Vài Sự Kiện Về Mùa Lễ Thanksgiving Đầu Tiên

- Bạn có biết?

Lý Thái Xuân

http://sachhiem.net/LTX/LyThaiXH27.php

23-Nov-2016

Vào tháng 9 năm 1620, có một chiếc tàu nhỏ gọi là Mayflower rời bến Plymouth từ bên Anh, mang theo 102 hành khách, một kết hợp của:

- những người cách biệt về tôn giáo tìm kiếm một ngôi nhà mới, nơi họ có thể tự do hành đạo; và

- một nhóm cá nhân khác được thu hút bởi miền đất đầy hứa hẹn của sự thịnh vượng và được sở hữu đất đai ở một thế giới mới.

1- Bạn có biết, Tàu Mayflower từ Anh quốc, băng qua Đại Tây Dương định đến đâu trên cứ Mỹ? Và thực sự đã đến đâu?

Trả lời: Những người pilgrims trên tàu Mayflower định đến Virginia, cửa sông Hudson ở vùng NewYork.

Trải qua một qua một cuộc hành trình đầy nguy hiểm và nguy khốn kéo dài đến 66 ngày, cuối cùng họ đã thả neo gần vịnh Cape Cod, xa về hướng bắc từ nơi mà họ dự định đến ở cửa sông Hudson.

 

Mayflower

tàu Mayflower

Một tháng sau, tàu Mayflower vượt qua Vịnh Massachusetts, nơi họ bắt đầu thiết lập một ngôi làng ở Plymouth. Những người thực dân đó là người Pilgrims, những người hành hương tìm lãnh địa mới trên đất Mỹ, như thường được biết và được gọi cho đến nay.

2- Bạn có biết, thực đơn chính của những người Pilgrims (người định cư đầu tiên ở Mỹ) là gì không?

Trả lời: Tôm hùm, hải cẩu, và thịt ngỗng (không phải gà tây nhé)

Suốt mùa đông cay nghiệt đầu tiên, hầu hết những người này (sử gọi là colonists, thực dân,) vẫn còn ở trên tàu, nơi họ bị nguy cơ của bệnh truyền nhiễm. Chỉ một nửa số hành khách và phi hành đoàn ban đầu của tàu Mayflower còn sống để nhìn thấy mùa xuân đầu tiên trên miền đất mới (New England) của họ.

xóm định cư đầu tiên

Vào tháng ba năm sau, những người còn lại di chuyển lên bờ, nơi họ nhận được sự thăm viếng đáng kinh ngạc của Abenaki, một thổ dân chào đón họ bằng tiếng Anh. Vài ngay sau, ông ta đem thêm một người thổ dân nữa, tên là Squanto.

3- Bạn có biết, ai đã dạy người định cư đầu tiên trồng bắp như thế nào, cách lấy nhựa cây phong làm sáp, cách bắt cá trên sông, và cách tránh những thực vật có độc?

Trả lời: Squanto. Đó là một người bản xứ, Squanto là một thành viên của bộ tộc Pawtuxet bị một thuyền trưởng người Anh bắt cóc, và bị bán làm nô lệ trước khi ông ta chạy trốn tới Luân Đôn, và trở về quê hương trên một chuyến thám hiểm thăm dò.

Squanto cũng giúp những người hành hương định cư liên minh với Wampanoag, một bộ lạc địa phương, trong hơn 50 năm chịu đựng và tồn tại một cách thảm thương như một trường hợp duy nhất về sự hài hòa giữa thực dân châu Âu và người Mỹ bản địa.

Về sau, người của bộ tộc Wampanoag nhận thấy mục đích của những người Pilgrims không phải chỉ là giao thương buôn bán như họ tưởng, mà người Pilgrims có tham vọng chiếm đoạt xứ sở này và cai trị họ. Họ cay đắng lắm, và ngày vui giao thương lúc đầu đã dần đi đến tàn lụi.

Đến tháng 11 năm 1621, sau khi người hành hương thu hoạch mùa bắp (ngô) lần đầu tiên thành công, Thống đốc William Bradford đã tổ chức một bữa tiệc ăn mừng.

Mặc dù những người thực dân trước đó đã có những ngày ăn mừng Tạ ơn trước khi tàu Mayflower đến, nhưng

4- Bạn có biết, đối với lịch sử Mỹ, buổi tiệc Thanksgiving đầu tiên cử hành ở đâu? và năm nào?

Trả lời: buổi lễ tại thuộc địa Plymouth, năm 1621 được coi là tiền thân lịch sử gần nhất cho ngày truyền thống Lễ Tạ Ơn quen thuộc thời nay.

Tuy nhiên, mối liên kết cũng không trực tiếp. Buổi tiệc ở Winslow cơ bản được mô tả là một lễ kỷ niệm thế tục. Đối với những người hành hương ngoan đạo Kitô giáo, một ngày tạ ơn chung sẽ được đánh dấu chủ yếu bằng lời cầu nguyện và thờ phượng công cộng. Dù thế nào thì buổi lễ ăn mừng của người Pilgrim mô tả ở Winslow, xuất bản tại London năm 1622, chỉ mới được biết đến ở Mỹ vào giữa thế kỷ 19.

5- Bạn có biết, bắt đầu từ năm nào lễ Tạ Ơn ở Mỹ được biến thành ngày lễ cho toàn quốc?

Trả lời: Năm 1846.

Tiểu thuyết gia và biên tập viên tạp chí Sarah Josepha Hale, người đã phát động chiến dịch cho một ngày lễ quốc gia vào năm 1846 công bố rộng rãi, lần đầu tiên viết về sự liên kết đến những người Pilgrims trên tàu Mayflower vào năm 1865. Sự kết nối nhanh chóng được ghi nhận: có 1.870 cuốn sách giáo khoa cho trẻ em chứa đựng câu chuyện quen thuộc cho chúng ta ngày nay về những người định cư đầu tiên, người thổ dân bản địa (Indians) và lễ "Tạ Ơn đầu tiên."

6- Bạn có biết, những người khách đầu tiên mà Thống Đốc Bradford mời tham dự buổi tiệc mừng này là ai không? Và có bao nhiêu người?

Trả lời: Thống Đốc Bradford mời người Mỹ bản xứ thuộc địa trong liên minh còn non trẻ, trong đó có tộc trưởng Massasoit Wampanoag.

Ngày nay ta gọi là "Lễ Tạ Ơn đầu tiên" (the First Thanksgiving) chứ thực ra những người Pilgrims chưa có thuật ngữ này. Lễ hội kéo dài đến ba ngày. Trong khi không có tài liệu về thực đơn chính xác trong bữa tiệc lịch sử này, sử gia biên niên của người Thanh giáo là ông Edward Winslow viết trong nhật ký rằng Thống đốc Bradford đã giao sứ mệnh săn bắn chim để chuẩn bị cho sự kiện này cho bốn (4) người đàn ông. Họ mang về đầy đủ nhiều chim rừng đủ để cung cấp cho 50 người Pilgrims còn sống sót, và cả 90 người từ bộ lạc Wampanoag đi theo tộc trưởng Massasoit.

7- Bạn có biết, khách của bộ tộc Wampanoag đã đem thức ăn nào đến dự buổi tiệc?

Trả lời: Nhật ký của Edward Winslow kể rằng những người khách của bộ tộc Wampanoag đã mang theo 5 con nai đến dự.

Các nhà viết sử cho rằng nhiều loại gia vị truyền thống và phương pháp nấu ăn của người bản địa (thổ dân, Indians) được sử dụng để nấu nhiều món ăn cho buổi tiệc đầu tiên này.

8- Bạn có biết, thực đơn của buổi tiệc đầu tiên thiếu những thứ gì mà ngày nay người Mỹ thường dùng trong những ngày lễ Tạ Ơn? Và tại sao?

Trả lời: Bánh nướng, bánh ngọt, hay các món ăn tráng miệng.

Lúc đó, những người hành hương không có lò nướng, và nguồn cung cấp đường của tàu Mayflower đã bị giảm sút vào mùa thu năm 1621, bữa ăn không có loại bánh nướng đặc trưng (loại bánh Pie), bánh ngọt hoặc các món tráng miệng khác, những món mà sau này đã trở thành tượng trưng trong bữa tiệc lễ Tạ Ơn về sau này.

Những thức ăn tiêu biểu trong ngày Thanksgiving

Những thức ăn tiêu biểu trong ngày Thanksgiving ở Mỹ ngày nay.

9- Bạn có biết, bắt đầu từ năm nào, bộ lạc Wampanoag của người Mỹ bản địa (Indians) biến Lễ Tạ Ơn thành ngày Quốc Tang? Và tại sao?

Trả lời: từ năm 1970.

Bài "How Thanksgiving Became the National Day of Mourning for the Wampanoag Native Americans" (đăng online ngày November 21, 2012) kể chuyện. Năm 1970, bang Massachusetts đã định mời lãnh đạo của bộ lạc Wampanoag người Mỹ bản xứ đến dự lễ ở Plymouth, nơi mà "Lễ Tạ Ơn đầu tiên" đã xảy ra, và cho một bài phát biểu về ý nghĩa Lễ Tạ Ơn. Bài phát biểu sẽ diễn ra trên đỉnh đồi Cole trong một thánh lễ.

Khi nhận ra rằng lãnh đạo bộ lạc Wampanoag, Frank B. James, dự định nói quan niệm sai lầm của Lễ Tạ Ơn và cách mà người Indians (người Mỹ bản địa) đã thực sự bị đối xử ra sao, thì bang Massachusetts quyết định đã không mời ông lên đọc diễn văn. Tuy nhiên, điều này, không thể ngăn chận họ.

Triệu tập tại đồi Cole trong thánh lễ ở Plymouth, bộ lạc dân Mỹ bản xứ Wampanoag tuyên bố rằng ngày chủ nhật thứ bốn của tháng mười một sẽ không còn được biết như Lễ Tạ Ơn đối với người Mỹ bản địa. Từ nay, họ sẽ sử dụng ngày này để phản đối các huyền thoại về Ngày Lễ Tạ ơn thuở xưa, lúc mà người da đỏ bản xứ (Indians) thực sự đã bị đối xử như thế nào... Thế là Ngày Quốc Tang được phát sinh.

http://www.uaine.org/: kêu gọi Ngày Quốc Tang lần thứ 47: ngày 24 tháng 11 năm 2016 12:00 trưa Coles Hill Plymouth, MA

Được biết, bộ tộc Wampanoag của người Mỹ bản xứ nói rằng họ sẽ tiếp tục xem ngày Thanskgiving là ngày Quốc Tang, và biểu tình cho đến khi lịch sử của Mỹ phản ánh những gì thực sự xảy ra với người dân của họ khi hành hương đến đất nước này.

Lý Thái Xuân

Tham khảo:

- THANKSGIVING AT PLYMOUTH

- How many people were at the first Thanksgiving?

- How Thanksgiving Became the National Day of Mourning for the Wampanoag Native Americans