Truy nguyên một bức hình (SH)

Truy nguyên một bức hình

(SH)

22 tháng 8, 2010

Bức hình khá phổ thông vì đã được dùng rất nhiều lần và ở nhiều nơi. Dù vậy, căn cước thật của bức ảnh vẫn chưa được rõ. Cho đến hôm nay, bức ảnh này (dẫn từ web Ngô Thế Linh https://ngothelinh.tripod.com/pix/Hue02.jpg) có màu, được trình bày xen vào những tấm hình đen trắng trong các bài ghi lại cảnh tang tóc của hàng ngàn xác chết sau các trận chiến Tết Mậu Thân, Huế, như ở cuối bài viết dưới đây.

Tuy nhiên, có lần chúng tôi tìm thấy ảnh này có một chú thích dưới bức ảnh "... đồi cát, Quảng Trị", nhưng vì không có mục đích riêng về bức ảnh, nên không ghi nhớ web nguồn. Thật ra không có gì khác biệt nếu nhìn theo góc cạnh một dân tộc bị chìm vào chiến tranh do ngoại xâm mà ra. Nhưng bức hình thật ra ở Quảng Trị hay Huế, hay một nơi khác?

Tòa soạn sachhiem.net kính nhờ các bạn đọc giúp đỡ tìm hiểu từ các nguồn tài liệu khả tín nào có thể truy nguyên tác giả, địa điểm và thời điểm hay nội dung của bức hình trên để khỏi bị ngộ nhận có thể có.

Xin thư về sachhiem@sachhiem.net.

Thành thật cảm ơn sự cộng tác của bạn đọc (SH)

Phản hồi của độc giả:

- Anh Trinh (Texas),

chiều 22 tháng 8, 2010:

Năm Mậu Thân 1968, ở Việt Nam chưa có hình màu. Năm đó tôi đi tìm khắp nơi để chụp một hình cưới có màu, nhưng tìm không ra tiệm nào. Do đó tấm ảnh màu có thể được chụp nơi nào đó vào những năm sau Mậu Thân. Chúc SH mau tìm ra gút mắc nhanh hơn.

- Phi Dan Toc - Phan Dan Toc,

Thursday, August 26, 2010 4:11 PM

Vừa mới tìm được trang này nên xin gởi đến Sách Hiếm liền. Tấm ảnh trắng đen chụp người phụ nữ bên cạnh xác chồng/con, theo như ghi chú dưới tấm ảnh được xuất hiện trên báo TIME, số ra ngày 31/10/1969. Từ thông tin đó, hy vọng Sách Hiếm hoặc đọc giả có thể truy nguyên nguồn gốc của bức hình màu được đề cập trong bài "Truy Nguyên Một Bức Hình" trên trang nhà sachhiem.net?

https://www2.vcdh.virginia.edu/HIUS316/mbase/docs/hue.html

Trân trọng kính gởi,

TCG - Phi Dân Tộc, Phản Dân Tộc

- Nhan Viet-Quoc

Wednesday, September 22, 2010 3:29 PM

Có thể xem nguồn gốc tấm hình tại đây:

https://blogs.denverpost.com/captured/2010/04/30/captured-a-look-back-at-the-vietnam-war-on-the-35th-anniversary-of-the-fall-of-saigon-2/1781/

Tấm 95, nguyên bản là hình trắng đen của AP.

95: "A South Vietnamese woman mourns over the body of her husband, found with 47 others in a mass grave near Hue, Vietnam in April of 1969. (AP Photo/Horst Faas, File)"

Sent: Friday, September 24, 2010 11:59 PM
Subject: Tim duoc nguon goc tam hinh mau roi

Toi vua truy tim duoc nguon goc tam hinh mau ma toa soan muon tim.

Tam hinh mau nay duoc chup boi phong vien nguoi Angle ten la Larry Burrows; phong vien cho tap chi Life va tap chi Time.

Tap hinh duoc chup vao ngay 1 thang 4 nam 1969.

Va day la dia chi truy cap:

https://www.life.com/image/50606112

Than chao!

- Bill:

Sent: Friday, September 24, 2010 11:47 PM
Subject: Re: Về tấm hình mà Sách Hiếm tìm kiếm nguồn gốc

Kính gửi Toà Soạn Sách Hiếm.

Cùng với các bạn bè online, nay chúng tôi tìm được bộ hồ sơ "Captured: A Look Back at the Vietnam War on the 35th Anniversary of the Fall of Saigon" tại địa chỉ https://blogs.denverpost.com/captured/2010/04/30/captured-a-look-back-at-the-vietnam-war-on-the-35th-anniversary-of-the-fall-of-saigon-2/1781/ trong đó có bức ảnh số 95 với ghi chú: " A South Vietnamese woman mourns over the body of her husband, found with 47 others in a mass grave near Hue, Vietnam in April of 1969. (AP Photo/Horst Faas, File)"

Nhưng bức ảnh này là đen trắng, do ký giả của AP chụp "ở gần Huế", tháng 4 năm 1969. nhiều người cho rằng nhìn đồi cát thấy giống Quảng Trị.

Mong qúy TS phân tích hồ sơ trên và có bài viết minh định cho tấm ảnh.

Sent: Friday, September 24, 2010 11:50 PM
Subject: Re: Về tấm hình mà Sách Hiếm tìm kiếm nguồn gốc

Chúng tôi nhận thấy rằng, trong tất cả các hình ảnh về tội ác chiến tranh trong chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam thì những bức ảnh lính Mỹ - ngụy gây tội ác nào mà có lính Mỹ - ngụy trong đó thì được công nhận là tội ác của Mỹ - ngụy.

Còn những bức ảnh không có lính Mỹ - ngụy trong đó thì bị tuyên truyền thành "tội ác cộng sản".

Tất cả các bức ảnh được tâm lý chiến Sài Gòn tuyên truyền trước 1975 và bọn nhai lại ngày nay, tuyệt không thấy một hình nào có quân Giải Phóng trong đó, chỉ thấy nạn nhân cùng những lời bình đầy vu khống, xuyên tạc và giấu đi ai là kẻ làm ác thật sự. Bức ảnh người phụ nữ gà khóc trên, đã rơi vài tình trạng như thế.

- Kết luận (SH):

- Bức ảnh màu là do Larry Burrows; người Anh, phóng viên cho tạp chí Life va tạp chí Time chụp ngày 01 tháng 4, 1969, nguồn: https://www.life.com/image/50606112 (do bạn "Nhan Việt - Quốc" gửi)

- Cùng ngày 1 tháng 4 năm 1969, và cùng cảnh, bức hình trong tập tài liệu "Captured: A Look Back at the Vietnam War on the 35th Anniversary of the Fall of Saigon" trong web https://blogs.denverpost.com/" do bạn "Nhan Việt - Quốc" và bạn Bill gửi, của Horst Faas, ký giả của AP người Đức, chụp "ở gần Huế", .

- Nhân đọc tập tài liệu "Captured: A Look Back at the Vietnam War on the 35th Anniversary of the Fall of Saigon" trong web https://blogs.denverpost.com/, đầy hình ảnh của một phân nửa Việt Nam với quân đội Mỹ và đầy đủ vũ khí giết người, giết sinh thái, rải chất độc rải trên đất màu, đổ gạo, đốt nhà, thả bom,... và một bên là dân Việt chống Mỹ, người ta không thể có kết luận nào khác hơn về cuộc chiến "chống ngoại xâm" và "thống nhất đất nước" của Việt Nam trong những năm trước 1975.

- Xem tập tài liệu trên (Captured: A Look Back at the Vietnam War on the 35th Anniversary of the Fall of Saigon", https://blogs.denverpost.com/), người đọc sẽ thấy rõ, bức ảnh người đàn bà trẻ quằn quại bên xác người thân, dù màu hay trắng đen, dù Quảng Trị hay Huế, hay ở nơi nào trên nước Việt vẫn chỉ là hậu quả chung của dân ta trong giai đoạn chiến tranh ác liệt mà người Việt phải chống lại một quân đội hùng mạnh nhất thế giới một cách gian khổ để giành lại độc lập và thống nhất Bắc Nam.

Xin cám ơn tất cả các bạn đọc đã cộng tác trong việc truy tìm tài liệu

Những bài về Tết Mậu Thân đăng ở SH

Chuyện Hoang Đường Vụ Thảm Sát Ở Huế 68 (Noam Chomsky & Edward S. Herman)
Chứng Nhân Mậu Thân (Tâm Đạt)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Thảm sát tại Huế Tết Mậu Thân

https://1nguoiviet.wordpress.com/2010/06/09/tư-liệuthảm-sat-huế-tết-mậu-than/

Thảm sát tại Huế Tết Mậu Thân (tiếng Anh: Hue massacre) là tên gọi một sự kiện trong Chiến tranh Việt Nam về việc tìm thấy một số lượng lớn các ngôi mộ tập thể của những người đã chết tại Huế. Việc phát hiện này bắt đầu được tiến hành sau khi Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đã có một cuộc tổng tấn công Tết Mậu Thân vào Huế và đã rút lui sau một tháng chiếm đóng.

Một số nhà chức trách Mỹ và Việt Nam Cộng hòa và một số nhà báo đã coi các phát hiện này cùng với các chứng cứ khác là bằng chứng cho khẳng định rằng một hành động tàn bạo ở quy mô lớn đã được thi hành ở Huế và vùng lân cận trong 4 tuần do Quân giải phóng miền Namchiếm giữ. Một vài nguồn trong số đó cho rằng các vụ giết người này là có chủ tâm và là một phần của một cuộc thanh trừng quy mô lớn cả một tầng lớp trong xã hội. Một số nguồn khác, trong đó có những người phản đối chiến tranh, thì khẳng định rằng số lượng và hoàn cảnh của những người bị thiệt mạng đã bị khuếch đại và ngụy tạo để phục vụ mục đích tuyên truyền trong chiến tranh.

Mục lục

Bối cảnh

Sáng sớm ngày 31 tháng 1 năm 1968, trong dịp Tết Nguyên Đán, quân đội Bắc Việt và quân Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam(MTDTGPMNVN) cùng lúc tấn công bất thình lình tại nhiều thành phố và địa phương trên miền Nam Việt Nam – trong đó có Sài Gòn và Huế. Cuộc tổng tấn công Tết Mậu Thân tuy được xem là một thất bại quân sự nhưng lại là một chiến thắng có tầm vóc lớn về chính trị. Sau các thành công quân sự ban đầu, họ lập tức bị đẩy lui khắp nơi, trừ Huế.

Với mục đích giành giật chủ quyền tại Huế, trận chiến 28 ngày giữa MTDTGPMNVN với Quân đội Hoa Kỳ và Quân lực Việt Nam Cộng hòa (QLVNCH) đã diễn ra và kết quả là 40% thành phố bị tàn phá, 116.000 người mất nhà ở. Quân đội Hoa Kỳ và QLVNCH báo cáo có khoảng 5.000 lính MTDTGPMNVN bị giết bên trong Thành nội Huế và 3.000 người khác ở các vùng lân cận. Cũng trong cuộc tái chiếm này, trong số 17134 ngôi nhà tại Huế, 9776 bị phá hủy hoàn toàn, 3169 bị hỏng nặng; số thường dân thiệt mạng theo ước tính đầu tiên của chính phủ Việt Nam Cộng hòa là 3776 người; MTDTGPMN nói rằng họ đã chôn cất rất nhiều nạn nhân bom đạn tại các khu mộ tập thể cùng với binh sĩ tử trận của chính họ^[1].

Số liệu về các hố chôn tập thể

Sau sự kiện Tết Mậu Thân khoảng một tháng, một số lượng lớn các ngôi mộ tập thể của những người đã chết tại Huế đã dần được tìm thấy. Số liệu từ các nguồn khác nhau có sự không thống nhất.

Theo báo cáo tổng kết của Douglas Pike^[2], lúc bấy giờ là nhân viên hành chính ngoại giao của cơ quan thông tin Hoa Kỳ, năm 1970:

“Câu chuyện (về Huế) chưa chấm dứt. Nếu ước đoán của giới chức Huế được coi như gần đúng, khoảng 2.000 người vẫn còn mất tích. Tổng kết về người chết và mất tích như sau:

Tổng số dân sự tử vong: 7.600 – chết lẫn mất tích
Chiến trường: – 1.900 bị thương vì chiến cuộc; 944 thường dân chết vì chiến cuộc
Nạn nhân của những vụ giết tập thể:

1.173 – số tử thi tìm trong đợt đầu sau cuộc chiến, 1968

809 – số tử thi tìm trong đợt nhì, kể cả tìm thấy ở đụn cát, tháng 3-7 năm 1969

428 – số tử thi tìm trong đợt thứ ba, trong khe Đá Mài (khu Nam Hoa) - tháng 9 năm 1969

300 – số tử thi tìm trong đợt thứ tư, khu Phu Thu, tháng 11 năm 1969

100 – số tử thi tìm thấy các nơi trong năm 1969

1.946 – mất tích (tính đến năm 1970)”

Theo Gareth Porter^[3], một học giả Mỹ, các ước lượng ban đầu của Bộ Di dân và An sinh Xã hội Việt Nam Cộng hòa, số dân thường thiệt mạng do giao tranh và bom pháo là 3.776, trên tổng số dân thường bị thương, chết hoặc mất tích là 6700 người^[4], chứ không phải các con số 944 và 7600 do Tiểu đoàn Chiến tranh Chính trị số 10 của Quân lực Việt Nam Cộng hòa đưa ra^[5]. (Các con số 944 và 7600 này đã được Pike Douglas dùng trong thống kê của mình.)

Về các con số cụ thể tại các địa điểm khai quật, Gareth Porter^[3] viết:

“…tại địa điểm trường trung học Gia Hội, báo cáo chính thức của Mỹ, dựa trên thông tin cung cấp bởi Tiểu đoàn Chiến tranh Chính trị số 10, đưa ra tổng số 22 mộ tập thể và 200 tử thi, với bình quân 9 tử thi mỗi mộ. Nhưng khi Steward Harris [phóng viên Thời báo Luân Đôn] được đưa đến địa điểm đó, người sĩ quan Việt Nam hộ tống nói với anh ta rằng mỗi ngôi mộ trong số 22 ngôi có từ 3 đến 7 xác, cho ra tổng trong khoảng từ 66 đến 150. Cũng khoảng trong thời gian đó, Tiểu đoàn Chiến tranh Chính trị số 10 xuất bản một cuốn sách nhỏ dành cho người đọc Việt Nam, trong đó nói rằng tại trường học có 14 mộ (chứ không phải 22), con số này còn làm giảm tổng số hơn nữa.”

Cũng theo Gareth Porter, Alje Vennema^[6], một bác sỹ làm việc cho một đội y tế Canada tại bệnh viện Quảng Ngãi và đã tình cờ có mặt tại Bệnh viện Huế trong thời gian xảy ra sự kiện Tết Mậu Thân, nói tổng số tử thi tại bốn địa điểm chính được phát hiện ngay sau Tết là 68, chứ không phải con số 477 như đã được tuyên bố chính thức.

Nguyên nhân

Theo Pike^[2]:

” … có 3 giai đoạn đưa đến những vụ xử tử.

Giai đoạn đầu là một loạt các cuộc xử án bất hợp pháp công cộng kéo dài khoảng 5 – 10 phút do giới chức trong quân Bắc việt hay Việt cộng dựng lên. Bị cáo luôn bị kết án ‘có tội với nhân dân’.

Giai đoạn nhì, khi họ cho rằng họ sẽ giữ được Huế lâu dài, quân Bắc việt / Việt cộng bắt đầu tiến hành công tác giáo dục tư tưởng yêu nước cho quần chúng. Những ai bị tình nghi có thái độ chống cách mạng từ từ bị truy lùng trong giai đoạn này. Người theo đạo công giáo, các nhà trí thức, thương gia, và đám người bị tội làm ‘tay sai Đế quốc’ bị chiếu cố để ‘tạo dựng xã hội mới’

Giai đoạn sau cùng, khi thấy rõ họ đang bị đánh bật ra khỏi Huế, quân Bắc việt / Việt cộng thi hành những vụ thủ tiêu nhân chứng – bất cứ ai biết mặt họ, nhìn thấy những tội ác trong lúc Huế bị chiếm đều bị giết và chôn mất xác.”

Nhiều tác giả sử dụng báo cáo của Pike, trong khi nhiều người khác thì phủ nhận, cho rằng đây là một chiêu bài tuyên truyền của Mỹ và chính quyền Việt Nam Cộng hòa để tạo hỗ trợ cho sự hiện diện của quân đội Mỹ tại Việt Nam. Trong những thời gian đầu cuộc chiến, nhiều phóng viên chiến trường phải viết phóng sự tuân theo một quy định áp đặt từ chính phủ Hoa Kỳ.

Porter

Về sau có khảo cứu của Gareth Porter^[3] về vụ thảm sát Huế, trong đó, ông chỉ trích những phóng đại tuyên truyền từ Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng hòa. Ông nói các thông tin về cái gọi là đàn áp tôn giáo là thiếu chính xác^[7]. Ông đã nêu ra các nguồn gốc không xác thực của những thông tin về vụ “thảm sát”^[8]; sự không rõ ràng trong việc điều tra tại thực địa các ngôi mộ tập thể^[9]; những mâu thuẫn trong các báo cáo về số lượng tử thi tìm thấy; những mâu thuẫn với kết quả tìm hiểu của một bác sỹ y khoa làm việc tại Huế lúc đó; một số chi tiết đáng chú ý xung quanh các cuộc khai quật vào năm 1969; những mâu thuẫn giữa bài viết của Douglas Pike với các nguồn thông tin khác^[10]; những mâu thuẫn trong các lời khai của “người làm chứng” cho vụ thảm sát^[11]; và kết quả của những trận bom của Mỹ tại Huế^[12].

Gareth Porter cho biết rằng một người bác sỹ có mặt tại Huế vào thời điểm tìm thấy các mộ chôn, Alje Vennema^[6], viết rằng đối với các địa điểm trong khu lăng vua, hầu hết các tử thi có dấu vết của quân phục. Vennema kể rằng đã hỏi chuyện các dân làng gần đó, họ nói rằng trong các ngày 21 đến 26 tháng 2 khu vực trung gian đã bị bom và pháo dữ dội. Và, trái với các tuyên bố của chính phủ rằng nhiều nạn nhân đã bị chôn sống tại đó, Vennema nói rằng tất cả các tử thi đều có các vết thương.

Trong kết luận của bài viết, Gareth Porter đồng ý rằng có những vụ xử tử, giết người tại Huế trong giai đoạn chiếm đóng; tuy nhiên không có bằng chứng cụ thể về nguyên nhân của những cái chết.

“Các bằng chứng có được — không phải từ nguồn của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam, mà từ nguồn chính thức của Hoa Kỳ vàViệt Nam Cộng Hòa và từ các quan sát viên độc lập — cho thấy rằng câu chuyện chính thức về một cuộc tàn sát bừa bãi đối với những người được cho là không thích hợp với Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam là hoàn toàn bịa đặt. Không chỉ số lượng các thi thể được tìm thấy trong và xung quanh Huế đáng nghi vấn, mà quan trọng hơn, nguyên do của các cái chết có vẻ như là bị chuyển từ chính các trận đánh quân sự sang việc xử tử của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam. Và tường trình chi tiết nhất “có thẩm quyền” mà các chính phủ Mỹ hay Việt Nam Cộng hòa đưa ra về sự việc được cho là vụ thảm sát này đã không đứng vững trước các thẩm định.”^[13].

Young

Marilyn B. Young trong sách tựa đề The Vietnam Wars, 1945-1990^[14]ghi lại:

“Trong những ngày đầu của cuộc chiếm đóng quả thực có những vụ xử tử công khai tại chỗ … khi trận chiến gần kết thúc bởi cuộc công pháo, lính miền Bắc trên đường rút lui xử tử những người họ đang giam giữ thay vì thả họ ra hay bắt theo làm tù binh – với con số người chết không nhiều như chính phủ Sài gòn và Washington công bố, nhưng nhiều đủ để tạo những câu hỏi tang thương cho những người sống sót ở Huế…”

Các nguồn khác

Philip W. Manhard, một cố vấn cao cấp Hoa Kỳ tại Huế bị bắt đem ra trại tù binh ở miền Bắc Việt Nam (được thả năm 1974). Ông còn nhớ rõ những vụ bắn giết tại chỗ những người già yếu không đủ sức đi theo cuộc di tản tù nhân.

Năm 1969, phóng viên Don Oberdorfer^[15] sang ở Huế 5 ngày với Paul Vogle, giáo sư dạy Anh Văn người Mỹ tại Đại học Huế, và phỏng vấn nhiều nhân chứng trong thời gian Huế bị quân MTDTGPMNVN chiếm đóng. Theo Oberdorfer, các vụ giết người chia làm hai loại:

Loại xử tử có kế hoạch cho những giới chức chính phủ Việt Nam Cộng hòa và gia đình thân quyến của họ, nhân viên chính phủ và dân sự và những người “theo Mỹ”.
Loại bắn tại chỗ những ai chạy trốn không trả lời thẩm vấn, những ai nói xấu về cuộc chiếm đóng Huế, những ai có thái độ “không tốt” với quân cai quản.

Tuy không thể minh định bằng nguồn tin nào khác, Oberdorfer báo cáo rằng hầu hết những người nam trên 15 tuổi trốn tránh trong một nhà thờ khu Phú Cam đều bị đem đi và bắn chết. Khi Oberdorfer phỏng vấn Hồ Tý, một chỉ huy Việt Cộng trong cuộc tổng tấn công 1968 đã đào ngũ, ông này cho biết Đảng Cộng sản Việt Nam có lưu ý đặc biệt về khu Công giáo Phú Cam.^[15]

Chú thích

^ Herman & Porter, The Myth of the Hue Massacre, Ramparts, Vol. 13, No. 8, May-June 1975
^ ^a ^b Douglas Pike, “Vietcong Strategy of Terror” (PDF)
^ ^a ^b ^c D.Gareth Porter. “The 1968 ‘Hue Massacre’”. Tạp chí Indochina Chronicle số 33, 24/6/1974.
^ Saigon Post, March 17, 1968
^ VC Carnage in Hue, Tenth Political Warfare Battalion, 1968, p. 8.
^ ^a ^b Alje Vennema, “The Tragedy of Hue,” unpublished manuscript, 1968, pp. 19-23.
^ “…Về những người Công giáo ở Huế, bằng chứng từ cả các tài liệu của Cộng sản và nhân chứng cho thấy chính sách của MTDTGPMN không hướng về phía chống lại Giáo hội Công giáo. Tài liệu Kế hoạch công kích và khởi nghĩa bắt được nói đến việc ‘cô lập (isolate) những tên phản cách mạng lợi dụng Công giáo tại Phú Cam’. Tuy nhiên, trong thuật ngữ tiếng Việt của Cộng sản, ‘cô lập’ có nghĩa hành động để cắt đứt các ảnh hưởng của các cá nhân nói trên ra khỏi các sự vụ của cộng đồng. Nó không có nghĩa hành quyết hay thậm chí không nhất thiết có nghĩa bỏ tù, trái với những gì mà các chuyên gia chiến tranh chính trị có thể thuyết phục. Tài liệu chỉ ra rằng chỉ có các mục sư bị phát hiện ‘che dấu địch’ mới là đối tượng trừng phạt, và mức độ trừng phạt cụ thể còn tùy vào mức độ mà chống đối cách mạng của cá nhân đó trong quá khứ…”. Porter cũng trích dẫn Ackland và Porter, op. cit., p. 145. là tại khu Gia Hội, nơi MTDTGPMN đã kiểm soát trong 26 ngày, một linh mục Công giáo nói với Len Ackland rằng không một ai trong số các giáo dân của ông bị MTDTCPMN hại.
^ “…chính quyền Sài Gòn không cho phép bất kỳ phóng viên nào xem các địa điểm có mộ hay các tử thi…”
^ Porter trích Le Monde, April 13, 1968, rằng Marc Riboud dùng trực thăng để đến địa điểm đã thông báo thì phi công từ chối hạ cánh với lí do là vùng đất đó “không an toàn”. Danh sách địa điểm không giống với cái mà Đại tá Tỉnh trưởng Phạm Văn Khoa miêu tả.
^ Porter trích báo Tiền Tuyến, ngày 3-5-1969, rằng “Bộ trưởng Y tế, Trần Lưu Y, sau khi đi thăm các địa điểm chôn cất vào tháng Tư năm 1969, đã thông báo với Phó Tỉnh trưởng Thừa Thiên rằng các tử thi có thể là của những người lính MTGPDT bị chết trong các trận giao tranh”; ông cũng dẫn lời Washington Post, May 5, 1969 là “Một sỹ quan Mỹ tại Huế đã thừa nhận với một phóng viên tờ Washington Post tại một lễ tang tập thể cho những người chết: Một số có thể đã đơn giản là bị kẹt lại [trong các cuộc giao tranh]“
^ Porter nêu ra sự mâu thuẫn thông tin trong hai cuộc phỏng vấn của Baltimore Sun và báo Tiền Tuyến, ngày 17 tháng 10 năm 1969, với cùng một nhân chứng
^ “…toàn bộ những vùng tìm thấy các hố chôn là chiến trường trong nhiều tuần của năm 1968. MTGPDT đã tiếp tục giữ nhiều làng nhỏ ngay cả sau khi đã bị đẩy ra khỏi thành phố, và một số làng vẫn nằm trong quyền kiểm soát của họ trong hàng tháng, khi các máy bay ném bom của Mỹ đánh phá họ dữ dội…Làng Phú Mỹ, chỉ cách Huế 3 dặm về phía đông, là một trong các làng đã bị các đơn vị Cộng sản chiếm giữ trong cuộc tổng tấn công, khi nhiều nam giới trẻ nằm trong tuổi quân sự đã được gọi vào Quân Giải Phóng. Theo một cuộc phỏng vấn sau này với một người dân làng, máy bay Mỹ đã liên tục ném bom làng, phá hủy hàng trăm ngôi nhà và làm dân thường thiệt mạng….Phú Xuân, cách Huế 13 dặm, đã là chiến trường của các cuộc giao tranh dữ dội, trong đó có sự sử dụng mạnh của không lực Mỹ, trong các tuần nối tiếp cuộc Tổng tấn công…”
^ Nguyên văn: The available evidence — not from NLF sources but from official U.S. and Saigon documents and from independent observers — indicates that the official story of an indiscriminate slaughter of those who were considered to be unsympathetic to the NLF is a complete fabrication. Not only is the number of bodies uncovered in and around Hue open to question, but more important, the cause of death appears to have been shifted from the fighting itself to NLF execution. And the most detailed and “authoritative” account of the alleged executions put together by either government does not stand up under examination.
^ Young, Marilyn B., The Vietnam Wars, 1945-1990 (New York: Harper Perennial, 1991)
^ ^a ^b Oberdorfer, Don. Tet!: The Turning Point in the Vietnam War. New York: Doubleday & Company, 1971.

Đọc thêm

Arnold, James R., Tet Offensive 1968: Turning Point in Vietnam, London: Osprey 1990
Bullington, James R. “And Here, See Hue,” Foreign Service Journal, November 1968.
Christmas, G. R. “A Company Commander Reflects on Operation Hue City,” Marine Corps Gazette, April 1971.
Davidson, Phillip B. Vietnam at War: The History, 1946-1975. Novato, CA: Presidio Press, 1988.
Hammel, Eric. Fire in the Streets: The Battle for Hue, Tet 1968. Chicago: Contemporary Books, 1991.
Harkanson, John, and Charles McMahon. “USMC & Tet ’68: There’s a Little Trouble in Hue …,” Vietnam Combat, Winter 1985.
Krohn, Charles A., The Lost Battalion: Controversy and Casualties in the Battle of Hue, Praeger Publishers, 1993
Nolan, Keith William. Battle for Hue: Tet 1968. Novato, CA: Presidio Press, 1983.
Palmer, Dave Richard. Summons of the Trumpet: U.S.-Vietnam in Perspective. Novato, CA: Presidio Press, 1978.
Phan Van Son. The Viet Cong Tet Offensive (1968). Saigon: Republic of Vietnam Armed Forces, 1969.
Pike, Douglas. PAVN: People’s Army of Vietnam. Novato, CA: Presidio Press, 1986.
Secrets of the Vietnam War. Novato, CA: Presidio Press, 1990.
Smith, Captain George W., USA. “The Battle of Hue,” Infantry, July-August 1968.
Stanton, Shelby L. Anatomy of a Division: 1st Cav in Vietnam. Novato, CA: Presidio Press, 1987.
Tolson, Major General John J., 3rd. Airmobility: 1961-1971. Washington, D.C.: Department of the Army, 1973.
Truong Sinh. “The Fight to Liberate the City of Hue During Mau Than Tet (1969),” Hoc Tap, December 1974.
Tucker, Spencer, Vietnam. London: UCL Press, 1999
Vietnam Order of Battle. New York: U.S. News and World Report, Inc., 1981.