●   Bản rời    

Thi Sĩ Ngô Kha, Trung Thực Một Đời Thơ

Thi Sĩ Ngô Kha, Trung Thực Một Đời Thơ

Võ Quê

http://sachhiem.net/VANHOC/N/Ngokha_Voque.php

25-Feb-2013

 

LGT: Để kỷ niệm 40 năm ngày mất của Ngô Kha (1935-1973), chúng tôi phổ biến một số bài viết như sau:

1. Từ Ngô Kha, soi rọi và giải mã một thế hệ dấn thân (Tiêu Dao Bảo Cự);

2. Thi sĩ Ngô Kha trung thực một đời thơ (Võ Quê);

3. Ngô Kha: trường ca và thơ tự do (Trần thị Mỹ Hiền);

4. Đã tìm được nơi nhà thơ Ngô Kha bị giết hại (báo Thanh Niên).

Nhân dịp này, có cần đòi hỏi Liên Thành, nếu còn là phật tử, hãy sám hối về lệnh bắt giết thi sĩ Ngô Kha và cho biết chôn xác ở đâu? (GDOL)


 

Mùa thu năm 1968, do trường trung học Nguyễn Hoàng, Quảng Trị không có lớp đệ nhất ban C nên toàn bộ học sinh lớp đệ nhị C chúng tôi được chuyển vào học lớp đệ nhất ban C trường Quốc Học. Tại thành phố Huế thơ mộng, mới mẻ này, những văn nghệ sĩ đầu tiên mà tôi may mắn được gặp rồi dần được hân hạnh quen biết là giáo sư Ngô Kha và những người bạn cùng thời của anh là họa sĩ Vĩnh Phối, họa sĩ Đinh Cường, giáo sư Bứu Ý, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn tại quán cà phê Tổng hội Sinh viên Huế (22 Trương Định) trong mỗi buổi chiều sinh hoạt thơ ca, âm nhạc. Nơi đây tôi còn được quen biết thêm các anh Trần Văn Hòa, làm thơ với bút danh Trường Sơn, Trần Viết Ngạc, Lê Khắc Cầm, Lê Văn Ngăn, Bửu Chỉ, Thái Ngọc San, Đông Trình, Trần Duy Phiên, Trần Hồng Quang, Huỳnh Ngọc Sơn, Chu Sơn, Tần Hoài Dạ Vũ, Nguyễn Văn Phụng…

Tôi được đến sinh hoạt trong căn nhà ấy là do các bạn học sinh cùng lớp ở Huế như Nguyễn Duy Hiền, Trần Đình Sơn Cước, Nguyễn Cửu Thanh…biết và đưa tôi tới. Là một cậu học trò từ xứ Quảng Trị gió Lào khắc nghiệt mới vô chốn cố đô văn vật cho nên trong những ngày đầu tôi không khỏi rụt rè bỡ ngỡ trước không khí văn nghệ hào hoa của các bậc đàn anh. Do quá yêu thơ nhạc, lại được bạn bè động viên, khích lệ nên thỉnh thoảng trong một số buổi sinh hoạt thơ nhạc tại quán cà phê Tổng hội tôi cũng mạnh dạn ngâm một số bài thơ mà tôi từng thuộc như Bên kia sông Đuống của Hoàng Cầm, Nhà tôi của Yên Thao, Đôi mắt người Sơn Tây của Quang Dũng, Tống biệt hành của Thâm Tâm, Lời mẹ dặn của Phùng Quán…

Thấy tôi có giọng đọc, ngâm thơ được, đôi lúc các anh Trường Sơn, Tần Hoài Dạ Vũ… nhờ tôi trình bày thơ của các anh tại các cuộc này. Trong môi trường văn hóa, văn nghệ ấy tôi được các anh tin cậy, thương yêu và tôi rất sung sướng khi được hòa nhập vào tấm lòng, vòng tay văn nghệ thân ái, bao dung của những con người tài hoa xứ Huế, trong đó có nhà thơ Ngô Kha, anh đã cho tôi về ở chung với anh tại nhà số 42, Bạch Đằng, bên dòng sông Gia Hội. Việc về ở chung với anh là một hạnh phúc lớn, bất ngờ đối với một cậu học trò tỉnh lẻ như tôi.

Ngô Kha
Nhà thơ Ngô Kha

Đến bây giờ tôi vẫn hình dung được gương mặt anh Ngô Kha với đôi mắt đẹp, đầy tình sau gọng kính, với nụ cười nhân hậu trên bờ môi luôn hồng cùng giọng nói ấm, truyền cảm, giàu sức thuyết phục người khác. Ngoài chất lãng mạn, trữ tình của anh, tôi còn tìm thấy bên trong người nghệ sĩ hào hoa ấy có những đức tính quý báu về sự quả cảm, khí phách, cương nghị, trung thực cùng chất lửa luôn hừng hực những khát vọng về sáng tạo thi ca, về hòa bình, thống nhất đất nước.

Về với anh, tôi mau mắn tiếp cận với tập thơ Hoa cô độc, xuất bản năm 1961, tập thơ mà theo nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường, một người bạn cùng thời, chí cốt của anh sau này đã viết:

“Những năm đầu thập kỷ 60 ấy, ngày tháng sao như dài hơn, và Ngô Kha đã rong chơi khắp miền để kết bạn phong trần với loài phù du, để rồi trở về ngồi nhìn cái bóng đơn chiếc của mình đổ dài trên đất rừng trơ hốc đá, nơi một sườn đồi hoàng hôn trên sông Hương…Cái nhìn chính mình Ngô Kha đã bắt gặp trên cánh đồng hắt hiu của linh hồn chàng một loài ác hoa mọc lên từ bao giờ, chàng âu yếm gọi tên nó là “Hoa cô độc”. Hành trình của chàng khởi đầu với niềm kiêu hãnh thầm kín của bông hoa ấy…”.

Hoa cô độc rồi Ngụ Ngôn Của Người Đảng Trí … những dòng thơ giàu hình ảnh, mang tính siêu thực của Ngô Kha đã giúp tôi hiểu và thương yêu anh đã có một thời gian trải nghiệm, quằn quại, dằn vặt với chính nỗi cô đơn sâu thẳm của người thơ:

lời vô tri bay đã cao
như ánh mắt tù trên đỉnh núi
mạch đất quê hương giờ lạnh rồi
sao mắt mẹ còn mở
sách trên án thư cũng ngủ khuây
nhưng hồn mẹ vẫn còn thao thức
con đã đi bao năm
mẹ không rời ngưỡng cửa
và nay
gió cũng tang bồng
nhưng thi sĩ vẫn nằm yên trong nhà tù vĩnh cữu

Đọc thơ anh rồi tìm hiểu thêm quá trình dấn thân của anh trong phong trào đấu tranh yêu nước của đô thị miền Nam, tôi học tập và chịu ảnh hưởng anh rất nhiều trong quá trình tham gia các hoạt động báo chí, xuống đường… chống Mỹ trong những năm 70 của đồng bào, thanh niên, sinh viên, học sinh Huế. Anh luôn nhắc nhở tôi phải luôn có chất lửa trong lòng, đừng bao giờ để tắt. Chữ “feu” là chữ anh hay dùng khi nói về hùng khí của con người trong cuộc sống.

Mỗi đêm, từ căn gác gỗ 42, Bạch Đằng nhiều cuộc gặp gỡ, nói chuyện, tranh luận giữa anh và bạn bè thường kéo dài đến tận khuya. Bên cạnh những nguời thân quen ở Huế, anh Ngô Kha còn tiếp những nhân vật từ Sài Gòn ra như linh mục Nguyễn Ngọc Lan của tạp chí Đối Diện, nhà thơ Diễm Châu, nhà thơ Nguyễn Quốc Thái của tạp chí Trình Bày… Từ những buổi này tôi được tiếp nhận nhiều lượng thông tin quý giá về văn chương, thời cuộc, về nhân cách sống từ anh Ngô Kha và từ bạn bè anh. Tuy nhiên, có đêm vì quá khuya, thèm ngủ, tôi lặng lẽ trốn nằm ngủ trên một chiếc ghế nệm cũ ở trong góc gác. Nửa khuya tỉnh dậy, thấy anh nằm một mình giữa sàn gỗ, dưới ánh đèn đường vàng hắt vào ô cửa sổ tôi càng thấy thương quý anh. Những khi ấy tôi lại thường liên tưởng những dòng thơ anh viết trong Trường ca Hòa Bình (1968):

khi nỗi chết còn in trên dòng máu
thì bài thơ thế hệ vẫn hồng tươi
khi đau thương chỉ còn là mặt trái
của giấc mơ trổi dậy ở trong hồn
như thoáng hiện những bàn tay bão tố
đang cùng nhau góp nhặt ánh triều lên

Ngoài ngôi nhà 42 Bạch Đằng (nhà của người anh ruột anh Ngô Kha) anh Ngô Kha thường chở tôi về ngôi nhà của anh ở Thế Lại Thượng, tại đây anh còn có người mẹ già rất đổi nhân từ, phúc hậu và người em gái tên Huân. Ngôi nhà rường cổ kính, truyền thống ấy cũng là nơi thường diễn ra những cuộc hội ngộ thân tình, ấm áp giữa những người cùng chí hướng, tâm huyết với vận nước. Nhà thơ Diễm Châu cũng đã từng về với anh Ngô Kha nằm dưới tàng cây vải thiều bàn luận chuyện văn chương, thế sự. Trong một bài thơ về Huế, Diễm Châu đã viết về hình ảnh cây vải rất có hồn, như một kỷ niệm tuyệt đẹp không thể mất trong mạch nguồn thi tứ.

Ở bên anh Ngô Kha, tôi không những được quen biết, tiếp xúc với rộng rãi bằng hữu, thân quyến của anh mà còn biết đến nhiều thế hệ học trò được anh dạy văn chương từ các trường Quốc Học, Hàm Nghi, Nguyễn Du, Hưng Đạo…Quý thương, kính trọng anh, học trò anh đã từng tổ chức những cuộc xuống đường đòi nhà cầm quyền Thừa Thiên Huế phải trả tự do cho thầy Ngô Kha mỗi khi thầy bị bắt. Qua chuyện thầy trò Ngô Kha đã làm sáng lên tinh thần tôn sư trọng đạo của người dân Huế. Chính tinh thần ấy luôn ươm mầm và lớn mạnh, xanh tươi trong tuổi trẻ học đường Huế cho đến hôm nay cái hào khí quê hương, cái tình yêu dạt dào, thiết tha dành cho mảnh đất Huế trữ tình, thơ mộng cùng sức đề kháng quyết liệt chống lại những toan tính thấp hèn muốn làm Huế đổi hình, biến dạng.

Với anh Ngô Kha, tôi con học được cách làm báo đấu tranh của anh, dù thời ấy chỉ là những trang báo ronéo thô ráp. Tờ Tự Quyết (1970) của nhóm trí thức đấu tranh do Ngô Kha chủ biên cùng với Trịnh Công Sơn, Trần Viết Ngạc, Lê Khắc Cầm, Chu Sơn, Thái Ngọc San; Tập san Mặt Trận Văn Hóa Dân Tộc Miền Trung (1972) của Mặt Trận Văn Hóa Dân tộc Miền Trung do Ngô Kha làm chủ tịch dù mỗi tờ chỉ ra được 2 số thì đình bản nhưng những trang báo đó đã tạo được những dư luận tốt trong xã hội, trong nhiều tầng lớp trí thức, văn nghệ sĩ, thanh niên, sinh viên học sinh thời bấy giờ, góp phần không nhỏ trên mặt trận đấu tranh đòi quyền tự quyết dân tộc, trên tuyến đầu chống âm mưu xâm lược văn hóa lai căng của Mỹ. Mỗi trang báo chính luận đấu tranh của Ngô Kha, mỗi dòng thơ của Ngô Kha ngời lên ánh lửa chính nghĩa, lạc quan dự báo một tương lai đất nước mình phồn vinh:

ta cũng sẽ không còn
ở mãi trong vòng đai ngục tù thành phố
vì ta phải thấy
và nhất định thấy
ngày kia
một đô thị vàng trên đồi Lao Bảo
một thị trấn yêu kiều qua ngõ làng Vây
( Cho những người nằm xuống, 1971)

Ngày nay, khi có dịp lên Lao Bảo, Quảng Trị tôi mới thấy được khả năng dự báo, tiên tri của nhà thơ Ngô Kha. Lao Bảo hiện đang sầm uất lên trên vùng biên giới Việt Lào.

«Chiến dịch Bình Minh» tháng 4.1972 của Mỹ và nhà cầm quyền Thừa Thiên Huế đã bắt hàng ngàn đồng bào, thanh niên, sinh viên, học sinh, trẻ em ra Côn Đảo. Tại ngục tù Côn Đảo tôi không liên lạc được với phong trào Huế và anh Ngô Kha nữa. May là ngày tôi bị địch bắt vẫn còn đội trên đầu chiếc mũ bê rê của anh cho. Mũ bê rê trở thành một kỷ vật thiêng liêng mà tôi trân trọng gìn giữ cho đến ngày thoát ly lên rừng vào tháng 9.1973.

Ngày 8.3.1973 địch trả tự do tôi, Hoàng Thị Thọ, Lê Thị Nhân tại Huế sau gần 12 tháng bị đày ải, giam giữ trên Côn Đảo. Tôi bàng hoàng nghe chị Bành Thị Cừ, chị dâu anh Ngô Kha ở 42 Bạch Đằng báo tin anh Ngô Kha đã bị địch thủ tiêu ở trong tù sau hiệp định Paris.

Vĩnh viễn tôi đã hết được nhìn thấy và gần gũi một người anh, một thi sĩ chiến sĩ cách mạng quả cảm, trung thực. Khi ấy tôi có cảm giác đớn đau là mình đã mất đi một điểm tựa trong đời. Không còn anh Ngô Kha bên dòng sông Gia Hội, tôi lại được chị bác sĩ Phạm Xuân Quế đưa vào Viện Bài Lao Huế cho đến ngày tổ chức bố trí lên xanh.

Trong thời gian ở Viện Bài Lao Huế tôi lại tiếp tục hoạt động với phong trào, làm báo Thái Hòa. Bài thơ cuối cùng của anh trước khi bị bắt và bị thủ tiêu công bố trên báo Thái Hòa số kỷ niệm Hùng Vương 4.1973 tôi đã lấy bốn chữ đầu trong câu thứ sáu để đặt tên Mai có hòa bình và chọn hai chữ Chính Tâm làm bút hiệu của anh:

Mùa lá đổ thu mơ trời tháng tám
Nhớ nhau thì về chẳng quản đường đi
Ngày xưa đất nước phân kỳ
Em theo tiếng gọi quên thì gấm hoa
Tin em trao về hồng như nụ chín
Mai có hòa bình khác thể yêu đương
Đường dù ngái đi rừng chen lớp lớp
Nhớ nhau thì về cho kịp trời thu

Sở dĩ không lấy tên Ngô Kha vì chúng tôi vẫn còn hy vọng anh đang còn sống trong tù ngục kẻ thù. Chính Tâm, cái tên đặt dưới bài thơ biểu hiện tấm lòng, trái tim anh chân chính, trung thực một đời thơ. Bài thơ Mai có hòa bình sau đó đã tiếp tục đăng tải trên tạp chí Đối Diện số 65-66 tháng 12.1974 ; được bác sĩ Trương Thìn phổ nhạc và trở thành một bài hát rất quen thuộc trong phong trào sinh viên học sinh Huế. Anh Ngô Kha đã và đang sống mãi với thành phố Huế dấu yêu bằng thơ ca âm nhạc, bằng tinh huyết, khí phách của người thơ.

Anh Ngô Kha ! Cho đến hôm nay, ngọn lửa mà anh hằng tiếp truyền cho em, em vẫn đang trang trọng giữ gìn: khi tình yêu thổi bùng lên cơn gió, giữa mùa xuân ngọn đuốc mặt trời...

tho%20vietnam%20by%20buituan%20(6)

Poster giới thiệu về Ngô Kha do Phan Huyền Thư thực hiện tại Ngày thơ Việt Nam lần 5 ở Hà Nội.

 

THƠ NGÔ KHA

Mai có hoà bình

Mùa đổ lá thu mơ trời tháng tám
Nhớ nhau thì về chẳng quản đường đi
Ngày xưa đất nước phân kỳ
Em theo tiếng gọi quên thì gấm hoa
Tin em trao về hồng như nụ chín
Mai có hoà bình khác thể yêu đương
Đường dù ngái đi rừng chen lớp lớp
Nhớ nhau thì về cho kịp trời thu
Trời có tơ đan nắng hanh vườn cũ
Áo thô bạc màu hẹn buổi vinh quy
Chim vỗ cánh bay theo đàn tình tự
Xứ mẹ con về góp hội trùng tu
Người rời đỉnh non cây tì dốc núi
Một bước về xuôi một quyết đổi đời
Nếm mật Trường Sơn nằm gai chiến sĩ
Cơm áo hoà đồng gánh cả đôi vai
Con nước phù sa đắp bồi thành luỹ
Giọt máu kiên cường nuôi lúa đồng hoang
Em vẫn dày công trên đường kháng chiến
Mai có anh hùng chí hướng bền gan
.
(Theo báo ĐỐI DIỆN số 65-66 tháng 12-1974)

Đây là bài thơ cuối cùng của Ngô Kha trước
khi bị bắt và bị thủ tiêu.

Người con trai

-Cho Tường –

Người con trai ấy ngủ
buổi chiều đem lại cành dương
và đóa hoa thơm
nhớ đừng quên nụ hôn 15 trên đôi mắt
người con trai ấy chẳng bao giờ gặp em
nhưng anh sẽ không thấy nó nhìn hoang liêu khi tỉnh dậy
trời còn mưa nên nó còn đau khổ
mùa hạ nước đầy hơn tháng chạp
nó trốn chạy khúc nhạc buồn gợi nhớ tên em
nên trở về đây
ôm tượng đá lạnh lùng tưởng linh hồn con gái
trời mưa mùa hạ
trên bãi cát vàng
mặt trời vật mình than khóc
nó nhìn khói vương
ở cuối đường này
những hình đốm đen
lều tranh tiêu điều hồng lên sắc máu
những người tị nạn
nó đốt lên nụ cười le lói
mái tóc rủ buồn tha ma
chiều đi hấp hối
trở về ôm bóng người yêu
hốt hoảng
Ước mơ em làm dòng sông
để soi mình thấy bóng
xin vào trú ẩn lòng em
đêm nay
muốn về bên này dạ hội
Em bỏ ra đi !
những ngọn đèn tím đỏ
viễn phương còn là thành phố
nó đớn đau rời qua Phi châu làm quân tình nguyện
con đường bệnh hoạn hôm nay
nếu được gần em
chỉ cầm một âm giai
thì chúng ta đâu còn đơn lẻ
anh vẫn thương đứa con trai lạc loài
nếu một ngày mai
nó say lên
tay cầm vừng trăng ném xuống công viên
anh chỉ thấy đời dài bằng cô độc

Nhà thơ Ngô Kha, sinh năm 1935 tại làng Thế Lại, TP Huế.
Tốt nghiệp thủ khoa khóa 1, Đại học Sư Phạm Huế (1958-1959), cử nhân Luật (1962).
Dạy văn ở các trường Quốc Học, Hàm Nghi, Nguyễn Du, Trần Hưng Đạo, Huế từ năm 1960-1973.
Tham gia "chiến đoàn Nguyễn Đại Thức", chiến đoàn quân đội chế độ cũ ly khai chống Mỹ - Thiệu - Kỳ, 1966.
Chủ trương nhóm Trí thức đấu tranh Tự Quyết, 1970 và làm Chủ tịch Mặt trận Văn hóa Dân tộc Miền Trung, 1972.
Bị chính quyền chế độ cũ bắt 3 lần, vào các năm 1966, 1971, 1972 và bị thủ tiêu bí mật sau hiệp định Paris, 1973.
Được nhà nước truy phong liệt sĩ sau năm 1975..

Võ Quê

(xem bài khác về Ngô Kha =>) 1 2 3 4

 

nguồn http://www.voque.org/index.php?option=com_content&view=article&id=30:thi-s-ngo-kha-trung-thc-mt-i-th&catid=17:vn-hc&Itemid=47


Trang Tôn Giáo




Đó đây


2016-07-24 - Diễn Văn Của Ứng Cử Viên Tổng Thống Donald Trump - Với lòng tri ân và sự khiêm cung, tôi xin hân hạnh chấp nhận sự đề cử của quý vị vào cương vị ứng cử viên Tổng Thống của Liên Bang Hoa Kỳ. Cùng nhau, chúng ta sẽ đưa đảng chúng ta

2016-07-24 - Trung Quốc cảnh báo hậu quả tàn khốc nếu Mỹ “dám” tuần tra Biển Đông - Theo Sputnik News, lời đe dọa ngang ngược trên được phía Trung Quốc đưa ra trong bối cảnh Trung Quốc đang tiến hành tập trận quân sự ở phía Đông Nam đảo Hải Nam

2016-07-21 - Việt Nam chế tạo tên lửa phòng không hiện đại: Bất ngờ khó tin! - Hiện nay, Quy hoạch phát triển công nghiệp tên lửa Việt Nam đang được triển khai tích cực. Đã có những bất ngờ khó tin riêng với Dự án chế tạo tên lửa phòng không hiện đại!

2016-07-21 - Cấm Không Được Truyền Đạo Hay Chia Sẻ Tín Ngưỡng Ngoài Nhà Thờ - TT Putin ra luật từ 20/7/2016, người thờ Chúa chỉ được nói về Chúa trong nhà thờ; ngoài nơi khác sẽ bị trị tội như khủng bố. Cấm Không Được Truyền Đạo Hay Chia Sẻ Tín Ngưỡng Ngoài Nhà Thờ

2016-07-21 - Chủ nghĩa dân tộc: Con dao 2 lưỡi đã "cắt" vào tay Trung Quốc - phần lớn người Trung Quốc đã thể hiện "lòng yêu nước" thái quá của mình khi có những hành vi trái pháp luật và đi ngược lại trật tự xã hội.



▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 >>>




Thư, ý kiến ngắn
● 2016-07-23 - Những ông già Rip Van Winkle Việt Nam - Chống Cộng lỗi thời - Việt Dân -

● 2016-07-22 - Chuyện dài ... Cải Đạo - Lê Châu Lộc - Lưu Vũ -

● 2016-07-22 - Đảng Cộng Hòa tấn công bà Hillary Clinton bằng hai mũi dùi chính - Mike Wilson -

● 2016-07-21 - Chris Christie có phải là con chó xung kích của Donald Trump ? - Mike Wilson giới thiệu -

● 2016-07-21 - TT Putin Ra Luật Mới Xem Người Tin Thờ Chúa Tại Nga Như Khủng Bố, - Hạnh Dương/ vietpressusa.com -

● 2016-07-21 - Cuộc tranh cử tổng thống Mỹ tiến vào giai đoạn mới - Đào Văn Bình -

● 2016-07-20 - 3 Khúc Xương Gà Mắc Trong Cổ Họng TQ - "Logic" kiểu Trung Quốc - Cô Tô Mộ Dung -

● 2016-07-20 - Ủng hộ Nguyễn Thanh Tú - con trai ký giả Đạm Phong - Mỹ phải nêu gương thượng tôn pháp luật - Diễn Đàn -

● 2016-07-20 - Đứa bé bị bắt sáng nay trong đợt tấn công bất thành vào trại Handarat.. - FB Quang Huy Hoàng -

● 2016-07-20 - Những khu tự trị trong nước - Có sổ gia đình giáo dân, thu thuế còn nhiều gấp bao lần nhà nước. - Trần Kiệt /FB SH.US -

● 2016-07-20 - Điện văn vui - chúc mừng Đồng Chí Đỗ Nam Trung (Donald Trump) - FB: Những câu nói ngu đẳng cấp... -

● 2016-07-20 - Đại hội Đảng Cộng Hòa Mỹ ở Cleveland - 2500 cảnh sát sẵn sàng "giải quyết" người biểu tình - FB Những câu nói ngu đẳng cấp lịch sử -

● 2016-07-19 - Đồng ý với Trump - đại hội ĐCH - tất cả phải mang súng, để ....bảo vệ lẫn nhau - Cô Tô Mộ Dung -

● 2016-07-19 - Luân Hồi - Khảo Sát Thực Tế - Diễn Đàn -

● 2016-07-19 - Trị an - Mỹ bắt giữ hàng trăm người biểu tình vụ Cảnh Sát bắn người da đen - Mike Wilson -

● 2016-07-18 - Nhu cầu siêu ý hệ để giải quyết tận gốc các vấn nạn của dân tộc - Việt Dân -

● 2016-07-17 - Thỉnh Nguyện Thư gởi Đức Thánh Cha Phanxicô nhân vụ"Vatileaks II" - Đức Dũng -

● 2016-07-17 - Truy cập trang sachhiem.net- đã có kết quả tốt - bổ túc - Ng Tien Tri -

● 2016-07-17 - Hơn chục sơ (nữ tu) ở Poland cổ động ngày Tuổi Trẻ Catholic Thế Giới - Hoa Long Vũ -

● 2016-07-16 - Tại con "vào" chớ hỏng phải tại Cha "đẩy" à nhe - GH sửa câu số 6 của Kinh Lạy Cha - Giu-se Tiếu -

● 2016-07-15 - Các cuộc đảo chánh và những biến cố chính trị dưới triều ông Diệm. - Trần Quang Diệu -

● 2016-07-15 - Hoàng Cơ Định đời đời nhớ ơn tông tông Diệm thì cũng phải thôi - Góp Gió -

● 2016-07-15 - Cảnh báo về chiến tranh ở Biển Đông - TQ đủ sức chơi chưa? - Mike Wilson -

● 2016-07-14 - Tổng Thống Hoa Kỳ Thomas Jefferson phê bình Sách Khải Huyền như sau - Trần Quang Diệu -

● 2016-07-13 - Giáo Hội Cato Roma Giáo - Những links cần biết về mặt trái lịch sử giáo hội - Trần Quang Diệu giới thiệu -

● 2016-07-13 - Lời đề 3 cho quyển "Chín Năm Máu Lửa" - Cụ Văn Trai Nguyễn Kinh Lịch - Trần Quang Diệu trích thuật -

● 2016-07-13 - Lời đề 2 cho quyển "Chín Năm Máu Lửa" - Cụ Cử Nhân Thượng Thư Trí sĩ Phạm Văn Hanh - Trần Quang Diệu trích thuật -

● 2016-07-13 - Lời đề 1 cho quyển "Chín Năm Máu Lửa" - cụ Tuần phủ Trí sĩ Vũ Cúc Sơn - Trần Quang Diệu trích thuật -


▪ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 >>>