●   Bản rời    

Âm Lịch : Ngày Cuối Năm Thắm Thía !

Âm Lịch : Ngày Cuối Năm Thấm Thía !

G.Đ. Dương Như Tâm

http://sachhiem.net/VANHOC/DKTH/DgKinhThanh_xh03_amlich.php

04-Feb-2015

Như thường khi, vào những dịp cuối năm với bề bộn lo toan ngày tết mới, tất cả ai ai cũng đều chăm chú vào từng tờ lịch phía dưới của ngày âm lịch mà thường khi ngươi ta ít khi chú ý đến ngoại trừ  phải tính các ngày giỗ, thôi nôi hay tang  chế.v…v…

Với người dân Việt, điều đó hết sức bình thường như chuyện xuân đến rồi xuân đi. Bình thường gần đến nỗi không sợ nó mất đi, như nó vẫn tồn tại đó theo chiều dài lịch sử dân tộc. Đó chính là lối sống và cách sống của người dân Việt, một đất nước thuần nông.

Chạnh nhớ lại thời u buồn của đất nước, kể từ khi làn sóng “Tây học” ùa sang, khi len lỏi qua từng khe hở của vách lá đơn sơ căn nhà Việt thời  khốn khổ cho đến khi  nhuốm  trắng hết màu “Tây dương”  thì ngang nhiên như cơn bão  phủ chụp lên đời sống  chúng ta những gam màu mang  nhiều danh hiệu ”khai hóa” và “gieo rắc tin mừng”. Lúc đó, dân tộc chúng ta khi ấy  bị họ gọi là “dân mọi rợ”! Trên tinh thần chung, người con dân Việt  dù trong hoàn cảnh nào không phải không biết khôn ngoan chắt lọc những điều đáng học, đáng  lưu giữ; còn lại với tầng lớp  bần hàn, cộng thêm  với sự thành công của chính sách ngu dân hóa, thì tất cả những gì đến từ phương Tây cũng đều tốt đẹp cả, còn lại đều là "quê mùa, lạc hậu,..". Ngay cả những thứ như mắm nêm, mắm tôm, cá kho, nước mắm…v…v…cũng bị khinh miệt và cho đó là nguyên nhân làm cho đầu óc con dân Việt chúng ta ngu đần, chậm tiến !

Với ngày âm lịch và tết nguyên đán cũng không thoát khỏi ánh mắt và tư duy vong quốc đó. Cho đến tận ngày hôm nay,  lác đác vẫn còn lối tư duy  đó len lỏi  khắp đó đây, khi ẩn khi hiện, và mang rất nhiều mỹ từ cao cả, từ  “ưu tư phát triển, canh tân đất nước”  hoặc “phải phù hợp xu thế mới” cho đến  ý đồ  đã phá để tôn vinh văn minh phương Tây, không khó để nhận ra.

Với Dương Lịch thì cũng năm bảy đường ý nghĩa của tự thân chính  nó. Thí dụ như Dương Lịch Chí Tuyến (đang tạm dùng chung hiện hành), Dương Lịch Thiên Văn (lịch Hindu và lịch Bengal), Phi Dương Lịch (chỉ dùng lịch ở các nước truyền thống của mình) và Âm Dương Lịch (là loại âm lịch đất nước ta đang  sử dụng.) Chỉ riêng loại Dương Lịch chí Tuyến thôi cũng có nhiều loại lịch gần giống nhau như Lịch Gregory, Julius, Bahail, Alexandria, Iran(lịch Jalãli), Malayalam, Tamil Dương Lịch Thái.

Lịch Gregorian (trên) có từ năm 1582, điều chỉnh lại lịch Julius Caesar (dưới) có từ năm 45 trước Công Nguyên.
Ảnh http://russiapedia.rt.com/

Lịch dân sự (cũng gọi là Gregorian Calendar) ngày nay

Như vậy Dương lịch mà thế giới đang dùng Dương Lịch Chí Tuyến (Gregory) chỉ là một trong  nhiều tiêu biểu có xác xuất gần như nhau.

Năm dương lịch được tính bằng đơn vị thời gian trái đất quay một vòng quanh mặt trời.

Một vòng quay của trái đất quanh mặt trời hết 365 ngày 5 giờ 48 phút 46 giây. Người ta tính chẵn 365 ngày là một năm dương lịch cho tiện. Trong 365 ngày có 12 lần mặt trăng tròn khuyết nên người ta chia thành 12 tháng. Vì 365 không chia hết cho 12 nên đành phải chia thành tháng đủ (31 ngày) và tháng thiếu (30 ngày). Riêng tháng 2 cũng là tháng thiếu nhưng chỉ có 28 ngày. Mười hai tháng vừa đủ vừa thiếu như thế gom lại 365 ngày, đó là năm bình thường.

Các giai đoạn của mặt trăng trong một tháng từ vị trí trái đất so với hướng chiếu sáng của mặt trời. Ảnh en.wikipedia.org

Còn dư 5 giờ 48 phút 46 giây thì gom vào mỗi 4 năm liền, suýt soát một ngày. Ngày đó được cộng vào tháng 2 của năm thứ tư. Năm thứ tư ấy gọi là “năm nhuận”, có 366 ngày. Tháng 2 của năm nhuận có 29 ngày, ngày thứ 29 ấy gọi là “ngày nhuận”.

Nó được tạm dùng làm thời hiệu để tính toán ngày tháng năm, hỗ trợ các mặt hoạt động  chính trị, xã hội trong đời sống  của con người. Nếu trước thời hiệu 2000 năm thì cũng đã có cách tính “trước công nguyên”, và từ đó ngược về sau này thì gọi là “sau công nguyên". Ngoài ra nó được sử dụng không vì mục đích  tôn xưng  một cá thể nào  hay vì bất cứ một mưu đồ nào như một vài suy tư thiển cận thường rêu rao.

Như vậy Dương Lịch cũng có năm nhuận bằng cách thức chia nhỏ vào từng tháng trong suốt ba năm một chu kỳ, khác với Âm Lịch  của chúng ta  là cũng  ba năm  tính chung vào một tháng, gọi là năm nhuận. Cho nên  nếu  còn đó những lối tư duy “Tây học” cho rằng Dương lịch chính xác hơn, văn minh hơn.v…v… thì hãy nhìn lại sự tồn tại của  nền Âm Lịch của đất nước VN chúng ta suốt mấy ngàn năm qua với mùi mắm nêm, mắm tôm, nước mắm vẫn còn nguyên  giá trị mặn mòi của nó.

Tử vi âm lịch

Với Âm Lịch, người xưa phát hiện ra mặt trăng tròn khuyết rất có quy luật, bình quân mỗi lần mặt trăng tròn khuyết là 29,53 ngày, gọi là “tháng”. Để cho tiện, người ta cho tháng đủ là 30 ngày, tháng thiếu là 29 ngày. Một năm đó có 354 hoặc 355 ngày. Đó là năm âm lịch thực sự.

Nhưng trên thực tế, mỗi một chu kỳ thay đổi nóng lạnh là 364 ngày, trong khi một năm Ậm Lịch thuần túy chỉ có 354 – 355 ngày, như vậy mỗi năm còn dư 10 – 11 ngày. Ba năm liền dư hơn một tháng. Do đó để phù hợp người xưa đã cộng thêm một tháng vào năm thứ ba, năm đó sẽ có 13 tháng gọi là “tháng nhuận”.

Trái đất quay quanh mặt trời một vòng, thời tiết thay đổi nóng lạnh một lần. Một vòng quay này là cơ sở hình thành Dương Lịch. Do đó dùng cách chia tháng nhuận để tính lịch phù hợp với chu kỳ thay đổi của thời tiết, tức là kết hợp giữa Âm Lịch và Dương lịch. Như vậy không còn là Âm Lịch thuần túy nữa mà là sự kết hợp giữa Âm Lịch và Dương Lịch. Và như thế, đất nước ta hiện đang sử dụng Âm Dương Lịch, chứ không phải Âm lịch thuần túy.

Năm 1968, chính phủ nước ta đã quyết định dùng loại Nông Lịch tính theo Dương Lịch để tính toán trùng khớp với múi giờ số 7 (kinh độ 105 độ đông) đi qua thủ đô Hà Nội, thay thế cho lọai Âm Lịch cũ  tính toán theo múi giờ số 8 của Trung Quốc (kinh độ 120 độ đông) đi qua thủ đô Bắc Kinh của Trung Quốc.

Có Âm Lịch mới có Tết Nguyên Đán, từ xưa đến nay đất nước mình, Tổ Tiên mình đã  rất thông minh khi xác lập vị trí một xã hội nông nghiệp  làm đầu, để mùa xuân là mùa nông nhàn thành thơi, mở hội hè và cúng Kỳ Yên tưởng nhớ các bậc Tiền Hiền  đi trước đã có công khai  khẩn:

Tiền Hiền khai Khẩn, Hậu Hiền Khai Cơ.

Âm Lịch  nước ta gắn liền thiết yếu với Phật giáo như chung một vận mệnh. Nếu như các ngày kỷ niệm những vị anh hùng dân tộc và đặc biệt  Giỗ Tổ Hùng Vương đều phải  căn cứ vào ngày tháng Âm Lịch thì Phật giáo chúng ta càng khắng khít hơn  với  các ngày kỷ niệm  chư Phật, Bồ Tát và chư liệt Tổ sư nhiểu thời đại. Như vậy xem thường Âm Lịch  tức xem nhẹ truyền thống dân tộc mình, tệ bạc với anh linh đất nước mà còn là phủ nhận và chà đạp  sự sống còn của lịch sử Phật giáo hai ngàn năm.

Khi ngày Giỗ Tổ Hùng Vương được chính thức công nhận là ngày quốc lễ qua văn bản quy phạm pháp luật số 84/2007/QH11 của Quốc Hội Nuớc CHXHCNVN do chủ tịch Nguyễn Phú Trọng đã ký, sửa đổi, bổ sung điều 73 của bộ luật lao động: Người lao động được nghỉ làm việc lĩnh nguyên  lương Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương (ngày mùng 10/3 âm lịch). Thì ngày tháng Âm lịch được hầu hết các báo đọc in trang trọng ngay ở đầu tựa manchette. Các Đài phát thanh cũng thế. Đặc biệt nhân đây cá nhân người viết bày tỏ tấm chân tình, xin được ca ngợi Đài Tiếng Nói Nhân Dân Thành HCM đã từ rất lâu, lâu hơn rất nhiều trước khi có quyết định trên của Quốc Hội, trong các bản tin buổi sáng đầu ngày (5giơ 30) đều  được các PTV đọc  lên ngày âm lịch  rất rõ ràng và trang trọng, không ngừng nghỉ. Nếu kênh Truyền hình An Viên, một kênh Phật giáo như trong quảng cáo, niềm tự hào của Tăng Ni Phật tử cả nước, trong các bản tin “Ngày An Viên” đã tự ý bỏ hẳn  ngày  Âm Lịch ngay từ đầu mỗi bản tin (ngày 1 tháng 6/2014) đến nay, thì việc gìn giữ ấy của đài TNNDTP.HCM là một điểm son rất cần được  ca ngợi và nhân rộng.

Hãy trân trọng và quý yêu ngày tháng Âm Lịch vì đó cũng là cách chúng ta  luôn ghi nhớ công ơn  các bậc  đi trước, gầy dựng cơ đồ Tổ quốc miên viễn hôm nay. Có  phản đối hoặc chế nhạo  hay không thì mấy ngày nay, có  đi  ngang các nhà  giáo dân thuộc khu giáo xứ sát bên hông nhà người viết, vẫn thấy người ta lựa đúng ngày rằm mà tuốt lá mai, và ngày “giải mả” 25 tháng chạp trong  cái gọi là “đất Thánh” vẫn thấy lác đác vài ngôi mộ được đốt nhang và cắm hoa, trông rất cảm động (dù “ngày lễ đốt đèn“ theo phương Tây  đầu tháng 10 dương lịch họ đã làm).

May mà Âm Lịch chúng ta vẫn còn để ngày tết Nguyên Đán  gọi mời  những mái ấm đoàn viên.

 

G.Đ Dương Như Tâm

 



Các bài cùng tác giả Dương Kinh Thành

▪ Một Bài Thơ Cho Hai Mùa Xuân - Dương Kinh Thành

Hàng Ngàn Năm Trước Hoa Sen Mặc Nhiên Đã Là Quốc Hoa - Dương Kinh Thành

Ngày Mưa Sài Gòn - Nghe Người Con Phật Hát Thương Miền Trung - Dương Kinh Thành

Nhân Mùa World Cup Nhớ Về Một ‘Hoàng tử Sĩ Đạt Ta Của Đội Tuyển Italia - Dương Kinh Thành

Vu Lan & Rằm Tháng Bảy Trong Tinh Thần Dân Tộc - Dương Kinh Thành

Một Góc Nhìn Khác Về Vàng Mã - Dương Kinh Thành

Vài Suy Nghĩ Về Bài Viết "Bùn Và Vàng Mã" - Dương Kinh Thành

Chuyện lá cờ Phật giáo ngày Phật đản với bà Trần Lệ Xuân - Dương Kinh Thành

Ba Cái Chết, Một Suy Nghĩ - Dương Kinh Thành

Tết Ta Tết Tây - Tết Của Ai Đây? - Dương Kinh Thành

Nhạc Sĩ Phạm Duy - “Chàng Dũng Sĩ Và Con Ngựa Vàng” - Dương Kinh Thành

Mẹ Đánh Tráo - Lời Cảnh Báo Này Hỡi Mấy Ai Nghe ! - Dương Kinh Thành

Bài Thơ “LỬA TỪ BI” Nói Thay Lịch Sử - Dương Kinh Thành

“Thi Vương” Thơ Say viết về Phật Đản, Pháp Nạn - Dương Kinh Thành

Kỷ niệm 50 năm Pháp Nạn: "Lá cờ chỉ là một miếng vải ba xu..." - Dương Kinh Thành

Góp Nhặt Ven Bờ Từ Cơn Sóng Biển Đông - Dương Kinh Thành

Phật Giáo Trong Mạch Sống, Hình Thành Và Phát Triển Loại Hình Đờn Ca Tài Tử - Dương Kinh Thành

Âm Lịch : Ngày Cuối Năm Thấm Thía ! - G.Đ. Dương Kinh Thành

Đôi Dòng Tiễn Biệt Giáo Sư Tiến Sĩ Trần Văn Khê - Dương Kinh Thành

Đề Cao Lòng Hiếu Đạo, Từ Nền Tảng Đạo Đức Thực Có Của Phật Giáo - Dương Kinh Thành


▪ 1 2 >>>

Trang Xã Hội




Đó đây


2018-05-27 - Mỹ và Pháp tranh tài trong Lễ hội pháo hoa trên sông Hàn - Tối 26/5, Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng diễn ra đêm thi đấu thứ hai. Từ sớm, dòng người đã chen chân về khán đài đối diện cảng sông Hàn cũ, hoặc tìm những vị trí nhìn thấy bãi bắn

2018-05-22 - Lạm dụng ở Chi-lê, một vụ bê bối mới: Giám mục Goic đình chỉ việc mục vụ của 15 linh mục - Đây là trường hợp nổi bật, giúp chúng ta hiểu được sự lây lan của một hiện tượng, mà bây giờ đã trở thành một “hệ thống”, cùng lúc với sự bất lực của các chủ chăn không có

2018-05-22 - Một chuyên gia khẳng định lạm dụng quyền lực là gốc rễ của khủng hoảng lạm dụng tình dục trong Giáo hội - họ thao túng và sỉ nhục nạn nhân và Giáo hội trong cương vị thể chế, trước hết lại muốn bảo vệ hình ảnh của mình thay vì chăm sóc cho những người bị lạm dụng.

2018-05-20 - Cố vấn chính trị lâu năm của TT Trump sẽ bị Mueller truy tố vì "tội ác không liên quan" - Roger Stone có thể bị Luật sư đặc biệt Robert Mueller truy tố. Tuy nhiên, bản cáo trạng sẽ là một "tội phạm không liên quan" đến bất kỳ sự thông đồng nào với Nga vào năm 2016.

2018-05-19 - Thực sự, "vụ săn phù thủy" của Mueller đang săn được những kẻ xảo trá - Bất chấp những tuyên bố liên tục của Trump "Không có sự thông đồng và không có cản trở công lý", các sự kiện nay càng tệ hơn nhiều so với lúc Mueller đặt tên, cả hai vấn đề trên

2018-05-19 - Sự từ chức của tất cả giám mục Chi-lê vùi đi trách nhiệm của từng người - Ông François Devaux, chủ tịch tổ chức "Lời được Giải phóng" phản ứng trước việc các giám mục Chi-lê từ chức, ông đã đến Chi-lê vào tháng 1 vừa qua để dự ngày suy nghĩ chưa từng có về các vụ lạm dụng

2018-05-19 - Tất cả 34 Giám Mục ở Chi-Lê đệ đơn từ chức lên Giáo Hoàng - Trong tuyên ngôn công bố hôm 18-5-2018, các GM Chile cám ơn GH và các chức sắc vì những cố gắng chữa lành những vết thương xã hội, và xin từ chức để Ngài Giáo Hoàng định liệu.

2018-05-17 - Mueller sẽ không truy tố Trump nếu tìm thấy những hành vi sai trái, luật sư Giuliani nói - Hôm thứ Tư, luật sư của TT Trump cho biết các điều tra viên của Mueller sẽ tuân theo quan điểm của Bộ Tư Pháp rằng Hiến Pháp ngăn cản truy tố tổng thống đang tại chức



▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 >>>




Thư, ý kiến ngắn
● 2018-05-23 - VNCH cũng toàn_là_tham_nhũng - Nhờ "anh Hai Hào Kiệt" nói thêm vì sao Trần Thụy Anh... - Diễn Đàn -

● 2018-05-23 - Ngày 8 tháng 5 năm 1963 chỉ là giọt nước tràn ly - Hãy xem những thủ đoạn trước đó - Trần Quang Diệu -

● 2018-05-22 - Phó Bộ Trưởng Tư Pháp - Rod Rosenstein đã đi một nước cờ rất tế nhị - Người Quan Sát -

● 2018-05-18 - Nhận diện thêm các yếu tố khác của tà đạo - Quán Tâm Cư Sĩ -

● 2018-05-18 - VNCH không có anh hùng - Hổ tướng hay Hỗ Thẹn? - Giác Hạnh vs Vũ Linh Châu -

● 2018-05-17 - Người đàn ông Mỹ thay đổi cuộc đời hàng trăm trẻ em đường phố Việt Nam - Phượng Hoàng GV -

● 2018-05-17 - Tại Sao ông Mueller tuyên bố không truy tố ông Trump nếu tìm thấy Trump sai phạm? - Mike Wilson -

● 2018-05-17 - Rex Tillerson cảnh báo "sự khủng hoảng về đạo đức và liêm khiết" ở nước Mỹ - nhưng không nêu tên T - Tom McCarthy/The Guardian -

● 2018-05-16 - Vì trong kinh thánh của 3 mối đạo nầy không có danh từ ghi là "Từ Bi Hỉ Xả". - Phượng Hoàng GV -

● 2018-05-15 - Tôn giáo - Tà giáo - Đạo đức vị tha - đạo đức vị kỷ - Face books -

● 2018-05-14 - Ngô đồng một chiếc lá rơi - Mike Wilson -

● 2018-05-14 - Vài vấn đề cần minh xác thêm - Nguyễn Phan vs Giác Hạnh -

● 2018-05-11 - Thư làm quen với anh Quý Long - Máy tính đã mở ra cho tôi một phương trởi cao rộng. - Huỳnh Anh - Tiên Long -

● 2018-05-09 - VNCH không có ai là anh hùng cả, toàn là nhận lương Mỹ, thi hành chủ nghĩa Công giáo - Giác Hạnh -

● 2018-05-09 - Tranh Siêu Đảo Ngược Chiến Thắng Tại Cuộc Thi Hội Họa Thế Giới Ở San Francisco USA 2018 - Upsidedownism -

● 2018-05-09 - Phản hồi - Hội Bạn Người Cùi, kêu gọi đóng góp bao nhiêu năm nay - Hải Nguyễn -

● 2018-05-08 - Bổ túc - Hội Bạn Người Cùi, kêu gọi đóng góp bao nhiêu năm nay - FB Lâm Phú Châu -

● 2018-05-06 - Hội Bạn Người Cùi, kêu gọi đóng góp bao nhiêu năm nay - FB Lâm P Châu -

● 2018-05-05 - Cái nhìn 2 chiều về cả Tầu và Nhật trong việc kinh doanh - FB Doan Quang Minh -

● 2018-05-04 - Cân nhắc khi đầu tư tiền của để định cư tại Mỹ - Đang giầu ở Việt Nam trở thành người nghèo - FB Dòng Máu Lạc Hồng -

● 2018-05-03 - Đại biểu Quốc hội: Hội Thánh Đức Chúa Trời là thứ "quái thai tâm linh" giết chết tinh thần xã hội - Tú Già -

● 2018-05-02 - Tụi Công giáo chiếm cứ đại đa số các tổ chức chính trị - Giác Hạnh -

● 2018-05-02 - Cảm ơn mẹ đã cho con cuộc sống - và cũng đã giúp con đánh mất nó - Ron Dinh -

● 2018-05-02 - V/V Sỹ quan quân đội Hoa Kỳ, Đại úy Thomas Dyer gần đây đã theo Đạo Phật - FB Quên Hoài -

● 2018-05-02 - Niềm Đau Thế Kỷ Dân Ta - Mấy câu thơ chua nhắn quân xâm lược - Nguyễn Hồng Hải -

● 2018-05-02 - Sài Gòn về đêm qua góc nhìn của nhiếp ảnh tay ngang Vũ Phong - Lão Ông -

● 2018-05-02 - Ông Moon Jae-in: TT Trump "có thể đoạt giải Nobel" nếu Bắc Hàn và Nam Hàn đạt được thỏa thuận hòa bìn - Mike Wilson -

● 2018-04-30 - Ba Mấu Chốt Quanh Chuyện Di Cư Năm 1954 - Hải Nguyễn -


▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 >>>