 |
14 tháng 6, 2009
|
1
2
3
4
5
6
7
8
Chặng thứ hai:
Washington-Ankara-Cairo
Sau đây là bản chuyển Việt bài diễn văn của TT Obama đọc tại Đại Học Cairo,
thủ đô Ai Cập ngày 04-06-09.
Khán giả mà
Obama thực sự nhắm tới là hơn 1 tỷ người Hồi giáo trên khắp thế giới. Nhưng
số người nghe Obama nhắm tới không phải là thế giới Hồi giáo, mà là thế giới
Ả Rập với hoài vọng thay đổi bản chất của quan hệ Hồi giáo-Mỹ, hay đúng hơn,
Hồi giáo với Tây phương đang ngày một tồi tệ vì cuộc chiến ở Iraq và tình
hình ở Do Thái.
Văn học Việt
Nam không thiếu gì những tác phẩm chính luận. Chiếu Dời Đô, Hịch Tướng Sĩ,
Bình Ngô Đại Cáo... là những ví dụ.
Sau bài diễn
văn ngày 04-06-09 của TT Obama tại Đại Học Cairo, chúng tôi vẫn chờ đợi một
bản dịch chính thức của các cơ quan có thẩm quyền về những chương trình
dành cho người Việt của VOA, ACTD, BBC, CARITAS, SBS, Paris... Chờ đợi
chỉ là công cốc, và cũng chẳng biết tại sao nữa?! Phải chăng vì những chương
trình Việt ngữ này tránh không dịch bài chính luận rất chiến lược của TT
Obama vì không muốn bị những kẻ mà chính TT Obama gọi là cực đoan tố ngược
là hang ổ của những kẻ... cực đoan, tụt hậu ?!
Cố gắng chuyển
Việt bài nói chuyện của TT Obama phát xuất từ những đợi chờ đầy thất vọng
đó...
Điều chúng tôi
lo ngại trong cộng việc chuyển Việt này là lạc vào lối mòn của những công
trình dịch thuật rất trung thành và rất từ chương khoa bảng đầy dẫy những
chữ thông thường như cái, sự, rằng, thì là mà, tính cách, tuy
nhiên, nhưng mà, rồi ra nó sẽ, nghĩa là, vả lại...
Sau đây là kết quả của cố
gắng chuyển Việt bài nói chuyện của TT Obama tại Đại Học Cairo ngày
04-06-2009 ...Hy vọng dịch không phải là dịch tả, nói gì dịch là
phản...
 Barack Obama speaks before a crowd at Cairo University.
Photo: AP
|
Chào qúy vị,
Tôi rất hân hạnh đến
với đô thị Cairo tươi trẻ bất tận và được làm khách của hai định chế khả
kính. Từ hơn cả ngàn năm nay, chính trong bối cảnh này Al-Azhar đã là ánh
đuốc soi sáng cho nền Hồi học. Và cũng trong hơn cả thế kỷ nay, Đại Học
Cairo từng là động lực cho Ai Cập tiến bộ. Cả hai là biểu tượng hài hòa giữa
truyền thống và tiến bộ.
Tôi rất cảm kích trước
lòng hiếu khách của qúy vị và của nhân dân Ai Cập. Tôi cũng hân hạnh mang
đến đây thiện chí của nhân dân Mỹ và của những cộng đồng Hồi giáo từ quê
hương chúng tôi lời thân chào hiếu hòa: Assalamu-alaikum.
Chúng ta gặp nhau hôm
nay trong khung cảnh căng thẳng giữa Mỹ và Hồi giáo khắp nơi trên thế giới,
những bức xúc bắt nguồn từ những năng động lịch sử vượt ngoài những tranh
luận chính sách. Mối quan hệ giữa Hồi giáo và Tây phương không chỉ bao gồm
nhiều thế kỷ chung sống hiền hòa và cộng tác nhưng còn bao gồm những tranh
chấp và thánh chiến. Hơn nữa mới gần đây, những căng thẳng gây ra do chủ
nghĩa thực dân vốn coi nhẹ quyền lợi và đồng đều cơ hội thăng tiến của nhiều
người theo đạo Hồi và trong một Cuộc Chiến Tranh Lạnh trong đó đa phần những
xứ Hồi giáo thường đã bị đối xử như chư hầu bất chấp những ước vọng thâm
trầm của họ. Chưa kể là những biến đổi quay cuồng do trào lưu hiện đại hóa
và toàn cầu hóa gợi cho nhiều tín đồ đạo Hồi có ý nghĩ là Tây phương kình
nghịch với những truyền thống Hồi giáo.
Những kẻ cực đoan bạo
hành đã tìm cách lợi dụng những bức xúc căng thẳng đó trong những nhóm tín
đồ Hồi giáo nhỏ nhưng nhiều tiềm năng. Vụ tấn công ngày 11-09-2001 và những
nổ lực bạo ngược liên tục của những kẻ cực đoan nhắm vào thường dân này đã
khiến cho một số người trong xứ chúng tôi nhìn các tín đồ Hồi giáo như là kẻ
thù nghịch đương nhiên không chỉ với Mỹ và các xứ phương Tây mà đối với
quyền làm người nói chung.
Tất cả những thứ đó hậu
quả là chỉ nuôi dưỡng sợ hãi và mất niềm tin vào nhau. Ngày nào mà mối quan
hệ giữa chúng ta còn chịu ảnh hưởng của những khác biệt thì chúng ta vẫn sẽ
là nạn nhân của những kẻ muốn nuôi dưỡng hận thù hơn là an bình, của những
kẻ luôn hô hào đối nghịch hơn là cộng tác khả dĩ giúp đỡ mọi người chúng ta
thực hiện phồn vinh và công bằng. Đã đến lúc vòng luẩn quẩn nghi ngờ và bất
đồng ấy phải chấm dứt.
Hôm nay, tôi đến thủ đô
Cairo này để mong tìm một khởi điểm mới cho Hoa Kỳ và những tín hữu Hồi giáo
khắp thế giới, một khởi điểm xây dựng trên sự thực rằng Mỹ và Hồi giáo không
loại trừ nhau và không cần phải ganh đua với nhau. Thay vào đó, chúng ta có
những điểm tương đồng, có những nguyên tắc trùng hợp về công lý và tiến bộ,
về lòng độ lượng và tôn trọng nhân phẩm.
Tôi thừa nhận đổi thay
không phải là chuyện một ngày. Tôi cũng biết không thiếu gì lời qua tiếng
lại về buổi nói chuyện hôm nay. Nhưng không có lời tuyên bố hay bài diễn văn
nào có thể loại bỏ ngay những năm dài nghi kỵ lẫn nhau cũng như tôi không hề
dám đảm bảo là trong chiều hôm nay tôi sẵn có câu trả lời cho
những vấn đề đã đẩy đưa chúng ta tới tình cảnh này.
Nhưng tôi tin tưởng
rằng, để có thể tiến tới, chúng ta phải công khai nói với nhau những điều
chúng ta thường chỉ ấp ủ trong tim hay xầm xì trong cổng kín tường cao. Điều cần là chúng ta phải chịu khó nghe nhau, học hỏi nhau, kính
trọng lẫn nhau và tìm những thế đứng tương đồng.
Như thánh kinh Quran
thường dạy chúng ta chớ quên Thượng Đế và luôn luôn nói lên điều ngay thật.
Đó là điều hôm nay tôi đang cố gắng hết mình, khiêm nhường trong sứ mạng
trước mắt và tin chắc rằng những lợi lạc mà chúng ta cùng chia sớt với nhau
như người với người còn mạnh hơn những đối lực làm chúng xa nhau.
Niềm tin tưởng ấy phát
xuất từ kinh nghiệm của chính cá nhân tôi. Tôi là một tín đồ Ky-tô giáo
nhưng thân phụ tôi gốc người Kenya trong một gia đình qua bao thế hệ đều
theo Hồi giáo. Từ khi còn bé, tôi đã lớn lên ở Indonesia từng nghe tiếng
azaan nhắc nhở những lúc bình minh ló dạng hay lúc mặt trời lặn.Thời trung
niên ở Chicago, tôi từng làm việc trong các cộng đồng mà đa số đều cảm thấy
nhân phẩm và hài hòa trong đức tin Hồi giáo. Những lớp sử thời sinh viên đã
cho tôi thấy món nợ văn minh nhân loại đã mắc của Hồi giáo như thế nào.
Chính đạo Hồi trong những môi trường như Al-Azhar qua bao nhiêu thế kỷ đã là
ánh đuốc học thuật khơi nguồn cho Âu châu đi vào thời kỳ phục hưng và giác
ngộ.
Chính những phát kiến
của các cộng đồng Hồi giáo đã tiếp tay phát triển số học, giúp chúng tôi
cải thiện la bàn nam châm và các dụng cụ hải hành, lối hành văn và nghề in
ấn cũng như những hiểu biết của chúng tôi về việc lây lan bênh tật và cách
chữa trị. Nền văn hóa Hồi giáo đã gợi hứng cho chúng tôi những vòm cổng
những tháp giáo đường uy nghi hoành tráng, một nền thi ca vượt thời gian và
nền âm nhạc đáng mến chuộng, những bút pháp bay bướm và những nơi chiêm niệm
hài hòa. Và qua lịch sử Hồi giáo đã chứng tỏ không những bằng lời mà bằng
hành động cụ thể rằng tôn giáo có thề tồn tại bên nhau trong tương nhượng và
bình đẳng chủng tộc. Tôi cũng biết rằng Hồi giáo từ xưa là một phần của
lịch sử Mỹ. Quốc gia đầu tiên thừa nhận Mỹ là Morocco.
Trong dịp ký Thỏa Ước
Tripoli năm 1796, vị Tổng Thống thứ hai của nước tôi là John Adams đã từng
viết Mỹ không nuôi mầm kỳ thị luật pháp, kỳ thị tôn giáo và mối an lành của
người Hồi. Và từ những ngày lập quốc, những người Mỹ theo đạo Hồi quả đã góp
phần làm cho quốc gia này giàu mạnh. Họ đã chiến đấu trong những cuộc chiến,
đã phục vụ trong những chính quyền, đã đứng lên đòi quyền công dân. Họ đã
phát khởi việc kinh doanh. Đã giảng dạy trong các đại học và rực sáng trong
các vận động trường thể thao. Họ đã đoạt giải Nobel, đã xây dựng những cao
ốc ngất trời và châm lửa Thế Vận. Và khi người Mỹ Hồi giáo đầu tiên đắc cử
vào Quốc Hội, kẻ ấy đã tuyên thệ bảo vệ Hiến Pháp Mỹ trên quyển thánh kinh
Quran còn được giữ gìn trong tủ sách riêng của một trong những quốc phụ của
chúng tôi là Thomas Jefferson.
Tôi đã có kinh nghiệm
với Hồi giáo trên ba miền đại lục trước khi đặt chân đến miền đất phát
nguyên của Hồi giáo. Kinh nghiệm đó điều hướng tôi tin tưởng rằng sự cộng
hợp và cộng hoạt giữa Mỹ và Hồi giáo phải căn cứ trên cái mà Hồi giáo có chứ
không phải là cái không phải là Hồi giáo. Và nhân danh một tổng thống Mỹ tôi
tự thấy có trách nhiệm chống lại những hình ảnh rập khuôn tiêu cực bất cứ
nơi nào hình ảnh này lộ diện. Nhưng tôi nghĩ nguyên tắc này cũng phải được
áp dụng cho những lối nhìn của Hồi giáo đối với Mỹ. Nếu Hồi giao
không phù hợp với bất cứ hình ảnh định lệ tiêu cực nào thì hình ảnh rập
khuôn của Mỹ cũng không phải là một đế quốc ích kỷ vậy.
Mỹ từng là một trong
những nguồn tiến bộ lớn lao nhất của thế giới. Chúng tôi đã được khai sinh
từ cuộc cách mạng chống lại một đế quốc. Chúng tôi đã được dựng lập trên lý
tưởng chúng sinh bình đẳng và hết thế kỷ này qua thế kỷ khác, chúng tôi đã
đổ máu cho lý tưởng ấy trong vùng cương lãnh của chúng tôi cũng như khắp nơi
trên thế giới. Chúng tôi đã được định hình bằng mọi văn hóa, thu nhập từ
khắp mọi miền thế giới lý tưởng phụng sự, tất cả là một, E pluribus unum.
Và giờ đây lý tưởng đó đã thị hiện khi một người Mỹ da đen với cái tên
Barack Hussein Obama được bầu làm Tổng Thống.
Nhưng kinh nghiệm riêng
của cá nhân tôi không phải là duy nhất. Đành rằng giấc mơ đồng đều thăng
tiến cho mọi người chưa trở thành thực tế cho mọi người Mỹ nhưng hứa hẹn đó
vẫn có hiệu lực cho bất cứ ai đặt chân lên bờ nước chúng tôi. Kể cả gần 7
triệu người Mỹ Hồi giáo đang hàng ngày hưởng dụng những lợi tức và trình độ
giáo dục có khi còn cao hơn người Mỹ thường.
Hơn nữa, nền tự do của
Mỹ vốn bất phân ly với quyền tự do tín ngưỡng của mỗi người. Thế nên tiểu
bang nào cũng có đền thánh Hồi giáo và khắp nơi trong xứ hiện có trên 1.200
đền thờ loại đó. Trong khi chính quyền Mỹ vẫn ra tòa xin án lệnh để cho các
bà các cô được quyền choàng khăn trùm đầu hijab và xử phạt kẻ nào phủ nhận
quyền ấy.
Cho nên Hồi giáo hiển
nhiên là một phần của nước Mỹ và tôi tin chắc rằng bất chấp những khác biệt
chủng tộc, tín ngưỡng hay những quan điểm về cuộc đời, người Mỹ nào cũng ôm
ấp một sự thật đó là lòng mong ước sống bình an, được hưởng dụng một nền
giáo dục và một chế độ lao động hợp với nhân phẩm, là thương gia đình mình,
cộng đồng Đấng Tối Cao của mình. Đó là điều người Mỹ đang san sẻ với nhau.
Đó là hy vọng của toàn thể loài người.
Đã hẳn, công nhận là
người ai cũng như ai là phần vụ đầu tiên của chúng tôi. Lời nói suông không
thể đáp ứng nhu cầu của toàn dân Mỹ.
Trong thời gian tới,
những nhu cầu đó sẽ chỉ được đáp ứng nếu chúng ta dám hành động táo bạo, nếu
chúng tôi biết được rằng mình không đơn độc đối đầu với những thách thức đó
và nếu thất bại thì tất cả đều lãnh đủ.
Chúng ta vừa học được
từ thực tế mới đây rằng khi một hệ thống tài chính của một quốc gia suy yếu
thì sẽ phương hại đến tình trạng thịnh vượng khắp nơi. Khi một dịch cúm mới
lạ tác hại một cá nhân thì tất cả đều lâm nguy. Khi một quốc gia lao vào
phát triển vũ khí nguyên tử thì mọi nước trên thế giới đều bị nguy cơ bị tấn
công nguyên tử hăm dọa. Khi những kẻ cực đoan bạo động núp lén trong một dãy
núi xa xăm ra tay hành động thì mọi người khắp thế giới đều phải chịu nguy
hiểm. Khi những người vô tội ở Bosnia và Darfur bị tàn sát thì lương tâm
chung của nhân loại cũng bị vấy máu.
Đó là điều khi chúng ta
nói tới việc san sẻ thế giới trong thế kỷ 21. Đó là trách nhiệm giữa người
với người. Và đó là một trách nhiệm khó khăn vì lịch sử loài người thường
không thiếu gì chuyện giành giựt lấn lướt kèn cựa nhau giữa các quốc gia,
các bộ tộc, và dĩ nhiên là giữa tôn giáo, vì quyền lợi. Nhưng trong thời đại
mới này, làm như vậy là tự hại mà thôi. Vì độc lập của chúng ta, mọi nền
trật tự thế giới chèn ép một quốc gia hay một nhóm người tất nhiên sẽ thất
bại.
Cho nên, chúng ta muốn
nghĩ quá khứ là gì thì cứ nghĩ nhưng không nên tự biến mình thành tù nhân
của ý nghĩ đó. Chúng ta phải giải quyết khó khăn của chúng ta qua thế cộng
hợp, chúng ta phải chia sẻ những tiến bộ của mình.
Điều đó không có nghĩa
là hiện nay chúng ta phải quên đi những những cội nguồn gây căng thẳng. Trái
lại, phải nhớ kỹ thì hơn. Chúng ta phải trực diện với những căng thẳng đó.
Và trong tinh thần đó, tôi xin cố hết sức thẳng thắn nói rõ những vấn đề đặc
thù mà tôi nghĩ là trước sau gì chúng ta cũng phải cùng nhau đối đầu.
Vấn đề đầu tiên mà
chúng ta phải trực diện đối đầu là chủ trương cực đoan bạo hành dưới mọi
hình thức.
Ở Ankara tôi đã nói rõ
là Mỹ không chiến tranh và không bao giờ chiến tranh với Hồi giáo. Nhưng
chúng tôi sẽ không ngừng đối đầu với những kẻ cực đoan bạo hành hăm dọa trầm
trọng nền an nguy của chúng tôi vì chúng tôi cũng phủ nhận điều mà mọi tín
ngưỡng đều chối bỏ đó là giết hại đàn ông, đàn bà, trẻ con vô tội. Và nhiệm
vụ hàng đầu của một tổng thống là bảo vệ nhân dân Mỹ.
Tình hình ở Afghanistan
thực chứng cho mục tiêu của Mỹ và sự cần thiết chúng ta phải hành động
chung.
Bảy năm trước, Mỹ đã
truy bức Al Qaida và Taliban với sự tiếp trợ quốc tế rộng rãi. Chúng tôi
không đơn phương ra tay. Chúng tôi ra tay vì cần thiết.
Tôi biết là vẫn đang có
một vài kẻ tỏ ý nghi ngờ hay tìm cách biện minh cho cuộc tấn công ngày 11/9.
Nhưng đừng quên là trong ngày hôm đó Al Qaida đã giết hại gần 3.000 mạng
người. Nạn nhân là đàn ông, đàn bà, trẻ em vô tội Mỹ cũng như nhiều quốc
tịch khác không hề làm hại ai. Thế nhưng Al Qaida đã tàn sát họ rồi tự nhận
là công của mình và cho đến giờ vẫn xác nhận là sẽ không ngần ngại tàn sát
một mức độ lớn hơn. Những người đó đã cấy đồng bọn tại nhiều quốc gia và
đang cố gắng nới rộng tầm ảnh hưởng.
Đó không phải là những ý kiến để mà bàn qua nói lại.
Đó là những thực tại phải đối phó.
Xin nhớ cho là chúng
tôi không hề muốn duy trì binh lính lại Afghanistan. Vấn đề không phải là
quân sự - chúng tôi không tìm cách thiết lập những căn cứ quân sự ở đó. Nước
Mỹ không vui sướng gì khi phải thiệt mất những thanh niên thiếu nữ con dân
của mình. Tiếp tục công cuộc đối đầu là một việc rất tốn kém về tiền bạc
cũng như chính trị. Rút về được một người lính nào là chúng tôi vui mừng rồi
nếu chúng tôi có thể tin rằng ở Afghanistan, và cả Pakistan hiện nay nữa,
không còn những kẻ cực đoan bạo động quyết giết hại càng nhiều người Mỹ càng
tốt. Nhưng vấn đề không chỉ là ở đó.
Và đó là lý do tại sao
chúng tôi thực hiện một liên minh gồm 46 quốc gia, và dù tốn kém đến đâu Mỹ
vẫn không nao núng. Đương nhiên, không một ai trong liên minh đó đồng tình
với những kẻ cực đoan kia. Những kẻ này đã ra tay giết hại trong nhiều quốc
gia. Họ giết những người khác tôn giáo nhưng khác đời là họ cũng giết luôn
cả những đồng đạo Hồi giáo. Hành động của họ thật không phù hợp chút nào với
quyền làm người, với đà tiến bộ của các quốc gia, và với Hồi giáo.
Thánh kinh Quran dạy
rằng giết một người vô tội chẳng khác nào giết cả loài người. Và thánh kinh
Quran cũng nói cứu được bất cứ một người nào chẳng khác nào cứu cả nhân
loại. Đức tin miên viễn của hơn một ngàn triệu người đương nhiên là to lớn
hơn mối hận thù nhỏ nhoi của một thiểu số. Hồi giáo không phải là một
phần của vấn đề chống lại chủ trương cực đoan bạo động. Hồi giáo là một
phần trọng yếu trong việc xiển dương hòa bình.
Giờ thì ai cũng biết
chỉ dựa vào sức mạnh quân sự thôi thì sẽ không giải quyết được những vấn đề
ở Afghanistan và Pakistan. Điều đó giải thích tại sao chúng tôi dự tính đầu
tư 1,5 tỷ MK trong vòng 5 năm tới để cùng với người Pakistan xây trường học
và bệnh viện, đường sá và dịch vụ và hàng trăm triệu để trợ giúp những kẻ
chạy loạn. Tại sao chúng tôi trợ cấp hơn 2,8 tỷ MK để giúp người Afghanistan
phát triển kinh tế và cung ứng những dịch vụ thiết yếu cho dân chúng nước
này.
Giờ tôi xin nói về giải
pháp ở Iraq. Khác với Afghanistan, quyết định chiến tranh ở Iraq đã gây ra
nhiều bất bằng trầm trọng trên quê hương chúng tôi và khắp nơi trên thế
giới.
Dù nghĩ rằng, xét cho
cùng, dân chúng Iraq sẽ khá hơn nếu không có nền chuyên độc của Saddam
Hussein, nhưng tôi cũng nghĩ rằng những sự cố từng xảy ra ở Iraq đã nhắc cho
người Mỹ thấy sự cần thiết bất cứ lúc nào có thể dùng ngoại giao và thế nhất
trí quốc tế để giải quyết vấn đề thì phải dùng.
Đã hẳn, chúng ta có thể
nhắc lại Thomas Jefferson là người từng nói tôi hy vọng càng mạnh chúng ta
càng khôn và càng nhớ bài học là càng ít dùng đến sức mạnh thì hiệu lực của
sức mạnh càng lớn.
Ngày nay Mỹ đang phải
gánh một trọng trách kép là giúp Iraq xây dựng một tương lai tươi sáng hơn
và trao Iraq lại cho người Iraq.Tôi đã nói rõ với người Iraq là chúng tôi
không có dụng ý chiếm bất cứ phần lãnh thổ hay tài nguyên nào ở đây. Chủ
quyền quốc gia Iraq là của người Iraq. Cũng vì vậy mà chúng tôi đã ra lệnh
triệt thoái hết các đơn vị chiến đấu vào tháng Tám sang năm. Và đó là lý do
tại sao chúng tôi sẽ tôn trọng thỏa thuận với chính quyền đã được bầu lên
một cách dân chủ của Iraq là sẽ triệt thoái hết những đạo quân chiến đấu
khỏi các đô thị Iraq vào tháng Bảy và hoàn toàn rút khỏi Iraq vào năm
2012. Chúng tôi sẽ giúp Iraq huấn luyện lực lượng an ninh và phát triển nền
kinh tế của họ. Chúng tôi sẽ hỗ trợ một Iraq an ninh như một bạn đồng
hành chứ không như một ông chủ.
Và sau hết, vì nước Mỹ
không bao giờ khoan nhượng bạo lực của những kẻ cực đoan, chúng tôi sẽ
không bao giờ nhân nhượng hay dẹp qua một bên những nguyên tắc của chúng
tôi.
Vụ 11 tháng 9 là một cú
sốc tâm lý sâu đậm đối với đất nước chúng tôi. Lòng lo sợ và giận dữ do biến
cố đó gây ra là điều dễ hiểu. Thế nhưng trong một vài trường hợp điều đó đã
thúc đẩy chúng tôi có những hành động ngược với truyền thống và lý tưởng của
chúng tôi. Chúng tôi đang làm những việc cụ thể để thay đổi tình thế đó.
Chúng tôi đã nhất quyết cấm chỉ hành động Mỹ tra tấn và tôi đã ra lệnh dẹp
trại tù Guantanamo Bay đầu sang năm. Chúng tôi tự lo bảo vệ lấy mình trong
sự tôn trọng chủ quyền quốc gia của các nước khác và tôn trọng luật pháp. Và
chúng tôi sẽ làm việc đó trong thế hợp đồng với các cộng đồng Hồi giáo vốn
cũng đang bị hăm dọa. Những kẻ cực đoan càng bị cô lập và xua đuổi khỏi các
cộng đồng Hồi giáo sớm ngày nào thì chúng ta càng an toàn sớm ngày đó.
2. Giờ đây, cội nguồn
căng thẳng thứ hai mà tôi cần thảo luận là tình thế giữa người Do Thái,
Palestine và thế giới Á Rập.
Mối liên hệ bền bỉ
giữa Do Thái và Mỹ là điều chẳng lạ lùng gì với mọi người. Mối liên hệ đó sẽ
không bao giờ đứt đoạn. Mối liên hệ đó xây dựng trên những ràng buộc lịch sử
và văn hóa và sự thừa nhận rằng ước vọng về một quê hương Do Thái đã bắt mầm
từ những bi thảm lịch sử hiện tiền. Hết thế kỷ này đến thế kỷ khác, người Do
Thái đã bị bách hại khắp nơi trên thế giới. Và đỉnh cao của chính sách bài
Do Thái ở Âu châu là cuộc diệt chủng vô tiền khoáng hậu. Ngày mai tôi sẽ đi
viếng Buchenwald vốn là mắt xích trong một chuỗi những trại tập trung đã bắt
làm nô lệ, hành hạ, bắn giết và giết bằng hơi ngạt mà Đệ Tam Cộng Hòa Đức
Quốc Xã, The Third Reich, đã thực hiện. Sáu triệu người Do Thái đã bị giết,
hơn cả dân số Do thái hiện nay. Phủ nhận sự kiện đó là thấp hèn. Đó là ngu
ngốc, và đó là sân hận.
Vấn đề là phải ngăn
chận cuộc thi đua vũ khí nguyên tử ở Trung Đông có thể lôi kéo cả vùng này
cũng như thế giới vào đường vô cùng nguy hại. Không phải tôi không biết là
hiện đang có kẻ phản đối tại sao nước này có vũ khí nguyên tử mà nước khác
thì không có quyền. Nhưng không một quốc gia nào có quyền đơn phương quyết
định nước này hay nước kia có quyền có khí giới nguyên tử.
Bất cứ một quốc gia
nào, kể cả Iran, cũng có quyền sỡ hữu nguyên tử hòa bình nếu quốc gia đó
tuân thủ những trọng trách theo Hiệp Ước Không Phổ Biến Nguyên Tử [Nuclear
Non-Proliferation Treaty] quy định. Quyết định đó là cốt lõi của thỏa ước.
Và quy định đó phải được tôn trọng bởi bất cứ quốc gia nào ràng buộc với
thỏa ước đó. Và tôi hy vọng mọi quốc gia trong vùng cùng chia sớt mục tiêu
đó.
Vấn đề thứ tư
mà tôi cố gắng trả lời là dân chủ. Tôi thừa biết là trong mấy năm gần đây
việc hô hào thực thi dân chủ đã gây ra lắm bất đồng. Và đa số những bất đồng
này đều dính dáng đến cuộc chiến ở Iraq. Cho nên tôi hy vọng được nói thẳng
trước là không một quốc gia nào có thể và phải áp đặt một hệ thống quyền lực
lên một quốc gia khác. Tuy nhiên, điều đó sẽ không ngăn chặn chúng tôi ủng
hộ những chính quyền phản ảnh được nguyện vọng quần chúng nước họ. Mỗi
quốc gia hàm dưỡng cho nguyên lý ấy được sinh động theo cách riêng, tùy theo
những truyền thống của dân tộc mình.
Nước Mỹ không tự thị
cho rằng mình biết cái gì là hay tốt cho mọi người cũng như chúng tôi không
hề tự cho là sẽ biết trước hết mọi kết quả bầu cử không có xáo trộn vậy. Thế
nhưng tôi tin tưởng kiên định rằng dân chúng nước nào cũng ôm ấp những
nguyện vọng như tự do bày tỏ ý nghĩ của mình, được quyền có tiếng nói trong
chính quyền, tin tưởng vào pháp quyền và bình đẳng trước pháp luật, chính
quyền phải minh bạch và không ăn cắp, ai cũng tự do sống theo cách mình ưa
thích. Đó không phải là những điều đặc thù của Mỹ. Đó là nhân quyền và đó là
lý do tại sao chúng tôi hỗ trợ cho những ý kiến ấy khắp nơi.
Không có một đường
hướng cứng nhắc nào để thực thi những hứa hẹn ấy. Nhưng điều hiển nhiên ai
cũng thấy là nếu biết bảo vệ những quyền đó thì rốt cuộc chính quyền nào
cũng vững vàng, thắng lợi và ổn định. Mưu định bóp nghẹt hoàn toàn nguyện
vọng của thiên hạ không bao giờ thành công. Nước Mỹ tôn trọng quyền lên
tiếng ôn tồn và hợp pháp bất cứ nơi nào trên thế giới ngay cả khi chúng tôi
không đồng thuận với những ý kiến ấy. Và chúng tôi sẽ chào đón tất cả những
chính quyền hiếu hòa được bầu lên, quý hồ là những chính quyền ấy tôn trọng
tất cả người dân trong xứ họ.
Điểm sau cùng này
cũng quan trọng không kém vì một số người chỉ hô hào dân chủ khi đã mất hết
quyền lực. Khi còn chính quyền thì những kẻ này đã thẳng tay dẹp bỏ quyền
của kẻ khác. Cho nên nói gì thì nói, chính quyền của dân do dân
là chuẩn đích cho bất cứ ai có quyền hành. Phải duy trì quyền lực bằng thuận
ý chứ không phải ép buộc. Phải tôn trọng quyền của những thiểu số và phải
tham gia với tinh thần khoan nhượng và thỏa hiệp. Phải đặt quyền lợi của
quần chúng trong xứ và hành động xứng hợp qua tiến trình chính trị vượt lên
trên bè đảng của mình. Nếu không có những điều đó thì bầu cử chưa hẳn là dân
chủ đích thực.
Điểm thứ năm chúng ta
phải cùng nhắc đến là tự do tôn giáo. Hồi giáo tự hào về truyền thống khoan
nhượng. Chúng ta thấy điều đó trong lịch sử Andalusia và Cordoba trong thời
kỳ các giáo tòa thanh lọc, Inquisition. Tôi đích thân chứng kiến cảnh đó ở
Indonesia nơi mà các tín đồ Ky-Tô giáo tha hồ thờ phượng trong một xứ tuyệt
đại đa số là Hồi giáo.
Đó là tinh thần chúng
ta đang cần hôm nay. Dân chúng bất cứ chân trời góc biển nào phải được tự do
lựa chọn và sống với đức tin của mình căn cứ trên thuyết dụ của tâm linh và
con tim, và linh hồn. Nhẫn nhịn là điều cần cho tôn giáo lớn mạnh. Lòng
tương nhượng này đang bị thử thách từ nhiều phía. Giữa người Hồi giáo với
nhau vẫn có một khuynh hướng đáng ngại là đo lường mức độ sùng kính của mình
bằng sự chối bỏ đức tin của kẻ khác. Mức độ phong phú đa dạng của tôn giáo
phải được khuyến lệ bất kể là trong những tín hữu phái Maronites ở Lebanon
hay Copt ở Ai Cập. Và nếu thật lòng chân thành thì chúng ta phải nói rằng
những rạn nứt phân rẽ giữa số tín đồ hai phái Sunni và Shia Hồi giáo vốn đã
gây ra những bạo hành bi thảm, đặc biệt ở Iraq, phải được san bằng.
Tự do tôn giáo là cốt
lõi giúp cho người chung sống với nhau. Chúng ta phải luôn luôn theo sát
những cách thức người ta dùng để bảo vệ tự do tôn giáo. Ví dụ như ở Mỹ những
luật lệ về hiến tặng từ thiện đã làm cho các tín đồ Hồi giáo cảm thấy khó
khăn khi thi hành trách nhiệm tín ngưỡng của mình. Đó là lý do tại sao tôi
cố làm việc với những đồng bào Hồi giáo để bảo đảm rằng họ có thể làm trọn
điều luật zakat.
Tương tự như thế, điều
quan trọng trong các nước phương Tây là tránh đừng gây phiền hà cho các công
dân Hồi giáo mà họ thấy là thích, ví dụ như chuyện trang phục của phụ nữ Hồi
giáo chẳng hạn. Chúng ta có thể dùng chiêu bài tự do để ngụy trang thái độ
kỳ thị tôn giáo. Quả thực, tôn giáo phải làm cho chúng ta gần nhau hơn. Và
đó là lý do tại sao ở Mỹ chúng tôi củng cố những phương án đem các người
theo Ky-Tô giáo, Hồi giáo, Do Thái giáo đến gần nhau hơn. Tại sao chúng tôi
hoan nghênh những nỗ lực đối thoại liên tôn của Vua Abdullah xứ Saudi Arabia
hay cố gắng liên hợp vì văn minh, Alliance of Civilizations, của giới lãnh
đạo Thổ Nhĩ Kỳ.
Bất cứ ở đâu trên thế
giới chúng ta có thể biến đối thoại thành hành động làm nhịp cầu nối kết
quần chúng lại với nhau bất kề là để chống bệnh sốt rét ở Phi châu hay để
cứu trợ thiên tai.
Điểm thứ sáu mà tôi
muốn đề cập đến là nữ quyền.
Tôi thừa biết, và cứ
nhìn vào số khán giả ở đây thì cũng biết, nữ quyền là một vấn đề thảo luận
lành mạnh. Tôi phủ nhận một vài quan điểm Tây phương cho rằng phụ nữ trùm
khăn quàng là thiếu bình đẳng. Nhưng tôi tin tưởng rằng một phụ nữ bị gạt ra
ngoài giáo dục là không công bằng. Cho nên chẳng phải ngẫu nhiên gì là trong
các quốc gia mà giới phụ nữ được học hành tới nơi tới chốn là những quốc gia
phồn thịnh.
Giờ tôi xin được nói rõ
vấn đề phụ nữ bình quyền không chỉ đơn thuấn là vấn đề Hồi giáo. Ở Thổ Nhĩ
Kỳ, Pakistan, Bangladesh, Idonesia là những nước Hồi giáo chiếm đa số, phụ
nữ đã được bầu vào chức vụ lãnh đạo. Trong khi cuộc đấu tranh cho phụ nữ
bình quyền về nhiều phương diện vẫn tiếp tục ở Mỹ và trong nhiều quốc gia
khắp thế giới. Tôi tin chắc rằng các cô con gái chúng tôi có thể đóng góp
không thua gì các cậu con trai chúng tôi. Nền thịnh vượng chung của chúng ta
của chúng ta sẽ tiến triển tốt đẹp bằng cách để cho mọi người, đàn ông đàn
bà thi thố hết tiềm năng của mình. Tôi không tin rằng phụ nữ phải làm như
nam giới để được bình đẳng. Và tôi kính trọng những phụ nữ quyết định sống
theo lối sống truyền thống qúy hồ đó là tự họ quyết định. Đó là điều tại sao
Mỹ lại hợp đồng với bất cứ quốc gia Hồi giáo đa số nào để phố biến việc biết
đọc biết viết cho các cô gái và giúp cho hàng thiếu nữ theo đuổi nghề nghiệp
qua những chương trình tài trợ nhỏ giúp mọi người theo đuổi mơ ước của
mình.
Sau hết, điều tôi muốn
nói là phát triển kinh tế và cơ may thăng tiến. Tôi thừa biết nhiều người
nghĩ toàn cầu hóa là nghịch lý. Internet và truyền hình có thể cung cấp hiểu
biết và tin tức nhưng cũng du nhập vào nhà chuyện tính dục chướng kỳ và bạo
động mù quáng.
Giao thương có thể đem
lại tiền của và cơ may mới nhưng cũng đem lại những đổ nát to lớn và xáo
trộn trong cộng đồng. Ở khắp nơi, kể cả Mỹ, đà thay đổi đó có thể gây ra
lòng lo ngại trào lưu đổi mới có thể dun dủi chúng ta đánh mất quyền kiểm
soát kinh tế, chính trị, và quan trọng hơn cả là nhân cách của chúng ta, đó
là những điều vô cùng thân thiết về cộng đồng, gia đình, truyền thống và đức
tin của chúng ta. Nhưng tôi cũng biết rằng tiến bộ của loài người là điều
không thể phủ nhận.
Mâu thuẩn giữa phát
triển và truyền thống là điều không tất yếu. Những xứ như Nhật, Hàn quốc
phát triển kinh tế lớn lao nhưng vẫn giữ được văn hóa đặc thù. Điều đó cũng
là một ngạc nhiên về tiến bộ trong các quốc gia Hồi giáo đa số từ Kuala
Lumpur đến Dubai. Trong thời xa xưa, các cộng đồng Hồi giáo vẫn tiên phong
trong sáng kiến và giáo dục. Và đấy mới là quan trọng vì mọi chiến lược phát
triển chỉ có thể căn cứ trên những gì phát xuất từ cội nguồn bản địa và
không thể duy trì khi lớp trẻ không có việc làm. Đa số các quốc gia Vùng
Vịnh đã giàu có nhờ dầu hỏa và một số dang tập chú phát triển rộng hơn số
tiền của đó. Nhưng tất cả chúng ta đều phải nhận rằng giáo dục và phát kiến
phải là tiền tệ của thế kỷ 21. Và trong phần nhiều các cộng đồng Hồi giáo,
vấn đề đầu tư vào giáo dục và phát kiến lại yếu kém nhất. Tôi đang chú trọng
lối đầu tư ấy ở nước Mỹ của chúng tôi. Và trong khi trong quá khứ Mỹ đã quá
chú trọng vào dầu khí khi hai thứ này tràn vào, bây giờ đã đến lúc chúng tôi
phải tìm kiếm lối đầu tư rộng rãi hơn.
Trong phạm vi giáo dục,
chúng tôi sẽ mở rộng những đổi thay chương trình và gia tăng học bổng như
thứ từng đem bố tôi đến Mỹ vậy. Đồng thời, chúng tôi cũng khuyến khích càng
ngày càng có nhiều người Mỹ nghiên cứu các cộng đồng Hồi giáo và chúng tôi
sẽ khuyến khích đà thi đua của các nhà nghiên cứu Hồi giáo ở Mỹ, gia tăng
đầu tư vào việc học hàm thụ trên Internet cho thầy giáo và học trò khắp nơi
trên thế giới và sẽ tạo dựng một hệ thống Internet mới nhờ đó mà một thanh
niên ở Kansas có thể giao liên trực tiếp ngay với một thanh niên ở Cairo.
Về phương diện phát
triển kinh tế, chúng tôi sẽ gầy dựng một chủ lực kinh doanh mới để cộng hợp
với những đối tác của họ ở các xứ Hồi giáo đa số. Và trong năm nay tôi sẽ
chủ trì một hội nghị thượng đỉnh về hợp tác kinh doanh để cố phát hiện những
liên hệ sâu xa giữa giới lãnh đạo thương trường, các hiệp hội và những nhà
hoạt động xã hội ở Mỹ và ở các xứ Hồi giáo khắp thế giới.
Về khoa học kỹ thuật,
chúng tôi sẽ phát động một tài trợ ngân sách mới để hỗ trợ những phát triển
kỹ thuật trong các xứ đa số Hồi giáo và giúp phổ biến ý niệm thị trường để
tạo thêm công ăn việc làm. Chúng tôi sẽ khai diễn nhiều trung tâm tài năng
khoa học ở Phi châu, Trung Đông, Đông Nam Á và chỉ định một đại diện
lưu động mới về khoa học để điều hợp các chương trình khai thác các nguồn
năng lượng mới, tạo thêm công việc hợp nhu cầu bảo quản môi sinh, điện tử hóa
các dữ kiện, nước sạch, gieo trồng những giống ngũ cốc mới.
Hôm nay, tôi xin loan
báo một nỗ lực toàn cầu mới với tổ chức Nghị Hội Hồi Giáo, Islamic
Conference, để tiêu trừ bệnh sưng màng óc, polio. Và chúng tôi sẽ mở rộng
thế hợp đồng với các cộng đồng Hồi giáo để xúc tiến việc chăm sóc sức khỏe
cho trẻ nhỏ và các bà mẹ.
Tất cả cố gắng đó đều
sẽ được thực hiện trong thế hợp đồng. Dân Mỹ sẵn sàng liên kết với công dân
và chính quyền, các tổ chức cộng đồng, các lãnh tụ tôn giáo, các nhà doanh
nghiệp trong các cộng đồng Hồi giáo khắp nơi để giúp người ta theo đuổi một
cuộc sống tốt đẹp hơn.
Những vấn đề tôi vừa
trình bày không dễ gì đáp ứng, nhưng trách nhiệm chung của chúng ta là cùng
nhau cộng tác nhân danh một thế giới mà chúng ta mưu tìm, một thế giới trong
đó những kẻ cực đoan không còn hăm dọa mọi người, và binh đội Mỹ hồi hương,
một thế giới trong đó người Do Thái và người Palestine được sống an toàn
trong quê hương của mình và năng lượng nguyên tử được dùng vào những mục
tiêu hòa bình, một thế giới trong đó chính quyền phục vụ công dân của mình
và quyền của các con Thượng Đế sẽ được tôn trọng. Đó là những lợi ích
hỗ tương. Đó là thế giới chúng ta mưu tìm. Nhưng chỉ có thể cùng nhau thành đạt.
Tôi thừa biết có nhiều
người, Hồi giáo cũng như không Hồi giáo, thắc mắc liệu chúng ta có thể hình
thành khởi điểm mới hay không. Một số khác hăng say châm dầu và lửa chia rẻ
và ngăn cản đà tiến. Môt số gợi ý là chẳng đáng phí sức và định mạng chúng
ta là bất đồng kiến và văn minh va chạm là điều tất nhiên.
Một số đông chỉ bi quan
rằng đổi thay thực sự là điều có thể xảy ra. Có quá nhiều lo ngại, quá nhiều
hoài nghi được hun đúc từ bao nhiêu năm qua. Nhưng nếu chúng ta tự trói mình
vào quá khứ thì chúng ta sẽ không tiến lên được.
Tôi đặc biệt ao ước
được nói với lớp trẻ thuộc bất cứ tôn giáo nào trong bất cứ quốc gia nào
rằng hơn ai hết các bạn là thành phần có khả năng để tưởng tượng lại thế
giới, tái tạo thế giới này.
Tất cả chúng ta đều
chia nhau thế giới nhưng chỉ là trong một lúc ngắn ngủi thôi. Cho nên vấn đề
đặt ra là liệu ta nên chú tâm vào những gì làm chúng ta xa rời nhau hay nên
dồn mọi nổ lực, một nổ lực dài lâu để tìm ra một đất đứng chung, để tập chú
vào một tương lai mà chúng ta ao ước cho con cháu chúng ta và để tôn trọng
nhân phẩm của mọi người.
Gây chiến dễ hơn ngưng
chiến. Đổ lỗi cho người dễ hơn nhìn lại lỗi mình. Tìm ra khác biệt dễ hơn
tìm điểm tương đồng. Nhưng chúng ta phải chọn lấy con đường đúng, không
chọn con đường dễ đi. Một nguyên tắc trọng tâm của mọi tôn giáo là hãy làm
cho người khác điều gì mình muốn người khác làm cho mình.
Đó là sự thật vượt quá
mọi biên giới quốc gia và dân tộc, lòng tin đó chẳng mới lạ gì, chẳng phải
của người đen hay trắng hay nâu, chẳng phải của Ky-tô giáo hay Hồi giáo, hay
Do Thái giáo. Đó là lòng tin từng đẩy cái nôi văn minh và đang duy trì nhịp
đập con tim của hàng tỷ người khắp thế giới. Niềm tin vào tha nhân. Và đó là
điều đem tôi đến đây ngày hôm nay.
Chúng ta có sức mạnh để
xây dựng thế giới mà chúng ta ước mơ, miễn sao chúng ta có can đảm phát động
một khởi điểm mới, và luôn ghi khắc những gì đã được viết ra.
Thánh kinh Quran đã dạy
chúng ta, hỡi nhân loại, ta đã tạo dựng các người thành đàn ông đàn bà và ta
đã gom các người lại thành quốc gia và bộ tộc để cho các người hiểu nhau.
Talmud cũng nói với
chúng ta rằng mục tiêu của toàn bộ thánh thư Torah là xiển dương hòa bình.
Thánh Kinh dạy chúng ta
rằng phúc cho những ai phục vụ hòa bình vì những kẻ đó sẽ được gọi là con
Thượng Đế.
Nhân loại có thể sống
chung trong hòa bình. Chúng ta biết đó là viễn kiến của Đấng Tối Cao. Bây
giờ chúng ta phải làm việc ở đây, trên địa cầu này.
Xin cám ơn qúy vị. Cầu mong Thượng Đế hòa bình ở
cùng qúy vị. Xin hết lòng cảm tạ tất cả.
Xin cám ơn.
Ó sachhiem.net
► Xem nguyên văn Anh ngữ
(Text of Obama's speech at Cairo University)
► mời đọc thêm
Barack Obama draws tough crowd in Cairo
Obama delivers historic speech in Cairo :
Phụ lục:
Obama delivers historic speech in Cairo :
nguồn: http://www.trtenglish.com/
US President touched on critical issues in his speech.
Obama delivered his long-awaited speech to the Muslim world in Cairo on
Thursday.
Starting his speech by saying assalaamu alaykum, Obama made some
important remarks on some hot issues regarding the region.
Here are the highlights of Obama’s speech;
Islam is a part of America
“In Ankara, I made clear that America is not - and never will be - at war
with Islam. We will, however, relentlessly confront violent extremists who
pose a grave threat to our security. Because we reject the same thing that
people of all faiths reject: the killing of innocent men, women, and
children. And it is my first duty as President to protect the American
people.”
Two-state solution for Middle East Peace
Noting that US troops will have completed withdrawing from Iraq by the
year 2011, Obama said seeking a one-way to the problem will only cause more
problems.
Obama said: “Now is the time for Palestinians to focus on what they can
build. The Palestinian Authority must develop its capacity to govern, with
institutions that serve the needs of its people. Hamas does have support
among some Palestinians, but they also have responsibilities. To play a role
in fulfilling Palestinian aspirations, and to unify the Palestinian people,
Hamas must put an end to violence, recognize past agreements, and recognize
Israel's right to exist.
At the same time, Israelis must acknowledge that just as Israel's right
to exist cannot be denied, neither can Palestine's. The United States does
not accept the legitimacy of continued Israeli settlements. This
construction violates previous agreements and undermines efforts to achieve
peace. It is time for these settlements to stop.”
No countries should own nuclear weapons
Regarding the latest developments about the nuclear weapons, Obama said:
“I understand those who protest that some countries have weapons that others
do not. No single nation should pick and choose which nations hold nuclear
weapons. That is why I strongly reaffirmed America's commitment to seek a
world in which no nations hold nuclear weapons. And any nation - including
Iran - should have the right to access peaceful nuclear power if it complies
with its responsibilities under the nuclear Non-Proliferation Treaty.”
“Women rights” important
Stating that US defends human rights all around the world, Obama said
women should also be given equal rights with men.
Obama added that women should not be put under pressure on what they
wear.
1
2
3
4
5
6
7
8