi thay. Bộ mặt đô thị đã “đàng hoàng hơn, to đẹp hơn” như lời Bác Hồ đã nói. Những khu phố sầm uất, những dãy nhà cao tầng và cuộc sống no ấm đã xóa đi cảnh hoang tàn ngày nào”.

Nhưng trong sự náo nhiệt của cuộc sống hiện đại, ở góc phố Khâm Thiên vẫn còn đó một tượng đài, nơi ghi lại những tội ác mà kẻ thù đã gây nên cho người dân vô tội. Nơi để hàng ngày, những người thân còn sống nhớ về một nỗi đau không gì bù đắp được; nơi để thế hệ trẻ biết đến tội ác của B-52 và những gì thế hệ trước đã trải qua trong cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc. Nơi những du khách quốc tế đến Việt Nam có thể hiểu rõ hơn những gì mà “kẻ ra đi” còn để lại, hiểu rõ hơn “tầm vóc” của cái được gọi là “Pháo đài bay”, và đồng cảm hơn với cuộc chiến đấu bảo vệ bầu trời Thủ đô của quân và dân Việt Nam cuối năm 1972 tàn khốc đó!.

Ngọc Thành

 

Bài liên hệ:

Bỏ Bom Miền Bắc