Sách Hiếm net
  ●   Bản rời    

Nhật Ký Biển Đông: Chính Trị Vương Đạo, Bá Đạo

Nhật Ký Biển Đông: Chính Trị Vương Đạo, Bá Đạo

Đào Văn Bình

http://sachhiem.net/DAOVB/CT/DaovBinh107.php

02-Apr-2018

Vương đạo là gầy dựng nghĩa quân, khởi nghĩa đánh đuổi ngoại xâm, giành độc lập cho dân tộc, xây dựng một đất nước thống nhất, cường thịnh, lấy đức và luật pháp công minh để trị dân. Bá đạo là đảo chính, truất phế, lật đổ, đem ngoại bang về “cõng rắn cắn gà nhà” để giành lấy quyền lực khiến đất nước rối beng, chia cắt, tan nát và mưu cầu lợi ích cho cá nhân hay giòng tộc của mình. (ĐVB)

Nhật Ký Biển Đông hai tuần cuối Tháng Ba ghi nhận những biến chuyển quan trọng như sau:

A. Tình hình Hoa Kỳ:

- Tổng Hợp ngày 23/3/2018: Tổng Thống Donald Trump vừa sa thải cố vấn an ninh quốc gia -Tướng McMaster và thay bằng Ô. John Bolton- cựu đại sứ Hoa Kỳ tại LHQ dưới thời Tổng Thống Bush Con khiến dư luận lo lắng vì lập trường “siêu hiếu chiến” của ông này.

Theo dõi các buổi đóng góp ý kiến của John Bolton trên Đài Fox News chúng ta thấy ông ta đưa ra những giải pháp thật dễ sợ như phá bỏ hiệp ước hạt nhân với Ba Tư và mở cuộc chiến với quốc gia này, cũng như tấn công luôn cả Bắc Hàn. Ngay cả một số nhà lập pháp Cộng Hòa cũng hợ hãi lập trường “siêu diều hâu” của ông. Các giới chức cao cấp Palestines vừa lên tiếng công kích cuộc bổ nhiệm này vì Ô. Bolton có lập trường bênh Do Thái và thù nghịch với Palestines. Một số nhà bình luận còn cho rằng Ô. Trump sẽ lập lại lỗi lầm của Ô. Bush Con và Ô. Obama với một Ô. Bolton cho rằng những ai thù nghịch với Do Thái và Saudi Arabia đều là kẻ thù của Hoa Kỳ. Cựu Tổng Thống Jimmy Carter gọi quyết định bổ nhiệm Ô. John Bolton là một sai lầm tệ hại (worst mistake) của Ô. Trump.

Chúng ta còn nhớ, khi Cuộc Chiến Iraq do Ô. Bush Con gây ra và trở thành gánh nặng cả về nhân mạng, tài chính và uy tín của Hoa Kỳ kéo dài 15 năm, Ô. Bush Cha trong cuốn hồi ký đã kết án Phó Tổng Thống Dick Cheney, Bộ Trưởng Quốc Phòng Donald Rumsfeld, Cố Vấn An Ninh Condoleezza Rice- là những “con diều hâu” thân cận nhất đã hại đời con trai ông. Trong khi đó Tướng Colin Powell- bộ trưởng ngoại giao- là người ôn hòa lại cô đơn giữa những người chủ chiến được lòng tổng thống. Thế nhưng chỉ riêng Ô. Bolton nói rằng cuộc chiến tranh Iraq không phải là một sai lầm.

Trong lịch sử nhân loại, khi mình có binh hùng tướng mạnh, mở một cuộc chiến (nôm na là đem quân đánh người ta) thì rất dễ. Chẳng hạn như Quân Phiệt Nhật, Phát-xít Ý, Đức - dễ dàng mở một cuộc chiến toàn cầu nhưng hậu quả ra sao? Hoa Kỳ ngày nay, với sức mạnh vô địch có thể mở ba bốn cuộc đại chiến cùng lúc nhưng rồi hậu quả ra sao? Cuộc chiến Iraq kéo dài 15 năm (2003). Cuộc chiến A Phú Hãn (2001) kéo dài tới bây giờ vẫn chưa chấm dứt. Cuộc chiến Việt Nam mà năm đời tổng thống lao vào, kết thúc năm 1975 nhưng đã để lại một di sản nhức nhối cho Hoa Kỳ nhiều trăm năm sau.

Như thế làm cố vấn an ninh cho tổng thống không phải là “con gà chọi”. Nghe tiếng gáy của con gà khác là xông ra đá liền. Nhiệm vụ của cố vấn an ninh không phải là xúi tổng thống đem quân phong tỏa, cấm vận, phóng hỏa tiễn hay tấn công người ta…mà phải suy tính đến sự an nguy của đất nước, của đồng minh, của thế giới. Phải tham khảo với bộ trưởng quốc phòng, bộ trưởng ngoại giao và theo dõi dư luận, bình luận toàn cầu để có giải pháp tối hảo. Tối hảo cho đất nước là : Không phạm tội ác chiến tranh, không hy sinh thân mạng binh sĩ một cách rẻ rúng, không tạo rối loạn toàn cầu, không gây gánh nặng tài chính cho đất nước và nhất là không tạo một di sản nhức nhối cho tổng thống kế vị, cho đời sau. Tôn Ngô Binh Pháp dạy rằng “dụng binh” là hạ sách. Với sức mạnh quân sự vô địch của Mỹ ngày nay, dùng binh là hạ sách. Răn đe, cảnh cáo, lên án, phối hợp với ngoại giao là thượng sách. Khi tất cả những phương sách này thất bại… lúc đó mới dùng binh.

Thế nhưng đạo Trời rất huyền vi. Hết thịnh lại suy, hết hưng lại phế. Vạn Hạnh Thiền Sư đời Lý có câu kệ: “Thịnh suy như lộ thảo đầu phô.” (Thịnh suy như sương mai đầu ngọn cỏ.) Không quốc gia nào thoát khỏi quy luật này. Các đế quốc khổng lồ đều xụp đổ do xã hội ung thối, đồi trụy, chia rẽ, chinh chiến quá nhiều hay do thất trận. Chúng ta hãy chờ xem “Cố vấn Bolton” đưa nước Mỹ đi về đâu?

Chuyện đời thật chéo ngoe. Một ông tướng bốn sao, vào sinh ra tử, ngửi mùi thuốc súng từ tuổi thanh niên thì ngán sợ chiến tranh. Còn một ông già 70 tuổi “trói gà không chặt”…lại ham “đấm đá”. Cũng giống như thanh niên ở thành phố, ngày ngày uống cà-phê, ăn nhậu, tán dóc, nghe nhạc Bolero ủy mị, nghe nhạc Trịnh Công Sơn lãng đãng toàn là “ngón tay em dài, đôi mắt xanh xao,vai em gầy guộc, chốn hoang vu, để rồi hạt bụi nào hóa kiếp thân tôi...” lại thích mặc đồ lính. Trong khi lính từ mặt trận về, được nghỉ phép thì mừng rơn, chỉ mong cửi bộ đồ nhà binh, vui chơi với gia đình, bè bạn. Đời là thế!

B. Tình hình thế giới:

-Reuters ngày 15/3/2018: “Tổng Thống Duterte nói rằng việc Phi Luật Tân rút lui khỏi Tòa Án Hình Sự Quốc Tế là khởi đầu của sự cáo chung của tổ chức này. Sự loan báo diễn ra năm tháng sau khi tổ chức này loan tin việc điều tra sơ khởi đã được mở ra để xem có chuyện vi phạm nhân quyền trong chiến dịch chống tội phạm ma túy ở Phi Luật Tân không.”

Trước đây Liên Hiệp Phi Châu cũng đã ra nghị quyết không có tính cưỡng hành yêu cầu các hội viên rút chân ra khỏi Tòa Án Hình Sự Quốc Tế với lý do tổ chức này kỳ thị các quốc gia Phi Châu.

-Newsweek ngày 17/3/2018: “Nga từ chối trả lời bất cứ tối hậu thư nào từ Hoa Kỳ hay bất kỳ đồng minh nào của Hoa Kỳ và nói rằng việc Tây Phương lãnh đạo thế giới đã qua rồi và Mạc Tư Khoa sẽ theo đuổi con đường ngoại giao riêng của mình dù có những thách thức toàn cầu và xa hơn nữa. (ý nói ngoài không gian).

Trong một cuộc hội thảo khuyến kích đầu tư của quốc gia, Ngoại Trưởng Lavrov nói rằng những quốc gia khác đã có những phản ứng nóng nảy về sự trỗi dậy của Nga sau thời kỳ Hậu Sô-viết hỗn loạn để tiến vào thời kỳ lãnh đạo thế giới trong hai thập niên qua. Trong lúc Tổng Thống Putin mở rộng ảnh hưởng quân sự và chính trị, các quốc gia Tây Phương như Hoa Kỳ, Pháp, Đức và Anh đã cáo buộc ông âm mưu can thiệp vào chuyện nội bộ của họ, điều mà Ô. Putin và chính quyền của ông bác bỏ.”

Đây là một sự thực hiển nhiên. Việc Nga thôn tính Crimea, can dự quân sự vào Syria, mở rộng ảnh hưởng quân sự vào Nam Mỹ và một số quốc gia Đông Nam Á - làm Hoa Kỳ và NATO bồn chồn và tiến hành kế hoạch ngăn chặn và triệt hạ Nga trên mọi phương diện. Trong lúc đó sức mạnh của Trung Quốc ngày càng gia tăng và liên kết với Nga. Cuộc Chiến Tranh Lạnh Mới đang diễn ra và không dễ dàng như người ta tưởng. Trong lúc đó ở Mỹ, chiến dịch điều tra Nga can dự vào cuộc bầu cử vẫn tiến hành sâu rộng và nhiều biện pháp cấm vận được ban hành. Thế nhưng lơ mơ Ô. Trump sẽ “lãnh đạn”. Nếu Ô. Trump bị truy tố thì chuyện Nga can dự vào bầu cử có thật. Nếu Ô. Trump vô tội thì tại sao lại ban hành lệnh cấm vận? Phải chăng đây là kế hoạch triệt hạ Nga mà “can dự bầu cử” chỉ là cái cớ?

- The National Interest ngày 18/3/2018: “Hãng Lockheed Martin vừa tiến hành những bước đầu tiên để thực hiện một hợp đồng mua bán vũ khí khồng lồ với Ả Rập Sê-út năm ngoái. Theo tường trình ban đầu của Motley Fool, Ngũ Giác Đài đã chuẩn y hợp đồng 481.1 triệu Mỹ Kim để cho phép Lockheed bắt đầu đóng bốn tàu chiến đa năng (Multi-Mission Surface Combatant Ships). Những tàu này là biến cải của kiểu tàu Freedom-class Littoral Combat Ship mà Lockheed đã chế tạo.”

Đây là loại tàu chiến tối tân nhất của Mỹ bây giờ, sở dĩ bán cho Ả Rập Sê-út và vì cần tiền và cũng là cách giúp cho quốc gia Ả Rập này đối đầu với Ba Tư- kẻ thù tiềm tàng của Hoa Kỳ. Trong khi đó theo Reuters, 70% dân chúng Pháp muốn Tổng Thống Macron đình chỉ việc xuất cảng vũ khí cho một số quốc gia như Ả Rập Sê-út và Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất vì liên quan đến cuộc chiến Yemen.

- Reuters ngày 18/3/2018: “Tổng Thống Putin thắng áp đảo trong cuộc tái ứng cử, kéo dài sự cai trị trên một quốc gia lớn nhất thế giới thêm sáu năm nữa, giữa lúc bang giao với Tây Phương đi vào quỹ đạo thù hận.” Trong một phong cách ngoại giao, Tổng Thống Donald Trump đã gọi điện thoại chúc mừng Ô.Putin và theo giới chức Điện Cẩm Linh, có thể có cuộc thảo luận giữa hai vị nguyên thủ.

Theo ý kiến của tôi, tôi xin “hai ông kẹ” này hòa hoãn với nhau đi. Nga không thể tiêu diệt được Mỹ. Ngược lại Mỹ cũng không thể tiêu diệt được Nga. Cứ nhìn vào thời kỳ Chiến Tranh Lạnh xem thế giới căng thẳng như thế nào. Thỏa hiệp và chia nhau thiên hạ là giải pháp tối hảo.

- Miami Herald ngày 19/3/2018:“Tổng Thống Abbas của Palestines ở West Bank đã gọi đại sứ Hoa Kỳ tại Do Thái là “con của con chó” (son of a dog) một phát biểu tức giận đối với bộ tham mưu của Ô. Trump, một dấu hiệu rắc rối cho đề nghị hòa bình của Hoa Kỳ.”

Chúng ta còn nhớ trước đây Ô. Duterte – tổng thống Phi Luật Tân đã gọi ông đại sứ Hoa Kỳ dưới thời Tổng Thống Obama là “Con của con điếm”. Không hiểu sao các đại sứ của siêu cường Hoa Kỳ lại bị thóa mạ như vậy? Phải chăng chính sách ngoại giao của Hoa Kỳ có cái gì bất ổn?

- Reuters ngày 20/3/2018: “Chủ Tịch Tập Cận Bình nói với Đài Loan rằng họ sẽ đối mặt với sự trừng trị có tính cách lịch sử (nhớ đời) nếu tìm cách ly khai và đây là lời cảnh cáo mạnh mẽ nhất cho hòn đảo mà Hoa Lục coi như lãnh thổ thiêng liêng.” Theo AFP ngày 21/3/2018, Đài Loan đã đưa máy bay và tàu chiến theo dõi khi chiếc HKMH Liêu Ninh đi ngang qua Eo Biển Đài Loan. Cùng lúc có tin HKMH nhỏ mang tên USS Wasp và nhóm tấn công của nó đã ra khơi cho cuộc tuần tra ở Ấn-Thái Bình Dương kể từ khi neo đậu tại Nhật Bản đầu năm nay. Tuy nhỏ nhưng USS Wasp mang theo phi cơ tiêm kích tàng hình F-35B – một biến thể của F-35.

- AP ngày 20/3/2018: “Cựu Tổng Thống Pháp Nicolas Sarkozy đã bị quản thúc trong lúc bị điều tra về cáo buộc ông có nhận nhiều triệu Mỹ Kim một cách bất hợp pháp từ cố Tổng Thống Gaddafi để tài trợ cho cuộc tranh cử. Nguồn tin tư pháp có liên hệ trực tiếp tới vụ này nói với AP rằng Ô. Saukozy bị giữ tại sở cảnh sát Nanterre - tây bắc Paris. Ô. Sarkozy cực lực bác bỏ cáo buộc đã nhận tiền trong cuộc tranh cử năm 2007.”

Ngày nay Hoa Kỳ giống như thiên tử Nhà Chu, còn các quốc gia Âu Châu như Anh, Pháp, Ý, Đức là các “Bá” chia nhau nắm vận mệnh toàn cầu cho nên các quốc gia nhỏ rất sợ và thường phải triều cống hay đút lót cho yên thân. Có một cách “đút lót” hay nhất là khi “ông bà ấy” ra tranh cử, qua các nhóm đi cửa hậu (lobbyist) “cúng” vài chục, vài trăm triệu vào quỹ tranh cử. Nếu ông/bà ấy đắc cử sẽ “nhớ ơn” sẽ gia ơn hoặc “nương tay” cho một số vấn đề như thương mại, cấm vận, lên án, lật đổ v.v…Ông Sarkozy cũng nằm trong quỹ đạo ấy. Ngày nay “phò mã” Kushner và “công chúa” Ivanka đi đâu ai cũng nể sợ và sẵn sàng ký kết khế ước nhiều triệu với công ty của hai người này. Và dĩ nhiên trong bữa cơm tối gia đình, sẽ tâu với “vua cha” và từ đó các quốc gia này sẽ được một số “ân huệ”. Theo Tướng Hoa Kỳ Barry McCaffrey hồi hưu, Kushner là người đại diện hàng đầu (leading representative) của nước Mỹ.

- Miami Herald ngày 21/3/2018: “Việc Peru rút lại lời mời Tổng Thống Maduro của Venezuela tham dự hội nghị thượng đỉnh các quốc gia Nam Mỹ vào tháng tới khiến gây chia rẽ giữa các quốc gia trong vùng. Thậm chí một nước ở Vùng Caribbean đề nghị đứng ra tổ chức một hội nghị thượng đỉnh khác nếu Ô. Maduro không được mời tham dự.”

Tại sao Peru lại có quyết định nông nổi như vậy? Ô. Maduro chưa phải là tội phạm của nhân loại sao lại cấm ông tham dự hội nghị thượng đỉnh khu vực? Thậm chí Liên Hiệp Quốc cũng không thể làm như vậy. Sự chống đối, khác biệt về chính sách, quan điểm giữa các quốc gia là chuyện thường tình. Mình là chủ nhà nên vui vẻ với tất cả các phái đoàn và tạo điều kiện cho mọi ngưởi nói lên quan điểm của họ. Có nói ra- dù là chống đối hay khác biệt thì thiên hạ mới biết ai muốn cái gì để tìm phương giải quyết. Như thế mới là khôn ngoan. Ông tổng thống Peru nên tìm bộ Xuân Thu Chiến Quốc đọc, để học hỏi về thuật ngoại giao.

- Reuters Video ngày 21/3/2018: “Bình Nhưỡng hoan nghênh chuyến viếng thăm của phái đoàn phát triển và thương mại của Nga sau một thời gian đình đốn vì chương trình hỏa tiễn liên lục địa của Bắc Triều Tiên.” Vào ngày 26/3/2018, UPI loan tin, bộ trưởng ngoại giao Bắc Triều Tiên Ri Yong Ho sẽ đi Nga vào Tháng Tư. Rồi Ô. Kim Jong Un đã bí mật tới Bắc Kinh bằng một chuyến xe lửa canh phòng nghiêm ngặt. Ô. Kim Jong Un đã gặp Ô. Tập Cận Bình trong chuyến công du ngoại quốc đầu tiên. Ô. Bà Tập Cận Bình đã mở đại tiệc để tiếp đón Ô. Bà Kim Jong Un. Những diễn biến này cho thấy Bắc Triều Tiên sẽ thay đổi chính sách ngoại giao mà khuôn mẫu có thể là Việt Nam.

- Newsweek ngày 28/3/2018: “Ba Lan- láng giềng của Nga vừa ký thỏa thuận mua 5 tỉ Mỹ Kim hệ thống hỏa tiễn phòng không Patriot để đối phó với Nga. Rồi Ukraina cũng sẽ được cung cấp hỏa tiễn chống tăng Tomahaw khiến Chiến Tranh Lạnh mỗi lúc mỗi trở nên căng thẳng hơn. Chiến lược bao vây, áp sát biên giới của kẻ thù đang được tiến hành. Chưa biết tới mức nào sẽ nổ ra đại chiến?

C. Tình hình Trung Đông:

- Bloomberg News 6/3/2018: “Quân Thổ và phiến quân (Free Syrian Army) do Thổ hỗ trợ đã tiến vào căn cứ địa của người Kurd và trương cờ tại trung tâm Afrin khiến lực lượng người Kurd (Syrian Kurdish YPG) khó đạt được mục tiêu tự trị. Thế nhưng câu hỏi đặt ra là Thổ sẽ ở lại đây bao lâu? Ở vĩnh viễn hay một thời gian rồi rút đi và trao lại cho phe phiến quân Free Syrian Army? Và những gì sẽ xảy ra sau đó? Trong khi đó ngoại trưởng Nga, Thổ và Ba Tư họp tại Astana - thủ đô của Kazakhstan khẳng định một Syria thống nhất và lên án mọi sự chia cắt. Theo Military.com ngày 20/3/2018, Thổ lên tiếng đe dọa tấn công vào một thị trấn ở đông bắc Syria nơi có một toán binh sĩ Hoa Kỳ trấn đóng, tạo nên một tình thế đáng lo ngại là sẽ có xung đột giữa hai nước đồng minh Thổ-Mỹ.” Theo The Daily Beast, đã có hai binh sĩ Hoa Kỳ trong số bảy binh sĩ của Anh, Pháp, Tây Ban Nha và Iceland (NATO) chết trong những cuộc xung đột với quân Thổ ở Afrin.

- Tổng Hợp ngày 20/3/2018: Quân chính phủ đã chiếm được Ghouta và Ô. Assad đã tới thăm, bắt tay và chụp hình với binh sĩ. Ông chui cả vào một hầm phòng thủ hỏi han binh sĩ, rồi lái xe vòng qua một vài khu phố. Như thế Ghouta đã nằm trong sự kiểm soát hoàn toàn của quân chính phủ. Hình ảnh cho thấy Ô. Assad là một lãnh tụ thân dân và có bản lĩnh chứ không phải tầm thường. Mặc dù bị Mỹ-Thổ tấn công và tiêu diệt nhưng Ô. Assad rất tự chế, không có những lời nặng nề chỉ trích hay miệt thị Hoa Kỳ và Thổ, chứng tỏ ông rất kiên nhẫn và khôn ngoan về ngoại giao.

- Reuters ngày 25/3/2018: “Thổ đã mở một cuộc chiến thứ hai khi Tổng Thống Erdogan nói rằng Thổ bắt đầu một cuộc hành quân vào vùng Sinjar của Iraq hai ngày sau khi có tin lực lượng PKK của người Kurd rút lui khỏi khu vực này.”

- Reuters/ABC News ngày 30/3/2018:”Hai cố vấn cao cấp Tòa Bạch Ốc nói rằng Tổng Thống Doanal Trump muốn sớm rút quân khỏi Syria gây ngạc nhiên cho Bộ Ngoại Giao và Ngũ Giác Đài. Trong một buổi tập họp người ủng hộ ở Ohio khi đề cập tới vấn đề chi tiêu cho hạ tầng cơ sở, Ô. Trump nói rằng chúng ta đã đánh đuổi bọn chết tiệt ISIS. Chúng ta chẳng bao lâu nữa sẽ ra khỏi Syria. Để người khác lo chuyện này. Hiện nay Mỹ có khoảng 2000 quân hiện diện bên trong Syria, tác chiến bên cạnh lực lượng Syrian Democratic Forces lấy lại lãnh thổ từ tay ISIS trong đó có Thành Phố Raqqa coi như thủ đô của ISIS.”

Trong khi đó theo USA Today ngày 30/3/2018, hai binh sĩ đồng minh Anh và Mỹ chết và năm bị thương vì mìn gài trên đường ở Thị Trấn Manbij - khu vực biên giới với Thổ Nhĩ Kỳ nơi người Ả Rập và người Kurd sống chung. Đây là lần đầu tiên quân Mỹ bị tấn công.

D. Tình hình Biển Đông:

- Newsweek ngày 17/3/2018: “Cơ quan truyền thông chính thức của Hoa Lục cho biết quân đội vừa tiến hành một cuộc tập trận lớn nhất, di chuyển cả chục ngàn quân khắp lãnh thổ trong một hành động phô trương sức mạnh chưa từng có. Cuộc tập trận bắt đầu từ 12/3/2018 với hơn 10,000 thủy quân lục chiến di chuyển qua hơn 1240 dặm tới những căn cứ huấn luyện ở Vân Nam và Sơn Đông. Binh sĩ được di chuyển bằng đường hàng không, đường thủy, xe lửa và cơ giới. Còn Hải Quân Trung Quốc nói rằng hơn 1000 thủy quân lục chiến vào ngày 15/3/2018 đã huấn luyện tại Phúc Kiến là tỉnh ven biển nhìn qua Đài Loan. Bắc Kinh liên tục tuyên bố lấy lại Đài Loan bằng sức mạnh khi mà Tổng Thống Donald Trump vừa ký ban hành Đạo Luật Du Hành Với Đài Loan vào ngày 16/3/2018. Trong cuộc diễn tập, một số binh sĩ đã uống máu bò, một thói quen không khác gì binh sĩ Hoa Kỳ.” Theo Business Insider ngày19/3/2018, Hoa Lục nói rằng việc ký ban hành Đạo Luật Du Hành Với Đài Loan sẽ tạo ra một áp lực quân sự.

- Reuters ngày 18/3/2018: “Hoa Lục và Căm Bốt đã khởi đầu cuộc tập trận chống khủng bố và cứu cấp, làm nổi bật mối liên hệ giữa hai nước giữa lúc bang giao Mỹ -Căm Bốt căng thẳng. Tướng Zhang Jian- Tư Lệnh Quân Khu Miền Nam Trung Hoa và Tướng Pol Saroeun –Tổng Tham Mưu Trưởng Quân Đội Căm Bốt đã mở đầu cho cuộc tập trận Rồng Vàng 2018 (Dragon Gold 2018) diễn ra ở phía tây Thủ Đô Phnom Penh. Cuộc tập trận bao gồm 280 binh sĩ Căm Bốt và 216 binh sĩ Trung Hoa nhằm kỷ niệm 60 năm bang giao và củng cố thêm mối liên hệ và tin cậychính trị truyền thống giữa hai nước. Trung Hoa là nước đầu tư lớn nhất của Căm Bốt và đã đổ nhiều tỉ Mỹ Kim vào những dự án hạ tầng cơ sở của nước này.”

Trong khi Hoa Kỳ chủ trương bảo vệ nhân quyền, lên án và có khi lật đổ các quốc gia vi phạm nhân quyền. Còn Hoa Lục thì chẳng bao giờ bàn chuyện nhân quyền mà chỉ mở hầu bao, viện trợ “Phóng tài hóa thu nhân tâm” từ từ mở rộng tầm ảnh hưởng của mình.

- Fox News ngày 21/3/2108: Bộ Trưởng Ngoại Giao Phi Luật Tân Alan Peter Cayetano đang ở Bắc Kinh để thảo luận với Ngoại Trưởng Vương Nghị về những dự án khai thác dầu khí chung tại khu vực tranh chấp ở Biển Đông sau khi Ô. Tập Cận Bình tuyên bố sẽ không nhường một tấc đất tại khu vực này. Điều này cho thấy ảnh hưởng của Hoa Lục càng ngày càng lớn mạnh tại khu vực Đông Nam Á. Dưới thời Tổng Thống Aquino, Phi Luật Tân kịch liệt chống lại Hoa Lục. Nhưng dưới thời Tổng Thống Duterte lại chủ trương hòa dịu với Hoa Lục để phát triển và tồn tại, không còn gắn bó với Hoa Kỳ nữa. Thế nhưng theo Fox News ngày 26/3/2018: “Bộ trưởng quốc phòng Phi Luật Tân nói rằng họ sẽ tiếp tục tuần tra bằng máy bay tại vùng Bãi Cạn Hoàng Nham (Scarbotough Shoal) cho dù có sự phản đối của Hoa Lục, nhất là Phi đã dùng máy bay do Nhật Bản tặng. Bộ Trưởng Delfin Lorenzana nói rằng các chuyến bay sẽ được tiếp tục vì đây là vùng đặc quyền kinh tế của Phi, phù hợp với luật pháp quốc tế. Ông còn nói rằng ba máy bay mà Nhật Bản tặng đã gia tăng khả năng tuần thám trên biển của Phi Luật Tân.”

- Tổng Hợp ngày 22/3/2018: Trong chuyến viếng thăm Việt Nam, Tổng Thống Nam Triều Tiên Moon Jae-in đã có phong thái ngoại giao kiểu Tây Phương chứ không cứng ngắc như khúc gỗ của các tổng thống Nam Hàn trước đây, bằng cách tham gia một màn đá bóng cùng với Phó Thủ Tướng Vũ Đức Đam và dưới sự điều khiển của nhà dìu dắt Nam Hàn Park Hang Seo – người đã đưa đội tuyển Việt Nam vào chung kết giải Vô Địch Túc Cầu Á Châu 2017. Ô. Moon Jae-in còn tham dự lễ khởi công xây dựng Viện Khoa Học và Kỹ Nghệ Việt- Hàn tại Khu Công Nghệ Cao Hòa Lạc cách Hà Nội 30 cây số.

Qua chuyến viếng thăm này chúng ta thấy Nam Triều Tiên đã có cùng mối lo về ông láng giềng khổng lồ Trung Hoa và muốn liên kết với Việt Nam đề làm thành hàng rào cản về phía nam. Nếu Hoa Lục khống chế được Biển Đông thì ba quốc gia “chết trước” đó là Nam Triều Tiên, Đài Loan và Nhật Bản. 40% lưu lượng hàng hóa thế giới thông quá hải lộ huyết mạch này. Ô. Moon Jae-in cũng đã gặp Ô. Trần Đại Quang. Hai bên hy vọng kim ngạch thương mại song phương sẽ lên tới con số 100 tỉ Mỹ Kim vào năm 2020.

Cũng trong mấy ngày qua, Việt Nam lại rộ lên lời đồn đoán xem Ô. Trump và Ô. Kim Jong Un sẽ gặp nhau ở đâu? Ngay khi có tin này, trong bài viết trước, tôi đã tiên đoán rằng Hà Nội hay Đà Nẵng có thể là nơi thuận tiện nhất để hai ông gặp nhau. Thụy Sĩ, Thụy Điển…không phải là nơi Ô. Kim Jong Un ưa thích vì các quốc gia này thường có quan điểm chống Bắc Triều Tiên và thường nổ ra các cuộc biểu tình chống cả Ô. Trump. Tại Hà Nội hay Đà Nẵng làm gì có chuyện biểu tình chống Ô. Trump hay Ô. Kim Jong Un? Ngày 22/32018, hãng Reuters đã trích dẫn nhận định của một giáo sư đại học ở Tân Gia Ba như sau: “Hà Nội là lựa chọn lý tưởng cho Mỹ và Triều Tiên xem xét các bước tiếp theo trong việc đưa cuộc gặp thượng đỉnh thành một bước tiến quan trọng.”

- Fox News ngày 22/3/2018: “Đại Sứ Căm Bốt tại trụ sở Liên Hiệp Quốc ở Genève đã bác bỏ một bản tuyên bố chung được 45 quốc gia hỗ trợ, yêu cầu Căm Bốt cải thiện tình trạng nhân quyền trước cuộc bầu cử vào Tháng Bảy và nói rằng bản tuyên bố này có động cơ chính trị và can thiệp một cách không biết xấu hổ vào nội bộ Căm Bốt.”

- Newsweek ngày 23/3/2018: “Bộ Trưởng Quốc Phòng Úc Marise Pane loan báo Hoa Kỳ sẽ triển khai 1500 thủy quân lục chiến tại Úc- một con số kỷ lục chắc chắn làm phiền lòng cường quốc hải quân khu vực là Hoa Lục.” Cùng lúc đó theo CNN, “Khu trục hạm Mustin của Hoa Kỳ đã tiến vào bên trong 12 hải lý của Đảo Đá Vành Khăn (Mischief Reef) một hòn đảo nhân tạo mà Hoa Lục tuyên bố chủ quyền tại Biển Đông trong khi cùng ngày, Trung Quốc tuyên bố tiến hành một cuộc tập trận bắn đạn thật tại phía nam Đảo Hải Nam để thử thách khả năng sẵn sàng chiến đấu với HKMH Liêu Ninh, 40 tàu chiến và tàu ngầm.” Trong khi đó lại có tin tuần dương hạm của Anh rối cũng sẽ đi ngang vùng biển này.

- Reuters (Hà Nội/Singapor) ngày 23/3/2018: “Theo ba nguồn tin hiểu biết về tình hình, Việt Nam vừa ra lệnh ngưng việc khoan dầu tại mỏ Cá Rồng Đỏ (Red Emperor) nằm ở bờ biển phía đông-nam cấp phép cho công ty Tây Ban Nha Repsol (REP.MC) sau khi có áp lực từ Hoa Lục. Đây là lần thứ hai trong vòng một năm, Việt Nam phải đình chỉ một dự án khai thác dầu nằm ở hải lộ của Biển Đông vì áp lực của Trung Quốc.”

- Tổng Hợp ngày 23/3/2018: Ngoại Trưởng Nga Lavrov bất ngờ có chuyến viếng thăm Việt Nam giữa lúc tình hình Biển Đông và thế giới có rất nhiều biến động. Ngoài những đoạn tin phổ biến có tính hình thức, gần như rập khuôn, chúng ta không biết bên trong hai bên bàn kín những gì. Tuy nhiên qua trang tin điện tử qdnd.vn chúng ta cũng biết một số vấn đề “bề nổi” như, “Liên bang Nga; mong muốn hai bên tiếp tục duy trì hợp tác thực chất, hiệu quả trong lĩnh vực quốc phòng - an ninh trên tinh thần đối tác chiến lược tin cậy, nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ chế hợp tác; mong muốn tiếp tục hợp tác với Liên bang Nga trong lĩnh vực sử dụng năng lượng nguyên tử vào mục đích hòa bình; đề nghị hai bên sớm hoàn tất đàm phán để ký kết Hiệp Định Liên Chính Phủ về hợp tác sử dụng và phát triển hệ thống vệ tinh định vị toàn cầu GLONASS nhằm thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực thông tin truyền thông và sử dụng khoảng không vũ trụ vì mục đích hòa bình.” Còn theo Sputnik News, “Hiển nhiên, trong cuộc hội đàm của người đứng đầu bộ ngoại giao Nga tại Hà Nội chủ yếu đã bàn về các vấn đề an ninh khu vực.” Tôi hoàn toàn đồng ý với Sputnik News, Ô. Lavrov qua Việt Nam lần này là bàn về những vấn đề an ninh lớn chứ không phải chỉ là những vấn đề phổ biến trên các bản tin ở trong nước. Xin nhớ Việt Nam là đồng minh chiến lược của Nga ở Đông Nam Á. Điều này đúng bởi vì vào ngày 29/3/2018 (giờ VN) Ô. Putin đã gọi điện thoại nói chuyện với Ô. Trần Đại Quang.

French President Emmanuel Macron (R) shakes hands with Nguyen Phu Trong (L), Secretary-General of the Communist Party of Vietnam, after a joint statement at the Elysee Palace in Paris, on March 27, 2018. /

Trong khi Ô. Lavrov qua Việt Nam thì Ô. Nguyễn Phú Trọng đi Pháp, hội kiến với Ô. Macron tại Điện Élyseé. Trong dịp này, Tập Đoàn Bouygues của Pháp ký hợp đồng 1.5 tỷ euro với Việt Nam để thiết kế và vận hành một hệ thống xe điện ngầm cho Thành Phố Hà Nội. Tập đoàn GECAS của Pháp cũng ký hợp đồng cho thuê dài hạn, để VietJet nhận sáu chiếc Airbus 321 loại mới.

Thế là vui vẻ cả làng. Tới nước người ta, không gì “đẹp” bằng mua hàng. Ông Tây vừa có tiền vừa tạo thêm công ăn việc làm. Dân làm sao chống nổi các tập đoàn tư bản? Khi các tập đoàn tư bản “OK” thì ông tổng thống cũng phải “OK” thôi.

- New York Post ngày 27/3/2018: “Những hình ảnh đau lòng cho thấy chợ bán thịt chó ở Việt Nam, nơi mà những con chó cưng bắt trộm bị nhét vào trong lồng và đưa tới các quán nhậu để lột da và luộc sống. Một nhà bảo vệ thú vật đã quay được những hình ảnh đó tại Vườn Quốc Gia Bạch Mã để gióng một tiếng chuông về nghề làm ăn kinh khủng này.

Trong khi đó một đoạn thu hình ngắn ở chợ thịt chó Hà Nội trước đây cho thấy một đống xương và đầu chó. Phong trào chống lại việc ăn thịt chó những năm mới đây với số nhà bảo vệ súc vật gia tăng đã rọi một tia sáng vào nghề không hợp pháp và không được cho phép này. Ô. Michele Brown, Giám Đốc Điều Hành của tổ chức Chống Ăn Thịt Chó (Fight Dog Meat) nói rằng ở Việt Nam người ta tin rằng ăn thịt chó làm cho đàn ông trở nên dẻo dai.”

Hết dân Nam Hàn ăn thịt chó vang danh thế giới, nay tới mấy ông/bà Việt Nam ăn thịt chó làm xấu đi hình ảnh của “Bốn Ngàn Năm Văn Hiến” Người có “Văn Hiến” mà ăn thịt chó sao? Trụ cột của Văn Hiến là Đạo Đức và Tình Nghĩa. Loài chó rất có Tình Nghĩa với chúng ta, sao nỡ ăn thịt chúng nó?

- Reuters ngày 30/3/2018: Sau khi kết thúc chuyến viếng thăm Pháp, Ô. Nguyễn Phú Trọng đã thăm Cuba và có cuộc họp với Chủ Tịch Raul Castro. Tại Đại Học Havana Ô. Trọng nói rằng, “Việt Nam đang phải vật lộn để thoát khỏi nền kinh tế chỉ huy theo kiểu Xô Viết. Nhưng bản thân nền kinh tế thị trường không thể hủy hoại Chủ Nghĩa Xã Hội. Nhưng để xây dựng Chủ Nghĩa Xã Hội thành công, cần phải phát triển nền kinh tế thị trường một cách đầy đủ và đúng đắn. Hà Nội đã nỗ lực đưa khoảng 30 triệu người Việt Nam ra khỏi cảnh nghèo trong vòng 20 năm.”

- AP (Hà Nội) ngày 31/3/2018: “Lãnh đạo sáu quốc gia dọc theo Sông Cửu Long vừa chấp thuận một dự án đầu tư đầy tham vọng 66 tỉ Mỹ Kim trong vòng 5 năm. Tối thiểu 7 tỉ Mỹ Kim sẽ do Ngân Hàng Phát Triển Á Châu (của Trung Quốc) cho vay, phần còn lại do các quốc gia liên hệ hoặc lãnh vực tư đóng góp. Kế hoạch được chấp thuận bởi hội nghị tổ chức tại Hà Nội bao gồm ngoại trưởng các quốc gia Căm Bốt, Lào, Miến Điện, Thái Lan, Việt Nam. Chương trình Hợp Tác Kinh Tế Lớn Hơn Trong Khu Vực Tiểu Mekong (Greater Mekong Subregional Economic Co-operation Program) khởi xướng năm 1992 bởi Ngân Hàng Phát Triển Á Châu, từ đó đã xuất vốn được 21 tỉ Mỹ Kim, phần lớn vào các chương trình hạ tầng cơ sở.”

Chúng ta còn nhớ vào ngày 5/8/2015, bên lề hội nghị bộ trưởng ngoại giao ASEAN thứ 48 họp tại Malaysia, đã diễn ra Hội Nghị Bộ Trưởng Hạ Lưu Sông Mekong và Mỹ (LMI) lần thứ 8 do Ngoại Trưởng John Kerry chủ tọa. Lúc đó bộ tham mưu của Tổng Thống Obama rất chú ý tới khu vực này và muốn giảm bớt ảnh hưởng của Trung Quốc tại đây. Thế nhưng không biết ngày nay Ô. Trump- hoặc không có tiền, hoặc không còn chú ý tới khu vực này nữa (hủy bỏ Hiệp Định Hợp Tác Xuyên Thái Bình Dương TTP) để tập trung nỗ lực vào khu vực Trung Đông hầu hỗ trợ cho Do Thái và Saudi Arabia?

E. Nhận Định:

Ngày 15/3/2018 AP loan tin, “Một cựu nữ phi công Ukraine sau đó trở nên nổi tiếng vì đã ngồi tù hai năm ở Nga đã lên tiếng cáo buộc chủ tịch quốc hội Ukraine đã liên hệ với những sát thủ bắn tỉa đã bắn vào người biểu tình trong cuộc nổi dậy 2014 nhưng sau đó vài giờ lại rút lại lời tuyên bố này. Nữ nghị sĩ Nadiya Sachenko đã nói với các ký giả rằng bà đã trông thấy Andriy Parubiy- một người chủ chốt tổ chức cuộc biểu tình đã dẫn những sát thủ bắn tỉa vào một khách sạn gần quảng trường chính Maidan. Thế nhưng vài giờ sau bà lại xin lỗi Parubiy và nói rằng bà đã lầm khi nêu tên ông này và tên thật sự là nghị sĩ Serhiy Pashinsky.”

Trên thế gian này, chính trị nội bộ và chính trị quốc tế thường mang đầy thủ đoạn gian trá, thật có, giả có, gắp lửa bỏ bàn tay để triệt hạ đối thủ có. Khi nổ ra cuộc thảm sát người biểu tình năm 2014 ở Quảng Trường Maidan do các sát thủ bắn tỉa thực hiện, báo chí Tây Phương đã đồng loạt loan tin và đổ lỗi cho Tổng Thống Yanukovych dù ông này đã ra tuyên bố không hề làm chuyện đó. Thế nhưng âm mưu tiến hành cuộc “Cách Mạng Maidan” đã được Mỹ và Tây Phương giàn dựng cho nên mọi chuyện “cứ thế mà tiến hành” cho dù Nga cũng đã lên tiếng bác bỏ cáo buộc ấy. Nay thì đã “hai năm rõ mười” chính chủ tịch quốc hội Andriy Parubiy đã thực hiện âm mưu tàn độc theo lệnh của Tây Phương để lật đổ một chế độ thân Nga tại đây.

Rồi mấy ngày hôm nay thế giới lại ầm lên về chuyện cha con gián điệp nhị trùng Nga Sergei Skripal bị nhiễm chất độc thần kinh tại Anh. Đích thân bà Thủ Tướng May nói rằng chính Tổng Thống Nga Putin làm chuyện này và ra lệnh trục xuất 23 nhà ngoại giao Nga. Vào ngày 26/3/2018, để ủng hộ Anh, Hoa Kỳ trục xuất 60 nhà ngoại giao Nga và ra lệnh đóng của tòa Tổng Lãnh Sự Nga tại Seattle, Washington. Trong khi đó, Ngoại Trưởng Nga Lavrov đòi Anh chuyển cho Nga mẫu hóa chất để xem nó là loại gì và nói rằng hành động của Anh ”Thật kinh hoàng và hoàn toàn không thể biện minh được”. Anh quốc từ chối chuyển mẫu hóa chất độc hại cho Nga. Nga còn nói rằng các hóa chất đó có thể phát xuất từ Czech Republic, Slovakia, Anh hay Thụy Điển. Để trả đũa, vào ngày 17/3/2018, Nga ra lệnh trục xuất 23 nhà ngoại giao Anh, 60 nhà ngoại Mỹ và đóng cửa Tòa Lãnh Sự Anh và Hoa Kỳ tại St. Petersburg. Trong khi đó, lãnh đạo Đảng Lao động đối lập ở Anh -Jeremy Corby nói rằng chính phủ Anh nên tránh "đánh giá vội vã" khi điều tra vụ đầu độc một cựu điệp viên Nga ở Salisbury.

Như vậy sự thật vẫn còn mù mờ. Có thể Nga triệt hạ một cựu điệp viên trốn qua Anh vì hành động phản quốc. Hay đây là chiêu “Di Họa Giang Đông” trong Tam Thập Lục Kế, đánh độc chất cha con điệp viên này rồi vu oan giá họa cho Ô. Putin giữa mùa bầu cử và nhân đó ban hành lệnh cấm vận? Đây cũng là bài học cho các gián điệp phản lại tổ quốc, chạy trốn ra nước ngoài, có thể trở thành “con dê tế thần” bị giết chết rồi đổ tội cho chính quốc, để thực hiện một âm mưu gì đó. Chúng ta chờ xem..

Cho nên, một người có lương tâm và trí tuệ, trước những tin tức động trời do báo chí, truyền thông Tây Phương loan tải, cũng phải dè dặt và phải nghe và xem nguồn tin trái ngược nói gì. Hối hả tin theo, hùa theo, lan truyền rộng rãi một tin tức sai lạc, giả tạo, chưa được kiểm chứng… cũng là một hình thức đồng lõa với tội lỗi. Thành quả của sự gian trá Ukraina là, sau “Cách Mạng Maidan” thành phần quốc gia cực hữu đã để mất Crimea và hai vùng Donetsk, Luhansk ly khai, tuyên bố độc lập và tương lai sẽ sát nhập vào Nga. Làm chính trị, dù thế nào đi nữa cũng phải theo “vương đạo”, chớ theo “bá đạo” kẻo đời sau nguyền rủa.

Vương đạo là dùng nhân nghĩa vỗ yên chư hầu. Bá đạo là dùng thủ đoạn, sức mạnh để đánh chiếm đất đai của các nước nhỏ để xưng “bá” rồi lần hồi xưng “đế” thống trị thiên hạ. Trung Quốc hiện nay đang theo con đường “bá đạo” để tranh ngôi vị “thiên tử” với Hoa Kỳ.

Vương đạo là gầy dựng nghĩa quân, khởi nghĩa đánh đuổi ngoại xâm, giành độc lập cho dân tộc, xây dựng một đất nước thống nhất, cường thịnh, lấy đức và luật pháp công minh để trị dân. Bá đạo là đảo chính, truất phế, lật đổ, đem ngoại bang về “cõng rắn cắn gà nhà” để giành lấy quyền lực khiến đất nước rối beng, chia cắt, tan nát và mưu cầu lợi ích cho cá nhân hay giòng tộc của mình.

Vương đạo là kẻ thù làm cái gì thì nói cái nấy. Bá đạo là bịa đặt tin tức, chính mình bắn rớt máy bay, giết người rồi đổ lỗi cho kẻ thù, âm mưu bạo loạn lật đổ chế độ mà mình thù ghét. Tội lỗi của mình thì ỉm đi. Tội lỗi của kẻ thù thì phóng đại, tô màu rồi làm ầm lên.

Vương đạo là làm điều nhân nghĩa và thực sự đem lại lợi ích hòa bình cho thế giới, sống chết với đồng minh, bè bạn. Bá đạo là nói ra toàn điều tốt lành, nhân nghĩa nhưng thực chất chỉ để bảo vệ quyền lợi của chính mình và sẵn sàng, phản bội bỏ rơi đồng minh, bè bạn.

Vương đạo là ra tranh cử bằng kế hoạch ích nước lợi dân. Hết nhiệm kỳ thì rút lui trao quyền cho người khác. Bá đạo là nói điều mỵ dân trên trời dưới biển, bới móc hồ sơ cá nhân từ ba bốn chục năm trước, mướn đàn bà ra tố cáo chuyện tình ái lăng nhăng, xàm xỡ cách đây mấy chục năm để triệt hạ đối thủ. Nếu đang nắm quyền thì bầu cử gian lận, sửa hiến pháp để “hy sinh” làm tổng thống, thủ tướng mãn đời.

Lịch sử cho thấy bá đạo thường thắng vương đạo, thủ đoạn và lường gạt thường qua mặt được người thật thà lương thiện. Cũng như trong Tiếu Ngạo Giang Hồ, “độc tiên” thường thắng “y tiên”. Thuốc độc đã ngấm vào người ta thì thầy thuốc nào chữa được? Muốn theo con đường vương đạo thì phải thật tài năng, thật bản lĩnh và thật đạo đức. Lãnh đạo mà xìu xìu ển ển, nửa nạc nửa mỡ, tài năng không bao nhiêu mà theo con đường vương đạo tất chết. Nhiều khi để đối phó với bá đạo phải bá đạo hơn, tàn độc hơn thì mới sống sót. Đó là quy luật sống còn, tuy tàn nhẫn nhưng rất thực tế trong tranh chấp quyền lực của thế giới Ta Bà này. Tuy nhiên người vương đạo dùng bá đạo để đối phó với kẻ thù chứ không bao giờ dùng bá đạo để trị dân hay đối xử với bạn bè.

Theo tôi, trong bối cảnh chính trị vô cùng tàn độc còn hơn thời Xuân Thu Chiến Quốc ngày nay, các nước nhỏ phải hết sức khôn ngoan, tỉnh táo. Chính trị nội bộ phải ổn định nếu không sẽ tan nát và đất nước bị chia cắt trong cơn lốc tranh chấp quyền lực toàn cầu. Xin nhớ từ ngàn xưa tới ngàn sau, không có cường quốc nào chịu ngồi yên để xem cường quốc khác muốn làm gì thì làm. Mọi hành động của các cường quốc đều nhằm: duy trì quyền lực thống trị, bành trướng lãnh thổ, mở rộng ảnh hưởng, liên kết đồng minh, chia rẽ, triệt hạ đối thủ, nắm giữ những khu vực tài nguyên trọng yếu, những hải lộ huyết mạch của thế giới. Mọi lý tưởng, nhân nghĩa nói ra đều giả tạo. Chúng ta hãy nghe Ô. Nguyễn Tiến Hưng, người nắm giữ chính sách đối ngoại những năm cuối cùng của VNCH trong bài “Quan Hệ Mỹ - Việt: Lòng Tin và Quyền Lợi” đăng trên BBC Việt Ngữ ngày 14/3/2018 có đoạn như sau, “Một trong những bài học rút ra từ cuộc chiến là như thế này: Mỹ nhảy vào Việt Nam không phải là để "bảo vệ tự do của nhân dân Miền Nam" như Washington luôn luôn tuyên bố (và nhân dân Miền Nam luôn luôn tin tưởng) mà là để bảo vệ Quyền lợi của chính Mỹ.” Nhận định này đúng. Theo Biên Niên Sử Thế Kỷ 20 (Chronicle of the 20th Century): “Vào ngày 10/5/1962: Kennedy gửi 5000 bộ binh và thủy quân lục chiến từ Hạm Đội 7 tới Lào để đối phó với du kích quân cộng sản. Hoa Kỳ cũng đang làm việc với các thành viên của Khối Liên Phòng Đông Nam Á để yêu cầu gửi quân tham chiến cùng lính Mỹ. Kennedy tuyên bố ngăn chặn Cộng Sản chiếm Đông Nam Á là quyền lợi sống còn của Hoa Kỳ.” (Chứ không phải quyền lợi sống còn của Miền Nam Việt Nam.)

Tạm kết luận, có một câu nói có thể là kim chỉ nam ngàn đời cho chính sách đối ngoại: Không có quốc gia xấu-tốt, mà cần xét xem hành động của quốc gia đó có lợi cho đất nước mình hay không. Chính trị bá đạo chỉ thành công ở một giai đoạn. Một số đông dân tộc trên thế giới này có thể yếu nhưng không ngu. Một ngày nào đó họ sẽ đoàn kết để tiêu diệt bá đạo. Một con kiến không thể giết được con sư tử. Nhưng một bầy kiến khổng lồ có thể ăn thịt được cả đàn sư tử.

Đào Văn Bình

(California ngày 31/3/2018)